blogalizando



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

As linguas Románicas, neolatitas ou romances.

AS LINGUAS ROMÁNICAS, O InDOEUROPEO E AS LINGUAS DA NOSA PENÍNSULA

Son as linguas derivadas do Latín, a lingua dos romanos que estes espallaron por Europa grazas ás súas conquistas bélicas tras das que impuxeron unha lingua en todo o denominado Imperio Romano.

Se observas o mapa podes ver as linguas que hoxe coñecemos como familia de linguas románicas.

ONDE SE FALAN AS LINGUAS ROMÁNICAS?

LINGUA: Galego.

ONDE SE FALA?: Galicia,
zona occidental de León e de Zamora,
concellos limítrofes co Principado de
Asturias, no val do Ellas (Estremadura).
NÚMERO APROXIMADO DE FALANTES: 3 millóns.
LINGUA OFICIAL: si, en Galicia. TEXTO:
Todos os seres humanos nacen libres e
iguais en dignidade e en dereitos...

LINGUA: Portugués.
ONDE SE FALA?:
Portugal, Brasil, Angola, Mozam bique,
Cabo Verde, Santo Tomé, Príncipe,
Timor Oriental, Macao, zonas da India.
NÚMERO APROXIMADO DE FALANTES: 200 millóns.
LINGUA OFICIAL: si, en Portugal,
Brasil, Angola, Cabo Verde, Guinea
Bissau, Guinea Ecuatorial,
Mozambique, Santo Tomé, Príncipe,
Timor oriental e Macau. TEXTO: Todos os
seres humanos nascem livres e iguais
em dignidade e em direitos...

LINGUA:Ástur-leonés.
ONDE SE FALA?: Asturias,
León, Zamora, Tras os Montes e Alto
Douro (Portugal, onde é denominado
mirandés). NÚMERO DE FALANTES: asturiano
uns 550000, leonés 175000 e mirandés
(dialecto do norte de Portugal)
15000. LINGUA OFICIAL: non. TEXTO: Tolos
seres humanos nacen llibres y iguales en
dignidá y drechos...

LINGUA: Castelán:
ONDE SE FALA?: Andorra, Arxentina,
Belice, Bolivia, Chile, Colombia, Costa
Rica, Cuba, Ecuador, O Salvador,
España, Guate mala, Guinea Ecuatorial,
Honduras, México, Nicaragua, Panamá,
Paraguai, Perú, Porto Rico, República
Dominicana, Uruguai, Venezuela,
Canadá, Estados Unidos, Filipinas ,
Xibraltar, Marrocos, Sahara Occidental.
NÚMERO APROXIMADO DE FALANTES: entre
450 e 500 millóns de persoas. LINGUA
OFICIAL: si, en España, México,
Colombia, Arxentina, Venezue la, Perú,
Chile, Ecuador, Guatemala, Cuba,
República Dominicana, Honduras,
Bolivia, El Salvador, Nicaragua, Para -
guai, Costa Rica, Uruguai, Panamá,
Guinea Ecua torial... TEXTO: Todos los seres
humanos nacen libres e iguales en
dignidad y derechos...

LINGUA: Aragonés:
ONDE SE FALA?: Aragón, no norte de
Comunidade Autónoma, nas comarcas
de Jacetania, Alto Gállego, Sobarbe e
na parte occidental de Ribagorza.
NÚMERO APROXIMADO DE FALANTES: 12 000
persoas. LINGUA OFICIAL: non. TEXTO: Toz
os sers umanos naixen libres e iguals en
dignidá e dreitos...


LINGUA: Catalán:
ONDE SE FALA?:Cataluña, Comunidade Valenciana,
Illas Baleares, franxa oriental de Aragón,
Rexión de Murcia, O Rosellón (Francia)
Andorra e Alguer (Italia). NÚMERO APROXIMADO
DE FALANTES: 7,7 millóns. LINGUA OFICIAL:
si, en Andorra, Cataluña, Comu ni -
dade Valenciana e Illas Baleares. TEXTO:
Tots els éssers humans neixen lliures i
iguals en dignitat i en drets...

LINGUA:Occitano (ou provenzal):
ONDE SE FALA?:
Francia, ao sur do río Loira, en Italia nos
Vales Occitanos dos Alpes, e en
España, no val de Arán. NÚMERO APROXIMADO
DE FALANTES: 2 millóns. LINGUA OFICIAL:
si, pero únicamente no val de Arán,
xunto co catalán e o castelán. TEXTO:
Totes los èssers umans naisson liures e
egals en dignitat e en dreches...

