galnarciso



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Galicia Letra a Letra: Rosalía, Curros e Pondal...
Con motivo do 50 aniversario da creación dio Día das Letras a Academia Galega e a TVG asinaron un convenio para emitir miniespazos diarios sobre a celebración das Letras dende o ano 1963 en diante. Podes ver os relativos ao poetas do Rexurdimento máis coñecidos e mesmo o de Añón no seguinte enlace GALICIA LETRA A LETRA

tamén podedes consultar unh trabalo de gran interese aquí.
Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 05-06-2012 20:10
# Ligazón permanente a este artigo
FOLLAS NOVAS O CUMIO POÉTICO DE ROSALÍA
Imos ao encontro outro curso máis do magnífico libro de Rosalía, o que representa o cumio da súa poética que contrasta ao mesmo tempo que establece unha certa continuidade co seu primeiro libro en galego, o dos Cantares.
En Follas Novas Galicia está presente doutro xeito, e o estilo de Rosalía varía, faise máis pesimista e crítico, tamén máis lírico para manifestar o sentimento da dor existencial do ser cun carácter novidoso na literatura do século XIX, premonitoria doutras poéticas posteriores.

Comezamos polo principio, polo prólogo que ela titulou: DÚAS PALABRAS DA AUTORA

Logo iremos falando das viúvas dos vivos e da Habana, do cravo,



da saudade, das sombras...



Imos ver outro poema para ver de situalo no libro:

Tecín soia a miña tea



En Follas novas atopase un dos máis logrados poemas de Rosalía sobre a muller do emigrante. Vemos un retrato desta muller forte que realiza soa as máis duras tarefas: sementa o campo, recolle leña no monte, leva a herba e a augua... A rudeza dos traballos contrasta coa tenrura e delicadeza que reflicten as súas palabras:


Tecín soia a miña tea,
sembréi soia o meu nabal,
soia vou por leña ó monte,
soia a vexo arder no lar.
Nin na fonte nin no prado,
así morra coa carrax,
él non ha de virme a erguer,
él xa non me pousará.
¡Qué tristeza! O vento soa,
canta o grilo ó seu compás...;
ferve o pote..., mais, meu caldo,
soíña te hei de cear.
Cala, rula; os teus arrulos
ganas de morrer me dan;
cala, grilo, que si cantas,
sinto negras soidás.
O meu homiño perdéuse,
ninguén sabe en ónde vai...
Anduriña que pasache
con él as ondas do mar;
anduriña, voa, voa,
ven e dime en ónde está.



(F. N. 287)


O final lembra, como o poema citado anteriormente, as cantigas de amigo medievais, pero ao carácter intensamente lírico destas engádense notas de realismo que asocian o poema a unha estrutura social moi determinada, as xentes humildes. Os traballos enumerados no poema só en Galicia son realizados por mulleres, e non só en ausencia dos homes, senón na súa compaña. Fixémonos en que ela di que, aínda que morra baixo o peso da carga, el non ha de vir a axudala a erguer e a pousar. En Galicia, as mujeres labregas transportan, apoiándoos nos ombreiros ou sobre a cabeza, grandes pesos (feixes de herba, cestas e cántaros...) que outra persoa ten que axudarlles a subir e baixar.

A carón das notas realistas achamos no poema unha intensa vivencia da soidade -obsérvese a reiteración expresiva da palabra soia-, sentimento que, posiblemente, está moi presente na propia Rosalía, pero que é tamén unha característica galaica (a saudade é un trazo típico da nosa literatura). E, informando, envolvendo ao poema en unha atmosfera especial, sitúase como esencial a tenrura; tenrura disimulada baixo a dureza dos primeiros versos, que pintan a unha muller solitaria entregada a rudas tarefas, e que se manifesta por primeira vez nesa reiteración expresiva da palabra el: «él non ha de virme a erguer, él xa non me pousará», e nese adverbio xa, evocador de tempos pasados. A partir de ese momento, a afectividade maniféstase na proliferación de posesivos e diminutivos: «Ferve o pote, mais, meu caldo, soíña te hei de cear», «o meu homiño perdéuse»; perfectos exemplos estes do carácter afectivo e non cuantitativo dos diminutivos en galego.

