Caderno da Coordenadora de Equipas de Normalización Lingüística de Ferrolterra








clocks for websitecontadores web


anuncia o portal na túa web





O meu perfil
cequipnormalizacion@gmail.com
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

?Vidal Bolaño centraba a súa atención nos marxinados, nos peor tratados pola sociedade?
Alberto Ramos - Praza Pública | @alberto_ramos


O próximo 4 de maio, Rianxo acollerá a estrea de Bailadelas, a nova montaxe dunha compañía histórica: Teatro Antroido. A actriz Laura Ponte recupera a marca teatral que, durante anos, mantivo xunto a Roberto Vidal Bolaño. Agora, neste ano no que as Letras Galegas homenaxea o dramaturgo, relanza Antroido cunha produción na que se reúnen seis personaxes femininos da escrita bolañesa. Non estará soa nesta nova andaina de Antroido, xa que ao seu lado estará o fillo dela e de Vidal Bolaño, Roi Vidal, e o actor Xavier Estévez, quen se encargará da dirección.

Como nace este proxecto de reanimar Teatro Antroido?

LAURA PONTE (LP): É unha historia que xorde hai bastante tempo e nace da necesidade de facer teatro. Daquela atopamos a idea de facer unha montaxe con monólogos de personaxes femininos de Roberto. A montaxe ía estar dirixida por Roi, pero nun momento determinado, Roi atopouse moi leado e chamamos a Xavier Estévez, para que se subira ao carro e se fixera coa dirección. Roi segue con moito traballo, pero hai que lembrar que el fixo o texto a partir das obras de Roberto Vidal Bolaño.

XAVIER ESTÉVEZ (XE): O espectáculo está baseado en monólogos extraídos que, no seu contexto orixinal, non eran monólogos. É dicir, son fragmentos extraídos das obras de Vidal Bolaño e están seleccionado por eles [Roi e Laura]. Daquela temos varios monólogos diferentes que están unidos por un único fío condutor que creou Roi. A raíz de aí, pois agora mesmo estamos traballando de diferentes maneiras cada un dos monólogos. Afortunadamente contamos co talento de Laura como actriz para dar visións distintas do que é o teatro e a interpretación dalgúns textos de Roberto. Dalgún xeito, aínda que a Roi sei que non lle gusta moito que se abuse desta expresión, o proxecto resulta unha homenaxear a Roberto. A Roberto e a súa obra, pero a el non lle gusta que usemos esa expresión.

ROI VIDAL (RV): A ver, o proxecto naceu hai tempo, a raíz de que se ía celebrar o décimo cabodano do meu pai. Entón, a idea era facer algo ao respecto e así decidimos facer unha peza a partir das mulleres, das personaxes femininas das obras de Vidal Bolaño. Na súa obra hai personaxes femininas moi potentes e que funcionan do mesmo xeito que calquera personaxe masculina. E eu cando creei o texto, que o fixen moi lonxe de aquí, en Noruega, si que quixen homenaxear toda a estética da etapa Antroido, desa maneira de facer teatro que tiña a compañía, que tiña Vidal Bolaño cando comezou. Por ese motivo, cando se estree a obra, verase que se mesturan bonecos e actores, que se fusionan diferentes códigos. Eu quixen explicitamente homenaxear todo ese mundo. Iso vai ser evidente, dígase ou non se diga. Quen coñeza ese mundo e vexa a obra, poderá afirmar que estamos homenaxeando a un autor, a súa obra e tamén o xeito que tiña Antroido.

XE: Mira, eu nunca imaxinei na vida que puidera traballar en Antroido! [risos]

RV: E eu moito menos!

LV: Eu si, si [Risos]

XE: Ti xa o fixeras!

Que personaxes femininos estarán en Bailadelas e por que foron escollidos?

RV: Cando un revisa a obra completa bolañesa, pode parecer que é un mundo masculino, onde en elencos amplos sempre hai moitísimos máis actores que actrices. Moitas veces pénsase que as mulleres ocupan un lugar pequeno na súa obra? Pero unha vez feita unha investigación descóbrese que é só aparencia, xa que as personaxes femininos, aínda que non sexan maioría, son personaxes moi profundas, moi ben traballadas e que teñen un peso importante.

LP: Moi potente.

RV: Dende logo,si. Entón, finalmente escollemos a cinco, entre os que están Minia, que é unhas das primeiras personaxes de todos os textos de Vidal Bolaño, extraído do Laudamuco, que foi o primeiro espectáculo de teatro profesional galego. Tamén temos a unha das suicidas de Bailadela da morte ditosa. Temos tamén unha puta, que é un dos tipos femininos por excelencia do teatro bolañés? Iso sempre foi criticado por moitos, que dicían que os personaxes femininos de Vidal Bolaño eran putas case sempre. E por iso foi criticado en moitas ocasións, como se fose algo malo. E non é así, mesmo se pode ver dende un punto de vista feminista. Por que? Porque todos os personaxes de Vidal Bolaño son marxinais e, se cadra, a muller máis marxinal é a puta. É a peor tratada pola sociedade, si; pero dentro de si garda unha dignidade absoluta. Ademais, neste sentido hai que destacar un elemento capital na escrita de Vidal Bolaño: o xeito de centrar a súa atención nos personaxes peor tratados da sociedade.
Quen máis está na montaxe? Pois temos tamén a Chonchoniña de Saxo Tenor e unha das personaxes máis cómicas de Vidal Bolaño, sacada de Criaturas. Por último, contamos coa participación estelar dunha das grandes personaxes, independentemente de se é feminina ou masculina, de Vidal Bolaño, que é a Esther de Rastros. É un personaxe cunha forza descomunal e un dos grandes personaxes de toda a obra de Roberto, sen lugar a dúbidas. E finalmente, temos unha personaxe-guía, que é xa de creación actual para esta montaxe, pero non podo dicir máis, que é unha sorpresa.

Tamén feminino, entendo?

RV: Si. Feminino.

Que destacarías da dirección, Xavier?

XE: Dende o punto de vista da dirección, por un lado, hai que destacar a complexidade, xa que non se trata de dirixir unha unidade dramática como pasa noutras moitas obras, que teñen unidade de ton, de tempos, de estétia, etc. Neste caso, ráchase con todo. Entramos e saímos de moitos mundos, de moitas épocas diferentes. E non só falamos do tempo real, senón tamén do tempo da escrita do autor. Son fragmentos de diferentes etapas do autor. Entón, entramos e saímos de diferentes planos. Aí radica a complexidade. Afortunadamente, Laura é extraordinariamente dúctil e disciplinada. A súa actitude facilita moitísimo a dirección, que é un traballo de busca. Busca no sentido de que precisas atopar que reclaman as personaxes. Hei de dicir que, grazas a relación persoal entre nós e a relación coas personaxes, está sendo fácil achar as respostas. Tamén teño que admitir que me resulta moi grato que confiasen en min? Porque esta é a segunda dirección que fago e, realmente, é unha honra para min e estou moi satisfeito co traballo que estamos facendo. Penso que a xente iso vai poder aprecialo. Vai ver un espectáculo entretido e vivo e, ao mesmo tempo, van facer un percorrido polo traballo de Roberto. Esta montaxe posúe unha certa carga didáctica, algo que nos parece moi importante. É un xeito de dar a coñecer a obra de Roberto ante un público que, aínda que viu moito o traballo de Roberto, nunca tivo antes esta perspectiva. Nunca se lle amosou así, nun compendio de pequenos petiscos da súa obra. A verdade, é un menú de degustación.

LP: Trátase diso precisamente. Bailadelas son trazos, son anaquiños bolañeses que conforman un espectáculo atractivo. Ademais, permitirá que a xente se achegue de novo á figura de Roberto.

Que sente unha actriz ao ter que reinterpretar uns personaxes que encarnou, nalgúns casos, fai décadas?

