blogalizando



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

XELA ARIAS (Tríptico limiar)


Vide.
Convídovos ó espectáculo de non ser para ser de todo.
Vide que vos convido
a vos ver.
Ven que te reto
a te ver a ti desde ti en ti.

Hasme oír, hasme oír:
agora busco que coxugues
ben o verbo dos posibles,
e que ti esquezas esa radio de cousas previas
amarrada sempre ós pensamentos,
sempre ós pensamentos.

Incéndiate
á calor da observación.
E repasa logo a ollada
no pouso dos afectos.

Hasme oír, hasme oír: deixa
que te percibas a ti,
que te percibas
tamén ti atropelada das palabras,
á procura de trazos que nos
describan.
que nos describan.
Intempestiva,
serse intempestiva.

E domea-la furia, e domea-la furia, e domea-la furia
á procura
da froita
madura.

Vencerse é cousa
de se tratar.

DA SÚA VIDA E DA SÚA OBRA



DAS SÚAS CREACIÓNS



"FACENDO CORPO": Curiosear sobre tres facetas de Xela: A súa imaxe, un poema e a súa rebeldía.

- A miña foto preferida de Xela Arias.
- Un poema
- Unha visión da súa vida de rebeldía.
Comentarios (1) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 11-05-2021 19:52
# Ligazón permanente a este artigo
CONTIDOS DO 3º AVANCE
UNIDADE 6
OS NOMES DAS COUSAS:
A comida páx. 126
A familia léxica páx. 127

GRAMÁTICA: Pronomes determinantes (II)
- Os pronomes cuantificadores, os identificadores, os interrogativos e exclamativos páx. 130-131

LITERATURA: A lírica: métrica e rima. Tipos de estrofas páx. 134-135.

UNIDADE 7
OS NOMES DAS COUSAS:
-A paisaxe páx. 148
-Os Tipos de Topónimos (blog e/ ou libreta)

LITERATURA
- Tipos de estrofas páx. 154-155.

UNIDADE 8
EXPRESIÓN: O diálogo. Características lingüísticas e ortográficas. Estilo directo e indirecto. páx. 165

OS NOMES DAS COUSAS
Os animais páx. 166
O campo semántico páx. 167

UNIDADE 9-10
O verbo. Conxugacións, lexemas e desinencias páx. 198-199
Verbos regulares e irregulares páx 218

GRAMÁTICA: OS VERBOS REGULARES e IRREGULARES
Podes consultar no libro do terceiro trimestre páxinas 275-277.

Comentarios (1) - Categoría: Xeral - Publicado o 28-04-2021 18:00
# Ligazón permanente a este artigo
Os verbos regulares e irregulares en Galego

Para estudar e saber os verbos en galego é útil usar unha táboa para ver cal é a súa estrutura.

Dintinguiremos verbo Regular do Irregular polo seu lexema. Fíxate nas diferenzas entre un verbo regular e outro irregular
Regular: cant-o, cant-aba, cant-arei, cant-ei
Irregular: fag-o, fac-ía, fa-rei, fix-en

Consulta a táboa dos tempos e modos no verbo regular.
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 26-04-2021 19:50
# Ligazón permanente a este artigo
TIPOS DE TOPÓNIMOS: Recuperando os microtopónimos de Marín

TIPOS DE TOPÓNIMOS
Podemos establecer distintos criterios para clasificar os topónimos pola entidade (tamaño do territorio ao que se fai referencia) xa falamos de:
Macrotopónimos: Galicia, Pontevedra(provincia), Marín
Microtopónimos: Chan do Monte, A Suvidá, A Mouta…

Pero as tipoloxías máis usuais responden a:
A) Tipos de topónimos segundo o seu significado
B) Tipos de topónimos segundo á etapa ou época da súa orixe

POLO SEU SIGNIFICADO
A) Seguindo a Elixio Rivas e atendendo ao significado, usaremos a seguinte tipoloxía:

Oronimia ou orotopónimos: Referidos a xeografía ou forma do terreo (As Pedreiras, Arealonga, Penizas, Cantodarea, Mogor, Chan do Monte, O Montecelo, Seixo, O Tombo…)

Hidronimia ou hidrotopónimos: relacionados coa auga (Fonfría, A Lagoa, As Regueiras, Sar…)

Fitonimia ou fitotopónimos: relacionados coa vexetación (O Carballal, O Cerqueiro, O Fragueiro, O Loureiro, O Souto, O Toxal, O Xestal…)

Zoonimia ou zootopónimos: relacionados con animais (O Cabalón, O Chirléu, O Formigoso, A Moscosa, Niñada, A Toupeira…)

Antrotopónimos (etnotopónimos): Derivados de nomes de persoas, xentilicios ( Ardán, Novexil, Omil, Pidre, Marín, Mimáns, O Rial…)

Haxiotopónimos: Relacionados coa relixión (San Xián, O Santo, As Cregas, Santomé…)

Outras categorías:
Situación e aspecto: Descrición do espazo (Asperela, Branco, Cabodavila, A Costa, Redondo…)