LINGUA:Francés:
ONDE SE FALA?: Alxeria,
Bélxica, Benin, Burkina Faso, Burundi,
Camboxa, Camerún, Canadá, Chad,
Costa do Marfil, Estados Unidos,
Francia, Gabón, Guinea, Haití, Illas
Comoras, Italia, Líbano, Luxem burgo,
Madagascar, Malí, Marrocos, Mauri -
tania, Mónaco, Níxer, Suíza, República
Centroafricana, República Democrática
do Congo, República do Congo,
Ruanda, Senegal, Togo, Tunisia,
Vamatu, Xibutí. NÚMERO APROXIMADO DE
FALANTES: 500 millóns de persoas. LINGUA
OFICIAL: si, en Benin, Burkina Faso,
Burundi, Camerún, Chad, Costa de
Marfil, Gabón, Guinea, Guinea Ecua -
torial, Comoras, Malí, Madagascar,
Mauritania, Mauricio, Níxer, República
Centroafricana, República Democrática
do Congo, República do Congo,
Ruanda, Senegal, Seicheles, Togo,
Djibutí, Canadá, Haití, Bélxica, Francia,
Italia, Luxemburgo, Mónaco, Suíza...
TEXTO: Tous les êtres humains naissent
libres et égaux en dignité et en droits...

LINGUA: Retorrománico:
ONDE SE FALA?:Suíza, cantón dos Grisóns, Austria e Italia. NÚMERO APROXIMADO DE FALANTES: 35000. LINGUA OFICIAL: si, en Suíza.
TEXTO: Tuots umans naschan libers ed
eguals in dignità e drets...

LINGUA:Italiano:
ONDE SE FALA?: Italia, Suíza, San
Marino, Cidade do Vaticano, Malta,
Croacia, Eslovenia e Eritrea, e tamén
nun amplo número de países onde a comunidade
de italianos é moi importante.
NÚMERO APROXIMADO DE FALANTES: 61 millóns. LINGUA OFICIAL: si, en Italia, Suíza,
San Marino, Cidade do Vaticano,
Croacia (só en Istria), Eslovenia (Koper,
Izola, Pirán). Brasil (cidades de Santa
Teresa e Vila Velha). TEXTO: Tutti gli esseri
umani nascono liberi ed eguali in dignità
e diritti...

LINGUA: Corso:
ONDE SE FALA?: en Córsega. NÚMERO APROXIMADO
DE FALANTES: 200 000. LINGUA OFICIAL:
non. TEXTO: Nascinu tutti l'omi libari è
pari di dignità è di diritti...

LINGUA:Sardo:
ONDE SE FALA?: Sardeña, Italia.
NÚMERO APROXIMADO DE FALANTES: 2 millóns.
LINGUA OFICIAL: si, é cooficial nesta
illa italiana. TEXTO: Totu sos èsseres
umanos naschint lìberos e eguales in
dinnidade e in deretos...

LINGUA:Romanés:
ONDE SE FALA?: Romanía,
Moldavia, Serbia, tamén en zonas de
Hungría e da Ucraína. NÚMERO APROXIMADO
DE FALANTES: 28 millóns. LINGUA OFICIAL:
si, en Romanía, Moldavia e Serbia.
TEXTO: Toate fiin ele umane se nasc libere
i egale în demnitate i în drepturi...

O AVÓ DAS LINGUAS ROMÁNICAS:
Sabías que as linguas románicas tamén teñen unha lingua que sería a súa avoa?


A avoa do galego é a lingua indoeuropea.

Trátase dunha hipótese lingüística chamada Lingua indoeuropea, unha lingua que só se falaba (non se escribía porque era unha lingua da prehistoria). Do indoeoropeo naceron case todas as linguas de Europa como o latín, o grego, o celta e o xermánico.

Rematamos lembrando cales son as linguas da nosa península.
Comentarios (0) - Categoría: AS LINGUAS DO MUNDO - Publicado o 01-12-2020 05:54
# Ligazón permanente a este artigo
A ÁRBORE FILOLÓXICA DE 1º ESO A


Sobre a causa da perda de galego falantes non últimos 100 anos.
Comentarios (0) - Categoría: A LINGUA DOS NOSOS AVÓS - Publicado o 15-11-2020 21:46
# Ligazón permanente a este artigo
LECTURA DA PRIMEIRA AVALIACIÓN

Debemos ler o libro ao longo deste mes e ir resumindo capítulo a capítulo a lectura para logo ter unha proba de lectura na que se presentaran os resumos o próximo día 30 de novembro.

Este libro servirá para tratar de analizar a estrutura dunha obra narrativa ademais de analizar a trama da historia que relata.
Comentarios (0) - Categoría: PLAN LECTOR - Publicado o 08-11-2020 19:11
# Ligazón permanente a este artigo
Unha esmoliña para os defuntiños que van alá!