LP: Mira, por exemplo: O caso de Minia, de Laudamuco. Cando me puxen con ese papel, pasoume unha cousa: lembraba perfectamente como interpretara a Minia no ano 1978. Tiña as lembranzas clarísimas e só podía facer a personaxe dese mesmo xeito. Había elementos desa interpretación que había que pulir, que había que modificar e adaptar. E penso que imos por bo camiño e grazas a Xavier, que me di como pode ser a personaxe, dime ?Fulanita é así? e eu entón vexo outra perspectiva. E como é todo isto? Pois é grato, moi grato, precisamente por esas lembranzas? No caso de Saxo Tenor, pois repito coa Chonchoniña, pero claro? Agora é outra Chonchoniña, hai que cambiala e resulta todo un reto. En realidade é todo un xogo marabilloso!

XE: Eu quería engadir unha cousa. A min todos os actores e todas as actrices que fan monólogos, sempre me pareceron superheroes. O monólogo é o máis difícil que se pode facer en teatro dende un punto de vista interpretativo. Eu son actor e valoro ese esforzo que fan as actrices e os actores? Pero neste caso, Laura, ademais está mal da cabeza, porque non se conforma só con apandar con ese reto, senón que asume outros moitos como é a produción do espectáculo, parte da distribución, coordinar mil cousas? É un mérito que non debe caer en saco roto. Está facendo un traballo inmenso e moi ben feito.

LP: É como antes, igual que antes. Antes, facíamos de todo, porque era o que había e non te queimabas tanto. Tiñas trinta anos menos e tiñas as costas ben, cargabas a furgoneta, ías dun lado ao outro? Daba igual que foras ao Irixo e tardaras cinco horas? Facías absolutamente todo: montabas, desmontabas, levabas a luz do show, interpretabas, chegabas ás mil... Ademais, neses tempos cando todo comezaba, había moitísimas cousas por facer, estabamos a organizar o mundo, eran asembleas continuas, eran proxectos ilusionantes, estabas con Antroido e montabas a Cooperativa de Teatro do Estaribel, xuntabámonos todos os que andabamos por acó naquela época? Buf! Por iso, cando desapareceu Antroido, que foi no ano 88 cando Roberto e mais eu nos separamos, en realidade sentín un forte relax. Por que? Porque me podía dedicar unicamente a ser actriz, a que me contrataran. Eu prefería iso, encargarme do meu? Pero Roberto non? El? El era un animal de teatro e facíao absolutamente todo. Eu prefería xa ser actriz, aínda que me gustaba meterme en todo. Encargarme agora de todas esas cousas, pois é un pouco revivir aqueles momentos e con moitísima ilusión. E xa que as cousas están moi mal, pois vamos melloralas. Para adiante!
Agora, volve Antroido e revivimos esa época, tempos complicados, no que a profesionalización...

Debería chamar a atención que Antroido, unha compañía que hai máis de vinte anos deixou de existir, regrese agora. Por que volve hoxe? Isto pode funcionar como toque atención

RV: Debería chamar a atención que Antroido, unha compañía que hai máis de vinte anos deixou de existir, regrese agora. Por que volve hoxe? Isto pode funcionar como toque atención. Eu, que non vivín eses tempos, si que vexo a nivel histórico moitos paralelismos entre o que sei daquela época e o que vivimos hoxe. Por exemplo, cando saltou toda a indignación do 15-M, comezouse a falar rapidamente do maio do 68. Os que non vivimos esa época, si que sentimos que, a pé de rúa, a xente está máis sensibilizada con certos temas. Hai como unha repolitización da sociedade. E Antroido naceu no seu momento nun caldo de cultivo da transición, de tardofranquista no que esta compañía se movía nuns ambientes contestatarios e tiña unha actitude ética moi vinculada coa sociedade, coa reividicación dos dereitos sociais. Ese é o motivo polo que Antroido está hoxe outra vez con nós. Para min, os paralelismos son evidentes? Por desgraza, claro.

Tamén ven vostedes eses paralelismos?

XE: Eu vexo un paralelismo que resulta sorprendente: Unha das preocupacións que tiña Roberto naquel momento, como os seus coetáneos, era a profesionalización do teatro en Galicia. E agora mesmo parece que se pon en cuestión de novo. Efectivamente, estase a producir un desmantelamento de circuítos, de redes, de axudas públicas, de postos de traballo relacionados coa cultura e co teatro. É sorprendente? Dalgún xeito, estamos a sufrir ese déjà vu. En momentos así temos que reinventarnos e non permitir que nada disto suceda. Como permitilo? Como se vai consentir? Temos que sueguir o que sabemos facer. No noso caso, teatro. E dende alí, dende esa pequena atalaia, expresar a nosa opinión sobre o que acontece. E que acontece? Pois unha serie de cuestións que xa estaban presentes na obra de Roberto. Realmente, nas obras de Roberto hai elementos, cuestións sociais, que a día de hoxe están no mesmo punto. Pouco habería que cambiar dos seus textos para representalos na actualidade. E resulta angustioso. Iso non quere dicir que poidamos rendernos ou pensar que nada pode servir neste mundo? Temos que mirar cara ao futuro.

LP: Mira, estamos a falar de moitas cousas. Estamos a falar de Roberto, dunha homenaxe a súa persoa, a súa obra, da recuperación de Antroido e da profesionalización? A min gustaríame non ter que dicilo, pero cando nos profesionalizamos? Cando tentamos dedicarnos unicamente ao teatro Roberto e mais eu? Pois eramos Roberto e mais eu. Que quero dicir con isto? Pois que Roberto era unha persoa moi pontente, claro está e estou moi orgullosa de telo coñecido?. Pero había máis xente? E había mulleres. O outro día atopei un libro dunha muller que escribiu sobre Roberto. E falando da época de Antroido, pois falaba só de Roberto cando se profesionalizou Antroido? E claro, eu pensei: ?Eramos Roberto e mais eu?. Eu non era só compañeira de Roberto, eu estaba levando a produción, levando a distribución e actuando. Son actriz. Estaba a ler o libro e non o acabei de ler porque me parecía?

XE: Se cadra había un capítulo dedicado a ti e non o liches [Risos]

LP: Non, non o hai? E insisto, estaba escrito por unha muller e resulta que fala do proceso de profesionalización e cando Antroido forma a cooperativa de teatro, que se conforma primeiro con Antroido e Troula, e no que participan Eduardo Alonso e Luma Gómez, que despois formarían Andrómena e máis tarde, Teatro do Noroeste, e non cita por ningures a Luma. E fala de profesionalización, da cooperativa e fala de Roberto, de Eduardo e de Antonio Simón? E, francamente, aí había como mínimo, digo como mínimo, dúas mulleres: Luma Gómez e Laura Ponte? E xa está ben! Paréceme moi grave. E é un apunte que quero que quede claro. Roberto foi un home fundamental, era un motor, pero tamén estaba eu e máis xente.

RV: Por outra banda, eu teño que dicir que non estamos afeitos a que o Día das Letras se lle dedique a un home do teatro. Non era só un dramaturgo, érao todo en teatro. E o teatro non é só literatura, porque é, sobre todo, unha arte colectiva. E neste ano, reivindicamos e homenaxeamos a todo un mundo que o rodea.

Estas Letras Galegas é o primeiro que se dedica a un home do teatro, pero tamén é un 17 de maio con ese rango colectivo, de homenaxe a todo un gremio?
RV: A única vez que se lle dedicou o Día das Letras Galegas a un dramaturgo foi hai catro ou cinco anos, Lugrís. El era dramaturgo. E punto. Non era un teatreiro. Esta é a primeira vez na historia que as Letras homenaxean a alguén que non era só un escritor, senón que era moitísimo máis dentro do mundo da cultura e do mundo artístico.

XE: Que, por outra parte, é o xeito natural de ser autor de teatro. O xeito máis natural de ser autor teatral é ser, ao tempo, actor, director e iluminador, por exemplo. Así crease ese vínculo entre a obra e a acción. De feito, o teatro é iso.

