O MEGO DA ESCOLA


Blog da Comisión Cultural MARTÍN SARMIENTO de Vilafranca para a potenciación do uso do galego nos centros do ensino no Bierzo e a promoción dos Intercambios escolares Bierzo-Galicia.

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

DE ENTROIDO AOS MAIOS: DE MARÍN AO BIERZO
Con esta entrada remata a experiencia didáctica de intercambio colectivo na rede que titulamos "O camin de Sarmiento de Marín ao Bierzo". Máis de 40 rapaces e rapazas de Vilafranca e de Marín, do Morrazo e do Bierzo que agora coñecen máis e mellor estes territorios xeográficos distintos, un de mar e o outro de montañas, mais os dous cun idioma que os une. Foron 25 entradas que podedes consultar cando queirades porque aquí quedan, con esa finalidade naceron.



OS MAIOS
por David García López IES Padre Sarmiento)


Esta festa primaveral xeralmente facíase coincidir co primeiro domingo do mes de maio e tiña antigamente connotaciois rituais totémicas á divindade primaveral ou das árbores que se foron perdendo co paso do tempo.
A celebración das festas de maio é común en moitos países de Europa onde existen variantes similares da mesma festividade.

AS ORIXES.

As orixes desta festa remóntanse ás antigas civilizacións dos fenicios e aos gregos que manifestaban a súa adoración aos seus deuses e o que estes significaban en festas conmemorativas da exaltación de acontecementos que para aqueles homes tiñan transcendencia, tales como os cambios de estaciois.

OS MAIOS NA PENÍNSULA IBÉRICA.

Na Península Ibérica celébranse en case todas as rexións, predominando que se celebre a principios do mes de maio ou durante todo el. Xeralmente adoita celebrarse a noite do 30 de abril ao 1 de maio en numerosas vilas da Península Ibérica.

OS MAIOS EN GALICIA.



En Galicia, esta festa recibe o nome de Festa dos Maios e son populares as celebraciois que teñen lugar en Vilagarcía de Arousa, Redondela, etc. Organízase unha competición na que se premian os mellores maios, que son composiciois que se fan con flores, herba, fentos, froitas e ovos como materiais máis habituais, que se poden empregar en dúas clases de traballos: os tradicionais, en forma de cono de grande altura recuberto de vexetación, e os artísticos, que constitúen auténticas esculturas vexetais.

OS MAIOS NO BIERZO.



A festa dos Maios no Bierzo, concretamente en Vilafranca do Bierzo, consiste principalmente en que a unhas persoas que se presentan voluntarias, póñenselles unhas canaveiras ao redor do corpo, para facer unha especie de traxe utilizando a vexetación. Estas persoas despois desfilan pola rúa acompañados dunha banda de gaitas e tambores, e a xente que está nas casas tíralles diñeiro desde as ventás e os balcois.
A xente tamén adoita tirarlles, ademais de diñeiro, castañas, caramelos, e algunhas veces outro tipo de cousas para xantar.
Dependendo das cousas que lles tire a xente, cántanlles unha canción.
Co diñeiro que sacan, os que participan nos Maios van xantar ou cear a un restaurante todos xuntos, onde xa lles teñen preparadas tortillas e demais cousas.
En Vilafranca o mesmo que nos demais lugares tamén se celebran o 1 de maio, debido a que é o mes da luz e das flores, celébrase esta festa con motivo de que é a mellor época para a agricultura. É un espertar da primavera e a fin do inverno, por iso se lle canta aos Maios: Levántate Maio que moito durmiches, pasou o inverno e non o sentiches. En Vilafranca din: "pasou un burro e non o sentiche".

A PALABRA ENTROIDO
por Sandra Rea González (CPR. San Narciso)


Tamén chamado Antroido, Introido, Entruido, Entrudo, Entrudio (por ser a entrada á Cuaresma)

As orixes das palabras que denominan a esta festa son: o termo "Carne Vale" (é dicir "o adeus á carne"), do que despois derivou a palabra "Carnaval"; ó termo "Introitum" (que significa "a entrada á Coresma!) do que vén a palabra "Entroido" ou "Antroido".

O entroido fai referencia a unha época de "carne" , tomando o sentido literal da palabra. O Entroido quere significar, dende sempre, a volta ó mundo do revés, a subversión, a ruptura das convencións sociais e o cambio de roles. As características comúns destes días son o comer, beber e cantar, rirse do máis sagrado, é dicir , as cousas que non se fan habitualmente.

