Avante Galiza!
'Estamos fartos de saber que o povo galego fala un idioma de seu, fillo do latim, irmao do Castellano e pai do Portugués. Idioma apto e axeitado para ser veículo dunha cultura moderna, e co que ainda podemos comunicar-nos com mais de sesenta millóns de almas (...) O Galego é un idioma extenso e útil porque -con pequenas variantes- fala-se no Brasil, en Portugal e nas colónias portuguesas'.

(Castelão - Sempre em Galiza)



Esta web apoia á iniciativa dun dominio galego propio (.gal) en Internet





 SECÇONS
 FOTOGRAFÍAS
 Também ando por:
 PESQUISAR NO BLOGUE
 PESQUISAR EM BLOGUES GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 Artigos destacados

A Telegaita
Este texto que vou a poñer a continuación publiqueino hai tempo no meu outro blog (http://galegoman.spaces.live.com/) e trouxo discusión longa. Aprobeito agora que a TVG cambiou de logo (por fin) e que semella que veñen novos tempos para republicalo. Mesmo se linkeou no Chuza! e houbo bastantes críticas. De xeito que, antes de botarvos a ler, aviso pra navegantes: Se non tendes senso do humor, non o leades.

A TVG ou Telegaita é unha compañía de televisión de gran prestixio e con programas de indubidábel calidade. A súa fundación foi aló polo ano 1670 a.C., alguns séculos antes da aparición dos televisores. Mentres tanto, adicábanse a prepará-los guións que conformarían as 235 tempadas de Pratos Combinados. É unha canle que se pode sintonizar en Galiza, España, Portugal, Arxentina e Tuvalu Ulterior.

Programas estrela

- Luar: Programa destinado á xuventude que se emite tódalas noites dos venres ininterrompidamente dende 1939, cando Franco chegou ó poder. Entre os seus contidos atópanse: baile de vellos, gaita tocada por vellos, vellos que cantan, tres vellos contando chistes e chamadas a casas de vellos.

- Pratos Combinados: Serie pioneira do humor intelixente. Os seus protagonistas son Miro Pereira, un Homer Simpson de Galiza e o seu cuñado Morris, un anano con gafas. O argumento é o seguinte: Miro e Morris teñen un plan pra estafar aos seus amigos, sorprendentemente vailles ben, alguén ó final descúbreos e rematan fregando os pratos mentres os seus amigos comen empanada e rín. Esta fórmula funciona dende fai 10
anos
.

- O Show dos Tonechos: Trátase dun programa cultural que reflexa a sociedade galega dende una perspectiva intelectual. Os seus presentadores son Tonecho e Tucho, dous expertos da socioloxía galega. De cando en vez alguén remata cunha tarta na cara.

- Xabarín Club: O programa infantil, o mellor da cadea. Foi famoso por Bola de Dragón (cuias traduccións nas cantigas eran do máis fieis á orixinal), Doraemon (ten un peto máxico) e Arale (famoso o seu episodio da Bosta de vaca, Merda de can e Merdiña de paxaro). Tamén se lle atribúe como o impulsor do Rock Bravú nos 90, é dicir, unha especie de Bola de Cristal pero version "cajonaconaquetepariu", desgraciadamente, ó Porco Bravo só o viamos os nenos, e cantigas como Carmiña Vacaloura, Churras, Churras, Churras pero que ghalo é ou Ahí ven Tristón o Mangallón non transcenderon máis aló dos recreos.

- Supermartes: Foi un programa innovador onde os haxa. Antes de que existise Boris, na Telegaita xa tiñamos un presentador con máis pluma que a Galiña Caponata, o inefable SuperPiñeiro un mutante un pouco máis alto que Torrebruno e que tamén amenizaba as tardes aos galegos dende a Radio Galega. A pesar do seu nome non sempre se emitíu os martes. Récord absoluto de tempadas en antena das canles de Televisión en España. Comezou a emitirse fai dous séculos e tiveron que vir os sociatas pra cancelá-la súa emisión.