Na presentación da Asociación Roberto Vidal Bolaño, lémbrome que Morris dixera unha frase reivindicativa, irónica e lapidaria. Era algo así como: ?O titular deste ano, se non o remediamos, podería ser: ?Roberto Vidal Bolaño: vida e morte do teatro profesional en Galicia?. Que opinan?

XE: Eu négome a ese titular.

LP: Era un comentario crítico, Xavier.

XE: Seino, seino. Pero nin sequera así? Non debemos deixar nin unha xanela aberta para que se coe un titular coma ese. Eu creo que debemos falar de vida e renacemento do teatro galego.

LP: Eu só vou dicir unha cousa. Cando anunciaron as Letras Galegas, estabamos xuntas Belén [Quintáns] e mais eu. Recibimos unha chamada de Margarita Ledo que nos dixo simplemente: ?Saíu!? Saltamos de alegría, pero a miña primeira reflexión foi: ?Manda carallo, foille tocar a Robertiño as Letras máis pobres, a dos marxinados?.

RV: Mesmo lle tocou un momento con dimisións vaticanas coma o do presidente da Academia. Vai ser un ano bolañés total!

A estrea será o 4 de maio en Rianxo. Hai xa máis funcións previstas?

LP: A estrea é en Rianxo e aquí quero facer unha paréntese, xa que o espectáculo é unha homenaxe a Roberto, pero a función e a estrea en Rianxo está dedicada tamén a Pancho Martínez, Andrés Martínez, que era un moi bo amigo e un home de teatro de Rianxo. Toda a vida montou espectáculos con veciños, con elencos de cincuenta homes e mulleres, voltos actores e actrices de súpeto. Rianxo é un sitio moi especial para estrear. Despois teremos unhas quince funcións en maio. En Santiago estaremos na semana das Letras Galegas.

RV: E aproveitamos para lles dicir aos lectores que o Día das Letras Galegas está deixando, cada vez máis, de ser só un día. Está sendo un ano. Nin sequera unha semana, nin un mes? É todo un ano. E pódese facer teatro en xuño, en xullo e en setembro. Pódese facer esta obra todo o ano, non só en maio.

LP: isto vén porque hai problemas, todos queren a obra en maio e tes días pechados que che siguen querendo contratar e non podes. Pero hai moitos días por diante para poder montala.

RV: É dicir, que a xente pode animarse a contratar Bailadelas ou calquera outra cousa despois de maio, até decembro.

Como vivides unhas letras que prometen ser do tipo Lois Pereiro, con moitas actividades públicas, moito movemento e con moita implicación da xente?
ROI: Eu creo que é algo moi lóxico, eu xa dixen o ano pasado, antes de que se comezase a facer cousas, que esperaba que foran unhas Letras diferentes pola dimensión artística do homenaxeado. Efectivamente, están saíndo moitísimas cousas. Eu, desde o principio, estou colaborando coa Asociación Roberto Vidal Bolaño e persoalmente estouno a vivir con moitísimo traballo. Realmente tiñamos o Ano Pereiro como referente, porque fora un ano moi diferente e especial. Nese ano conseguiuse o obxectivo que debe importar nas Letras: que non sexa algo institucional e que non sexa só un día no calendario, senón un ano completo dedicado á homenaxe. E creo que vamos polo bo camiño neste sentido? A ver que pasa coa dimisión de Ferrín, porque era unha persoa moi próxima, tanto no persoal como no ideolóxico. Quedamos un pouquiño orfos coa dimisión de Ferrín.

XE: Eu quería engadir outra cousa. Creo que a actividade que está a haber non é guiada por ninguén, resulta espontánea. Aínda que morreu hai dez anos, Roberto está aquí con nós e séntese como parte desta sociedade. E digo iso porque creo que sería hora de que a Academia empezase a pensar en deixar de facer do Día das Letras Galegas un obituario e quitasen esa absurda norma de os autores deben levar dez anos mortos. Que comecen a pensar en que o 17 de maio debe concederse a quen corresponde, independentemente de cantos anos leve morto e independentemente de se está morto ou non. Podo parecer vehemente, pero paréceme un absurdo moi grande que unha institución como a Academia manteña unha norma tan decimonónica.

LP: E dende a Asociación Vidal Bolaño agardamos que toda esta actividade ao redor de Vidal Bolaño non remate aquí, debe perpetuarse no tempo. Por iso se fundou a asociación, ese é un dos seus obxectivos.
Comentarios (0) - Categoría: Opinión - Publicado o 23-03-2013 12:40
# Ligazón permanente a este artigo
Anxo Lorenzo, secretario xeral de Cultura: "Hai que aparcar o decreto e chegar a un consenso na difusión do galego"
Anxo Lorenzo, secretario xeral de Cultura, ten claro que o futuro do galego pasa por un pacto entre Xunta, oposición e entidades culturais. Insiste en que o decreto do plurilingüísmo foi refrendado polo TSXG e polos galegos e que é "perfectamente legal". Destaca o xesto da Xunta de non presentar recurso ante o TS e pídelle á oposición "xenerosidade". Entrevista co GC e vídeo no interior.

Por Xurxo Salgado - Galicia Confidencial | Compostela | 21/03/2013

Lorenzo, ex secretario xeral de Política Lingüística foi un dos principais impulsores do actual decreto do galego. Considera que o texto é "completamente legal" e insiste nun consenso coa oposición na política lingüística "fóra do ámbito estritamente educativo". "Segue habendo disensións de como facer política lingüística e seguirán existindo mentres que as forzas políticas crean que o tema lingüístico é un tema de confrontación e non de entendemento", suliña.

Lamenta os problemas xurdidos na RAG coa dimisión de Ferrín pero insiste en que estas "diverxencias" non teñen porque supoñer un "conflito maior" dentro da academia.

Destaca que colaborou con diversas administracións e que "sempre estivo disposto a botar unha man", cando se lle chamou. Sobre o chamado "bilingüísmo harmónico" da época de Fraga di que "non tiña, nin ten" sentido en Galicia. "Non teño ambición política. Eu son un profesor universitario que é o que me gusta", destaca sobre o seu futuro.

Esta é a primeira de dúas entrevistas que GC publicará con Anxo Lorenzo.

Estes días tivo lugar unha dimisión sonora na RAG, a de Ferrín, que marchou alegando un pacto entre un sector determinado e dicindo que a institución estaba en perigo. Cres que a saída de Ferrín vai implicar cambios na RAG?

Eu non entro a valorar a dimisión de Ferrín da Academia. Respecto a súa decisión e deséxolle na súa vida persoal e profesional os maiores éxitos posibles porque é unha das máis grandes figuras da literatura que temos viva. Eu o que quero é que as institucións de referencia do país teñan unha vida normal, cos conflitos e diverxencias que temos todos, pero sen que iso teña que afectar o funcionamento da propia entidade. A RAG é unha institución centenaria e ten unha traxectoria que non penso que estas diverxencias teñan que supoñer un conflito maior.

E cres que a súa dimisión vai mellorar o escenario de enfrontamento lingüístico no que nos atopamos?

Sobre o que falas de enfrontamento lingüístico e que eu denominaría diferentes perspectivas de como xestionar o modelo lingüístico de Galicia, pois hai diversos modos de enfocalo. Nós temos un que no ámbito educativo nestes momentos é un modelo plenamente legal e dito así polo TSXG. Ademais de ser legal tamén foi refrendado pola maioría da poboación galega o pasado 21 de outubro. Xa sei que hai outros modos de enfocar a cuestión lingüística, pero nós pensamos que o noso modelo legal é un bo punto de partida para chegar a outros consensos coas formacións políticas da oposición.

E falando dese acordo, cres que o futuro presidente da RAG pode axudar a crear ese consenso entre Xunta e partidos políticos?