As evocacións ao mundo natural poñen de relevo a súa sensibilidade a través da natureza que a rodea: vento, grilo, rulas e anduriña son outro elemento destacable funcionando como símbolos do paso do tempo en soidade, do amor e da saudade que sinte.

Polo seu realismo, a súa saudade e a súa tenrura, o poema constitúe un fermoso canto á personalidade da labrega galega no que se evidencia tamén ese pensamento protofeminista que Rosalía representa ao poñer a súa atención o seu centro de interese sobre a muller e as súas condicións de vida. A súa soidade asociada a súa fortaleza e capacidade de valerse por si mesma en situacións duras.
Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 26-04-2012 08:04
# Ligazón permanente a este artigo
CANTARES GALEGOS E A TRADICIÓN ORAL
Podedes consultar esta obra fundamental de Rosalía de Castro en varios lugares da rede:no Instituto Cervantes ou na nova web da Academia galega.
A conexión desta obra coa tradición oral podémola consultar noutra entrada deste blog

Rosalía cédelle a voz ao pobo galego, quere retratar con dignidade o verdadeiro espírito do pobo e canta a meniña gaiteira ao comezo e fin do libro:



A paisaxe dignificada está moi presente:


E así outorgalle a voz ao emigrante en "Adiós ríos, adiós fontes":




Un exemplo do costumismo deste libro dos Cantares está no poema "Un repoludo gaiteiro" que na rede ten unha curiosa presenza na galipedia digna de visitar. tamén é curiosa esta versión sorprendentemente subtitulada cantada por Amancio Prada:





A temática socialpatriótica é a máis ampla no libro:



Mais o eu lírico de Rosalía tamén aparece en Cantares como augurando á Rosalía de Follas Novas





Finalmente o poema a Alborada que cobra un valor simbólico ao pechar o libro:





Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 12-04-2012 18:31
# Ligazón permanente a este artigo
ROSALÍA E A TRADICIÓN ORAL
"Por isto, inda achándome débil en forzas, e non habendo deprendido en máis escola que a dos nosos probes aldeáns, guiada só por aqueles cantares, aquelas palabras cariñosas e aqueles xiros nunca olvidados que tan docemente resoaron nos meus oídos desde a cuna, e que foran recollidos polo meu corazón como herencia propia, atrevinme a escribir estes cantares..."

Do Prólogo de Cantares gallegos de Rosalía de Castro.

Rosalía de Castro como calquera outro poeta do Rexurdimento quere manifestar nos seus escritos un claro compromiso coa súa Terra, a da paisaxe e a da fala, a dos homes e mulleres de Galicia, un país desprezado que quere dignificar.

Rosalía non atopa outra fórmula que a da escribir inspirada na Tradición oral que mamou dende pequena, os seus poemas están construídos a partires dun pequeno grupo de versos da tradición oral que coñecía e que a provocan a crear esas 36 composicións que conforman este libro.

Rosalía escolle conscientemente como voz lírica a un eu colectivo, diverso, escénico que representa a un conxunto de homes e de mulleres, moi presentes e protagonistas como parte do pobo que van dende a meniña gaiteira do primeiro dos seus cantos ata a nai e labrega, unha costureiriña,ademais dun home emigrante e un longo etcétera de personaxes que usando a fala popular como dí a propia autora "Sin gramática, nin regras de ningun-ha clás, ó lector topará moitas veces faltas d' ortografia, xiros que disoarán ôs oidos d' un purista, pró ô menos, e prá disculpar en algo estes defectos, puxen o mayor coidado, en reprodusir ó verdadeiro esprito d' ó noso pobo..."

Ese é o obxectivo: reproducir o espírito do pobo mesmo usando os recursos máis populares (anáforas, antíteses e ritmos métricos como a muiñeira ou o romance octosilábico, abusando das comparacións e descoidando as metáforas, con numerosos e afectados diminutivos).