- En Xogo: é o clásico deportivo por excelencia. O seu parcialismo é obxeto de estudo na Universidade de Harvard. En Coruña cren que apoia aos de Vigo, en Vigo cren que apoia aos de Coruña e o certo é que son máis merengues que Deus. Cabe dicir que o comentarista dos partidos do Celta foi violado de pequeno por un cachalote e por iso fala cun ton de voz moi extrano.

- Zapping Comando: Programa orixinal onde os haxa, onde tódolos actores secundarios das series da TVG fan parodias doutras cadeas, inclusive a súa, inda que pareza que o teñas visto nalgún programa (ex: Homo Zapping) son totalmente innovadores polo que calquera comparación sería unha burda imitacion.

- O Doutor Who (ler O Doutor Ju): serie mítica dos comezos da Telegaita na que un fulano británico de rizos (pode que un parente de Bisbal), con abrigo e bufanda se adicaba ás viaxes entre dimensións utilizando unha cabina de teléfonos. Nesas dimensións atopábase a monstrosos mutantes con cabezas de spaghetti que cuspían blandiblú por tódolos seus poros.

- Perdelo Todo: Programa novo pertencente á "limpeza" que está a facé-lo PSOE en Galiza pra borrar todo o que cheiraba a gañán. Neste programa, sabendo que só van a concursos da TVG rapaces de entre 19 e 28 anos ou de entre 50 e 75 años, todos pertencentes a zonas rurais, ou, no seu defecto, rururbanas (cidades pero en mini, en plan Xinzo de Limia), pois este concurso trata de fallá-las preguntas, polo que estos ghañáns só teñen que respostar ben ó seu xeito. É destacábel o presentador, un saltimbanqui que se cré simpático que naceu en Vigo ou na Coruña, debido ó seu acento pouco arraigado.

- Cifras e Letras: Programa aparecido coa chegada ó poder da coalición de nacionalistas e socialistas (nacionalsocialistas, ergo, nazis) no que o 99,9% dos participantes son estudantes da Universidade de Santiago de Compostela. O outro 0,1 son xubilados. Este concurso serve para meter sutilmente as novas palabras do galego normativizado grazas a dous "mestres": unha con apariencia de fráxil señorita na que se agocha unha verdadeira ninfómana e un señor un pouco modosiño que intenta por tódolos seus medios cepillarse á súa compañeira, algo que nunca logrará, e menos cós seus chistes coa gracia no cú. Destacábel que o presentador viñera representar en Libro de Familia o papel de camareiro-salseiro-rumbeiro-emigrante retornado.

Outros datos

No logo da TVG, podemos apreciá-la presenza do PP... Na cor azul e a silueta da gaivota... ¿non?

Momentos clásicos. Dialogos memorábeis nas películas:

- "¿Cómo?¿Fodiches nela?": Dille o coleguiña a Michael Douglas en Instinto Básico.

- "Bueno, non empecemos a chuparnos as pirolas": Harvey Keitel aos matóns de Pulp Fiction.

- "A rañala, raparigo": O mítico "Sayonara Baby" de Terminator, versión "Jalisia profunda".

- "Para vencer a Austin Powers témoslle que lle roubar o seu... mollo": O Doutor Maligno, xunto có seu Minieu, pra roubarlle o "mojo" a Austin Powers.

- "¿Gustaríache comerme a perrecha?": Juliette Lewis a Tarantino nunha inolvidábel escea de Aberto até o amencer, en coxunto, unha das mellores adaptacións de guión ó galego de tódolos tempos.

- "És un pimpín Son Goku": O super guerreiro Vexeta ao seu super enemigo Son Goku.

- Dí a lenda urbana que en Pulp Fiction existe a frase "Coidado con esa rapariga que estudiou no Peleteiro" (Pele pra os amigos; non confirmado).

Otros momentos memorábeis

- "Papá macho paso de todo tiu": Esta frase, pertencente a Tucho do Show dos Tonechos, foi o vocablo máis repetido por toda a xuventude das areas rurais no 2005, e probábelmente até o 2050. Cabe destacar que ademáis de repetí-lo vocablo esfózanse por poñé-la voz do actor, e no 80% dos casos consígueno.

