O MEGO DA ESCOLA


Blog da Comisión Cultural MARTÍN SARMIENTO de Vilafranca para a potenciación do uso do galego nos centros do ensino no Bierzo e a promoción dos Intercambios escolares Bierzo-Galicia.

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

O SUPERESTRATO II : Cocho ou Xabarín?
PORCO BRAVO ou XABARÍN ?

A min tocoume falar do superestrato árabe, polo que tiven que elixir unha palabra diferente entre Marín e Bierzo. Escollín o porco bravo, pero antes teño que falar do superestrato.

No ano 711 os árabes entran na nosa península polo sur chegando ata as mesetas centrais axiña e realizando mesmo incursións polo norte peninsular. O seu caudillo Muza apodérase de Lugo no 714 e doutros lugares durante o reinado de Afonso I. Os árabes permanecen uns 40 anos en Galiza, até que son expulsados por Alfonso I. O seu sucesor, o rei Fruela I (757-768) repoboa Galiza até o Miño con mozárabes e tivo que facer fronte a unha rebelión dos galegos. Os árabes chamaron Jalîkîya (Galiza) a todo o territorio norteño que non estaba baixo o seu dominio.
Galiza só padeceu unha serie de incursións de castigo por parte dos árabes de Al-Andalus. A máis sonada foi a que dirixiu Almanzor no ano 997, cando levou as campás da Catedral de Santia-go a Al-Andalus.

Deste contacto cos árabes e a súa lingua, van quedar algunhas palabras na nosa lingua, moitas menos que en castelán, aínda que posteriormente por influencia deste tamén cheguen outras moitas ao galego.

Vexamos algún exemplo de palabras de orixe ou superestrato árabe no galego:
O xabaril procede de < ár ğabalī, proba de que os arabismos son poucos é que exista tamén unha denominación de distinta orixe para esta especie. En galego tamén se lle chama ao xabarín, porco bravo, especialmnete nas zonas da Galicia costeira.

PALABRAS QUE NOS DEIXARON OS ÁRABES

En galego temos tamén moitas palabras que veñen do superestrato árabe, ben sexa por contacto directo, ou por medio de préstamos doutras linguas. Algún exemplos de palabras procedentes do superestrato árabe son:

 albanel < AL-BANNA
 alcalde < AL-QADI
 alfaia < AL-HAJA
 alfaiate < AL-KHAIIAT
 alfombra < AL-KHUMRA
 alguacil < AL-WAZIR
 almofada < AL-MUKHADDA
 atalaia < AT-TALAI´A
 cenoria < SAFUNARIYA
 laranxa < NARANYA
 limón < LAYMUN
 maquía < MAKILA
 oxalá < WA-XAALLAH
 xabaril, xabarín < GABALI

Precisamente esta palabra, xabarín, é unha das palabras que os galego-falantes do Bierzo aportaron ao galego común de hoxe; palabra que un programa da TVG fixo moi popular para toda Galicia.

Jessica Pastoriza del Río, CPR San Narciso
Sandra Valcárcel Pereira, IES Padre Sarmiento

Comentarios (0) - Categoría: O CAMÍN DE SARMIENTO DE MARÍN AO BIERZO - Publicado o 12-07-2009 09:46
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
Deixa o teu comentario
Nome:
Mail: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0