Víchelo, miráchelo!



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

LETRAS GALEGAS 2023: FCO. FERNÁNDEZ DEL RIEGO, GALICIA NO ESPELLO
Imos redactar unha biografía sobre o autor homenaxeado no Día das Letras Galegas do 2023. Para recoller os datos máis significativos usaremos o seguinte audiovisual:



Da serie documental feita pola Academia con motivo desta celebración o sexto dos episodios fai referencia ao legado e a súa obra literaria, outro aspecto que nos interesa coñecer:



Para elaborar esta Vida e Obra segue o seguinte esquema:

VIDA de FRANCISCO FERNÁNDEZ DEL RIEGO

- Lugar e data de nacemento
- Infancia, estudos e contacto coa lectura
- Cunqueiro, un amigo para sempre.
- Madrid 1931. Descuberta do Galeguismo
- Santiago. Partido Galeguista e Seminario de Estudos Galegos.
- Guerra Civil. Nova etapa en Vigo.
- Creación da Editorial Galaxia. Divulgador da cultura galega.
- Na Academia Galega en 1963 propón a celebración do Día das Letras.
- Presidente da Fundación Penzol e da RAG (1997-2001).
- Lugar da morte no 2010 aos 97 anos de idade.

OBRA:
- Máis de 4000 artigos como divulgador dende mozo.
- Co seudónimo de Salvador Lourenzana durante a ditadura.
- Unha novela: O cego de Pumardedón
- Varios libros de viaxes: Galicia
- Ensaios sobre: Cos ollos do noso espírito, Galicia no espello, Historia da Literatura Galega
- Memorias: O río do tempo, Camiño andado

EXPOSICIÓN Camiñando con Ramón Sanfiz

GUIEIRO E ACTIVIDADES DA EXPOSICIÓN LETRAS GALEGAS 2023: Camiñando con Ramón Sanfiz
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 11-05-2023 21:36
# Ligazón permanente a este artigo
Florencio Delgado Gurriarán: Letras Galegas 2022
Este ano o Día das Letras celebra a un poeta de Valdeorras e do exilio: Florencio Delgado Gurriarán.



CUESTIONARIO SOBRE a VIDA e A OBRA de FLORENCIO DELGADO GURRIARÁN: Poeta na terra, na guerra e no exilio.

1- Onde e en que ano naceu?
2- Que é o exilio?
3- Cal foi o motivo do seu exilio? Onde estivo exiliado?
4- Lembra que el é un poeta hilozoista que significa que dá voz á alma da paisaxe, faino coa personificación dos elementos que constitúen a paisaxe. Localiza e explica as personificacións nestes dous exemplos tirados dos versos do seu libro Bebedeira:

O ventiño namorouse
da rosa dunha roseira.
Negoulle a roseira a rosa
e o vento fuxiu con ela.

Casou don Godello
con dona Mencía
e van pór a casa
polo “ val das viñas”


5- Florencio dise que é o cantor de Valdeorras por que? En que libros ten moi presente a paisaxe e a fala desta comarca?

Valdeorras
Miña noiva
Miña terra;
Á beira do Sil deitada,
Para ollar a túa beleza
do mesmo xeito que a “ Venus
do espello”, nel se contempla.


6- Florencio tamén é un poeta civil, das libertades e combativo. O seu libro Cancioneiro da loita galega inicia esta temática, cal foi a causa que provocou este poemario?




OS LOBOS DA XENTE

De novo, os lobos da xente
andan ceibes pola terra:
searas do chan brañego,
verdes agros da ribeira,
a beiramar de feitizo
–Galiza, Galiza inteira–
das rixas patas dos lobos
sinten, no chan, a mancela
Coitados vellos petrucios!,
coitadas naiciñas vellas!,
coitados orfos cativos!,
coitadas mozas sinxelas!,
coitado pobo galego!,
coitada xente da aldeia!…
Ouh, coitada nai Galiza!
coitada, coitada Terra!
Anda a xorrar o teu sangue
e tes a carne maltreita
e o corazón tes ferido
polo dentamio das feras!

7-A nova etapa da vida que inicia en México ten os seus froitos literarios, que libro escribe en 1963 como se reflicte ou se entende a galeguidade nesta obra?

8- Dise que Florencio foi unha ponte entre os galegos que vivían en Galicia e os galegos do exilio ou emigrados. Que ten isto que ver coa revista Vieiros?

9- Co libro Cantarenas escrito en 1981, o autor comeza un regreso a que lugares e a que estilo?

10- Explica o fío condutor do seu derradeiro libro.

11- Que son os prexuízos lingüísticos? Cal é o tema que trata nos seguintes versos?