Comenzamos preguntándonos por que o mes no que estamos ademais de mes de novembro é coñecido en Galicia como mes de Defuntos.

Estamos no Tempo de Defuntos

RELATOS SOBRE O MES DE DEFUNTOS:

A MORTE BRANCA E A MORTE MOURA
O PAXARO DA MORTE
AS LUCIÑAS
ÁNIMAS E PANTASMAS
OS RUÍNS
A SOCIEDADE SO ÓSO
O BERGANTÍN PANTASMA
A PEREGRINA
ASOMBRAMENTO NOS CASTIÑEIROS
A COMPAÑA
SANTO ANDRÉ DE TEIXIDO
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 05-11-2020 20:41
# Ligazón permanente a este artigo
O Idioma é...
Coas metáforas e as súas ilustracións feitas na aula realizamos este vídeo de Metáforas para un idioma:



Participan no vídeo:
Argibay Dopazo, Antía
Cabanas Crego, Emma
Calvar Otero, Noel
del Río Piñeiro, Ainhoa
Diéguez González, Marcos
Entenza Lamelas, Héctor
Fernández Piñeiro, Andrea
Ferradás García, Iván
Ferradás Parada, Emilio
Freire Pazos, Emma
García Pintos, Adriana
Ginés Rosales, Pablo
Otero López, Ruth
Otero Rosales, Oscar
Rosales Cabrera, Paula
Rosales Piñeiro, Hugo
Sanjorge Maciel, Maia
Sousa Monteagudo, Samuel
Souto Villanueva, Sergio
Comentarios (0) - Categoría: CREACIÓN - Publicado o 03-11-2020 00:00
# Ligazón permanente a este artigo
Para preparar o 1º Avance

Para preparar a nosa primeira proba escrita teremos que estudar os seguintes contidos:

UNIDADE 0: ASUME A TÚA RESPONSABILIDADE

- A lingua fainos humanos,fainos universais e diferentes.

UNIDADE 1: A LINGUA DOS AVÓS E DAS AVOAS
- EXPRESIÓN: A descrición páx. 17 do libro.
- OS NOMES DAS COUSAS:
- As partes do corpo páx. 18... ver no blog Sementando palabras.
- A formación de palabras páx. 19
-LINGUA E SOCIEDADE:
- As linguas do mundo páx 20 e o blog: O galego, a lingua que nos identifica.

ORTOGRAFÍA: -A sílaba o ditongo e os hiatos páx. 21.
GRAMÁTICA:
- A comunicación páx. 22
- A estrutura da palabra e as clases de palabras de palabras páx. 23
- O texto e as súas propiedades páx. 26

LITERATURA: O texto literario e os xéneros literarios páx. 26-27



Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 21-10-2020 20:32
# Ligazón permanente a este artigo
A LINGUA FAINOS HUMANOS, FAINOS UNIVERSAIS E DIFERENTES

Traballaremos dous textos sobre a relación tan especial que mantén a lingua cos seres humanos:

A LINGUA FAINOS HUMANOS.

A LINGUA FAINOS UNIVERSAIS E CREATIVOS ANTE OS DEMAIS

O DERETO A SER DIFERENTES

O IDIOMA É A PORTA COA QUE ABRIMOS O MUNDO



O idioma é a chave
coa que abrimos o mundo:
o salouco máis feble,
o pesar máis profundo.

O idioma é a vida,
o coitelo da dor
o murmurio do vento
a palabra de amor.

O idioma é o tempo,
é a voz dos avós
ese breve ronsel
que deixaremos nós.

O idioma é un herdo,
patrimonio do pobo,
maxicamente vello,
eternamente novo.

O idioma é a patria,
a esencia máis nosa,
a creación común
meirande e poderosa.

O idioma é a forza
que nos xungue e sostén
se perdemos a fala
non seremos ninguén.

O idioma é o amor
o latexo, a verdade
a fonte da que agroma
a máis forte irmandade.

Renunciar ao idioma
é ser mudo e morrer
precisamos a lingua
se queremos vencer.

Manuel María.

10- PROXECTO DE AULA DA UNIDADE 0: O poeta emprega unha morea de metáforas para definir o idioma: Unha metáfora é unha identificación dun termo real (o idioma) cun termo imaxinario (a chave) que é posible porque hai un elemento que as une (o idioma e a chave abren algo).
Atopa outras dúas metáforas no poema e indica cal é o seu termo real e o imaxinario.

