Unha folerpa con outras, ás veces calla e fai neve

Defensa do Ensino Público


De Viñetas

"A historia dunha lingua debería ser coma a dunha longa cadea, onde cada xeración fora un elo que lla transmitira á seguinte"

GALEFAS
aferrer@mundo-r.com
 CATEGORÍAS
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

A lingua materna
Escribe José Paz Rodríguez(*) na "Región" de Ourense:

"No ano 1999 a Unesco proclamou o dia 21 de fevereiro como o Dia Internacional da Língua Materna. Nom queremos deixar passar este dia sem falar dum tema tam importante. Que genera nas pessoas muitas e variadas atitudes. Tanto positivas como negativas. Para mostra o que está a suceder nos últimos tempos com enfrontamentos entre tírios e troiános. Com rios de tinta nos jornais, dando espaço aos que organizam batalhas lingüísticas, criando problemas artificiais e artificiosos. Com uma enorme falta de juiço e raciocínio. Os idiomas som toda uma riqueza cultural e todos som importantes. Inclusivé aqueles falados por um grupo reducido de pessoas. Existe em Ourense um ciber muito peculiar por ser cosmopolita, multiétnico, multicultural, multinacional e multilingüístico. Para nós é um prazer escoitar falar nel aos senegaleses em wolof, aos equatorianos em quéchua ou aymara, aos brasileiros na nossa língua, aos bengalíes em bangla -que já lemos e escrevemos- e aos latino-americanos num formoso e musical castelhano. Nom é a primeira vez que aos do Senegal e o Equador lhe pedimos que organizem algum curso dos seus idiomas tam lindos. Quanto nos gostaria aprende-los, embora que tiveramos sacar tempo do que pouco temos! De passo poderiamos fazer audiçoes musicais da harpa senegalesa chamada kora, ou da da harpa e flauta dos Andes. Seja qual seja, a mais importante de todas é a língua materna de cada cidadao. Nom é baladí o uso do termo língua materna. O primeiro idioma que se escoita dos beizos da mae é muito importante, por estar ligado à afectividade, aos sentimentos e ao coraçóm. Da nossa mae escoitamos as palavras dozes e amorosas, os poemas e os contos, as cantigas, e isso fica muito gravado na personalidade das crianças. Ir contra a língua materna dos nenos é um crime, que atenta contra todos os princípios. As loitas lingüísticas som sempre perniciosas. Mas nos tempos actuais convem ter muito claro que os rapazes e os jovens devem aprender outros idiomas. E quantos mais melhor. Especialmente aqueles mais falados no mundo. Disfrutar lendo em galego-português, em castelhano, em francés, em inglés e, se se pode, em alguma língua oriental, onde está o futuro. Hindi, chinés, bangla, japonés... Sem perder a perspectiva de que primeiro é o idioma da comunidade onde um vive, respira e trabalha. Idioma materno muito ligado à cultura própria, como manifestaçom da mesma, e tambem à afectividade, que tam importante é. E contra a que ninguêm tem direito a ir. Em isto os políticos deveriam ser os primeiros em dar exemplo. O que infelizmente nom acontece.

Na Índia todos os que estudam (infelizmente nom todos e todas) terminam por dominar como mínimo três idiomas. Os dous oficiais de toda a Uniom Índia e o do seu estado. Isto é tam positivo que, ademais de generar respeito entre os jovens hácia todos os idiomas, lhes facilita a aprendizagem doutros. Na Bengala da que tanto gostamos, o amor pola língua materna é proverbial. Mas ninguem desprécia as demais. Em Bangladesh ou Bengala Oriental o dia 21 de fevereiro é uma das festas mais importantes do ano, por ser o dia do idioma. Existe um grande monumento dedicado ao seu idioma, tam formoso que é denominado italiano da Ásia. Este país conseguiu a sua independência de Pakistán em 1973, com muitos sacrifícios humanos. O principal motivo para loitar pola independência foi o idioma materno que todo bengalí ama e quere que perviva. Mesmo tiveram no poeta Naszrul Islam um mártir, que morreu pola defesa da língua.

