Víchelo, miráchelo!



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

GALICIA, O PAÍS DAS MARABILLAS (e III)

ROMANCE DA LINGUA
Imos co primeiro proxecto do curso ir enchendo de contido este gráfico coa historia da nosa lingua dende o seu nacemento ata a actualidade.

Vai entrando nos seguintes enlaces que iremos activando día a día:

Comezamos: AS RAÍCES DA LINGUA.

- O NACEMENTO E ESPLENDOR DO GALEGO.

- OS SÉCULOS ESCUROS E O REXURDIMENTO

- DO SÉCULO XX Á ACTUALIDADE

Comentarios (0) - Categoría: HISTORIA DA LINGUA - Publicado o 23-09-2022 06:52
# Ligazón permanente a este artigo
GALICIA, O PAÍS DAS MARABILLAS (II) AS RAÍCES DA HISTORIA DA LINGUA

Galicia entrou na historia grazas aos Romanos que viñeron á conquista deste territorio ao que denominaron GALLAECIA.

Pero Gallaecia é un nome de orixe céltica
imos saber que significa.

Cuestións: Despois de ver o seguinte vídeo responde:

1- Como sería orixinalmente a raíz do nome que logo dará o topónimo de Gallaecia?
Fíxate que significa a raíz kal- á que se suma o sufixo - aic-/ -aec:

2- Ademais procura saber por que o galego forma parte dun privilexiado 5% entre as linguas do mundo?



AS RAÍCES DA LINGUA

Gallaecia puído ser o primeiro nome co que se denominaron a si mesmos os habitantes desta Terra dos Castros. Fose este nome ou non o certo é que antes da chegada dos romanos aquí había unha cultura, a primeira civilización desta terra na que atopamos restos de distintas linguas.

Imos estudar brevemente os conceptos das Linguas de Substrato e das de Superestrato do galego, é dicir, as que se falaron antes do latín e as que se falaron despois do latín, pero antes de nacer o galego.

AS ORIXES

I- Na prehistoria están as raíces da nosa identidade: Os primeiros habitantes de Galicia eran de orixe pre-indoeuropea e logo cara o século VI antes de Cristo chegarían aquí tribos de celtas, unha das grandes familias indoeuropeas. Ambos deixaron a súa pegada no galego, son o substrato da nosa lingua.

II- Antes do galego, GALLAECIA: Os romanos chegan ao noso territorio cara o 131 a.C.. Esta terra tiña unha cultura prerromana que chamamos castrexa. Os romanos establecen unha división provincial na península dándolle o nome de Gallaecia a un territorio maior da actual Galicia, que chega polo sur ata o río Douro e polo leste ata Cantabria. A nosa lingua nai, o latín substituíu as linguas dos anteriores poboadores e será a base sobre a que nacerá o galego.

III- GALICIA, o 1º reino medieval de Europa: Coa chegada dos Suevos, un pobo xermánico, baixo o seu dominio consolídase un reino independente que levará o mesmo nome dado antes polos romanos e seguirá falando latín con certas aportacións denominadas de superestrato de orixe xermánica.Tamén teremos un superestrato árabe de menor incidencia.

Para podelo sintetizar mellor bótalle un ollo ao seguinte esquema sobre as raíces da lingua galega.

Comentarios (0) - Categoría: UNIDADE CERO - Publicado o 19-09-2022 17:54
# Ligazón permanente a este artigo
GALICIA, O PAÍS DAS MARABILLAS

Coñeces un relato que se titula: Alicia no país das marabillas?

É un relato de Lewis Carroll, un pseudónimo, dun autor galés no que unha nena chamada Alicia vive unha serie de aventuras nun mundo descoñecido tras quedarse trasposta. Logo de espertar percibe que dalgún xeito dita experiencia no mundo dos soños con cantidade de interrogantes e situacións novas e marabillosas servíllonlle para medrar como persoa.

Como verás ao longo do curso imos tentar que sexas como Alicia e que dalgún xeito coñezas mellor ese mundo marabilloso que se chama Galicia. Para iso deberás atreverte a liberar os soños da gaiola. Deberás desprenderte algo da túa inocencia infantil e entender mellor os dobres sentidos, os xogos de palabras e as metáforas da vida. Terás que saber saír do tobo, o que pode significar un sombreiro, coñecer a pedantería do croquet e algunha que outra palabra nova e máis dun personaxe mitolóxico do qu enon tiñas nin idea, tentarás xogar aos naipes por aburrimento e nunca esquecer o que é un sorriso. Daquela aprenderás a ousadía de colocarte ante o espello.