Coa RAG ao longo destes anos, a pesar das diferencias sobre o contido do decreto, as relacións foron estupendas, moi cordiais, impecables. O noso modelo lingüístico é o modelo que consideramos que quere a sociedade galega. E é un modelo legal, refrendando polo TSXG, que pensamos que pode ser válido para acadar un consenso. E a decisión deste goberno de non recorrer á decisión do TS parte, como xa dixo o presidente da Xunta, de se ese modelo é legal, ir a un consenso coa oposición na política lingüística fóra do ámbito estritamente educativo. É dicir, vaiamos a conseguir acordos arredor de obxectivos na promoción e difusión da lingua galega máis alá do ámbito educativo. Esa é a proposta que está enriba da mesa dos partidos da oposición. E esperamos deles un xesto tal e como fixo a Xunta a non presentar recurso.

Consenso "necesario"

E cres factible ese consenso lingüístico?

O consenso sempre é necesario. É unha obviedade pero que hai que poñer enriba da mesa. Hai máis elementos que nos unen que os que nos separan. A pouco que rabuñemos a superficie da cuestión lingüística saberemos que á practica maioría dos galegos vainos unir na definición do modelo lingüístico que queremos para Galicia, nas actuacións e medidas para a maior difusión da lingua galega. Non creo que sexa difícil poñernos dacordo sobre ese modelo lingüístico e sobre o que queremos para impulsar o galego. Pero todos temos que poñer da nosa parte. E a decisión da Xunta é un xesto que ten a súa lóxica, como explicou o presidente, e creo que a oposición debería tomar nota disto.

Pero hai moitas diferenzas en moitos sectores culturais, lingüísticos e políticos pola xudicialización deste decreto. Non cres que esa situación a quen realmente xe está facendo dano é a propia lingua?

Os que coñecemos a historia sociolingüística deste país, sabemos que os conflitos arredor da lingua nacen desde o mesmo momento que naceu o Estatuto de Autonomía e a xudicialización de cuestións lingüísticas nace coa Lei de Normalización do 83 cando é recorrida polo Goberno central.

Conflitos "políticos" arredor da lingua

Pero entón foi o Goberno central. Neste caso os recursos son de distintas institucións galegas, ou asociacións de defensa da lingua, de partidos políticos, da propia Xunta...

Repito. Vendo a historia destes 30 últimos anos hai disensións e conflitos políticos arredor da lingua; debate normativo, debate forte sobre o propio contido da Lei de Normalización, etc... O que pasou no 2010 logo de que o Goberno galego aprobou o decreto do plurilingüísmo foi unha dinámica das forzas da oposición que consideraban que ese decreto non era politicamente válido e deciden recorrelo, tanto os que piden máis galego coma os que piden máis castelán. Nós sempre insistimos en que o decreto era políticamente axeitado na medida en que situaba como criterios fundamentais como é que o plurilingüísmo é algo esencial no noso sistema educativo, a introdución dunha lingua estranxeira, a dinamización do galego e a participación dos pais. Eses catro principios foron principios considerados legais e validados polo TSXG e eses son os catro principios que a sociedade galega defende e non entendemos que as formacións da oposición, algúns con plantexamentos radicais, estean en contra do decreto.

É lóxico que defendas este modelo porque fuches un dos principais artífices do mesmo, pero, que peso teñen as decisións políticas e as decisións lingüísticas no mesmo?. É dicir, que pesou máis; a filosofía política ou o contido lingüístico?

Un decreto dirixido ao ensino ten que ter unha parte fundamental para cumprir os obxectivos educativos que se perseguen tendo en conta o caso noso con dúas linguas cooficiais. Isto é, que os nenos teñan competencias por igual en galego e en castelán. E ese é o obxectivo fundamental do decreto do 2010 e que tamén o era do 2007. A iso engadímoslle unha parte fundamental que é o plurilingüísmo, que tamén é educativo e non é un obxectivo político. E logo temos a promoción do galego que tamén é criterio lingüístico. Despois está a a decisión das familias onde aí se introduce un elemento que xa estaba presente noutros modelos aprobados en Galicia antes pero que non tiñan tanta repercusión práctica coma neste. Básicamente o decreto do plurilingüismo é un decreto pensando nese obxectivo lingüístico da Lei de Normalización Lingüística.

No decreto se recollía un punto que era a análise da implantación nos centros. Tedes datos disto?

Eu podo responder as cousas que teñen que ver con Cultura e Política Lingüística, pero moi xerais. Se me preguntas por temas específicos o interlocutor non son eu. Falo de principios e modelos pero cuestións concretas non che podo dicir.

Colaborador con varias administracións

Insisto nas cuestións lingüísticas porque fuches secretario xeral de Política Lingüística e un dos que impulsou este decreto. Precisamente, chegaches á Xunta logo dunha longa traxectoria como sociolingüista e rodeado de polémica no sentido de que houbo algúns compañeiros que non entenderon a túa elección, sobre todo, porque o teu nome xa soara para ocupar ese posto pero durante o bipartito. Precisamente, nesa traxectoria como sociolingüista fixestes moitos estudos e deches moitas conferencias sobre o tema. En varias delas chegaches a dicir que as políticas de normalización eran moi baixas naquel momento. Como consideras que é agora a normalización. Superouse ese nivel baixo daquel momento?

Moitas cuestións xuntas... É certo que eu colaborei no goberno bipartito en certos temas. Coordinei unha exposición da que estou tremendamente orgulloso. Tamén colaborei cos gobernos de Fraga no Plano de Normalización Lingüística. Sempre que se me chamou para cuestións técnicas eu estaba disposto a botar unha man fose quen fose e sempre que quixeran escoitarme, claro. Para cargos no Bipartito a min non me chamaron. Non sei si soaría ou non porque non o lembro.
Na miña traxectoria como sociolingüista é certo que fixen análise do que a min me parecían políticas que non eran apropiadas. Nun momento dado falei de ?planificación lingüística de baixa intensidade? para caracterizar unha parte da política lingüística que se estaba facendo arredor dun concepto que me parecía daquela e me segue parecendo agora que había que erradicar da terminoloxía sociolingüista de Galicia que era o do ?bilingüísmo harmónico? que non tiña e non ten sentido en Galicia. Non o plurilingüísmo que é moi acertado en planficacións educativas pero non o ?bilingüísmo harmónico? que complicaba enormemente a política lingüística en Galicia e non daba ningún resultado e era un concepto conflitivo porque os grupos de opinión vían ese concepto que había que quitar.
Como son agora as políticas lingüísticas agora?. Pois hai que analizalas en función do momento no que estamos. Tamén é certo que eu, agora, non son o máis apropiado para falar da política lingüística porque non me adico, exactamente, a xestionar a política lingüística. En todo caso, neste contexto no que estamos non é o mesmo que o 2009 que foi un ano moi conflitivo, como foi o do 2008, coa aparición de sectores urbanos que cuestionaban de xeito importante o decreto do 2007. Produciuse unha situación tremenda e de conflitividade case física e no 2009 cambia o goberno de xeito inesperado e tamén cambia o moelo educativo e hoxe catro anos despois estamos nun momento completamente diferente. Pasaron anos, a conflitividade é inexistente e levamos cun decreto de plurilingüísmo case tres anos que non produce ningunha catástrofe como anunciaban algúns sectores educativos e políticos e temos un decreto plentamente legal e seguen habendo disensións de como facer política lingüística e seguirá habendo mentres que as forzas políticas crean que o tema lingüístico é un tema de confrontación e non de entendemento. Pero para min é o momento de aparcar o modelo porque o entende a maioría dos galegos e é o momento de facer política de promoción e difusión da lingua galega naqueles sectores onde a lingua ten máis dificultades para estar e para poder ser empregado. Ese é o reto do consenso lingüístico.


Pero volvemos ao mesmo que comentamos antes. Semella que agora é moi difícil ese consenso?

Por suposto, pero o conseno ten que ser de todos... pero non quero eu agora dicirlle ao secretario xeral de Política Lingüística as mensaxes que ten que lanzar porque como comprenderás as miñas apreciacións son persoais, aínda que algunhas as lanzou tamén o presidente da Xunta e o secretario xeral de Política Lingüística. Para min é un terreo próximo pero as mensaxes tenas que lanzar o secretario xeral e o conselleiro.