- "Me cagho na cona que te pariu Ghayoso, hai xente que ten que traballar mañá, carallo" Paisano tras recibir unha chamada do Gayoso de Luar ás 12 da noite.

- "Detesto a miña pixa" Un paciente da serie Nip/tuck (traducida intelixentemente ó galego como Quita e Pon) quéixase do tamaño do seu pene.

- Os comentaristas dos partidos de fútbol da TVG son unha fonte inagotábel de grandes frases: "Vaia ano o de Baiano".

"Palabros" inventados pola TVG e que ninguén máis utiliza

- Padiolas: díse das camillas utilizadas no fútbol.

- Parabéns: díse da felicitación polas razóns que sexa.

- Sobranceiros: díse dos antepasados de alguén.

- Alacante: díse da cidade da Comunidade Valenciana.

- Cecais: din os comentaristas deportivos no canto de quizáis.

- Grazas: expresión de agradecemento en Xunteiro (lingua oficial da Xunta e a TVG), de recente creación; en portugués dise "obrigado", e en galego, castrapo, castelán, chapurrado, curuñés e vighés dise "gracias".

- Calquera nome estranxeiro, como "Kloifer" (Kluivert), "Kokí" (Cocu- leer "co cú"), "Flavio Conseisón" (Flavio Conseição), "Luisón" (Luizão), "Cuman/Coeman/Coiman" (Koeman), "Seidorf/Sedorf/Seadorf/Sidorf" (Seedorf) , "Fan Jal"(Van Gaal) ou "Fran de Bur"(Frank de Boer).
Comentários (10) - Secçom: Humor - Publicado o 21-09-2006 15:39
# Ligaçom permanente a este artigo
O Godello conquista os EEUU
GodelloMontenovo. Ficade con este nome. Trátase dun viño xa famoso nos EE.UU. A prestixiosa revista especializada norteamericana Wine & Spirits concedeulle o Excepcional Value -Valor Excepcional- pola súa relación calidade-prezo. Este caldo valdeorrés, elaborado exclusivamente coa variedade de uva autóctona Godello, recibíu 91 puntos e foi o viño mellor valorado nunha cata a cegas na que participaban 587 caldos de todo o mundo. Deles, 170 foron recomendados, e só unha dúcia recibiron a mención de Valor Excepcional. O Montenovo foi o único español que mereceu tal distinción. E é que en Galiza hai viticultura máis aló dos albariños e ribeiros. O Montenovo só é un exemplo do éxito que está a acadá-lo viño valdeorrés nos Estados Unidos, especialmente os brancos de variedade Godello. O potencial desta uva autóctona, ligado ó especial clima de transición da comarca e os seus solos de pizarra, dota dun carácter único ós viños desta zona.

A presenza dos viños de Valdeorras nos Estados Unidos é xa unha realidade. A adega ValdeSil, elaboradora do Montenovo, produce 200.000 litros ó ano e a metade van destinados ó mercado norteamericano. O pasado mes de abril Guillermo Prada, xerente de ValdeSil, viaxou a Nova York, Chicago e Boston, onde presentóu os seus viños a sumilleres e xornalistas especializados. Pero ValdeSil non é a única, unha decea de adegas da comarca teñen conquistado o mercado norteamericano e iso é bó para todo o sector porque, como explica Prada, "Valdeorras converteuse na zona de moda en branco nos Estados Unidos". O segredo do éxito de ValdeSil reside non só na elaboración dos viños, senón tamén nun novo xeito de xestioná-las empresas familiares buscando a súa profesionalización. "Temos o mellor dos dous modelos", explica o seu xerente. Guillermo Prada ten só 35 anos e rodeouse dun equipo novo e emprendedor. El formouse específicamente a pesares de seren o heredeiro dunha inmensa tradición iniciada polos seus bisavós a finais do século XIX. De feito, a xoia da coroa de ValdeSil son uns viñedos plantados no ano 1885, cando aínda ninguén confiaba no potecial da variedade godello. Das súas vetustas vides obtense o viño Pezas da Portela.
Comentários (3) - Secçom: Gastronomía - Publicado o 21-09-2006 15:18
# Ligaçom permanente a este artigo
"Galiza forma a moitos mozos para a exportación"
Mariño, un dos once españois invitados a dar unha conferencia no Congreso Internacional de Matemáticos, foi rexeitado como profesor de Física en Santiago

Vaqueiros, camisola e zapatillas. Así se enfrontou onte Marcos Mariño ó numeroso público que acudíu a escoitá-la súa disertación no marco do Congreso Internacional de Matemáticos.