Agrícolas e servidume: Patrimonio, oficios e usos agrícolas ou poboacionais (Agrela, Batán, A Calzada, O Campo, A Corredoira, Currás, A Pastoriza, A Pesqueira…)

POLA SÚA ORIXE

B) Seguindo a Elixio Rivas e atendendo á orixe ou etapa de nacemento, imos falar dos seguintes tipos de topónimos sen entrar a máis profundidades nesta tipoloxía realmente complexa e aberta a debates:
Topónimos segundo á etapa ou época da súa orixe antes ou despois de Roma:
- PREROMANOS: Adoitan ser menos transparente o seu significado: Gagán, Mogor, Sar... son máis abundantes entre os orónimos ou hidrónimos.
- POSROMANOS: Son de significado máis evidente: Marín, Portocelo, O Peirao...



RECUPERANDO OS MICROTOPÓNIMOS DE MARÍN

Trátase dun exercicio para lograr recuperar o maior número posible de microtopónimos de Marín.

1º Teremos que consultar nas nosas casas para que nos indiquen os nomes dos lugares máis próximos á nosa casa ou aos lugares de residencia dalgún familiar ou ambas cousas.

2º Localizar nun plano dos cadrantes do mapa do noso blog da Toponimia de Marín escritos con números os lugares recollidos e logo engadir a listaxe numerada cos nomes dos microtopónimos.

3º Comezar a investigar sobre a orixe e significado dos topónimos que se logren reunir na aula.
Comentarios (0) - Categoría: TOPONIMIA - Publicado o 20-04-2021 23:16
# Ligazón permanente a este artigo
PARA UN DÍA DO TEATRO

EN QUE CONSISTE O TEATRO?


Afonso Daniel Rodríguez CASTELAO:Vida e obra.
Naveu en Rianxo un 30 de xaneiro de 1886. Con once anos reúnese co seu pai e nai en 1895 como emigrado en Arxentina. Volve a estudar a Galiza Mediciña en Compostaela. Pero será unha profesión que non exerza: "Fixen mediciña por amor ao meu pai, pero deixei a medidiña por amor á humanidade". Gustáballe a arte e pintar e especializouse na caricatura.

Debuxante: Comeza a colaborar en 1911 revistas e prensa cos seus debuxos algo qu enon deixará de facer. Son moi coñecidas as súas caricaturas publicadas baixo o título: "Cousas da vida". Traballará logo en Pontevedra a ata 1936 para o Instituto de Estatística onde comezarán os seus contactos co Galeguismo que dará paso a súa vida política. Outros traballos gráficos serán Galicia Mártir, "Atila en Galiza" ou "As cruces de pedra na Galiza"

Político: Membro fundador do Partido Galeguista promoverá a craeción do 1º Estatuto de Autonomía de Galicia que s eaprobará en referendo en 1936. Razón pola cal Castelao estará en Madrid cando se produce o Golpe de estado de Franco e a Guerra civil. Esta é a causa que provocará o seu exilio en América e a súa participación co goberno republicano exiliado. Durante a

Escritor: a)Ensaísta. Coñecemos xa algúns textos do seu libro Sempre en Galiza
b) Como narrador ten novelas como: Os dous de sempre, pero destaca tamén bna creación de relatos curtos como: Cousas, Retrincos.
c) Como dramaturgo ou autor teatral só escribe unha das referencias paara o teatro moderno en galego: Os vellos non deben namorarse que estrea en 1941 en Arxentina ao non poder volver a Galiza a causa do triunfo do Franquismo.

Castelao morrerá sen poder volver a súa terra en 7 de xaneiro do ano 1950.

OS VELLOS NON DEBEN NAMORARSE
Comentarios (0) - Categoría: TEATRO - Publicado o 25-03-2021 07:17
# Ligazón permanente a este artigo
O Lobishome Romasanta



O lobo da xente máis coñecido
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 24-03-2021 20:39
# Ligazón permanente a este artigo
CONTIDOS PARA 2ª AVALIACIÓN
UNIDADE 5
Os nomes das cousas: A casa (páx. 106)
A parasíntese (páx. 107)

A casa rural e un barrio na cidade.

Lingua e sociedade: As variedades da lingua.(páx.108)

Ortografía: Os signos de puntuación I (páx. 109)

Gramática: Tipos de pronomes. Demostrativos e posesivos.(páx. 110,111)

Literatura: A lírica I (páx. 114-115)

ROSALÍA DE CASTRO: Vida e obra.
Compromisos.
Rosalía e o mar.

Tradición oral: Os Lobishomes.(Na libreta)

UNIDADE 7:
Gramática: Pronomes persoais tónicos (páx.150-151)

UNIDADE 8:
Gramática: Pronomes persoais átonos. (páx.170-171) No blog

A colocación dos pronomes átonos e o seu uso.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 11-03-2021 17:23
# Ligazón permanente a este artigo
Unha biografía de Rosalía á que engadirlle algo...



A nosa visita á Exposición: Rosalía e o Carril seguro que che aportou algún dato máis sobre a vida e a obra da nosa autora...