"Eu son profesor universitario"

E xa para ir rematando. Como ves o teu futuro; máis na súa vertente política ou na vertente universitaria da que procedes?

Eu son un profesor universitario. O era hai catro anos. A miña vida política como xestor público é unha vida limitada e para botar unha man. Estábao desde o primeiro momento e sigo botando unha man. Evidentemente non teño ambición política. Eu son un profesor universitario que é o que me gusta. Gústame dar clase, investigar. E para os que temos outra adicación na política, que somos moitos. Antes de vir aquí levaba 17 anos e isto é algo temporal no que un momento dado coincides para colaborar e cando remata esa colaboración eu volvo encantado a miña vida universitaria que é moi creativa.

E nese retorno á vida universitaria, volverás a recuperar esa relación con algúns amigos que, nestes anos, quedaron no camiño pola súa vinculación política?

Non é tanto así. Eu manteño contacto co meu departamento, cos meus amigos. É certo que hai xente moi politizada que non lle gustou que estea colaborando cun goberno do PP, pero é xente moi concreta que teñen o seu criterio que respecto pero non comparto porque o PP é o partido maioritario de Galicia e eu estou no goberno que elixe a maioría dos galegos e, polo tanto, estou colaborando co goberno que elixe a maioría da xente do meu país. Sobre iso non teño ningunha explicación que dar máis alá da lóxica que ten colaborar co goberno maioritario.

Comentarios (0) - Categoría: Opinión - Publicado o 21-03-2013 10:11
# Ligazón permanente a este artigo
Homenagem a Carvalho Calero e solidariedade aos companheiros multados polo governo municipal do PP
Diário Liberdade


Galiza - Fundaçom Artábria - Como cada ano, neste voltamos a levar à rua Sam Francisco a nossa homenagem a Ricardo Carvalho Calero. A iniciativa lançada há já longos anos pola Fundaçom Artábria nunca faltou e neste ano voltamos a levar a memória, a poesia e a reivindicaçom lingüística ao bairro de Ferrol Velho onde nasceu, em 1910, um dos grandes da nossa cultura nacional.

Será no dia 24 de março, domingo, a partir das 12 horas, contando com poesia, música e umha oferta floral aos pés da que foi casa natal de Carvalho Calero.

Se bem o ato da rua Sam Francisco foi sempre de caráter cívico e carente de qualquer incidente, no ano passado o Governo municipal do PP decidiu mandar a polícia local para evitar que se realizasse a concentraçom. Naturalmente, o ato fijo-se, ainda que rodeado por efetivos da polícia que, polos vistos, nom tinham outras tarefas mais importantes que desenvolver.

Finalmente, dous companheiros, Joám Lopes e Ernesto Lopes, fôrom identificados e multados como represália contra a nossa entidade, por mantermos a iniciativa, como cada ano. Polos vistos, o governo do PP considera que um grupo de vizinhos e vizinhas nos reunamos para afirmar a nossa galeguidade e homenagear as figuras da história local e nacional representamos umha ameaça.

Da Fundaçom Artábria queremos aproveitar a convocatória deste ano para pedir aos e às participantes que ajudem a afrontar o pagamento da multa de 300 euros imposta aos companheiros devido à realizaçom da mesma homenagem há um ano. Temos notícias de que o Governo municipal pode inclusive querer repetir a mesma atuaçom repressiva, o que consideraríamos umha grave agressom à liberdade ideológica, de expressom e de reuniom.

Seja como for, convidamos os ferrolanos e ferrolanas a vir à rua Sam Francisco, homenagear o escritor, lingüista e intelectual desaparecido em 1990, e reafirmar a firmeza com que manteremos as nossas iniciativas nas ruas de Ferrol, independentemente da opiniom que podam ter José Manuel Rei e a sua polícia municipal.
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 20-03-2013 17:33
# Ligazón permanente a este artigo
Francisco Rodríguez: Rosalía e nós
SERMOS GALIZA


Vimos de pasar unhas semanas nas que o nome de Rosalía resoou con máis frecuencia e intensidade do que é habitual. Algunhas autoridades gobernativas e institucións oficiais, alén de persoas particulares, con maior ou menor incidencia pública e con algún ou ningún coñecemento de causa, de boa ou mala intención, apuntáronse a un ritual de retórica loadora, normalmente dentro dos límites do permitido. En moitos casos, dou a impresión de estaren aparentando reverenciar, sen moito entusiasmo e menos convicción unha figura considerada, para dicilo con palabras escoitadas recentemente, ?Nai de todos?. Alguén que se converteu nunha especie de comodín que libera ou anula de todas as contradicións e inconsecuencias que vivimos verbo do propio país. Porén, a realidade é teimuda e vennos replicar que é anormal e inconsecuente, fóra de hábito e costume, negado polos feitos, pola experiencia, este súpeto amor rosaliano de algúns.

Dous dos máis importantes fundamentos do valor acadado por Rosalía como símbolo de Galiza son a existencia do pobo galego como diferente e específico, única patria dos galegos e galegas, e o dereito a un seu desenvolvemento normal, a partir da súa propia lingua e cultura. Resumindo nunha unidade compacta: somos un pobo con capacidade e con dereito a unha existencia digna, sen marxinacións, discriminacións nin burlas. É precisamente esta sinxela e elemental constatación, consideración e aspiración a que hoxe lle proe ao poder que, de forma cínica, argalla unha devoción ritual para lexitimar as súas renuncias, despropósitos e agresións verbo do pobo galego. O que fan é algo xa probado e experimentado noutras épocas, se ben con novidades consoantes cunha globalización esmagadora e caótica. Agora a imaxe é unha fantasmagoría do pasado, algo xa tan superado que o que ela representou está asumido: por iso é de todos e hai que deixala durmir no seo dunha vaguidade saudosa, consumada unha Galiza moderna e sen complexos, segundo a propaganda oficial. Porén, e ao mesmo tempo, en paralelo, botan man da agresiva e fatua opinión dunha galega á española, escritora nesta lingua, triunfante ?planetaria? de predicamento na Corte, non só para deixar claro cal é o seu modelo de modernidade, senón tamén para cultivar a confusión e a mentira históricas, negando que Rosalía fose nacionalista ou facéndoa mesmo vítima en vida duns fanáticos desta ideoloxía. A inversión da verdade histórica é así tan delirante como total, sen complexo algún, efectivamente. Oriéntase xustamente na dirección conveniente: contra o nacionalismo.

Mais evocar o nome de Rosalía e pensar na súa obra, concretamente Cantares Gallegos, dá, debía dar, moito de si como revelación. Non falemos xa se se fai unha exaltación non rutineira, con coñecemento de causa, da súa persoa e obra. As clases populares reflectidas en Cantares son as que sostiveron a lingua e a cultura nacionais tradicionalmente. As mesmas das que a maioría das persoas alfabetizadas, ?cultas?, con ascenso na escala social, fuxiron, con maior ou menor grao de desprezo, impelidas por unha colonización montada no Pegaso da modernización españolizadora. Nuns casos, exteriorizaron un estrañamento finxido, impostado, para non seren identificados coas súas orixes familiares, que deviñan nacionais. Había e aínda hai que demostrar que non vimos de onde vimos ou que somos o que non somos. Non pertencerá a esta confraría a arrogante e provocadora escritora lucense que pretendeu amolarnos coas súas procaces manifestacións e escarnecer o nome Rosalía cun finxido amor que a destruía? As fendas por onde supura o autoodio son inescrutábeis, pero sempre é tan manifesto como patético e triste, por moi desacomplexado que pareza. Noutros casos, pasamos anos nunha especie de nimbo, desorientados, sen podérmonos recoñecer no arredor, estrañados das orixes, sometidos á influencia dunha cultura libresca e alienante que nos atrasou a identificación co noso corpo nacional colectivo.