Experto na abstrusa Teoría de Cordas, nacionalista e de esquerdas, exerce de galego, como amosa o texto da súa camisola (I love polvo, faga o favor de pasarme o sal), pero non foi profeta na súa terra.

Tras doutorarse en Santiago, completou a súa formación en Yale, Rutgers e Harvard, e actualmente traballa no departamento de Física do CERN de Xenebra e no de Matemáticas do Instituto Superior Técnico de Lisboa.

É un dos once españois que teñen o privilexio de pronunciar unha conferencia no congreso.

- Chama a atención que alguén cun currículo como o seu non teña cabida en Santiago
- Irse fóra de España para facer investigación é moi bó, o problema é voltar. Fálase da fuga de cerebros porque os tentan noutros lugares, pero ás veces é o contrario, a xente quere voltar ó seu país e non lle deixan. Eu presenteime a unha plaza de mestre titular de Física en Santiago no 1999 e non ma deron. No 2003 pensei en repetilo, pero non o fixen, porque me chegaron sinais de que non ma ían dar.

- ¿Cales son os motivos?
- Hai persoas no departamento de Santiago que pensan que a liña de investigación na que eu traballo, a teoría de cordas, non é interesante e non a queren fomentar. Non se atende aos méritos dos candidatos, as plazas están dadas de antemán e consideran un desafío se te presentas sen que te tivesen chamado. Por iso me puxeron na lista negra.

- Pero debe ser importante cando a vostede o convidaron a dar a súa conferencia. ¿En qué consiste a Teoría de Cordas?
- É a única teoría que fai compatíbeis a forza da gravidade que describíu Einstein coa física cuántica. Normalmente os científicos ven as partículas como puntos que non teñen dimensións, pero a Teoría de Cordas véas como círculos pechados, como cordas. Isto fai que, milagreiramente a teoría da gravidade e as leis da física cuántica casen. O problema é que aínda non se verificou experimentalmente dun xeito claro.

- É dicir, que o que a comunidade científica considera moi relevante desprézase en Santiago
- Non é moi corrente que alguén doctorado alí, ao que se lle ofreceu un postdoutorado en Harvard e estudou en Yale e Rutgers, que son a élite nos EE.UU., non acade un posto de traballo en Santiago, que sexa máis doado logralo en Harvard que nunha universidade española.

- ¿Desperdicia Galiza aos seus talentos científicos?
- Galiza fixo un enorme esforzo por formar xente que non atopa traballo alí. Pasamos do nivel de subdesenvolvemento 1 ó nivel de subdesenvolvemento 2: Galiza forma moitos mozos para a exportación. Hai un fluxo de xente, deceas de miles de mozos, que non atopan traballo en Galiza. Producíuse unha perversión que consiste en educar a moita xente sen ter un tecido productivo, económico e cultural que se integre.
Comentários (0) - Secçom: Cultura - Publicado o 19-09-2006 16:10
# Ligaçom permanente a este artigo
O galego, patrimonio común
En Galego
O movemento de recuperación e actualización da identidade galega ten unhas raiceiras culturais moi fondas. Tense dito que no século XIX, coa instauración do estado moderno, Catalunya foi reinventada pola burguesía comercial e industrial, o País Basco por cregos que defendían os seus foros e a lei vella -ou sexa o Antigo Réxime- e Galiza, polos homes da cultura que mergullados en arquivos e nas aldeas do país, toparon unha lingua e cultura moi viva cuia traxectoria ignoraban, pero na que albiscaron futuro.

