Víchelo, miráchelo!



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Manuel María achégase cunhas zocas na mao


Fanse zocas pechadas e chinelas
En Loentia,Duarría e Formarán.
Non hai zocas xeitosas como elas:
ben lle caen ó pé e ben se tran!

Foron afumadas cun casqueiro.
Ó andar son ledas, cantareiras.
Aunque feitas de bido ou amieiro
son, como o vento, de lixeiras!

A gracia da abidueira
Atopou o seu destino,
Fíxose zoca chinela,
apreixa un pé femenino!

Fíxose zoca chinela
A abidueira lanzal.
Agora sobor da acera
Canta con voz musical!

A Zoca xa é canción
Delgada como asubío
Que aprendeu a abidueira
Dos merlos de xunto ó río.


Fíxose zoca chinela
A gracia da abidueira
E vai marcando na acera
os puntos da muiñeira!
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 20-04-2016 06:49
# Ligazón permanente a este artigo
O Himno Galego de Eduardo Pondal
Neira Vilas (Gres, 1928) no seu libro 100 anos do himno galego (Edicións Embora) aclara que a súa achega non pretende ser unha «historia completa», senón o froito das súas investigacións en Cuba -onde viviu 31 anos- sobre as circunstancias que rodearon o nacemento e estrea da composición, así como a súa difusión ata chegar ao centenario celebrado no 2007.
Neira Vilas remarca o papel fundamental do emigrante ferrolán Xosé Fontenla Leal -«home lúcido e apaixonado que amaba a súa patria de orixe, á que lle dedicou de por vida todas as súas enerxías»-, quen primeiro pensou en Curros Enríquez e o mestre Chané para a letra e a música do himno, respectivamente. Pero un enfado entre ambos os dous impediu o proxecto e finalmente serían Eduardo Pondal e Pascual Veiga os autores. A súa colaboración arranca en 1890, cando o poeta lle envía ao compositor Os Pinos para presentarse ao premio para unha «Marcha Regional Gallega» nun concurso musical celebrado no Recreo de Artesanos da Coruña. Non obstante, a estrea non chegaría ata o 20 de decembro de 1907, na Habana, aínda que nos últimos anos hai investigadores que apuntan que o himno debeu de interpretarse en público con anterioridade. No seu libro, Neira Vilas di que «non hai constancia de que a peza fose premiada nin interpretada» no certame de 1890, pero que Fontenla contactou con Pondal e Veiga ante a imposibilidade de contar con Curros e Chané.

Pondal escribiría logo o único himno do mundo, que nós coñezamos, que comeza con preguntas e interrogantes.
Pero que se pregunta o noso himno?, quen fala?

Eduardo Pondal compuxo un logo poema de 10 estrofas no seu libro Queixumes do Pinos. Os galegos da Habana en 1907 procurando unha letra para o que sería o Himno de Galicia escolleron as catro primeiras estrofas deste poema ao que logo poría música Pascual Veiga.

Imos logo descubrir que é o que nos di o noso himno:


OS PINOS

Que din os rumorosos
na costa verdecente
ao raio transparente
do prácido luar?
Que din as altas copas
de escuro arume arpado
co seu ben compasado
monótono fungar?

Do teu verdor cinguido
e de benignos astros
confín dos verdes castros
e valeroso chan,
non des a esquecemento
da inxuria o rudo encono;
desperta do teu sono
fogar de Breogán.

Os bos e xenerosos
a nosa voz entenden
e con arroubo atenden
o noso ronco son,
mais só os iñorantes
e féridos e duros,
imbéciles e escuros
non nos entenden, non.

Os tempos son chegados
dos bardos das edades
que as vosas vaguedades
cumprido fin terán;
pois, donde quer, xigante
a nosa voz pregoa
a redenzón da boa
nazón de Breogán.