Mírese por onde se mire, está claro que, de escarvarmos, a inmensa maioría provimos dun pobo, dunhas clases populares que, na súa configuración nacional, na súa especificidade e diferenza, foi catalogado como salvaxe, bárbaro, incivilizado, cun único destino: a absorción e/ou colonización por España. Malia labregos e mariñeiros reducírense de forma drástica, non precisamente por unha mudanza propia dun desenvolvemento económico, social, cultural e político harmónicos, o estigma ficou prendido a todo o que ole ou ten a ver con Galiza. Non fora unha batalla contra a incultura e o atraso a que se librara: era a aplicación dun deseño de dominio, asimilación e absorción que pasou por estigmatizar, denigrar, desprezar e ignorar calquera elemento identificador do propio, a comezar a lingua nacional. Foi así como puidemos acabar por constatar, malia a moitos lles custe tanto velo, que non era precisamente a nosa diferenza a causa do noso atraso e da nosa opresión. É máis ben ao revés: son os deseños de dominio os que provocaron o atraso, a renuncia a sermos o que somos, aos nosos dereitos, a estigmatización e a submisión...Nos tempos de Rosalía, a máxima expresión da diferenza concretábase na apreciación, no xuízo, de estarmos perante un montañés ou montañesa. Máis tarde acabou derivando nesas connotadas expresións: ?aldeano? ou ?pailán?. Estas cualificacións son as que adoitan merecer aínda hoxe calquera galegofalante nas nosas discotecas, pubs, zonas de divertimento ou lugares de ocio...

Gostaríame pór en evidencia que co ser de Galiza todo é posíbel. As súas manifestacións culturais, literarias e artísticas, o seu pasado, a súa historia, a súa realidade multifacética poden ser ignoradas olimpicamente polos propios galegos e galegas. Porén, se a situación o require, poden ser debidamente manipuladas ou distorsionadas a capricho. Como é posíbel? Porque non existe unha opinión pública informada e formada a este respecto. Son inexistentes ou marxinais no sistema educativo, nos medios de comunicación, no mundo empresarial, na tradición familiar, transmitida de xeración en xeración, os criterios claramente definidos ou os perfiles ben debuxados sobre estas cuestións. Tampouco existe unha elite culta potente nin institucións privadas comprometidas neste labor. Vivimos ao pairo en aspectos básicos da nosa existencia como pobo. Por iso, somos algo, que, de terse que contar momentaneamente con nós, pode facerse ao gusto do poder delegado de España. Velaí por que nos agasallan desde a oficialidade cunha homenaxe rosaliana oficiada por recoñecida moza lucense -madrileña que sentencia, con desenvoltura arrogante, que Rosalía non era nacionalista, ¡que hai que saber ler!. E a seguir, deléitanos co descubrimento, como se fose toda unha novidade, pretendendo confirmar así a vocación española de Rosalía, de que as súas novelas están en español e de que o seu afán era ser escritora profesional. Que sagacidade!! Menos mal que a planetaria detectou algo que os fanáticos nacionalistas sabemos desde hai case trinta anos, polo menos, ¡¡que atrasada!! O feito da obra rosaliana estar en galego e en español xa foi explicado debidamente na súa causalidade, por primeira vez, sen o recurso ao tópico, pola crítica literaria nacionalista, a primeira en ocuparse tamén da súa obra total, sen discriminacións. Simplificando diremos que, nas circunstancias da súa época, unha escritora profesional de novelas non podía selo máis que en español, en principio. Precisamente por iso, aínda ten máis mérito o empeño rosaliano embarcándose nunha guerra pola construción ou renacenza dunha literatura nacional, en lingua galega loxicamente, que abranguese todos os xéneros. Semellante pretensión e obxectivos vincúlaa a un proxecto cultural de matriz nacionalista, similar ao doutros moitos de Europa por aquel entón, tanto nas nacións celtas (Irlanda, Escocia), como nas dominadas polo Estado español (Euskadi, Catalunya), polo imperio ruso (Polonia) ou polo austro-húngaro (Bohemia). Tan clarificado está o pensamento rosaliano, e o sentimento, verbo da súa identificación nacional, que é o único escritor galego do século XIX que se move, sen ningunha ambigüidade, dentro da adhesión a unha soia patria, a galega, desde o primeira etapa vital esperanzada, até a derrota e o escepticismo final.

Os que atacaron ou menosprezaron Rosalía en vida nada tiñan a ver con organizacións nacionalistas, entón inexistentes, malia existir a ideoloxía. Tampouco o fixeron os que tiñan Galiza como única patria, poucos e marxinais entre a xente culta. Nin sequera o foron, malia algúns ciúmes, incomprensións e invexas exteriorizadas de forma pouco grata, os partidarios do uso ascendente do galego na escrita literaria. Quen foron? Unha parte importante da Igrexa católica, os voceiros mediáticos dunha pequena e mediana burguesía españolizada, que se aproveitaba do negocio da emigración, -La Concordia, de Vigo, e El Anunciador de A Coruña- e os tránsfugas ou aspirantes a triunfaren dentro da cultura e a política españolas, negándose como galegos. A dinámica da renacenza dunha cultura literaria galega escrita estivo, e está, condicionada por un conflito: é unha verdade obxectiva que así se manifesta historicamente. Rosalía foi un fito na enunciación e asunción do conflito e na súa resolución a prol do pobo galego. Intentar desfigurar ou negar o seu papel e o seu compromiso é unha manipulación que non podemos consentir co noso silencio.

Fagamos retrospectiva e vaiamos aos primeiros anos do século XX. O cronista do xornal madrileño El Imparcial (4, agosto, 1917), Francisco Camba, explicaba, comentando os actos oficiais, gobernativos, da recente inauguración da estatura de Rosalía na Ferradura de Santiago, enlazándoos cos de traslado de restos mortais de Adina a San Domingos de Bonaval en 1891: ?...en los versos que la gran mujer escribió no todo era poesía. Bien mirado, había en ellos un manifiesto político que Galicia estaba obligada a cumplir?. Informaba de que a idea, xurdida de ben intencionados admiradores, a de honrar definitivamente a memoria de Rosalía, construíndo unha estatua no seu honor, levantara vacilacións, receos, desconfianzas. A xente consideraba perigoso significarse porque os que se achegaban ao sepulcro da grande muller en San Domingos eran ?los enemigos declarados de los políticos tradicionales?, ?una especie de cruzados que iban, de tiempo en tiempo, a las fuentes vivas de su fe para templar las armas del entusiasmo?. O poder convenceuse de que tiña que tomar cartas no asunto: políticos como Maura e os galegos González Besada e Montero Ríos comprometeron o Goberno español no financiamento que faltaba para erixir o monumento, asegurándose que monopolizaban a súa inauguración, bandeira española e marcha real incluídas. O nada sospeitoso Camba advirte: ?Eran gallegos, eran más prácticos en las luchas por el poderío y tenían, esto aparte, la influencia. Y así ocurrió que ayer, al inaugurarse el altar, fueron ellos quienes, encargándose del panegírico de la santa, lo consagraron realmente para su culto?. A manipulación e o usufruto xustamente para a causa asimilista, caciquil e sucursalista de entón.

