galnarciso



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

ALGUNHAS CLAVES PARA SITUAR AO AUTOR
MANUEL RIVAS, O NARRADOR
por BASILIO LOSADA 1990.

A literatura galega deu sempre excelentes contistas. Mesmo nos séculos escuros, dende o XV ao XIX, cando o galego perdeu a súa condición de lingua escrita, sobreviviu no galego unha narrativa de riquísima transmisión oral. Esta tradición oral chegou case que ata hoxe, e só nos últimos quince anos foi aniquilada polas telenovelas e outros subprodutos culturais de consumo preferentemente urbano. Desta riquísima tradición oral nutriuse sempre a literatura galega escrita: Anxel Fole, Álvaro Cunqueiro, Eduardo Blanco-Amor, Carlos Casares, X.L. Méndez Ferrín entre os máis recentes cultivadores da narración breve. E, fundamentalmente, Rafael Dieste, co seu libro "Dos arquivos do trasno" que contén pezas maxistrais no seu Xénero. Aínda que, por outra parte, a obra de Manuel Rivas xurde dunha situación diferente, co galego normativizado e recoñecido oficialmente.
Nace tamén a obra de Manuel Rivas despois da profunda conmoción social da última década, que rompeu coa Galicia rural, creou arrabais inhóspitos arredor das cidades, ao tempo que deixaba despoboadas as aldeas, non menos deprimentes que estes arrabais, pero quizás con máis posibilidades de arraigo, é dicir, de cultura. Aquela riquísima tradición oral campesiña da que Fole ou Cunqueiro extraían a substancia máxica dos seus relatos, é xa só unha lembranza. Os narradores destes últimos anos- Manuel Rivas, Suso de Toro, por exemplo- non se recoñecen nela. Naceron nunha Galicia urbana, nun ámbito en gran parte alleo ao galego, e recuperaron a súa lingua, ou enriquecérona, nun esforzo consciente de aprendizaxe. Teñen outros mestres, outras pautas creativas. Interésanlles outros temas e outras situacións. A poesía de Manuel Rivas foi definida como "poesía urbana". Pola linguaxe, temas e situacións.
Poderíamos dicir o mesmo da súa prosa, nacida por vocación de realismo, vulnerado pola tenrura e a ironía, e, en xeral, máis pola ironía que pola tenrura.(1) Os seus relatos elaboran aspectos da Galicia urbana. Mesmo cando se afonda no misterio e o desalento da Galicia campesiña faise dende unha perspectiva dun home de cidade. E da cidade, Manuel Rivas prefire un espazo concreto: o suburbio, e unha concreta parcela humana: a mocidade. Máis que do misterio e da maxia, como Fole ou Cunqueiro, nútrese das supersticións urbanas: o cine, a motorización, ídolos da música de consumo, novelas de aventuras, deportes de masas, as barras, as viaxes de mochila e auto-stop...
Aquel proxecto de volta aos valores do mundo rural, ao irracionalismo idealizado dunha cultura aínda medieval, aquela identificación do mundo labrego coa Galicia esencial, a morte da cal se asistía dende unha actitude desolada, era unha proposta anacrónica. O compromiso coa esencialidade de Galicia asúmeo Manuel Rivas dende outros supostos máis actuais, dende o ecoloxismo militante, por exemplo. E o ecoloxismo é unha proposta cultural de signo urbano...Manuel Rivas está máis preto de Dieste que de Cunqueiro... Da lección de Dieste procede a exploración do misterio do cotiá, do vulgar, dos actos que repetimos mecanicamente, das palabras que pronunciamos baleiradas de senso, como fórmulas para finxir unha comunicación que non existe. E non sei se de Dieste, ou, simplemente, da mellor tradición universal do canto literario, procede a capacidade de Manuel Rivas para concentrar todo o relato nunha soa frase... Subliña Dieste(2) que é esencial no conto a "unidade emotiva?, e marca con elo, implicitamente, as distancias con relación a novela, mesmo a chamada ?novela curta?, que admite episodios, digresións. O conto está moi próximo ao poema, tan próximo que, como nos amosa cumpridamente Manuel Rivas, ás veces estas distancias esvaécense. Un conto é só a notación dunha atmosfera tensada por " a obsesión do que ten que sobrevir", basta con que o lector o presinta, nun último termo se lle deixa a liberdade de concluír o relato..."O remate é unha imaxe que fai estoupar o conto nas derradeira palabras, despois de colmalo poderosamente". Iso é o que acada Manuel Rivas, e por procedementos tan sinxelos que case que parecen pura alquimia: converter a cotidianeidade en emoción...O difícil de extraer destas causas que pasan o mínimo de substancia lírica que nos permita seguir emocionándonos : un drama trivial.