Voltando para a Galiza, sentimos o tempo que levamos perdido e lembramos o que nos diziam os nossos devanceiros. Biqueira sinalava: ?Galegos/as, amade a vossa língua, que é um rico tesouro oculto ou o galego, nom sendo uma língua irmá do português, senom uma forma do português (como o andaluz do castelhano), tem-se que escrever pois como português?. Pola sua parte, Castelao afirmava: ?A nossa língua floresce em Portugal e eu desejo que na Galiza se fale tam bem o galego como o castelhano, e que o galego se confunda com o português, de modo que tivéssemos assim dous idiomas extensos e úteis?. O ourensano Risco apontava: ?O galego e o português som duas formas dialectais do mesmo idioma. Queiramos ou nom, isto trava-nos fortemente, estreitamente, com Portugal e com a civilizaçom portuguesa?. O grande Vilar Ponte sentenciou acertadamente: ?Mentras viva o português, o galego nom morrerá e o galego que nom ama Portugal nom pode amar a Galiza?. Murguia, Tettamancy, Pondal, Lapa, Marinhas del Valle, Guerra da Cal, Carvalho Calero, Dieste, Bouça... opinavam o mesmo. Qual é entom a razom para que muitos galegos segam sem apoiar a integraçom da nosa língua materna no mundo da lusofonia ao que pertence? Dominando o galego-português por um lado e o castelhano por outro, os nossos jovens estariam no mundo numa situaçom preeminente. Castelao estaria feliz."

(*) Professor Numerário da Faculdade de Educaçom de Ourense
Categoría: Opinión - Publicado o 23-02-2009 23:14
# Ligazón permanente a este artigo
En pé!
Recollo da bitácora de "Acuática" un artigo moi expresivo dun discurso de Feijoo nesta campaña. A prensa dí textualmente que citou ó poeta Ramón Cabanillas, e concretamente algúns versos do poema "En pé", pero que só citou os catro primeiros do poema. Está ben recordarlle aquí toda a letra do poema para que cando fale o pense mellor. Porque a verdade é que aínda non o vexo nada decidido, dentro dese enorme e complexo partido que dirixe, a facer algo positivo, pola nosa lingua, pois, ó igual ca o seu antecesor, o único que están realmente a facer é a de deixala morrer lentamente.
Recordámoslle aquí a letra do poeta. E porque non, con música

En pé!

Irmáns! En pé, sereos,
a limpa frente erguida,
envoltos na brancura
da luz que cai de riba,
o corazón aberto
a toda verba amiga,
e nunha man a fouce
e noutra man a oliva,
arredor da bandeira azul e branca,
arredor da bandeira de Galicia,
cantémo-lo dereito a libre nova vida!

Validos de treidores
a noite da Frouseira
á patria escravizaron
uns reises de Castela.
Comestas polo tempo,
xa afloxan as cadeas?
Irmáns asoballados
de xentes extranxeiras,
ergámo-la bandeira azul e branca!
e ó pé da enseña da nazón galega
cantémo-lo dereito a libertar a Terra!

Irmáns no amor á Suevia
de lexendaria historia,
en pé! en pé dispostos
a non morrer sin loita!
O día do Medulio
con sangue quente e roxa
mercámo-lo dereito
á libre honrada chouza!


Xa está ó vento a bandeira azul e branca!
A oliva nunha man, a fouce noutra,
berremos alto e forte:
?A nosa terra é nosa!?

Ramón Cabanillas
"Da Terra Asoballada" (1917)


Versión inglesa do poema

Máis en GZnación
Categoría: Galego - Publicado o 23-02-2009 22:15
# Ligazón permanente a este artigo
Música con catro caldeiros
Mirade o que se pode facer con 4 caldeiros. Isto si que é arte .... na rúa.



Ver Máis vídeos de Larry Wright
Categoría: Música non lusófona - Publicado o 22-02-2009 12:28
# Ligazón permanente a este artigo
Febreiro, ou mes da Candeloria
Neste mes de Febreiro temos dous santos refraneiros: A Candeloria, o 2, e San Brais o 3. Se sabedes algún máis podedes poñelos nos comentarios, e por suposto grazas por colaborar, aínda que sei que pode ser dificil dado que xa hai dabondo. Ás veces hai variantes que non se reflicten aquí.