Volten, de Valdeorras, os nomes xenuinos:
Non máis “Correjanes” nin “vega Molinos”;
sín Veiga Muiños e máis Correxais,
pois xa os “castrapismos” están por demáis

O crego da aldea
do inferno a berrar
pra meterlle medo
ao pobre aldeán
FALA CASTELÁN.

O señoritiño
da vila de Tal,
con vento na testa,
sen calos na man,
FALA CASTELÁN.

12. Florencio morreu en América, en que ano? Como volvería ao pobo natal?

¡Quén, no teu tépedo colo,
pra sempre acougar poidera!
¡quén poidera, cos teus brazos,
cinguirse en eterna apertura!
Comentarios (9) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 09-05-2022 06:26
# Ligazón permanente a este artigo
ENCONTRO CO AUTOR MANUEL NÚÑEZ SINGALA

Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 30-05-2021 20:53
# Ligazón permanente a este artigo
XELA ARIAS 2021 (I)

Imos ao encontro coa autora homenaxeada este ano no Día das Letras Galegas:



Vide.
Convídovos ó espectáculo de non ser para ser de todo.
Vide que vos convido
a vos ver.
Ven que te reto
a te ver a ti desde ti en ti.

Hasme oír, hasme oír:
agora busco que coxugues
ben o verbo dos posibles,
e que ti esquezas esa radio de cousas previas
amarrada sempre ós pensamentos,
sempre ós pensamentos.

Incéndiate
á calor da observación.
E repasa logo a ollada
no pouso dos afectos.

Hasme oír, hasme oír: deixa
que te percibas a ti,
que te percibas
tamén ti atropelada das palabras,
á procura de trazos que nos
describan.
que nos describan.
Intempestiva,
serse intempestiva.

E domea-la furia, e domea-la furia, e domea-la furia
á procura
da froita
madura.

Vencerse é cousa
de se tratar.

DA SÚA VIDA E DA SÚA OBRA



DAS SÚAS CREACIÓNS




"FACENDO CORPO": Curiosear sobre tres facetas de Xela: A súa imaxe, un poema e a súa rebeldía.

- A miña foto preferida de Xela Arias.
- Escollo un poema seu
- Procuro unha visión da súa vida de rebeldía.

Comentarios (3) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 12-05-2021 06:10
# Ligazón permanente a este artigo
O noso vídeo poema das Letras GaLegas 2020
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 17-05-2020 00:14
# Ligazón permanente a este artigo
RICARDO CARVALHO CALERO LETRAS GALEGAS 2020
Antes de entrar a coñecermos a vida e a obra deste autor visualizamos este Vídeo a modo de introdución:




PARA REALIZAR UNHA BIOGRAFÍA DO AUTOR

Imos reparar nunha serie de conceptos que nos axudarán a entender mellor todo o que traballemos:

Ricardo Carvalho Calero un dos grandes polígrafos do século XX. Un polígrafo é unha persoa que escribe sobre diversos temas e/ ou distintos xéneros (poesía, narrativa, teatro, ensaios...

Ricardo Carvalho Calero foi ademais do Partido Galeguista, discípulo de Castelao e da súa xeración de autores que se denominan Xeración Nós porque editaron unha revista coa idea de universalizar Galicia con ese nome. Polas súas ideas será represaliado, é dicir, perseguido e castigado entre outras cousas a non poder exercer de profesor durante o Franquismo.

Ricardo Carvalho Calero é un estudoso da Lingua e como tal é o maior referente do reintegracionismo lingüístico,que defende a aproximación do galego ao seu irmán xemelgo o portugués. Por iso verás que escribía con formas ortográficas coma: lh- Carvalho en lugar de Carballo ou desejo, en vez de desexo.

Por último, Carvalho Calero estableceu o canon de autores literarios, eses escritores e escritoras máis representativos á hora de estudar a Historia da Literatura Galega.



Cuestionario
1. Despois de ver:Imos elaborar unha pequena biografía sobre autor en base aos seguintes criterios:

- Data de nacemento e de morte.

- Lugares e situacións transcendentais nas distintas etapas da súa vida: Ferrol, Fingoi, Compostela, galeguismo, represión, docencia...

- A súa obra que por forma abarca distintos aspectos: como creador, como lingüista, como crítico literario.

- Debemos procurar ir incluíndo tanto os títulos das súas obras máis relevantes como os logros ou trazos máis destacables da figura homenaxeada.
Información para buscar datos:
-EXPOSICIÓN: LETRAS GALEGAS 2020: Ricardo Carvalho Calero

- GUÍA DIDÁCTICA DA EXPOSICIÓN.