BOTEMOS LOGO UNHA OLLADA INICIAL AO LÉXICO DO HIMNO:(exercicio de clase)

- os rumososos:
- luar:
- arume arpado:
- monótono fungar:
- cinguido:
- confín:
- castros:
- inxuria:
- rudo:
- encono:
- Breogán:
- arroubo:
- féridos:
- bardos:
- vaguedades:
- pregoa:
- redenzón:
- nazón:

Unha versión distinta do himno:
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 02-06-2015 07:12
# Ligazón permanente a este artigo
AS LETRAS DO 2015


Xosé Filgueira Valverde algúns datos.

17 de maio

Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 15-05-2015 05:37
# Ligazón permanente a este artigo
Para comentar o poema Penélope
Ao traballar este ano o xénero literario da poesía desde principio de curso, vimos facendo fincapé na sensibilidade do alumnado para achegarse a textos como o presente realizando un esforzo á hora de intentar abordar unha interpretación o máis axustada posible ás intencións creativas e literarias do autor. Realizamos logo un achegamento ao vocabulario deste poema, ao tipo de estrofas, medida, estrutura e rima dos seus versos. Tamén reparamos na súa estrutura desde o punto de vista do contido.

Analizamos para a súa interpretación os principais recursos e a significación. Partimos para elo do repaso do contido da Odisea e dos seus personaxes mitolóxicos ata lembrar os problemas que tiña Galicia ao longo do século XX, na época na que vivía Díaz Castro.

O texto do poema e tamén varias versións cantadas, atópase na entrada de máis abaixo, ademais de que realizamos un ditado na aula, polo que cada alumno ten o seu texto na libreta.

Recomendamos volver a visualizar este enlace antes de comentar o texto.
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 20-05-2014 06:58
# Ligazón permanente a este artigo
Cuestionario Díaz Castro
A Exposición de carteis sobre Díaz Castro podes consultala aquí.


1- En que ano, lugar e en que concello naceu Díaz Castro? Era de familia...?

2- Que circunstancias da infancia converten a este neno nun mozo poeta?

3- O Seminario de Mondoñedo como influiu en Díaz Castro?

4- En que vila foi profesor e que premios literarios gaña en 1946? Cales son os contidos do seu tríptico Nascida dun sono?

5- Cantos idiomas dominaba e en que cidade pasou 20 traballando? Cal era o seu traballo?

6- En que momento da súa vida volve a Guitiriz e con quen colaborou especialmente nesta época? EN que revista galega editará de novo poemas?

7- Cal é o nome do poemario máis coñecido de Díaz Castro? Cal é a estrutura deste libro e o seu estilo? Cales son os temas principais de Nimbos? Cal cres que será o poema máis coñecido do autor?

8- En que destaca profesionalmente Díaz Castro?
Cales foron seus aportes neste campo da tradución? Que era a Tradución para Díaz Castro?

9- Que era a poesía para o poeta Díaz Castro?

10- Cal era a súa opinión sobre o galego?
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 14-05-2014 11:09
# Ligazón permanente a este artigo
De Penélope a Galiza
Penélope



Un paso adiante e outro atrás, Galiza,
e a tea dos teus soños non se move.
A espranza nos teus ollos se esperguiza.
Aran os bois e chove.

Un bruar de navíos moi lonxanos
che estrolla o sono mol coma unha uva.
Pro tí envólveste en sabas de mil anos,
e en sonos volves a escoitar a chuva.

Traguerán os camiños algún día
a xente que levaron. Deus é o mesmo.
Suco vai, suco vén, Xesús María!,
e toda a cousa ha de pagar seu desmo.

Desorballando os prados coma sono,
o Tempo vai de Parga a Pastoriza.
Vaise enterrando, suco a suco, o Outono.
Un paso adiante e outro atrás, Galiza!

Xosé María Díaz Castro, Nimbos (1961)




CUESTIÓNS:
Despois de ler o poema procura no diccionario o significado das palabras que non coñezas.

Quen era Penélope? Por que cres que leva este título o poema?