Consultas: No seguinte enlace podes consultar e curiosear sobre algunhas palabras que aparecen no relato de LeWis Carroll: Alicia no país das marabillas

A DIVERSIDADE LINGÜÍSTICA FAINOS HUMANOS

Algúns homes -galegos tamén- andan a falaren dun idioma universal, único para toda a nosa especie. Son os mesmos que buscan a perfección baixando pola escada zoolóxica, deica sentiren envexa das formigas e das abellas. Son os mesmos que perderon o anceio de chegaren a ser deuses, e renegan das inquedanzas que produce a sabedoría. Son os mesmos que consideran o mito da Torre de Babel como un castigo, e renegan da vida ascendente. Mais eu dígolles que a variedade e idiomas, coa súa variedade de culturas, é o signo distintivo da nosa especie, o que nos fai superiores aos animais. Velaí vai a demostración: Un can de Turquía ouvea igual que un can de Dinamarca; un cabalo das pampas arxentinas rincha igual que un cabalo de Bretaña. E sabedes por que? Porque os pobres animais aínda están no idioma universal.

CASTELAO, Sempre en Galiza

1- Por que cres que pode haber algúns homes que poidan sentir envexa das formigas?. Por que cres que esas persoas consideran un castigo o mito da Torre de Babel? Que sabes ti sobre este pasaxe da Biblia? Quererías ti que existise un idioma universal ou conformaríaste con saber idiomas?
2- Segundo Castelao, que caracteriza ao ser humano fronte ás restantes especies animais?

Outros dous textos coas súas cuestións:

COMO SEREN ORIXINAL NO UNIVERSO

O DEREITO A DEFENDER A NOSA CULTURA

Comentarios (0) - Categoría: UNIDADE CERO - Publicado o 08-09-2022 11:25
# Ligazón permanente a este artigo
CONTIDOS RECUPERACIÓNS
Para os alumnos/as que teñan pendente algunha avaliación deberán realizar unha proba de recuperación cos seguintes contidos:

LÉXICO
Unidade 9
O teatro páx. 204 do libro.
Os xentilicios páx. 205 do libro
Toponimia: Tres clasificacións dos topónimos

GRAMÁTICA

Repaso do verbo en galego. Imos preguntar: Verbos irregulares (ademais do blog podes velos no anexo do 3º trimestre do libro)

Repaso de Colocación de pronomes átonos

LINGUA E SOCIEDADE / EXPRESIÓN E ORTOGRAFÍA
O galego estándar páxina 174-175

En galego, por que non?

Lembra os títulos e os prexuízos que aborda e cales son os argumentos para reflexionar e combatelos:
- Capítulos 3-4: Porque aprender galego é unha perda de tempo, se todos falásemos inglés...
- Porque non todos o falamos, e facelo cando hai alguén que non o fala é de mala educación.
- Capítulos 5-6-7: Porque non o damos falado ben.
- Porque é unha lingua imposta.
- Porque é unha lingua minoritaria.
- Capítulos 8 e 9 : Porque non o fala ninguén. pero en galego, por que non?
- Lembra o que nos dixo o autor no Encontro con autores que tivemos: O galego é unha oportunidade.

LITERATURA

Unidades 8 e 9

O xénero dramático páx 178-179

O texto teatral e a súa estrutura páx.202-203

LETRAS GALEGAS 2022:
Florencio Delgado Gurriarán: Vida e obra.

PLAN LECTOR
O achado do castro de Manuel Núñez Singala

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 26-05-2022 16:22
# Ligazón permanente a este artigo
Contidos da 3ª avaliación
LÉXICO
Unidade 9
O teatro páx. 204 do libro.
Os xentilicios páx. 205 do libro
Toponimia: Tres clasificacións dos topónimos

GRAMÁTICA

Repaso do verbo en galego. Imos preguntar: Verbos irregulares (ademais do blog podes velos no anexo do 3º trimestre do libro)

Repaso de Colocación de pronomes átonos

LINGUA E SOCIEDADE / EXPRESIÓN E ORTOGRAFÍA
O galego estándar páxina 174-175

En galego, por que non?

Lembra os títulos e os prexuízos que aborda e cales son os argumentos para reflexionar e combatelos:
- Capítulos 3-4: Porque aprender galego é unha perda de tempo, se todos falásemos inglés...
- Porque non todos o falamos, e facelo cando hai alguén que non o fala é de mala educación.
- Capítulos 5-6-7: Porque non o damos falado ben.
- Porque é unha lingua imposta.
- Porque é unha lingua minoritaria.
- Capítulos 8 e 9 : Porque non o fala ninguén. pero en galego, por que non?
- Lembra o que nos dixo o autor no Encontro con autores que tivemos: O galego é unha oportunidade.

