Warning: getimagesize() [function.getimagesize]: Filename cannot be empty in /var/www/vhosts/blogoteca.com/httpdocs/include/func-blog.php on line 249
<b>A VOZ DA ESQUERDA</b>


    A VOZ DA ESQUERDA


Voceiro de N.E.G.
(NOVA ESQUERDA GALEGA)
Nova Esquerda Galega (NEG) é unha organización que se define como alternativa, socialista, ecoloxista, galeguista, confederal, internacionalista, feminista, altermundista e que se esforza por impulsar as loitas contra toda forma de explotación, opresión e dominación sobre as persoas e a natureza. As mulleres e os homes de Nova Esquerda Galega (NEG) organizámonos politicamente para levar adiante a transformación revolucionaria da sociedade. Nova Esquerda Galega (NEG) procura a construción do socialismo sen renunciar a unha democracia avanzada e participativa, autoxestionaria, libre de explotación, alienación e opresión, onde todo o mundo poida participar dun xeito democrático e autónomo na elección dun novo futuro colectivo.

PULSA SOBRE A BANDEIRA DE NEG PARA SABER MÁIS SOBRE NOVA ESQUERDA GALEGA (NEG)


O meu perfil
aesquerdavigo@gmail.com
 CATEGORÍAS
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

É Esquerda Unida unha forza rupturista e a prol da autodeterminación?
Por: Manuel Mera *

Fonte: Blog de Manuel Mera

http://manuelmera.blogaliza.org/

No debate interno de Anova, para decidir cal era a coligación pola que optaba para se presentar ás vindeiras eleccións europeas, un dos argumentos que máis se usou, por parte da opción que gañou o referendo, foi o de que Esquerda Unida (EU) era unha forza política federalista e rupturista. Polo tanto unha candidatura conxunta garantía para Galiza a defensa do dereito de autodeterminación e a loita pola xustiza social. Mais é correcta esta valoración? Nen os textos desta organización, nen a súa práctica política, non sendo en excepcións, pode levar a estas conclusións. Son dos que evito entrar nos conflitos internos dunha organización, porque todas os teñen, forman parte da dinámica política, mais non penso o mesmo en relación con aquelas ideas trabucadas que se predican, porque contribúen á dependencia nacional e social de Galiza.


Esquerda Unida celebrou o 8 de febreiro unha Conferencia encol do Modelo de Estado na que se debateu un relatorio que define moi polo miúdo a súa proposta de federalismo. Afirma neste texto: ?As estruturas do Estado federal teñen un carácter mixto, en tanto existen elementos unitarios e elementos federativos. A diferenza dunha Confederación, o Estado federal é unha unión de dereito interno ou constitucional e non de dereitointernacional. No Estado federal a soberanía está compartida, mentres que nunha Confederación a soberanía continua pertencendo aos Estados membros?.

Segundo o relatorio debatido por EU, o suxeito soberano sería o Estado español, coma hoxe, e polo tanto unha soberanía compartida en canto as partes conforman un todo. Porén, se se acepta o carácter plurinacional do Estado, se todos estivésemos en pé de igualdade, e a distribución de competencias fose tan positiva ¿por que EU non aposta por un sistema confederal onde a única diferenza estaría en que o suxeito soberano radicaría en cada unha das nacións do Estado español? Non era esta a proposta leninista e a que facía no seu día o PCE de Xosé Díaz? Non apoian acaso que o poder estea o máis achegado posíbel ao pobo? Unha Confederación sería a única garantía para que cada unha das partes se sintan donas do seu destino e podan asumir todas as competencias en caso de que non funcione o proxecto común. Iso foi o que fixeron as repúblicas da Unión Soviética ou da Iugoslavia, converténdose en Estados, porque eran suxeitos soberanos de dereito internacional (esa cativa diferenza da que fala o relatorio, e que Beiras semella obviar). Persoalmente, penso que aínda sendo unha confederación un gran avance, tendo en consideración o grao de globalización existente, non se pode rachar coa dependencia de Galiza se non se conta con todos os mecanismos para defender a economía e a cultura nacional, ou sexa: necesitamos de plena soberanía (e aínda así será unha tarefa dura e longa).


No mesmo senso anterior vai a declaración de IU, ICV e EUiA do 29/05/2013 ?encol do dereito a decidir o modelo de Estado?, en referencia ao referendo en Cataluña. Aínda que intitula o punto 3 como ?O dereito a decidir, un principio democrático?, logo considera que: ?En ningún caso pódese esgrimir a Constitución ou a legalidade para se opoñer á celebración do referendo en Cataluña?, e no seguinte paragrafo relativiza o valor que tería esta consulta popular. Para IU e ICV-EUiA ?o exercicio do dereito a decidir débese basear na vontade de negociación co Estado utilizando os mecanismos legais existentes ou acordando a reforma, de se considerar necesario; no respecto pola pluralidade da opcións existentes na sociedade catalá?. En poucas palabras referendo si, mais sen carácter decisorio, a menos que o Estado español estea dacordo. Ou sexa, que aceptación do dereito de autodeterminación por parte de IU-EU non ten máis que un valor retórico.