Rosalía, unha roseira sempre viva
Libre é o meu corazón, libre a miña alma

Solo cantos de independencia y libertad han balbucido mis labios, aunque alrededor hubiese sentido, desde la cuna ya, el ruido de las cadenas que debían aprisionarme para siempre, porque el patrimonio de la mujer son los grillos de la esclavitud.
Yo, sin embargo, soy libre, libre como los pájaros, como las brisas, como los árboles en el desierto y el pirata en la mar. Libre es mi corazón, libre mi alma, y libre mi pensamiento...
Lieders, 1857

OS COMPROMISOS DE ROSAlÍA nos seus textos:
Coa terra
Todo o que tuvo un eco, unha voz, un runxido por leve que fose, con tal que chegase a conmoverme, todo esto me atrevín a cantar pra desir unha vez siquera, ós que sin razón nin conocemento algún nos desprezan, que a nosa terra é dina de alabanzas, e que a nosa lingua non é aquela que bastardean e champurran torpemente nas máis ilustradísimas provincias. Mais he aquí que o máis triste nesta cuestión é a falsedade con que fóra de aquí pintan así ós fillos de Galicia como a Galicia mesma, a quen xeneralmente xuzgan o máis despreciable e feio de España, cando acaso sea o máis hermoso e dino de alabanza.
Prólogo Cantares Gallegos

Cos seus
Libros enteiros poideran escribirse falando do eterno infortunio que afrixe os nosos aldeáns e mariñeiros, soia e verdadeira xente do traballo no noso país. Vin e sentín as súas penas como si fosen miñas.
Prólogo Follas Novas


Coas mulleres

Mais o que me conmoveu sempre, e polo tanto non podía deixar de ter un eco na miña poesía, foron as inumerables coitas das nosas mulleres.
A emigrazón i o Rei arrebátanlles de contino o amante, o irmán, o seu home . Soias o máis do tempo, tendo que traballar de sol a sol e sin axuda pra mal manterse, para manter ós seus fillos parecen condenadas a non atoparen nunca reposo se non na tomba.
Heroínas que viven e morren levando a cabo feitos marabillosos por sempre iñorados, pero cheos de milagres de amor e de abismos de perdón. Historias dinas de ser cantadas por mellores poetas do que eu son, e cuias santas harmonías deberan ser espresadas cunha soia nota e nunha soia corda, na corda do subrime, e na nota da delor. Anque sin forzas pra tanto, tentei algo deso, sobre todo no libro titulado As viudas dos vivos e as viudas dos mortos.
Prólogo Follas Novas

Coa lingua

Crerán algús que porque, como digo, tentei falar das cousas que se poden chamar homildes, é por que me esprico na nosa lengoa. Non é por eso. As multitudes dos nosos campos tardarán en ler estos versos, escritos a causa deles, pero só en certo modo pra eles. O que quixen foi falar unha vez máis das cousas da nosa terra, na nosa lengoa, e pagar en certo modo o aprecio e cariño que os Cantares Gallegos despertaron en algúns entusiastas. Aceptárono i, o que é máis, aceptárono contentos, e eu comprendín que desde ese momento quedaba obrigada a que non fose o primeiro i o último. Non era cousa de chamar as xentes á guerra e desertar da bandeira que eu mesma levantara.
Prólogo Follas Novas

Comentarios (1) - Categoría: ROSALÍA - Publicado o 28-02-2021 17:43
# Ligazón permanente a este artigo
Comecemos por usar ben os pronomes persoais átonos

Utiliza o enlace para ver os cadros dos pronomes persoais e coñecer como se colocan os pronomes átonos en galego.

Poderás facer multitude de exercicios para aprender a usalos ben.
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA GALEGA - Publicado o 22-02-2021 18:33
# Ligazón permanente a este artigo
OS LOBOS E O ENTROIDO

Que relación garda o mes de febreiro cos lobos? Cal é o motivo que no Entroido galego apareza a figura do lobo?

Hoxe descubriremos como as Lupercales que celebraban os romanos ao deus da fertilidade pode coincidir nas súas raíces co tradicional entroido de Galicia. Os romanos na antigüidade eran un pobo de pastores que temían ao lobo e de feito tiñan un deus denominado Luperco da fertilidade e dos rabaños, ao cal rendían culto no mes de febreiro dun xeito moi semellante ao que se segue a celebrar hoxe en día nalgunhas das zonas onde mellor se conserva o entroido tradicional de Galicia. Falamos dos peliqueiros de Laza ou dos cigarróns de Verín que saen ás rúas cunhas máscaras moi particulares nas que debe haber unha fera pintada (un lobo habitualmente como animal totémico temido en toda Europa). Estas máscaras perseguen aos viandantes e danlles cos látegos mentres fan soar as chocas profusamente.

Este parecido indica que este tipo de ritual estaba estendido por toda Europa entre os pobos pastores, lembrade que Galicia unha terra de montes, ten aínda hoxe unha actividae pastoril moi notable.

Apuntamento: A palabra ENTROIDO
O NOSO ENTROIDO COMO É?
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 10-02-2021 20:47
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0