Crea a túa propia metáfora e logo, reunindo todas as da clase, realizaremos a primeira banda deseñada do curso coas distintas ideas que realicemos.
Comentarios (0) - Categoría: UNIDADE 0 GALEGO - Publicado o 29-09-2020 20:57
# Ligazón permanente a este artigo
COMEZA O CURSO 2020-2021: ASUME A TÚA RESPONSABILIDADE

ASUME A TÚA RESPONSABILIDADE!

O lema deste ano co que imos traballar e que ademais nos vai servir de motor ao longo do curso é: ASUME A TÚA RESPONSABILIDADE!

Trátase realmente de CONSTRUÍR A NOSA RESPONSABILIDADE. A responsabilidade de todos como un labor individual á vez de colectivo. Implica ter clara a igualdade de dereitos, a importancia dos deberes nun mundo complexo rico en diversidade. Somos diferentes en cultura, pero abordamos unha tarefa esencial en común a de compartir un planeta e manter viva a nosa identidade.

Apelar á sensatez nestes tempos de pandemia non pode facer invisible outras cousas das que tamén somos responsables. Bótalle unha ollada ao vídeo:



Cantas linguas hai no mundo?

Por que son tan fráxiles as linguas?

Por que é imprescindible "espertar"?


E xa postos dado que estamos pendentes da COVIB-19 falemos de CONTAXIO:



Hai contaxios saudables?

Logo, quererás probar e contaxiarte?


COMEZAMOS.

Escribir, ler e falar ben a nosa lingua, a responsabilidade esencial que temos que asumir.
Comentarios (0) - Categoría: UNIDADE 0 GALEGO - Publicado o 23-09-2020 19:03
# Ligazón permanente a este artigo
PROBA DE SETEMBRO
1- GRAMÁTICA:
- Tipos de palabras (páx. 23 ou consultar no blog.)
- Pronomes átonos e tónicos (páx. 150-151 e 170-171 do libro)
- Verbos regulares (ademais do libro, anexo páx. 275, no blog ou na libreta).
- A colocación pronomes átonos (páx. 170-171 do libro repaso 2ª avaliación) (Exercicios prácticos) No blog.
- Verbos irregulares (páx. 276-280).

2-LÉXICO E ORTOGRAFÍA, PRODUCIÓN DE TEXTOS, EXPRESIÓN ORAL E ESCRITA.(Acentuación, casos especiais e acento diacrítico páx. 41,61 e 81 e repaso aos signos de puntuación na segunda avaliación).

3- LITERATURA: Xéneros literarios: Narrativa (páx. 66-67) e Lírica (páx.114-115). O teatro (páx. 202-203 e 222 -223 do libro).

4- LECTURA e COMPRENSIÓN LECTORA: (Proba de comprensión lectora no caso de tela pendente) E Xoel aprendeu a voar de Marica Campo. Haberá unha pregunta na proba de setembro.

OS VELLOS NON DEBEN DE NAMORARSE (Haberá unha pregunta da lectura na proba). Podes ver a obra no blog.

5- SOCIOLINGÜÍSTICA: Os prexuízos (síntese das páx. 196, 216, 236 e 256 do libro).

6- No blog da materia :
- O autor do Día das Letras Galegas 2020.
- O himno galego (I) e Fogar de Breogán (II)

7- TRADICIÓN ORAL: OS lobishomes, O mes de defuntos e os mouras e mouras. ( no blog e libreta do curso)

Podes consultar en detalle probas modelo.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 25-06-2020 23:35
# Ligazón permanente a este artigo
RECOMENDACIÓNS PARA O FINAL DO CURSO 2019/20
Imos saber que tres recomendacións faremos a falta de folión ou fogueiras comunitarias de San Xoán.

En primeiro lugar, cinco minutiños para cumprir coa tradición nada mellor que ir buscar o cacho de San Xoán, as 7 herbas e as augas de 7 fontes:





En segundo lugar recomendamos escoitar música galega relacionada coa data de San Xoán: Noite de San Xoán, cantiga feita a partir dos versos do autor do himno galego, Eduardo Pondal, que escribiu para esta noite máxica. A segunda sobre os Feitizos:





E como xa estamos entrando no verán, imos recomendar finalmente unha serie de lecturas para este tempo de lecer:

A saga de aventuras do Dragón galego:
DRAGAL escrita por unha xornalista e escritora marinense, Elena Gallego Abad.



A historia de Ith, fillo de Breogán de Silvestre Gómez Xurxo.

E finalmente unha lectura que toca temas como a amizade, a aventura, o misterio e o amor.

O BOSQUE PÁLIDO de Jaureguízar.

Boa lectura e boas vacacións!!

Comentarios (0) - Categoría: A LINGUA DOS NOSOS AVÓS - Publicado o 18-06-2020 13:03
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0