Logo debemos adentrarmos na vida e obra de Díaz Castro
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 12-05-2014 22:15
# Ligazón permanente a este artigo
Unha chea de anuncios sobre a historia da nosa Lingua
Imos realizar un traballo que consiste en coñecer mellor, en estudar e difundir a historia da nosa lingua. Seremos quen de crear unha serie de anuncios para entender as distintas etapas polas que pasou a nosa lingua dende a súa creación:

Imos colocar a continuación 12 títulos para desenvolver de xeito persoal por cada grupo de traballo e finalmente realizar un anuncio publicitario sobre cada unha destas etapas que defina as características esencias dese momento coa idea de difundila. Cada Grupo debe logo crear 12 anuncios. Os títulos son:

I- Na prehistoria están as raíces da nosa identidade.
II- Antes do galego, GALLAECIA.
III- GALICIA, o 1º reino medieval de Europa.
IV- Nace o galego e as peregrinacións a Compostela.
V- O esplendor medieval da nosa literatura.
VI- Decadencia do XIV-XV e os Séculos Escuros XVI-XVIII.
VII- Os ilustrados e precursores dunha nova etapa.
VIII- O primeiro galeguismo e o Rexurdimento literario.
IX- Unha nova idea de Galicia: Do Galeguismo ao Nacionalismo.
X- O Franquismo e a instalación do bilingüísmo.
XI- Un difícil proceso de recuperación da identidade.
XII- A Galicia da Normalización.
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 08-05-2014 21:46
# Ligazón permanente a este artigo
Si, na biblioteca o xoves, non o esquezas!

Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 18-06-2013 21:36
# Ligazón permanente a este artigo
DESPOIS DA REPRESENTACIÓN DE VIDAL BOLAÑO

CUESTIONARIO DO ESPECTADOR: Para unha reflexión e unha comprensión das representacións


Características do Xénero teatral
O interese educativo do xénero dramático que xa o tiña cando naceu na Grecia Antiga do século V a. C. é unha das principais características deste xénero literario onde o texto convértese a través da representación nunha busca da verdade, a través dunha confrontación de ideas, un conflito.
Toda obra de teatro procura provocar un conflito ao público, unha forte controversia sobre a que o espectador vai ter que reflexionar.
Os actores son os portadores dunha conduta do ser humano que é a que promove esa reflexión ese xuízo ao que o contempla.



AGASALLO DE SOMBRAS de Roberto Vidal Bolaño.

A obra que representan alumnos/as 1º de Bacharelato, quere render unha homenaxe conxunta a Rosalía no ano qu ese cumpren 150 anos da publicación dos Cantares gallegos, un 17 de maio de 1863, e por outra banda ao autor ao que se dedican o Día das Letras deste ano 2013, Roberto Vidal Bolaño.
Trátase dunha obra polémica deste controvertido autor que pretende dar unha nova visión sobre a figura de Rosalía rachando vellos moldes, tópicos rancios sobre a poeta. En palabras do propio Vidal Bolaño esta obra é unha ? celebración libre e non moi respectuosa arredor do tempo, a vida e a obra da poeta Dna. María Rita Rosalía Castro de Murguía, tamén coñecida como ? Santiña?, inspirada nunha idea roubada do Teatro de Máscaras de D. Ramón O tero Pedrayo e adobiada con ringorrangos doutras dúas catedrais do teatro imposible, o Fausto de Ghoete e ?As tentacións de San Antonio? de Gustave Flaubert, así como con parte da correspondencia persoal da poeta e de moito do que sobre ela levan dito algúns dos que a coñeceron e estudaron?. RVB persegue realmente unha visión actual do mito de Rosalía do que sabemos e do que quixeramos saber sobre ela.
1- Cal é o conflito ao que Roberto Vidal Bolaño nos quere levar nesta obra, Agasallo de Sombras?
2- Quen son os personaxes principais desta obra, terán algo que ver co tema que soa ao comezo e final da adaptación que se representou? Coñecías este poema, sabes como se titula?
3- A personaxe de Rosalía como aparece representada na escena en Agasallo de sombras?
4- Que cres que representa o personaxe de Aurelio Aguirre?
5- A carta que escribe Rosa ao seu marido que lle reprocha, como se retrata a Manuel Murguía, o home de Rosalía no conxunto da obra?
6- Como se reflicte na obra a personalidade proto-feminista de Rosalía?
7- Que querería dicir Rosalía na cabeceira da obra cando di: ?E pensar que aquela noite, todo era aínda posible??