Tampouco se pode dicir que EU sexa unha forza rupturista. Chamar á rebeldía ou á ?revolución democrática?, como fan en varios documentos, non é sinónimo de ruptura se non vai acompañado o discurso dunha práctica social e política que o confirme. Aínda que nos documentos desta organización abóndase en descalificativos en relación ao capitalismo, neoliberalismo, Unión Europea, Troica, etc. e reivíndicase un modelo alternativo, despois non se fai ningunha proposta concreta que implique un cambio sistémico (nacionalización da banca, enerxía, telecomunicacións e empresas estratéxicas, por exemplo). Tampouco se esixe unha saída deste proxecto imperialista que é a Unión Europea, nen sequera de deixar a eurozona. Todo se reduce a un Congreso Constituínte e a mudar a correlación de forzas votando, casualmente, a Esquerda Unida. Polo tanto, non son máis que palabras que soan ben para unha maioría descontenta coa situación económica e social, mais que despois non se concretan nun programa, unha folla de ruta e uns métodos de traballo que disputen a rúa e o poder. Non é casual que lle dean tanto valor á agresividade parlamentar para arroupar propostas reformistas que non atacan os alicerces da opresión nacional e da explotación de clase. Hai nesta coligación forzas minoritarias que son rupturistas, como a CUT-BAI, porén o líder do SAT, Diego Cañamero dicía hai poucos días en Barcelona que EU ?estáballe tapando as miserias ao PSOE en Andalucía?; non semella que faga a radiografía dunha forza antisistema.

Entón, sendo así ¿en que se basea Beiras e outros destacados dirixentes de Anova para valorar a EU como unha forza antisistema? Non será que confunden o rupturismo con ?vaite ti, que me poño eu? no goberno das institucións, ou sexa, puro electoralismo. Se fose deste xeito, temos fume, mais tamén unha fraude ás clases populares. E, aínda que EU sexa máis potábel para a clase traballadora que o PSOE, deixará tras de si tanto desalento, despolitización e fragmentación como a que sementaron os socialdemócratas cando gobernaron. Para o PCE-IU sería por segunda vez. A primeira foi cando o PCE levou adiante a política de ?pacto pola liberdade? para acordar a transición con sectores do franquismo, sacrificando a ruptura (que agora cunha forza máis débil e menos politizada seica queren conquistar), e posteriormente validando os Pactos da Moncloa, sacrificando a clase traballadora como forza articuladora do proceso.

Asemade, para alén da verborrea anticapitalista, na práctica, non se aposta por outro modelo cando se propón, por exemplo que: ?España debe compatibilizar a súa pertenza á UE con mecanismos de integración económica con mercados supranacionais en expansión e crecemento de América do Sur (Alba, Mercosur). Isto nos situaría nunha posición de fortaleza fronte ao norte rico da UE? (Congreso Constituyente para un nuevo proyecto de país, 16-17 xuño 2012). Resulta evidente que non se propón un cambio sistémico, porque se fose así, eses desequilibrios norte-sul na UE terían que desaparecer, e as relacións coa ALBA e o Mercosur daríanse sobre bases distintas. A menos que se pense que é posíbel un cambio sistémico no Estado español no seo dunha UE imperialista, isto sería algo utópico.

No caso de Galiza, dado que EU ten unha relevancia mínima, tanto no eido dos movementos sociais, como das institucións, non é doado para a xente máis nova poder valorar a súa práctica, xa que non viviu a transición. Mais pode analizala, por exemplo, nas súas actuacións de Goberno co PSOE en Andalucía. Non menos polémicos son os seus coqueteos co PP en Estremadura e Oviedo. Calquera que faga unha mínima reflexión pode ollar que, para alén da leria, Esquerda Unida non é unha forza rupturista, nen antisistémica, aínda que sexa progresista ou reformista. E tampouco está, nen de lonxe, á esquerda do movemento nacional popular na Galiza. Neste aspecto, nada máis clarificador, polo que implica para as clases dominantes, ter en consideración as posturas de cada quen en relación á cuestión das forzas abertzales en Euskal Herria.

* Manuel Mera é un dos responsábeis de FESGA, dirixe a Fundación Moncho Reboiras e foi presidente da CIG.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 06-03-2014 13:31
# Ligazón permanente a este artigo
Nova Esquerda Galega (NEG) considera un erro moi grave a posíbel demolición do antigo colexio Cluny
NOVA ESQUERDA GALEGA
NOTA DE PRENSA
Nova Esquerda Galega (NEG) considera un erro moi grave a posíbel demolición do antigo colexio Cluny