E eu estou tan encantado de que nos inventaran o país os intelectuais como daquelas intencións tan fermosas e avanzadas do Manifesto das Irmandades de Lugo en 1918 (voto feminino, preocupacións estéticas...) tan lonxe, desde logo, do rancio españolismo uniformista de despois da guerra de Cuba, como do pensamento racista, involucionista e clericalista de Sabino Arana, por poñer dous exemplos que non me entran polo ollo. Moitos consideramos a cultura o noso máximo sinal de identidade, e, se cadra, o único chamado a permanecer por sempre no mundo globalizado. E a lingua é, obviamente, a columna mestra á que se cingue a hedra da cultura.

Dito isto, quero, en voz alta, facer unha libre reflexión sobre lingua, cultura e nacionalismo galego, pois persoas pouco ilustradas poden confundir termos e caeren nunha sinonimia tan perigosa como errada. Permítanme que empece cunha pequena anécdota persoal.

Corría o ano de 1984 e impartía eu, ilusionado, un curso de iniciación de galego no concello do Carballiño cando unha señora me atallou nun local público preguntándome se eu era o que impartía clases "dese castrapo, desa trangallada coa que a Xunta quere matar o galego...". Alucinado, pregunteille cun sorriso forzado e amable, cal era a súa graza e a que se adicaba. "Chámome tal e son costureira", dixo. "Pois si, sonlle eu o profesor -contesteille-, pero perdoe, só lle falo do tema con profesionais. Eu a vostede non lle discutiría de corte e confección e vostede, a min, non me discute de lingua, e menos se empeza faltando". Recoñezo que fun ousado e groseiro -desculpe señora se me le-, pero direi no meu descargo que era eu moi novo e canso estaba xa dalgunhas actitudes.

Aquela sincera señora -estaba, sóubeno logo, nunha asociación desas do galego aportuguesado- obnubilada polo seu amor á lingua, cría estar en posesión dunha ciencia infusa nada do corazón que mesmo lle permitiría descualificar traballos alleos e falar de ortografías como se fosen xogadores para meter ou sacar nun partido de fútbol. Igualmente, ata hai pouco calquera cachorro nacionalista pouco lido, e grazas á súa "coherencia ideolóxica", atrevíase a denigrar a obra literaria de Carlos Casares ou os ensaios de Xesús Alonso Montero, por citar só dúas bichas históricas. ¿Engánome?

Permítanme que lles diga, meus señores, que furgando na historia da cultura e da literatura galegas, fíxense vostedes, hai tamén escritores de todas as ideoloxías. E non me chama a atención, porque a lingua é o que é, un patrimonio común de todos: altos e baixos, gordos e fracos, louros e morenos, tolos e cordos, nacionalistas e non nacionalistas, de dereitas e de esquerdas. E todos eles teñen a súa participación no mundo da escrita galega. Dende Euxenio Montes a Álvaro Cunqueiro. Dende Celso Emilio a Manuel María. ¿Ou alguén quere unha lingua só para unha ideoloxía? Sería suicida. O galego é un código para que nos entendamos, soñemos e recreemos o mundo. Naceu hai mil anos e viviu ata nós. Agora, é a nosa responsabilidade proxectalo no futuro dos nosos fillos. Dende a historia, dende o feito nestes últimos vinte, trinta, corenta anos debemos ir con Manuel Antonio, sempre "máis alá". Co bo Plan de todos.
Comentários (4) - Secçom: Língua - Publicado o 19-09-2006 16:03
# Ligaçom permanente a este artigo
Cava Galego
CavaPara o vindeiro Nadal estará no mercado o Danza 2005, un brut elaborado nas adegas Díe e Noite de Petín con uvas da variedade godello. O ano pasado fixeron a primeira vinificación asesorados por un experto catalán e, animados polo éxito, acaban de presentar este escumoso: 8000 elegantes botellas etiquetadas en galego, que intentarán facerse cun sitio nas nosas celebracións.

Este ano, brindemos con Cava Galego, ¡brindemos en galego!
Comentários (5) - Secçom: Gastronomía - Publicado o 19-09-2006 15:50
# Ligaçom permanente a este artigo
© by Abertal
"Se aínda somos galegos é por obra e gracia do idioma"
(Castelao)


Apoiamos a Candidatura do Patrimonio Inmaterial Galego-Portugués


Creative Commons License
Esta obra está licenciada sob uma Licença Creative Commons.



Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0