blogalizando



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Os verbos regulares e irregulares en Galego

Para estudar e saber os verbos en galego é útil usar unha táboa para ver cal é a súa estrutura.

Dintinguiremos verbo Regular do Irregular polo seu lexema. Fíxate nas diferenzas entre un verbo regular e outro irregular
Regular: cant-o, cant-aba, cant-arei, cant-ei
Irregular: fag-o, fac-ía, fa-rei, fix-en

Consulta a táboa dos tempos e modos no verbo regular.
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 26-04-2021 19:50
# Ligazón permanente a este artigo
Comecemos por usar ben os pronomes persoais átonos

Utiliza o enlace para ver os cadros dos pronomes persoais e coñecer como se colocan os pronomes átonos en galego.

Poderás facer multitude de exercicios para aprender a usalos ben.
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 22-02-2021 18:33
# Ligazón permanente a este artigo
REPASO GRAMATICAL DE PRONOMES ÁTONOS

Seguro que lembras os pronomes átonos que vimos na 2ª avaliación. Hoxe toca repasar. Primeiro o cadro que tes máis arriba.

CUESTIONARIO:UN PRONOME ÁTONO NUNCA PODE COMEZAR UNHA ORACIÓN

1-Logo as posibles colocacións dun pronome átono cales eran?

Posición natural ou habitual:

As 4 excepcións:

-

-

2- Imos sustituir os Complementos directos e os Complementos indirectos en pronomes átonos. Fixándonos no cadro témolo feito.

Exemplos de modelo: Mercou mazás para eles.


Primeiro identificamos o verbo: Mercou.

Agora se lle preguntamos ao verbo: "que cousa responde o CD ou OD (pódense chamar das dúas formas). Que mercou? mazás (OD)

Logo preguntámoslle: A quen ou para quen? Para eles (OI).

O segundo paso é transformar os OD e OI en pronomes átonos de 1ª, 2ª ou 3ª persoa, a que corresponda. Para iso temos un cadro marabilloso que tamén copiaramos na libreta.

Se te fixas no cadro, nesta oración son todas formas de 3ª persoa plural e serían:
- as para o OD (substitúe a mazás)
- lles (OI) referido a eles.

Agora xa o podemos colocar:

Mercoullelas (xa sabes que con lles + as contraen os pronomes e que no lugar do -s de lles se coloca un -l-).

Probemos con outro exemplo:

Non comprou unha rosa para ela.

Verbo: comprou.
OD unha rosa,
OI para ela.

Logo os pronomes neste caso son:
- a(OD)
- lle (OI)

Como contraen: lle + a= lla.

Só resta colocar no seu sitio os pronomes, e aquí temos un problema é negativa a oración: Hai un non, logo o pronome átono ten que colocarse diante:

Non lla comprou.


A seguir faino ti coas seguintes oracións:

-Levou un coche para o seu sobriño.

- Fixo unhas filloas para seu irmán.

- Non quixo facer filloas para as súas tías.

- Dáme un queixo para min.

- Trouxo un libro para ti?

- O profesor mercou mascarillas para todos.



Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 07-05-2020 13:34
# Ligazón permanente a este artigo
Xa están aquí os pronomes persoais!

Pronomes persoais

Contra os pronomicidios

Bótalle un ollo ao seguinte vídeo:
http://www.crtvg.es/informativos/aprende-a-colocar-pronomes-en-1-minuto-digochoeu target=_blank class=tEnlac> A colocación dos pronomes nun minuto
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 04-02-2020 06:16
# Ligazón permanente a este artigo
Xa están aquí os pronomes persoais!

Pronomes persoais

Contra os pronomicidios
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 20-01-2019 12:20
# Ligazón permanente a este artigo
Obxectivo: controlar os complementos básicos da oración


UN EXERCICIO DE INVESTIGACIÓN GRAMATICAL: Como saber cando estou ante un complemento directo ou ante un complemento indirecto?


- As típicas preguntas ao verbo.
- A substitución de pronomes átonos.
- A conversión á pasiva.

Te ou che?

Uso llo, lla/ llelo, llela
Comentarios (2) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 17-01-2018 07:08
# Ligazón permanente a este artigo
Chegaron os pronomes: PRONOMES PERSOAIS

Pronomes persoais

Contra os pronomicidios
Comentarios (8) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 11-01-2018 20:16
# Ligazón permanente a este artigo
SUBSTANTIVOS E ADXECTIVOS

Imos traballar con estas dúas clases de palabras variables, ver como se identifican, o seu xénero e número e como concordan entre si á hora de apareceren xuntas.

OS SUBSTANTIVOS: Son palabras variables que designan entidades como persoas, animais, plantas, cousas, sentimentos ou ideas. Por exemplo: rapaza, vaca, castaña, ordenador, amor, adolescencia, xustiza.

COMO SE RECOÑECEN
Son con frecuencia o núcleo na frase substantiva ou da frase nominal, poden desempeñar a función de suxeito nas oracións.

TIPOS DE SUBSTANTIVOS
Comúns e Propios:
Concretos e Abstractos:
Contables e incontables:
Individuais e Colectivos:

O XÉNERO DOS SUBSTANTIVOS

Son masculinos en galego: Os nomes das letras ( o eme, o ele), os rematados en -ote (dote, lote), -me (costume, legume, lume).