LITERATURA

Unidades 8 e 9

O xénero dramático páx 178-179

O texto teatral e a súa estrutura páx.202-203

LETRAS GALEGAS 2022:
Florencio Delgado Gurriarán: Vida e obra.

PLAN LECTOR
O achado do castro de Manuel Núñez Singala


Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 18-05-2022 18:57
# Ligazón permanente a este artigo
Rematando a lectura de EN GALEGO POR QUE NoN?
Para rematar a lectura capítulo 8 e 9 de EN GALEGO, POR QUE NON?

CAP 8. 4-O xogo dos cen falantes (para poder ver este xogo debes ter a aplicación Adobe Flasch Player, trátase do segundo dos xogos que aparece na páxina onde se abre o enlace, o primeiro dos xogos que aparece tan que ver co cuarto capítulo do libro tamén). En que consiste este xogo? Atreveríaste a comezar a xogalo? Que cres que pasaría ao facer uso deste xogo?


CAP 9- 5- Unha tremenda historia por resolver... sabemos por que e como temos que defender a nosa lingua de centos de anos de discriminación e prexuízos? Razoa a resposta a modo de conclusión tras da lectura.
Comentarios (0) - Categoría: PLAN LECTOR - Publicado o 12-05-2022 17:03
# Ligazón permanente a este artigo
Florencio Delgado Gurriarán: Letras Galegas 2022
Este ano o Día das Letras celebra a un poeta de Valdeorras e do exilio: Florencio Delgado Gurriarán.



CUESTIONARIO SOBRE a VIDA e A OBRA de FLORENCIO DELGADO GURRIARÁN: Poeta na terra, na guerra e no exilio.

1- Onde e en que ano naceu?
2- Que é o exilio?
3- Cal foi o motivo do seu exilio? Onde estivo exiliado?
4- Lembra que el é un poeta hilozoista que significa que dá voz á alma da paisaxe, faino coa personificación dos elementos que constitúen a paisaxe. Localiza e explica as personificacións nestes dous exemplos tirados dos versos do seu libro Bebedeira:

O ventiño namorouse
da rosa dunha roseira.
Negoulle a roseira a rosa
e o vento fuxiu con ela.

Casou don Godello
con dona Mencía
e van pór a casa
polo “ val das viñas”


5- Florencio dise que é o cantor de Valdeorras por que? En que libros ten moi presente a paisaxe e a fala desta comarca?

Valdeorras
Miña noiva
Miña terra;
Á beira do Sil deitada,
Para ollar a túa beleza
do mesmo xeito que a “ Venus
do espello”, nel se contempla.


6- Florencio tamén é un poeta civil, das libertades e combativo. O seu libro Cancioneiro da loita galega inicia esta temática, cal foi a causa que provocou este poemario?




OS LOBOS DA XENTE

De novo, os lobos da xente
andan ceibes pola terra:
searas do chan brañego,
verdes agros da ribeira,
a beiramar de feitizo
–Galiza, Galiza inteira–
das rixas patas dos lobos
sinten, no chan, a mancela
Coitados vellos petrucios!,
coitadas naiciñas vellas!,
coitados orfos cativos!,
coitadas mozas sinxelas!,
coitado pobo galego!,
coitada xente da aldeia!…
Ouh, coitada nai Galiza!
coitada, coitada Terra!
Anda a xorrar o teu sangue
e tes a carne maltreita
e o corazón tes ferido
polo dentamio das feras!

7-A nova etapa da vida que inicia en México ten os seus froitos literarios, que libro escribe en 1963 como se reflicte ou se entende a galeguidade nesta obra?

8- Dise que Florencio foi unha ponte entre os galegos que vivían en Galicia e os galegos do exilio ou emigrados. Que ten isto que ver coa revista Vieiros?

9- Co libro Cantarenas escrito en 1981, o autor comeza un regreso a que lugares e a que estilo?

10- Explica o fío condutor do seu derradeiro libro.

11- Que son os prexuízos lingüísticos? Cal é o tema que trata nos seguintes versos?

Volten, de Valdeorras, os nomes xenuinos:
Non máis “Correjanes” nin “vega Molinos”;
sín Veiga Muiños e máis Correxais,
pois xa os “castrapismos” están por demáis

O crego da aldea
do inferno a berrar
pra meterlle medo
ao pobre aldeán
FALA CASTELÁN.

O señoritiño
da vila de Tal,
con vento na testa,
sen calos na man,
FALA CASTELÁN.