A ÓPERA DE A PATACÓN, adaptación de Roberto Vidal Bolaño

1-Cal é o conflito, a reflexión central á que nos quere levar esta obra da Ópera de a patacón?
2-Un dos recursos esenciais desta obra é o continuo intento dos actores de que coa súa conduta quede en evidencia o dobre sentido, realizan afirmacións contundentes que teñen unha dobre interpretación ou ironía. Indica tres exemplos de ironías claras ou dobres sentidos que lembres da representación:
3- Os estudosos da obra de Roberto Vidal Bolaño din que é un autor que presenta con frecuencia os denominados personaxes da derrota, que son vítimas dun fracaso dunha sociedade en crise. Que personaxes desta obra que viches cres que responden a esta descrición?
4- O tipo de personaxes que aparecen axúdanos tamén a saber o subxénero teatral no que se encadra esta obra :
Traxedia: Obra na que os personaxes que interveñen acaban enfrontadas e na que a trama remata nun desenlace fatal.
Comedia: Caracterízase por manter un ton optimista, cun final feliz e sobre todo por ter elementos de humor ou de ironía
Farsa: Procura unha acumulación esquemática de situacións caricaturescas (personaxes tipo ou pouco definidos) ó redor dun enredo cotiá onde abondan enganos.
5- Cres que a situación que se presenta pode ter algo que ver coa sociedade na que vivimos? Razoa a resposta con argumentos que remitan á obra á que asistimos.

AULA DE TEATRO SAN NARCISO ............2013
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 04-06-2013 06:49
# Ligazón permanente a este artigo
PREPARANDO UNHA REPRESENTACIÓN DE VIDAL BOLAÑO SOBRE ROSALÍA
Preparamos a nosa asistencia a unha sesión de teatro con Rosalía e Vidal Bolaño como centros de interese. Para dito evento que xa ensaian 4ºda ESo e Bacharelato confeccionamos este Cuestionario Rosaliano:


I É VERDADE I É MENTIRA LETRAS GALEGA
S 2013

Vivimos e/ou vivamos como Galeg@s!?

Un par preguntas para empezar sobre o noso himno que foi escrito por un amigo da mocidade de Rosalía chamado Eduardo Pondal:

Escolle as dúas Letras das opcións son as verdadeiras e rexeitas as dúas falsas?
A) O pobo galego é o único que ten un himno que comeza con dúas preguntas.
B) O pobo galego ten un himno que canta con orgullo o nome da terra e o dos seus poboadores.
C) O himno galego divide aos habitantes de Galicia en imbéciles e escuros e os bos e xenerosos.
D) O himno galego proclama a unión de todos os galegos ao longo da historia desde a época de Breogán?

CUESTIONARIO ROSALIANO

SOBRE O NACEMENTO DE ROSALÍA:
1-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A)Din que María Rita Rosalía naceu en Compostela, filla da fidalga solteira Dona Tareixa.
B) Din que María Rita Rosalía naceu en Padrón no mesmo lugar onde morreu.
2-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A)Do seu pai nada se sabe, mesmo ela en vida non soubo nada del.
B)Do seu pai hai quen asegura que foi un home que estudaba para cura.

A INFANCIA
3-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A)Pasouna en Padrón comezando un contacto especial coa tradición oral, o verdadeiro espírito do pobo.
B) Pasouna en Compostela, sen coñecer inicialmente o verdadeiro espírito do pobo galego.

A MOCIDADE DE ROSALÍA
4-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A)En Compostela comezará como todas as mulleres da época a prepararse para ir á Universidade.
B) Non todas as mulleres na época tiveron acceso aos estudos, pero ela comezounos no Liceo da Xuventude .