Hoxe, en pleno remuíño globalizador, e en vista de que os inimigos da política tradicional española, de que os cruzados da fe rosaliana, non só non teñen desaparecido, senón que teñen medrado, malia tanta confusión e agresión contra todo o galego, tiveron que dar máis un paso: proxectar a figura de Rosalía contra os seus xenuínos seguidores, invocar o seu nome en van, escarnecelo, chegar mesmo a profanar a súa casa, emitindo mensaxes desde ela para lexitimar a súa política que encirra o autoodio, o desprezo e agresión contra a lingua e a cultura do noso pobo, a negación do noso dereito á existencia sumíndonos nunha españolidade suicida. En 1917, pagaron diñeiro para consumar a súa apropiación indebida, hoxe seguramente tamén o utilizaron para comprar conformidades, silencios e servidumes e poder enunciar, desde onde lles apetecer, sen o menor miramento, que a saída modernizadora non é máis que unha: a servidume da españolización. Todo lles vale para a lexitimación da súa política, incluída a mentira grosa e a inversión da verdade histórica. Endebén, temos a escrita rosaliana e o que nos revela. Tamén temos os resultados do esforzo por desvendar, contra vento e marea, a verdade histórica, a da súa persoa e a da súa obra, a cada paso máis potente, imparábel mesmo no mundo académico. Nunca poderán conter, arruinar ou confundir a tendencia e a forza que Rosalía expresou artística e vitalmente na defensa da existencia do pobo galego e o seu dereito ao futuro, como tal, na súa diferenza, na súa especificidade. Tampouco darán abatido coa súa persecución, manipulación e guerra o espírito patriótico rosaliano que hoxe late, mal que lles pese, en milleiros de galegos e galegas, identificados con Galiza, como a súa única patria, o seu compromiso, desde a que participar e colaborar á conformación dunha Humanidade harmónica.
Comentarios (0) - Categoría: Opinión - Publicado o 20-03-2013 17:30
# Ligazón permanente a este artigo
Dragal, o 'Harry Potter' galego, salta ao cinema, o cómic e os videoxogos
Marcos Pérez Pena - Praza Pública | @zerovacas


É habitual que se compare a triloxía de Dragal coa serie de libros de Harry Potter. Tanto polo éxito das novelas -entre o público xuvenil e o que non o é tanto, coma pola temática fantástica ou pola capacidade de un e outro de crear un universo completo ao redor das súas historias. Agora van ter outra semellanza: Dragal salta ao cinema, ao cómic e aos videoxogos, convértese nun proxecto multimedia de distribución internacional a través de Ficción Producciones. A fínais deste ano as novelas gráficas chegarán ás librarías, en 2014 poderemos ver o filme e en 2015 Dragal será un videoxogo.

Elena Gallego decidiu escribir o primeiro libro para animar a ler ao seu fillo, un adolescente ao que lle encantan os dragóns. Dragal foi medrando aos poucos. Hai xa algúns anos foi finalista dun premio literario. Non gañou pero Manuel Bragado, director de Xerais, amosouse interesado por publicar a novela e moito máis cando soubo que formaba parte dunha triloxía. Dragal I: A herdanza do dragón foi un éxito de vendas e obtivo o Premio Frei Martin Sarmiento. Dragal II: A metamorfose do dragón e Dragal III: A fraternidade do dragón confirmaron que estabamos ante un fenómeno de masas.

O proxecto de Ficción Producciones ten un orzamento inicial estimado de catro ou cinco millóns de euros e permitirá espallar este fenómeno por todo o mundo. As novelas tamén veñen de publicarse en breve en castelán. Cando a Elena Gallego lle preguntan por estas similitudes coas novelas de Harry Potter, ela responde que Rowling "tivo que inventar Hogwarts, para Dragal só necesitei Galicia". Eses referentes presentes na realidade -por exemplo na gótica sala do Hostal dos Reis Católicos que acolleu a presentación- foros salientados por Manuel Bragado, que gabou a habilidade da autora para "contextualizar este proceso na tradicion galega, de tarasacas e cocas e do romanico". E tamén por Julio Casal, máximo responsable de Ficción Producciones, que destacou que estamos ante "historias de Galicia con capacidade de ser universais".

Esa dobre dimensión, local e universal, fantástica pero cunha base real, permitirá que no proxecto se inclúan elementos coma rotas guiadas por Galicia polos "escenarios do dragón", un proxecto multimedia de xeoposicionamento no que o patrimonio cultural galego terá unha importancia clave, comezando polo propio Códice Calixtino, ou que no videoxogo -un shooter 3D- se inclúan escenarios reais do Camiño de Santiago. E tamén merchandising ou a creación dunha comunidade virtual. Un ambicioso proxecto que aínda non conta con apoio da administración galega pero que estivo respaldado na súa presentación pola presenza de Valentín García, secretario xeral de Política Lingüística.

Ese apoio da Xunta e da CRTVG será fundamental para que o proxecto manteña a súa matriz galega, de xeito que se asegure que o filme se rode en galego e con profesionais galegos. Elena Gallego fixo unha defensa destes profesionais, coma os que xa están traballando no proxecto en Ficción Producciones, ou o propio creador da parte visual de Dragal, un ilustrador -o seu irmán ademais- que por falta de traballo en Galicia tivo que marchar a Taiwan.

Dragal conta a historia de Hadrián, un adolescente que vén de mudarse a Galicia despois dunha traxedia familiar. A través dun estrano medallón que pertenceu a seu pai, descobre a existencia do Dragal, un animal mitolóxico que viviu na zona séculos atrás. Coa axuda dunha compañeira de clase, Mónica, investiga a historia da igrexa de San Pedro, un templo que agocha a verdade sobre o dragón, o Camiño de Santiago e o Códice Calixtino. Os libros relatan tanto o paso da infancia á madurez cun pouso histórico real. "O camiño do dragón comeza hoxe", dixo Elena Gallego ao remate da presentación.
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 20-03-2013 16:45
# Ligazón permanente a este artigo
A división da cultura chega tamén a premios emblemáticos
Nos Otero Pedrayo presentáronse ata tres candidaturas diferentes apoiadas por formacións políticas e grupos culturais diferentes. Finalmente, impúxose a candidatura de Ferrín.

Por Xurxo Salgado - Galicia Confidencial | Compostela | 20/03/2013


Este luns coñeciase que Xosé Luís Méndez Ferrín, o xa ex presidente da Real Academia Galega, era galardoado co premio Otero Pedrayo. O xurado, destacaba as achegas que realizou como "poeta, narrador, novelista e ensaísta", ao longo de "a súa rica biografía literaria", ademais de demostrar "rigor e compromiso", suficiente para "iluminar unha paisaxe propia e fermosa, múltiple e posto ao día".

Pero, este premio que outorgan as catro deputación galega, non estivo exento de certa polémica, principalmente, porque ao mesmo non só se presentou unha soa candidatura. De feito, a de Ferrín foi proposta logo de que xa se coñecera outra. E, aínda despois de facerse pública a de Ferrín, presentouse unha terceira.

Ata tres propostas

E é que segundo puido saber Galicia Confidencial, o xurado xa coñecía unha proposta que levaba a Deputación de Pontevedra e que era apoiado polo grupo cultural próximo a Compromiso por Galicia (CxG). Esta proposición puña enriba da mesa a candidatura de Grial e, polo tanto, do Grupo Galaxia que encabeza Víctor Freixanes.

Foi entón cando Xosé Manuel Baltar propuxo o nome de Ferrín. O recén elixido presidente da Deputación de Ourense e líder indiscutible do PP de Ourense defendeu a valía intelectual, profesional e humana do ex presidente da RAG Así, sinalou que o autor de Arraianos tivo unha vida "repleta de renuncias persoais e de decisións tomadas mesmo contra a propia estabilidade da súa contorna emocional máis inmediato", debido a "un compromiso persoal, intelectual, político e social co seu pobo, nuns tempos nos que a loita pola democracia e pola liberdade levaban emparellados tantos custos persoais".

Boa acollida

Esta proposta foi moi ben acollida por Darío Xohán Cabana, membro do xurado e tamén académico, así como outros persoeiros culturais vinculados a AGE, segundo as fontes consultadas. E foi á que, finalmente, acabou impoñendose ao resto.

Pero antes da súa elección aínda houbo outra proposición. Foi a realizada pola Deputación de Lugo e impulsada polo BNG, que propuxo ao cura rural Xosé Manuel Carballo Ferreiro. Ademais de crego, Carballo Ferreiro é autor de numerosas pezas teatrais e tamén é un activista social e cultural. De feito, chegou a ser concelleiro independente en Castro de Rei na primeira lexislatura democrática e un dos fundadores do desaparecido SILGA (Sindicato Independente Labrego Galego). En 2004, o concello de Castro de Rei outorgoulle por unanimidade o título de "Fillo Predilecto".