Son femininos en galego: moitas árbores ( a laranxeira, a figueira, a oliveira), os substantivos rematados en -axe (paisaxe, sondaxe, agás o traxe, o paxe , o garaxe e o/a personaxe) e os rematados en -se, -ite (a análise, a dermatite).

Podes ampliar esta lista aquí.

Os susbtantivos poden variar de xénero seguindo este cadro:
MASCULINO / FEMININO / Exemplos
-o, -e / -a fillo/-a, presidente/-a
-eu / -ía xudeu/ xudía
-ó,-r,-l,-z,-s,-ín/ -a avó/-a, señor/-a,...
-án / -á ou -ana/ ancián/-á,paspán/-ana
- ón /-oa ou -ona/ patrón/-a abusón/-ona


A FORMACIÓN DO PLURAL
SINGULAR rematado en: / PLURAL / EXEMPLOS
vogal , ditongo ou-n / -s café/-s rei/-s can/-s
-r, -z, -s(agudas monosílabas)/-es/ calor/-es mes/-es
-s(graves, esdrúxulas, grupo cons)/non varía/ lapis/ luns
- x /non varía/ fax, unisex
-l (monosilábico, polisílabo grave)/-es/ val/-es/túnel/-es
-l (polisílabo agudo) /-is/ papel/papeis

OS ADXECTIVOS
Os adxectivos cualificativos son palabras variables que nomean as calidades ou os estados que se poden dicir dos substantivos.

COMO SE RECOÑECEN
Son frecuentemente modificadores nas frases substantivas ao complementar aos substantivos e concordar en xénero e número con eles.

TIPOS DE ADXECTIVOS

XÉNERO E NÚMERO DOS ADXECTIVOS
Seguen as mesmas que os substantivos como podes comprobar aquí.

O GRAO DOS ADXECTIVOS
Os adxectivos poden presentar distintos graos: positivo, comparativo e superlativo.

EXERCICIOS CON SUBSTANTIVOS E ADXECTIVOS
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 06-11-2016 22:35
# Ligazón permanente a este artigo
DAS PALABRAS ÁS FRASES

1-Escribe no teu caderno un par de frases simples seguindo os modelos de análise da estrutura da mesma en árbore como aparece na ilustración.

2- Le no enlace Tipos de frases que son as frases simples, complexas e compostas e escribe un exemplo de cada analizándoas e tamén desenvolvendo a súa estrutura en árbore.

3- Analiza agora as seguintes frases:

A casa de Xoán.

O coche de portas amarelas.

Arroz con polo e lombo embuchado.
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 21-10-2016 06:55
# Ligazón permanente a este artigo
Maxicamente vello, eternamente novo

Un idioma é a chave coa que abrimos o mundo, como o poeta Manuel María deixou dito. Tamén dixo que era maxicamente vello, eternamente novo porque a lingua está constantemente en evolució, crea e recrea novas palabras con mecanismos como os que imos describir a continuación que ti xa coñeces e imos lembrar:

A estrutura das palabras variables.


PALABRAS CULTAS E PATRIMONIAIS

O galego é fillo do latín polo tanto a meirande parte do seu léxico ten esa orixe. Pero dende que na Gallaecia comezamos a falar latín ata hoxe, aquelas palabras do latín vulgar foron evolucionando de xeito natural ata se convertiren en palabras patrimoniais, é dicir, sufriron evolucións fonéticas e morfolóxicas propias do paso do latín ao galego. Por exemplo: Gallaecia> Galiza/ Galicia.

Tamén hai palabras no noso idioma que se incorporaron máis tarde directamente do latín ou do grego e manteñen a súa forma orixinal. Son os cultismos: latín Olfactu > galego Olfacto.

Ás veces esa palabra latina ou grega deu lugar a unha palabra patrimonial (con evolucións) e outra culta (sen evolucionar) que se coñecen como pares léxicos: madeira/ materia (ambas do latín "materia").

Hai casos nos que mesmo atopamos tres palabras unha patrimonial, outra culta e unha terceira semiculta (porque non evolucionou por completo)
Por exemplo: do Latín "regulam" temos a patrimonial rella, a culta regular e formas como regra.


EXERCICIOS COAS PALABRAS

1- Identifica a palabra simple de cada serie:
A) cariña, casiña, mesiña, cociña.
B) homazo, golpazo, balonazo, cabazo.
C) prezar, predispoñer, previr, predicir.
D) armamento, pemento, casamento, pasamento.

2- Sinala os constituíntes das seguintes palabras e que tipo de palabras forman (derivadas, compostas...):
ombreiro, pasamáns, centrocampista, desvantaxe, surafricano, vacaloura, vagalume, inmortal, fermosura, humidade, xordomudez.

3- Escribe dúas palabras derivadas a partir destas simples: pan, flor, mesa, pé, campo, terra, árbore, cor, morte.

4- Escribe palabras compostas unindo dous grupos dos lexemas seguintes:
garda- saca- para
raios- augas- montes- rollas- meta- moas -costas-brisas.

Para facer máis exercicios: En galego.eu
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 11-10-2016 07:28
# Ligazón permanente a este artigo
1 [2]
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0