(1) Lémbrese a narrativa de Castelao, os trazos que a definen ironía e tenrura, humorismo e lirismo que herda tamén Manuel Rivas.

(2)DE DIESTE: Unha filosofía para crear un conto que está no limiar do seu libro ?NOS ARQUIVOS DO TRASNO?:
"A unidade emotiva conséguese no conto pola obsesión do que ten de sobrevir.
O remate a de ter a virtude de facer simultáneas no espírito as imaxes que foron sucesivas.
A presenza do remate debe estar atafegada, pero latexando con forte resonancia en todos os currunchos do relato.
O remate é unha imaxe que fai estoupar o conto nas verbas derradeiras, despois de inzalo poderosamente.
O conto é unha pelica na que se sente o pulso dunha imaxe contida.
O conto é o remuíño que fan arredor dunha lámpada
moitas bolboretas, todas mergulladas na mesma luz."
Comentarios (0) - Categoría: MANUEL RIVAS - Publicado o 19-10-2008 08:10
# Ligazón permanente a este artigo
ACHÉGATE Á POESíA DE MANUEL RIVAS
Teño algo importante que dicir
agora que vimos de despedirnos
para sempre.
Quérote.
Crávame as unllas,
pero has de saber que tamén fun sincero
as outras mil veces.

Ela acúsame de non ter sentimentos
porque falo e falo
ou non falo.
Vai comer todas as unllas,
as súas altivas unllas escarlata.
Pero ireime.
Díxenllo e riu indiferente,
pero ireime
ou non me irei.
Chegarei a unha desas cidades,
non tan grandes como unha cidade,
onde se para o tren e xa non hai máis tren,
con monxas que se sentan nun barril de cervexa na estación,
e miles de corvos que esperan con sorna a El-Rei
ou unha cámara de cine.
Desa cidade sae un autobús
tan vello
que ten un conductor que fuma
e fala cos viaxeiros,
xusto en cada curva,
cando chove,

e faino cada día desde sempre,
limpa o cristal coa man,
como si estiveramos caendo,
chove tamén dentro.
E non pasa nada,
pois chegamos cando escampa,
e só pinga no autobús,
todos mollados menos os paisanos
que rin
ou non rin.
Esta xa non é cidade nin nada,
pero hai un barco panza arriba
e unha praia de area negra.
E hai tamén unha cabina de teléfono.

¿Escoitas? Estou nunca cabina.
Si, ben
Non, nada.
Chovía no autobús.
Só hai un bar.
Si, teño moedas.
¿De verdade? Tamén eu. Non, aínda non se corta.

Si, sigo aquí.
Non, non estaba pensando.
Escoitaba, iso é todo.
Non sei que dicías. Escoitaba.
Non non é un libro.
Son as follas da guía.
¿Sabes cal é o prefixo de Ras-Al-Khaimah?
Marcas o 07, máis 971 e logo o 77
e xa podes falar con laguen en Ras-Al-Khaimah.
Non, non é que non te escoite.
Escoito, só quero escoitarte.
Pero non me preguntes o que dis.
Non podo facer dúas cousas ao mesmo tempo,
entender e pensar en ti.
Que fácil é falar con calquera lado.
Non, non cortes por favor.
Se colgas,
chamarei a Ras-Al-Khaimah
ou a calquera lado.
Mentras ti falas, non teño frío.

El era forte e feble
como un marine ianqui.
Ela, fráxil e invencible,
como unha guerrilleira do Vietcong.

1- En cantas partes dividirías este poema de Manuel Rivas que escoitamos na propia voz do autor na aula grazas ao CD que acompaña a súa antoloxía poética titulada O POBO DA NOITE.

2- Por que cres que chove no autobús?

3- Para que aparece no poema unha cabina de teléfono?

4- Cal cres que será o tema central deste poema?

5- Fíxate no cambio da voz do poeta, que provoca isto no lector ?

Comentarios (0) - Categoría: MANUEL RIVAS - Publicado o 19-10-2008 07:55
# Ligazón permanente a este artigo
[1] 2
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0