"En febreiro, sete capas e un sombreiro"
?A chuvia en febreiro fai o palleiro?.
"Día de S. Brais , hora e media mais, e o que ben lle contou, dúas horas lle encontrou"..
"Ten o inverno por pasado se ves a febreiro empapado".
"Febreiro, xeada na leira e cachopo na lareira".
"Febreiro tasqueiro, nin boa meda nin bo palleiro".
"En febreiro corre a auga por calquera regueiro"
"Mal ano espero, se en febreiro anda en mangas de camisa o xornaleiro".
"En febreiro, un pouco ao sol e outro ao fumeiro".
"A castaña e o besugo en febreiro están en zugo".
"En febreiro sete lobos ao carreiro"
"Xaneiro xiadeiro, febreiro fervedeiro, marzo pelarzo, abril co día no cubil".
"En febreiro garda a leña no leñeiro"
"En febreiro sae o oso do oseiro"
"Febreiro currusqueiro, marzo ventoso, abril chuvioso, maio louro cuberto de ouro"
"Febreiro, xiada na leira, e cachopo na lareira".
?Se non chove en Febreiro, nin bo prado, nin bo centeo, nin bo lameiro?.
?O dous de febreiro súbete ó outeiro; se ves negrexar ponte a cantar; se ves branquexar bótate a chorar?
?Se febreiro non febreirea, marzo non marcea.?
?Cando chove en febreiro todo ano é temporeiro?.
?Come máis pan un día de sol de febreiro que os cabalos de todo o reino?.
?En febreiro, por cada rego un caneiro?.
?Febreiro camiseiro, nin boa meda nin bo palleiro?
?Febreiro corzo, cos seus vinte e oito, se durara máis catro, non quedaba can, nin rato no seu burato?.
?En febreiro saca o boi do teu centeo?
"Febreiriño a ferverexar e a espurritiña do trigo a medrar"
"Neve febreiriña, tarde ven logo camiña"
"Febreiro lardeiro..."
"Febreiro mollado Maio soleado"
"En febreiro limpan o cu no palleiro"
"En Febreiro nin can, nin cadela nin sombreiro"
En febreiro sete lobos ao carreiro.
-Febreiro, felerpeiro.
-Cando febreiro non febreirea, marzo marcea.
-Aproveite ben febreiro quen mal folgou en xaneiro.
-En febreiro mete obreiro, antes no derradeiro que no primeiro.
-En febreiro mete obreiro, pan che comerá pro traballo che fará.
-Febreiriño corto cos seus vinteoito, se tivera máis catro non paraba can nin gato, nin abella no burato.
"Neve febreiriña pica a galiña"
"A neve febreiriña vaise axiña"
"Dure a mala veciña o que a neve febreiriña"
"Cando a Candeloria chora, metá do inverno vai fóra".
"Pola Candeloria metá do inverno vai fóra, se chove ou venta, inda entra".
"Se a Candeloria chora, metá do inverno vai fóra; que chore que deixe de chorar, metá do inverno está por pasar"
"Pola Candeloria cásan os paxariños e vaise a galiñola"
"A partir da Candeloria, ningunha ave boa soa"
"Cando a Candeloria chora, a metade do inverno vai fora".
San Brais, dúas horas máis"
-Mira, Brais, por onde vas, e coida ben o que fas.
-Brais, lávate e comerás, e dispois de ben lavado non comerás bocado.
-San Brais da barca que afoga e non mata.
Categoría: Ditos, refráns, enredos .. - Publicado o 22-02-2009 09:08
# Ligazón permanente a este artigo
Galicia Trilingüe ?
Bieto Lobeira

17 de Febreiro do 2009
Galicia Trilingüe

Eu teño certa capacidade para falar en inglés. Daquela maneira, evidentemente. Mais non me miro "driving" co meu amigo Moncho, ou "talking" con Pili, nin pedíndolle "a piece of advice" a Sandra das Pedreiras. Eu non falo inglés porque non quero. Sería de parbos andar por Marín e entrar no comercio de Lucía para lle pedir algún "trouser", ainda que fora "jean". Outra cousa é que si pretendo dominalo. Para min. Por se me fai falta. E por cultura xeral. Mais non gosto da idea dunha Galiza poboada por habitantes que se relacionen entre eles en inglés. Se cadra gañaríamos en "glamour", mais perderíamos en identidade. Deixaríamos de ser o que somos.