5-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A)Gustáballe moito a repostería e o deseño de vestiario elegante.
B)Gustábanlle a música, o debuxo e especialmente o teatro.

6-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A) Chegou a representar obras de teatro na súa mocidade con moito éxito, polo que despois de casada volveu a interpretar un papel protagonista en Compostela.
B) A súa relación co teatro foi circunstancial simplemente asistía ás representacións que se facían en Compostela, claro está, daquela todas en castelán.

7-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A) Tivo como amigos de moza en Compostela a dous poetas comprometidos e exaltados liberais.
B) As súas amizades eran todas da elite de Santiago, mesmo relacionadas co arcebispo.
8-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A) Manuel Antonio e Castelao, que son de Rianxo eran os seus amigos.
B) Eduardo Pondal e Aurelio Aguiirre eran os seus amigos.
9-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A) Os dous poetas de ideais progresistas e case revolucionarios, que compartían con Rosalía, participaron activamente en actos políticos de obreiros e estudantes como o chamado banquete de Conxo.
B) Os seus amigos conservadores, ideas que compartía Rosalía, propugnaban á volta ao Antigo Réxime, cunha monarquía centralista e unha sociedade estamental.
10- CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A) Rosalía tiña unha ideoloxía liberal e progresista, filla dun século, o XIX, de profundos cambios ideolóxicos na sociedade.
B) Rosalía, como muller que era nun tempo sen igualdade, tiña unha ideoloxía máis ben conservadora como logo comprobaremos na súa obra.
11- CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A) Aurelio Aguirre chegaría a ser un poeta famoso en castelán que, a pesar de ser amigo de Rosalía, sempre criticaría o seu afán por escribir en galego.
B) Aurelio Aguirre, amigo íntimo de Rosalía, foi poeta que inflúe na nosa poeta , pero non puido coñecer apenas a obra en galego da autora porque se suicidou na praia de Orzán á idade de 25 anos.

RELACIÓN CON MANUEL MURGUÍA
12-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A)Rosalía non tivo nunca unha actitude emprendedora, proba delo é que en canto chega a Madrid casa con Murguía.
B) Rosalía chega a Madrid con intención de ser escritora, grazas á publicación do seu primer libro en castelán La flor, din que coñeceu ao seu home Manuel Murguía.

13-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A) A partir do casamento Rosalía vai ter unha dependencia total con respecto ao seu home, de feito o matrimonio cambiará de residencia en función do traballo de Murguía e mais adiante, ao ter un gran número de fillos, imposibilitará o seu desenvolvemento como autora.
B) Rosalía despois de casar vai estar máis limitada para exercer como escritora, pero nunca deixará de escribir, ademais vai haber momentos, especialmente os primeiros anos de casada nos que viaxará soa a Compostela, por exemplo para ter a súa primeira filla, Alexandra .

14- CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A)Murguía apoiará a Rosalía para que escriba e publique en galego, pero será a autora a que desenvolva autonomamente o seu primer poemario en galego Cantares Gallegos.
B) Murguía impuxo os seus criterios á hora de escribir en galego, proba delo é que Rosalía tamén escribiu en castelán.

DE CANTARES GALLEGOS
15-CAL DAS DÚAS É VERDADE?
A)Sobre a obra de Cantares gallegos dise tradicionalmente que foi feita ás presas e dun xeito espontáneo, de aí o seu pouco valor con temas relacionados gran parte co costumismo e o folclore e a gran diferenza coa outra obra en galego: Follas Novas.
B) Os Cantares gallegos foi unha obra pensada e deseñada baixo un modelo e un estilo que xa aparecía na obra de Sarmiento, onde se fai un canto á dignidade de Galicia, das súas xentes e da súa lingua facendo uso da tradición oral, unha obra distinta a Follas Novas, pero dun valor equiparable.
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 23-05-2013 13:08
# Ligazón permanente a este artigo
[1] 2 [3]
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0