En sentido relixioso trátase do triunfo de "don Carnal" sobre "dona Coresma", que reinará nos seguintes corenta días, ata a celebración do Xoves Santo. Pero o Entroido foi deixando pouco a pouco o seu sentido relixioso como festa preparatoria da Coresma para converterse nun acontecemento cheo de xolda e desenfreo.




As denominacións destas festas na maior parte de Europa teñen este sentido orixinal: desde o "Carne Vale" (Adeus á carne") ó "Introitum" co significado de entrada á Coresma, todos os calificativos para o Entroido fan referencia a que esta é unha época de carne (no sentido literal e no metafórico da Igrexa): "Carnal" na Idade Media, "Canestoltes" en Cataluña, "Carnestollendas" (de "carne" e "tolere", "levar a carne"). Carnisprivium, Canelevamen e formas semellantes en Francia, "darrers dies" (de carne) en Baleares...
O entroido é desde sempre a subversión, a volta ó mundo do revés, a ruptura das convencións sociais e o cambio de roles. O comer, beber e cantar ata rachar, o rirse do máis sagrado... todas son características comúns destes días.

A festa recibe en galego os nomes de entroido, antroido, intruido, entruido, entrudo e entroiro. Todos estes vocábulos teñen a súa orixe no termo latino introitus, co significado de entrada ou comezo. Daquela, o étimo fai referencia a un significado da festa como entrada ou comezo nunha nova estación -a primavera-, independentemente de que a súa apropiación por parte do cristianismo nos faga pensar na entrada na Coresma -sendo preciso, polo tanto, despedirse da carne-.
No noso idioma é admisible tamén a voz carnaval, con dous posibles étimos distintos. Para uns este termo procede do vocábulo italiano carnevale, e este, á súa vez, da expresión antiga carne levare -sacar a carne-. Para outros, a súa orixe está na expresión latina carrus navalis, ou sexa, unha carroza decorada que posiblemente saíse en desfile durante estas datas. Dunha ou doutra maneira, non cabe dúbida de que calquera das dúas acepcións fai referencia a elementos asociados ao carnaval actual.




Outras interpretacións:
Pero a finais do século XX varios autores comezaron a sospeitar a orixe pagá do nome. Carna é a Deusa Celta das fabas e o toucino. Tamén estaría conectada con festas indoeuropeas, dedicadas ao Deus Karna (que no Mahabharatá aparece como un ser humano, irmán maior dos Pándavas, fillo do deus Sol e a raíña Kuntí). Algunhas personas creen que a palabra carnaval fai referencia a unha suposta antiga tradición pagá na que se ofrecía carne ao deus Baal (carna-baal) nunha festa onde todo o vale.


O ENTERRO DA SARDIÑA de Marín

Centos de persoas participaron no "Enterro da Sardiña" que recorreu as rúas Jaime Janer, Bastarreche, Exército e Mariña e Praza de España onde se leu a letanía ou ladaíña.O desfile abríanno os estandartes e os restos da Sardiña seguidos da tradicional Banda do Enterro. Autoridades e veciños, que con anterioridade acudiron ó velorio instalado no palco da música da Alameda, acompañaron despois ó féretro ata o paseo marítimo onde foi votado ó mar entre inmesos choros de dor. Trala morte da Sardiña, Marín pon fin ó entroido.

Cada quen faino como pode, como sabe ou como manda a tradición, pero cada vila ten o seu costume para despedir o entroido. Hainos con forma de animais e de figuras ou sen ningunha relación paarente nin simbólica nin de proximidade. O Meco en Santiago e Lugo, a Parrocha en Coruña, o Felipe en Ribeira, o Ravachol en Pontevedra e, máis común, a sardiña en numerosas localidades. Todos actos simbólicos e rituais para poñer colofón e punto e final a cinco días de escarnio, comparsas e celebración. Agora tempo de cuaresma.

?Sardiñas? por todos os sitios

A máis común e tradicional forma de despedir o entroido son os numerosos "enterros da sardiña" que encheron de lumeiras e de cor a despedida do Entroido. As sátiras e as críticas sociais foron os predominantes e en cada cidade e localidade houbo tamén un repaso aos temas de actualidade municipal. Por exemplo, na Coruña a parrocha foi enterrada no mar (desde a praia de Riazor) mentres que o deus Momo. En Santiago, queimaron o Meco que estivo na fachada do Pazo de Bendaña durante o tempo no que duraron os festextos. E de capital a outra, a Ourense, onde as viúvas do entroido enxoitaron o seu pranto cun cocido que se reparteu na alameda ourensá.






Comentarios (0) - Categoría: O CAMÍN DE SARMIENTO DE MARÍN AO BIERZO - Publicado o 12-07-2009 10:08
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
Deixa o teu comentario
Nome:
Mail: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0