2- Xogo:NA CASA DE DON RICARDO

3- Escoita o seguinte poema musicado e indica cal é o tema que trata:



4- PARTICIPA NO VIDEOPOEMA de 2º ESO
(Cando remates as actividades envía un correo no que indiques se te apuntas a participar no vídeo poema, no que só terás que recitar un ou dous versos gravando un audio coa túa voz)
Comentarios (1) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 14-05-2020 06:01
# Ligazón permanente a este artigo
ANTÓN FRAGUAS, LETRAS GALEGAS 2019


BIOGRAFÍA NA RAG.

EXPOSICIÓN: INSUELA

GUÍA DIDÁCTICA E ACTIVIDADES DA EXPOSICIÓN:

Léxico: Os seres máxicos do universo de Fraguas
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 07-05-2019 21:46
# Ligazón permanente a este artigo
MARÍA VICTORIA MORENO: LETRAS GALEGAS 2018


Un par de exposicións:
Paisaxes e personaxes

Exposición Secundaria: Letras Galegas 2018
Guía didáctica
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 11-05-2018 06:50
# Ligazón permanente a este artigo
LETRAS GALEGAS 2017: CARLOS CASARES


O colecionista de historias é o título da Exposición que instalamos nos centro sobre Carlos Casares o autor homenaxeado con gallo do Día das Letras deste 2017 e que tamén podes consultar e ver no seguinte enlace: CARLOS CASARES: O colecionista de historias.



Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 09-05-2017 07:04
# Ligazón permanente a este artigo
Preparando a Semana das Letras 2016
Comezabamos o curso con este poema do poeta do Día das Letras:


O idioma é a chave
coa que abrimos o mundo:
o salouco máis feble,
o pesar máis profundo.

O idioma é a vida,
o coitelo da dor
o murmurio do vento
a palabra de amor

O idioma é o tempo,
é a voz dos avós
ese breve ronsel
que deixaremos nós.

O idioma é un herdo,
patrimonio do pobo,
máxicamente vello,
eternamente novo.

O idioma é a patria,
a esencia máis nosa,
a creación común
meirande e poderosa.

O idioma é a forza
que nos xungue e sostén
se perdemos a fala
non seremos ninguén

O idioma é o amor
o latexo, a verdade
a fonte da que agroma
a máis forte irmandade

Renunciar ao idioma
é ser mudo e morrer
precisamos a lingua
se queremos vencer

Manuel María.

EXERCICIOS DE COMPRENSIÓN LECTORA

Aínda que a Manuel María o coñezamos como poeta tamén escribíu varias obras de teatro. Imos poñer un exemplo dun anaco dun texto teatral seu:

O REI BULULÚ, de Manuel María

Entra o Rei Bululú, que leva unh agran cachiporra, semellante á do rei de bastos, seguido do Ministro da Facenda, do Médico Real, do Gran Mariscal e do Gran Canciller. Bululú séntase no trono e os que o acompañan acomódanse ó seu redor.

MINISTRO DA FACENDA: EQue xantar poñemos hoxe, Maxestade?
BULULÚ: Caldo de verzas con ben unto e moitas fabas, chourizos con cachelos, callos ben picantes con abundancia de prebe, raxo asado, fígado encebolado. Viño Rubeiro, branco e tinto.
MINISTRO DA FACENDA: E de postre?
BULUlÚ: Hoxe deixa o postre que estou desganado.
MINISTRO DA FACENDA: Como ordene a Vosa Maxestade, á que teño o doloroso deber de informar que, no Tesouro Real, só hai vinte pesos e dúas pesetas con sete céntimos e medio. Os carniceiros xa non nos fían máis.
BULULÚ: Arránxate como poidas que pra iso es o Ministro da Facenda.
MINISTRO DA FACENDA: Favor que me fai a Vosa Maxestade. Mais de onde non hai non se pode sacar.
GRAN MARISCAL: Iso dos carniceiros non ten importancia. Declararémoslle a guerra ós carniceiros coa licenza da Vosa Maxestade.
BULULÚ: Xa cavilaremos niso. (Ó Gran Mariscal) Quédache concedida a Medalla das Grandes e Súpetas Iniciativas! (Ó Gran Canciller) Gran Canciller, toma nota desta condecoración que veño de conceder ó Gran Mariscal Maior do Reino de Bululú e que saia mañá publicada no Xornal Real, con letras ben grandes e en recadro ben floreado e repinicado.
GRAN CANCILLER: Tomo nota, Maxestade.
GRAN MARISCAL: Grazas, Maxestade! Non sei como agradecer...!
BULULÚ: Non hai de que. A mandar! (Ó Médico Real) Tómame o pulso!
MÉDICO REAL:(Tomándolle o pulso) Está baixo, Maxestade, cousa que non comprendo comendo tanto porco e coas grandes enviadas de viño que, con licenza e dispensando, baixa a Súa Real Persoa. Hai que purgalo pra equilibrar os humores.
GRAN CANCILLER: Preocúpanos a saúde da Vosa Real Persoa máis que a nosa propia. A Súa Maxestade é pra nós, e pra todos os súbditos deste reino, mellor que un pai. (Dirixíndose ós outros que están en escena) Verdad, vosoutros?
TODOS A CORO: Certo, certo...!
MÉDICO REAL: Cálmese, Maxestade, que acelera os humores!
BULULÚ: Que tanto maxestade nin que piñeta! Liscade todos menos o Médico Real!