Impuxose Ferrín

Finalmente, e logo de diversas deliberacións, o xurado decidiu outorgarlle o premio a Ferrín que avaliou as súas achegas nos campos da docencia, literatura, xornalismo, difusión exterior da cultura galega, política e o seu compromiso pola clase traballadora. "Pesou moito, ademais, a súa recente saída da RAG", suliña a fonte consultada por GC.

Deste xeito, e segundo estas fontes, nestes premios deuse unha extraña conxunción de intereses políticos e culturais "con alianzas entre a dereita ourensana e a esquerda vinculada a AGE, por unha banda, e o PP e o sector vinculado a Compromiso por Galicia".
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 20-03-2013 16:44
# Ligazón permanente a este artigo
Unha sentenza en Pontevedra declara ilegais os sinais de tráfico en galego
Miguel Pardo - Praza Pública | @depunteirolo


Os sinais de tráfico en galego son ilegais. Así se tira dunha sentenza firme do Xulgado Contencioso-Administrativo número 3 de Pontevedra, que lle deu a razón a un veciño da cidade logo de que recorrese unha multa por aparcar nunha zona de carga e descarga que implicou tamén o traslado do seu vehículo nun guindastre e unha sanción de cen euros. O demandante alegou que a sinalización era "incorrecta" porque o panel vertical que prohibía o estacionamento e indicaba o horario de aparcadoiro estaba só en galego "e non en ambas as dúas linguas cooficiais", tal e como adiantou La Voz de Galicia.

A sentenza é de 2010, malia que se fixo pública agora, e é un dos tres únicos casos que se deron desde tipo na cidade pontevedresa, que conta con estes sinais desde o ano 1999. De feito, o demandante é coñecido na administración local polas continuas reclamacións en relación co idioma que envía ao Concello, tal e como aclaran fontes do consistorio.

O veciño alegou que o idioma do sinal impediulle "ter un coñecemento exacto das condicións en que estaba restrinxido o estacionamento na zona indicada" e engadiu que a lexislación de tráfico (o artigo 138) aclara que "as indicacións escritas que se inclúa ou acompañen aos paneis de sinalización das vías públicas e inscricións figurarán en idioma castelán e, ademais, na lingua oficial da comunidade autónoma".

As alegacións do Concello non serviron de nada, malia insistir en que o demandante leva anos vivindo en Galicia e que traballou nos xulgados da cidade, polo que "necesariamente ten que comprender a lingua galega". Segundo a administración local, o hipotético descoñecemento da prohibición do sinal que argumenta o veciño non sería tal. Incluso o consistorio achegou textos aparecidos no DOG que seríann expedidos polo demandante e que só estaban en galego.

O concelleiro de de Ordenación do Territorio, César Mosquera, xa aclarou que no caso de que exista algún problema de comprensión nalgún sinal de tráfico "faranse reaxustes", pero deixou claro tamén que "non se vai deixar de usar o galego nin se farán reaxustes no idioma". Desde o Concello entenden que non é un problema de incomprensión, senón "un problema ideolóxico". "Recibimos con orgullo este ditame se é por usar a lingua propia", engaden.

A maxistrada chega a recoñecer que "resulta de difícil credibilidade para calquera castelanfalante medio que leve residindo en Galicia certo tempo a versión dos feitos sobre a que o recorrente apoiou [...] as súas alegacións", pero acaba dándolle a razón. . No entanto, dálle a razón e insiste en que a Administración municipal debe "asegurar cunha correcta sinalización a perfecta comprensión polos usuarios da vía". Xa que logo, a sentenza aclara que o feito de que as restricións de estacionamento tan só estivesen en castelán impediu que o demandante coñecese exactamente as horas nas que o aparcadoiro estaba restrinxido.

Non é a primeira vez que un condutor gaña o recurso a unha multa alegando á sinalización exclusiva en galego. Denunciouno o PP e confirmárono varios condutores, que aseguran que presentaron alegacións que lles permitiron esquivar a sanción argumentando que non entenden os letreiros que acompañan os sinais de tráfico.

Carlos Callón, presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, asegura que a sentenza "non marca xurisprudencia" porque "hai outros ditames no sentido contrario". Así, sinala que naqueles ámbitos no que a competencia é local ou autonómica, a lexislación permite que os sinais "estean só en galego" porque tamén é obriga dos poderes públicos "promocionar a lingua propia.

"O problema non é de falta de comprensión, senón dunha persoa que intenta evitar unha multa de tráfico desprezando o noso idioma. O máis grave é que a xuíza lle dea a razón e que a sentenza confirme que os galegofalantes non temos os mesmos dereitos", asegura, tras aclarar que os únicos termos que hipoteticamente non comprendería o demandante serían as palabras "agás" e "servizo", máis aínda cando "o símbolo de prohibido aparcar é único e internacional".
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 20-03-2013 16:43
# Ligazón permanente a este artigo
Polas Letras Galegas de 2014 dedicadas a Ricardo Carvalho Calero
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 20-03-2013 09:21
# Ligazón permanente a este artigo
III MOSTRA DE DOCUMENTAIS EN GALEGO DO ATENEO FERROLÁN - PROGRAMA 2013
Axuntamos o programa, memoria e cartaz da III Mostra de Documentais en Galego 2013 que por primeira vez poderemos visualizar na nosa sede xa que por mor da rehabilitación utilizamos outros espazos nas anteriores edicións.

III MOSTRA DE DOCUMENTAIS EN GALEGO 2013

Ferrol xoves 21 de marzo de 2013 ás 19 h.

Salón de Actos do Ateneo Ferrolán.
Entrada de balde.





?CON ETIQUETA? de ADRIANA PÉREZ VILLANUEVA

Ano 2013 Duración 62? Galego

Sinopse: Este documental ofrece as voces espidas dun grupo de persoas relacionadas dalgunha manera coas enfermidades mentais. Xente cun diagnóstico, xente que diagnostica e familiares desvélannos esa outra realidade agochada naquelas persoas que están ao noso arredor. Unha hora na que nos achegamos ao difícil proceso vital dunhas persoas que comparten moito máis cunha etiqueta.


?PROXECTO ZECA? de PABLO PORTERO

Ano 2012 Duración 15? Galego

Sinopse: Dedicado a recordar a figura do poeta e músico Zeca Afonso.


?O RELOXEIRO? de RITA ROMERO

Ano 2012 Duración 54? Galego

Sinopse: Esta é a historia de Evanxelino Taboada, o último construtor de reloxos de Galicia. Esta é a historia dunha filla que quere recordar, dun escritor que investiga, dunha sociedade marcada polo estalido da guerra civil. A historia do pasado contada dende o presente. Esta é a historia dos artesáns do tempo.


Un lugar de encontro para a cultura.
Ateneo Ferrolán, fundado en 1879.
www.ateneoferrolan.org

e-mail: secretaria@ateneoferrolan.org | Telf.: +34 981 357 970 |
Dirección Postal: Rúa Magdalena 202-204. CP.15402 | FERROL (A Coruña)

BLOG: http://ateneo-ferrolan.blogspot.com/

Tamén no Facebook: http://www.facebook.com/pages/Ateneo-Ferrolan/134569549934117

Séguenos en Twitter: @ateneoferrolan

Faite soci@! Colabora con nos!
Para axudas e aportacións económicas:
C.c. en NovaGaliciaBanco, titular: Ateneo Ferrolán
2080.5198.16.3040012213
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 20-03-2013 09:17
# Ligazón permanente a este artigo
III MOSTRA DE DOCUMENTAIS EN GALEGO DO ATENEO FERROLÁN
Comentarios (0) - Categoría: 00-Xeral - Publicado o 20-03-2013 09:11
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0