As temáticas que estruturan o libro tamén xogan un papel semellante. Por unha banda, as que a moda ou o gusto da época romántica impoñía, pero que son constantes na poesía de sempre, o tema do amor. Por outra a temática costumista que serve para realzar a identidade do galego con cadros folclóricos e descricións da psicoloxía dos seus protagonistas. Pero tamén sabe transcender a súa mensaxe coa conciencia comprometida de maior carga social e patriótica que lle dan corpo ao conxunto dos poemas de forma maxistral.

Rosalía tamén se deixa ver nun eu lírico e con temática intimista entre os personaxes retratados nalgún poema como " Campanas de Bastabales" marcados pola dor e a saudade que caracterizará outros libros seus.

Como contrapunto ao dito colgamos aquí este vídeo dun traballo discográfico, unha visión da obra de Rosalía dende o século XXI que por suposto ten daquela maneira presente a tradición oral:

Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 30-03-2011 20:02
# Ligazón permanente a este artigo
NO DÍA INTERNACIONAL CONTRA A VIOLENCIA DE XÉNERO
Este ano no que centramos o noso traballo no respecto non debemos deixar pasar esta data para reclamar a atención sobre este problema fondamente arraigado na nosa sociedade como é o da violencia de xénero.
Tamén a lingua galega ten bos referentes que nos axudan a entender coas palabras a loita pola igualdade da muller e a necesidade de vivir co respecto como norma de vida.

Dúas recomendacións, para os máis lectores o libro de Marilar Alexandre "A Cabeza da Medusa" editado por Xerais, e para quen teña pouco tempo uns minutos para escoitar este poema de Rosalía en dúas fermosas versións.

Podemos saber máis neste documental sobre ROSALÍA
Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 25-11-2010 21:26
# Ligazón permanente a este artigo
Comentario de Negra Sombra e dúas versións musicais do poema
Cando penso que te fuches,
negra sombra que me asombras,
ó pé dos meus cabezales
tornas facéndome mofa.

Cando maxino que es ida,
no mesmo sol te me amostras,
i eres a estrela que brila,
i eres o vento que zoa.

Si cantan, es ti que cantas,
si choran, es ti que choras,
i es o marmurio do río
i es a noite i es a aurora.

En todo estás e ti es todo,
pra min i en min mesma moras,
nin me abandonarás nunca,
sombra que sempre me asombras.


Follas novas (Do íntimo)

Este poema, "Negra Sombra" , converteuse nunha das máis emblemáticas cancións da música galega, porque o músico , Xoán Montés Capón (Lugo 1840-1899) uniu estas letras cun alalá recollido na Cruz do Incio. Foi presentado por primeira vez no Gran Teatro da Habana no ano 1892.




COMENTARIO
Seguindo algúns dos criterios de Ramón Gutiérrez Izquierdo no seu comentario ao poema de Rosalía no seu libro Lecturas de Nós (editado por Xerais no ano 2000) imos intentar dar algunhas pautas para comentar este texto.

LOCALIZACIÓN
No II apartado titulado "Do íntimo" do libro de Follas Novas, editado no ano 1880 por Rosalía de Castro, ano especialmente significativo para o asentamento da lingua galega como lingua literaria (lembremos que esta autoira é peza fundamental e unha das máis relevantes figuras do movemento denominado Rexurdimento)atopamos este coñecido poema.

TEMA
O asunto deste poema redúcese á constante presenza dunha sombra na vida dun eu que se dirixe ela, a un ti; trátase, pois, dun apóstrofe. É un dos poemas ao que máis diversas interpretacións se lle teñen dado ao ser a súa figura fundamental, a que lle dá título, a "negra sombra". Que agocha esta metáfora plurisignificativa dentro de si? Cal é o seu termo real? Imposible de concretar, así tamén o expresaba a autora mesma noutro dos seus poemas:
"...así as ideas
loucas que eu teño,
as imaxes de múltiples formas,
de estranas feituras, de cores incertos,
agora asombran,
agora acraran
o fondo sin fondo do meu pensamento."