Bululú baixa do trono e comeza a repartir cachiporrazos a eito. Os cachiporrazos farán bruído grandísimo.

GRAN CANCILLER: Moi honrado, Maxestade!
MINISTRO DA FACENDA: Grazas, Maxestade!
GRAN MARISCAL: Que grande, que forzudo e que valentía ten a Vosa Maxestade!
Médico Real: Ese exercicio élle moi comenente a Vosa Maxestade!

Cada un dos personaxes foxeen distintas direccións, Bululú segue repartindo cachiporrazos a barullo e perseguindo neles. Cando teñan fuxido todos, Bululú saca un pano descomunal, de moitas cores e moi chamativo e ponse a limpar a suor.

BULULÚ: Este é o traballo de ser rei. Canso máis que un cavador que anda todo o día a voltas co eixado. Que imos facer! A esta xentiña hai que ensinala. Estas leccións de Filosofía Política fanlles moito ben. Un rei ten que estar en todo e sacrificarse polos seus súbditos.

Cuestionario sobre o texto:
1-Este é un texto teatral por que razón o sabemos? Argumenta a resposta usando as características formais do propio texto.
2- Trátase dunha farsa, como a qu elemos de Castelao, por que?
3-Resume a trama indicando onde sucede a acción, quen acompaña a Bululú e de que se encarga cada un? que oocorre ata que intervén o Médico Real e despois desta intervención?
4-Como definirías ao Rei Bululú?
5-Cal cres que é o conflito que Manuel María pon en escena e que quixo trasladar con esta obra?


Podemos ver unha representación A farsa do Rei Bululú.

Para saber máis sobre Manuel María antes de visitar a nosa exposición sobre o autor, imos ver este telexornal:



EXPOSICIÓN SECUNDARIA
"Eu son esta terra e esta auga"

CUESTIONARIO DA EXPOSICIÓN:
1. Que libros le Manuel María que atopaba na biblioteca do seu pai?
Panel Resposta:
2. Cita tres autores que coñeza en Lugo na súa mocidade.
Panel Resposta:
3. Cita tres autores que coñeza en Compostela na súa mocidade.
Panel Resposta:
4. Que dous grupos de persoas se reunían nos faladoiros antifranquistas?
Panel Resposta:
5. Cal é o seu primeiro libro? Que característica posúe esta obra?
Panel Resposta:
6. Cal é a súa primeira obra de teatro?
Panel Resposta:
7. De que tipo é a poesía inicial do autor? En que grupo se encadra?
Panel Resposta:
8. Que libro marca un cambio na súa poesía? Que pasa a retratar agora o poeta?
Panel Resposta:
9. Por que el e outros autores non podían publicar en Galicia as súas obras?
Panel Resposta:
10. Que funda en 1967? Para que?
Panel Resposta:
11. Para que abren Saleta e mais Manuel María a libraría Xistral?
Panel Resposta:
12. Cal é o seu poemario infantil de máis éxito?
Panel Resposta:
13. Que outro poemario centra o destinatario nos nenos da cidade? Que pretende?
Panel Resposta:
14. Cal era o principal propósito de Manuel María? Que fixo para conseguilo?
Panel Resposta:
15. Cita dúas obras de denuncia social.
Panel Resposta:
16. Indica catro temáticas presentes na obra poética de Manuel María.
Panel Resposta:
17. Segundo o autor, que dúas obrigas temos nós coa lingua?
Panel Resposta:
18. Cal é o xénero literario que máis o define como autor? Que outros xéneros cultivou?
Panel Resposta:
19. En que institución entra en 2003? A que lle dedica o seu discurso de ingreso?
Panel Resposta:
20. Despois de teres visitado a exposición, con que tres ideas definirías a figura de Manuel
María?
Panel Resposta:
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 06-05-2016 00:19
# Ligazón permanente a este artigo
1 [2] [3]
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0