Tamén podo falar en español. E tampouco quero. Porque me resultaría ridículo preguntarlle a Fran, o da frutaría, "si ha llovido hoy", ou atoparme con Lorena de Ardán e ir ao "camino viejo" de Seixo, aquel que queda entre "la colina" e "el sendero" que vai para Castro. Eu non quero falar en español. Prefiro falar no idioma do meu país. Non na lingua que me impuxeron na escola, nin en boa parte da administración, nin na imensa maioría dos medios de comunicación social. Non, non é o meu idioma. Ainda que mo impoñan. Ainda que llo impuxeran á forza durante moito tempo ao meu pobo.

Agora escoitamos, desde o PSOE, que a súa alternativa para superar o conflito lingüístico existente na Galiza non é o impulso e a planificación dun proceso de normalización lingüística, que devolva o galego ao lugar de naturalidade na nosa sociedade que nunca debeu perder. Con pedagoxía social e con elegancia, convencendo e seducindo, mais tamén de xeito firme. Respectando os nosos dereitos lingüísticos. Non, non é esa a súa alternativa. O seu obxectivo é, segundo din nesta campaña, unha Galiza "trilingüe". O "trilingüismo harmónico", vaia. Mesmo podían pór en marcha unha plataforma social de apoio a esta iniciativa que se chama "Galicia Trilingüe", poño por caso. O asunto, en definitiva, é que o galego perda espazos.

O PP non é tan moderno. Aposta pola "liberdade de elección" no contexto do "bilingüismo integrador", que consiste esencialmente en separar ás nenas e nenos na escola por razón de idioma, segregando como "apestados" aos nenos galegofalantes en aulas diferentes para inculcar ainda máis sentimento de autodio nunha sociedade como a galega, que o que o que precisa é xustamente o contrario: autoestima. Asumen con disciplina as directrices dun radiopredicador racista e antigalego. Abandeiran o complexo de inferioridade. Séntense avergoñados de seren galegos, e de perteceren a un pobo diferenciado. Gostarían que Galiza desaparecese como comunidade humana definida con sinais de identidade lingüísticas e culturais propias. Prefiren unha Galiza prostrada, dominada, submisa e autonegada, máis dócil aos poderes que historicamente se aproveitaron dela. Por iso renegan do galego.

Aclarémonos. Non hai pobos bilingües nin trilingües. O lóxico é que cada nación viva no seu idioma, que se instale nel con comodidade. Outra cousa é que os seus habitantes posúan competencias lingüísticas que lles permitan dominar linguas diversas. Como en Dinamarca. Aquí non temos bilingüismo. O que temos é un conflito lingüístico que está a levar na práctica á substitución do noso idioma pola "língoa imposta por vencellos de vasalaxe", como dicía Castelao. Nin igualdade xurídica temos na Galiza entre galego e español. E fronte a iso cumpre reaxir.

O 1 de Marzo temos eleccións. Estou convencido de que o futuro do noso idioma vai depender en boa medida -xunto a outros factores, evidentemente- dos resultados que obteña o BNG, e da correlación de forzas que se estabeleza. Así de clariño. Non nos podemos permitir retrocesos no ámbito lingüístico. E creo que o podemos conseguir. Sei que o imos conseguir. Xogámonos moitas cousas nestas eleccións. Algunha delas, como o futuro da lingua, de capital importancia. Contodo, son dos que ten moita esperanza. Podemos avanzar, conquistar novos espazos e dignificar a lingua galega. Porque significará tamén dignificar a nosa sociedade. E cando o consigamos, non haberá forza no mundo que pare este pobo.


Maís sobre Bieto Lobeira
Categoría: Opinión - Publicado o 21-02-2009 22:27
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
Estadisticas y contadores web gratis
Estadisticas Gratis


Este blogue forma parte da Rede de Blogueiras/os en defensa do Galego
Chuzame! chúzame -





Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0