Follas Novas (Vaguedás)

O tema é difícil de precisar, pero pola recorrencia temática dos poemas de Follas Novas nos que a dor existencial parece ser un fío condutor ou común, e tamén pola insistente angustia do ser que en repetidas ocasións abafa, mesmo aparece coma un cravo cravado no corazón de Rosalía, diríxennos cara este tipo de interpretacións abstractas e polivalentes,que aquí ademais está omnipresente, a omnipresencia da sombra onde caben diversas dores acumuladas unha a unha, sen orde de prioridade, sen excluír ningunha delas (Gutiérrez Izquierdo cita: "a escura figura do seu pai, unha frustración amorosa,un hipotético trauma sexual, a súa vivencia conflitiva da relixión, o sentimento de culpa, o temor á desgracia, a dor, a angustiada conciencia existencial, a lembranza do pasado, o agoiro da morte" é dicir, "as ideas loucas que non parecen diferenciarse das imaxes de múltiples formas... contraditorias de seu e fican inexorablemente veladas".)

ESTRUTURA
O poema presenta dúas partes ben diferenciadas. Por unha banda, as tres primeiras estrofas que van introducindo o tema conferíndolle intensidade a medida que avanza o poema e se reitera a súa aparición en todos os lugares ou situacións.
Pola outra, a cuarta estrofa que parece darlle un carácter conclusivo ante a imposibilidade de fuxir da sombra.
A gradación aparentemente sinxela agocha unha complexa trama onde aparecen ligados á sombra nun intento constante por definila e á vez fuxir dela que pasa dos ciclos cósmicos e naturais ata os sentimentos humanos.

LINGUAXE
Debemos comezar pola palabra sombra e o campo semántico da escuridade e, por contraste, o da luz que no poema aparece paradoxicamente, intimamente unido á permanente sombra. Destacamos aquí o epíteto "negra" que acompaña permanentemente a esa sombra que evocan o medo, o perigo, o misterio, a anguria, a ansiedade... que vai determinar ese ton de inquedanza de xeito categórico aínda que só apareza na cabeceira do poema para contaminar todo dun ton claramente negativo. O verbo "asombrar" no comezo e no derradeiro verso.

Outro campo semántico, o da omnipresencia, logrado pola confluencia de verbos de movemento contrarios ( fuches /tornas) e de estado, elementos metereolóxicos ademais dos insistentes pronomes (min), adverbios (nunca,sempre)e o indefinido contundente e reiterado "todo".

O intento reiterado e frustrado de evitar a sombra leva a Rosalía a botar man dun dos seus recursos máis usados, a antítese, "penso que te fuches/ tornas" ou en "maxino que es ida/ ...te me amostras" reforzado polo paradoxo de aparecer no mesmo sol unha sombra. Algo semellante ocorre máis abaixo coa noite e a auror e así vai cobrando máis intensidade e forza esta presenza canto máis luminoso sexa o obxecto que paradoxicamente nomea a autora.

(continuará)



Comentarios (5) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 28-05-2010 07:00
# Ligazón permanente a este artigo
Comentar: Un repoludo gaiteiro
Podedes consultar este guieiro de recursos do poema:un repoludo gaiteiro
Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 04-05-2010 12:21
# Ligazón permanente a este artigo
Consulta as obras de Rosalía
Na rede e nas denominadas bibliotecas virtuais pods atopar as obras de Rosalía de Castro. Busca nos enlaces que te ofrecemos máis abaixo.

Cantares gallegos

Follas novas
CANTARES GALLEGOS
EN LAS ORILLAS DEL SAR
FOLLAS NOVAS
Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 03-04-2009 06:59
# Ligazón permanente a este artigo
Música para Rosalía
O cantautor Amancio Prada musicou con gran éxito un conxunto de poemas e entre os destacables, este Adios ríos, adiós fontes.



Outra versión que se escoita moito é a de Luz Casal co marabilloso poema Negra Sombra

para saber máis ou consultar as súas obras
Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 15-03-2008 18:43
# Ligazón permanente a este artigo
Rosalía lémbrase da súa adolescencia en Compostela
para saber máis sobre Rosalía
Comentarios (0) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 15-03-2008 18:00
# Ligazón permanente a este artigo
[1] 2
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0