12. Florencio morreu en América, en que ano? Como volvería ao pobo natal?

¡Quén, no teu tépedo colo,
pra sempre acougar poidera!
¡quén poidera, cos teus brazos,
cinguirse en eterna apertura!
Comentarios (9) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 09-05-2022 06:26
# Ligazón permanente a este artigo
Sobre a nosa toponimia
A toponimia é unha das facetas do léxico galego máis interesantes e máis ricas.
Lembramos o esforzo que fixemos o curso pasado para abordar este tema en homenaxe a Elixio Rivas:

TOPONIMIA DE MARÍN (I)
TOPONIMIA DE MARíN (II)

Lembremos tamén a obra de teatro que realizaron os nosos compañeiros de 2º do curso pasado:
Comentarios (0) - Categoría: TOPONIMIA - Publicado o 21-04-2022 06:55
# Ligazón permanente a este artigo
HAI QUEN FALA DE IMPOSICIÓN
Imos co CAPÍTULO 6 de EN GALEGO POR QUE NON?, ese que fala do galego como unha imposición.

CAPÍTULO 7 Porque é unha lingua minoritaria.
1- En que lugar da estrada das linguas colocarías ao galego?



2- O coñecemento doutras linguas debe levarnos a abandonar a nosa lingua? Por que ? Argumenta ben a resposta.

3- Falar español e chinés permitiríanos falar con cincocentos millóns de persoas, por que esta posibilidade é realmente imposible? Por que ten tan pouco valor a cantidade á hora de falar dunha lingua?
Comentarios (0) - Categoría: SOCIOLINGÜÍSTICA - Publicado o 07-04-2022 16:48
# Ligazón permanente a este artigo
FALANDO DE PREXUÍZOS LINGÜÍSTICOS


Estamos redactando unha serie de reportaxes sobre os prexuízos na nosa contorna e a cousa promete. namentres traballa o equipo de redacción imos seguir lendo EN GALEGO, POR QUE NON?

- Capítulo 3:

Cuestionario sobre o Capítulo 4

Supoñamos que hai catro persoas galegas e das catro persoas hai unha que non fala galego...


1- Por que falar en galego cando hai alguén que non o fala non é de mala educación?

Argumenta con alomenos tres razoamentos ben expostos unha resposta afirmativa, é dicir, non é de mala educación falar galego cando hai alguén que non o fala.

Preguntas sobre a lectura do Capítulo 5 de EN GALEGO, POR QUE NON?

Despois de ler o capítulo titulado: Porque non damos falado ben, responde ao seguinte cuestionario seguindo os criterios que se verteron na lectura:
1- É normal que a unha persoa que aprende o galego de segunda lingua lle resulte difícil? Se a dificultade é natural, cal é o problema de fondo para que realmente a aprendamos ben?
2- Para falar ben unha lingua que hai que é ineludible facer antes?
3- Por que a un polaco lle pode resultar máis doado aprender galego en catro meses que a un asturiano?
4- Seica a franceses, británicos , españois e estadounidenses lle resulta máis complicado aprender outros idiomas? Como se explica?
5- Unha cousa curiosa, por que cres que os galegos cando se lles pregunta se falan ben o galego din que na súa comarca non, que é noutro punto de Galicia onde se fala ben o noso idioma? Cales son as razóns obxectivas que contribúen a este tipo de crenzas?
6- O autor do libro fai referencia a unha gaivota chorona, que quere dicir con isto? Explícao razoadamente.
7- Que quere dicir Núñez Singala cando di que "usa un castelán tinguido de galego"?
8- Seguindo o reto que nos plantea o autor imos poñer en castelán correcto o seguinte texto dun home que fala sobre a situación que estamos pasando:
Érache boa! Madia leva, namentras non haxa unha vacina eu espétome na casiña, canda a lareira, con sentidiño, e se hai que deixar a poula as terras, e pasar todo o día esperrechado no sofá en cirolas, faise, e se petan na porta, que peten por máis riquiño ou o máis langrán ou galopin que sexa. Vaites, vaites, presta ver como poalla e ti sen te mollar. Non che sei, que vou dicir, coma o colo dunha nai non che hai, só vou saír botar o cosco.
9- E como se fai no capítulo imos tamén conxugar catro verbos en presente de indicativo con alternancia vocálica, a ver que tal o fas (lembra que para falar unha lingua ben, hai que realizar un esforzo, sobre todo se non é a túa lingua habitual, e en principio vas cometer loxicamente erros):

- Durmir, subir, seguir e divertir.

Comentarios (0) - Categoría: SOCIOLINGÜÍSTICA - Publicado o 30-03-2022 23:28
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0