NOVA ESQUERDA GALEGA (NEG) considera que a decisión da comisión do Plan do Ensanche que acaba de autorizar a demolición do antigo colexio Cluny, na Gran Vía, como adiantou algún medio de comunicación días pasados, é un grave erro. Desde a Area de Ordenamento do Territorio, Patrimonio Histórico e Urbanismo da Comisión Executiva Local de NOVA ESQUERDA GALEGA (NEG) valoramos como un atentado ao noso patrimonio municipal devandita posibilidade. Para Nova Esquerda Galega o edificio do colexio Cluny é un «Ben de Interese Cultural» e por iso solicitamos a súa inmediata rehabilitación e conservación como un elemento máis do patrimonio público da cidadanía viguesa.
Os habitantes de Vigo e os veciños da Gran Vía sabemos que o que acaba de aprobar a xerencia de urbanismo, coa concelleira Carmela Silva como presidenta, permitindo o derribo do colexio Cluny, é un disparate monumental e un despropósito urbanístico. Ese interesante edificio e ese magnífico xardín é parte da memoria necesaria do que foi a antiga Gran Vía de Vigo. Porén, Nova Esquerda Galega opina que o Alcalde de Vigo, Abel Caballero e a Concelleira de Urbanismo, Carmela Silva, intentan escorrer o vulto e de feito xa intentaron desvincularse do acordo adoptado por esta comisión ao afirmar que «o decidiu unha comisión integrada por técnicos expertos».

Doutra banda para Nova Esquerda Galega (NEG) é urxente a elaboración dun novo catálogo de edificios de interese municipal en Vigo e a súa área de influencia. A Xerencia de Urbanismo do Concello de Vigo debería proceder a revisar exhaustivamente o inventario de Edificios de Interese Histórico-Artístico e proceder á elaboración dun novo catálogo de edificios de especial interese municipal. Opinamos que esta revisión segue sendo unha cuestión pendente do PXOU e trátase dun traballo que non se fixo nunca coa amplitude que, unha cidade como Vigo, require.

Para Nova Esquerda Galega (NEG) o novo catálogo sometido a revisión debería estar dispoñíbel en versión dixital na web do Concello de Vigo, e debería asemade conter fichas individualizadas nas que se fixese unha descrición histórica completa de cada un dos edificios, fotografías do seu estado actual, localización no plano coa súa situación exacta, descrición do edificio e porque se considera que debe estar no catálogo, asi como o seu grado de catalogación.

Vigo, 5 de marzo de 2014.

Comisión Executiva Local de Vigo de Nova Esquerda Galega (NEG)



















Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 06-03-2014 12:27
# Ligazón permanente a este artigo
QUE HAI DETRÁS DA REBELIÓN UCRAÍNA?
ALAN WOODS
Por: Alan Woods *

(Tradución ao galego para A Voz da Nova Esquerda por Alberte Cid Garcia)

FONTE: www.marxist.com

UNHA ANÁLISE DOS RECOVECOS DO GOLPE DE UCRAÍNA

"...É o deber dos marxistas analizar a natureza dun movemento, determinar o seu carácter de clase, cales son os intereses que xacen detrás das consignas, e separar o que é progresista do que é reaccionario. Non todo movemento de masas é revolucionario ou de carácter progresista. E aínda cando o pobo consiga por medios revolucionarios derrocar un réxime tiránico e opresivo, non é de xeito ningún inevitábel que [a nova estructura política] que o substitúa, sexa mellor. Os resultados das accións dos homes e mulleres poden ser moi diferentes do que se propoñían.

En novembro de 2013, os manifestantes saíron ás rúas para tratar de obrigar ao presidente a reverter a súa decisión. Inicialmente, as protestas -que eran pacíficas- poden ser vistas con simpatía por moitos ucraínos comúns e correntes. A gran maioría do pobo de Ucraína está anoxado polo estado lamentábel ao que foi reducido polos seus gobernantes un país potencialmente próspero. O odio cara aos oligarcas corruptos non é menor na parte oriental do país, do que é no occidente. Tanto os ucraíno falantes como os ruso falantes maldín por igual aos parasitos ricos que drenan as riquezas da nación e lévanas lonxe para atesouralas en bancos estranxeiros, mentres viven unha vida de playboys en casas caras de Londres.
Unha masa de persoas saíu ás rúas de Kiev. Esta vez a xente non esperou a que o Concello da cidade abrise as súas portas voluntariamente. En lugar diso, irromperon no edificio, romperon algunhas fiestras e ocuparon a planta baixa. Aparentemente, presa do pánico polas manifestacións, Yanukovich recorreu á represión. Pero isto [a situación] foi mal manexada. A policía antidisturbios rodeounos con porras e golpeounos de xeito salvaxe. Cando menos cinco persoas morreron. Pero, lonxe de intimidar aos manifestantes, esta brutal exhibición de violencia só os enfureceu.
O presidente alternou entre intentar despexar aos manifestantes pola forza e ofrecerlles concesións. Porén, as concesións eran demasiado pequenas para satisfacer aos manifestantes, e a represión era demasiado débil para acovardalos. Nunhas semanas as protestas varreron Ucraína e rapidamente convertéronse nun ataque frontal contra Yanukovich, onde os manifestantes esixían a destitución do presidente e do grupo da súa contorna. Os levantamentos continuaron ao longo de decembro e xaneiro, crecendo en tamaño e volvéndose cada vez máis violentos. Os edificios do goberno en todo o país foron ocupados.
Ao parecer, os números reais na Praza da Independencia oscilaban entre 2.000 e 20.000 persoas. As "tropas de choque" foron recrutadas das filas dos seareiros de fútbol do Dínamo de Kiev. A maioría da xente de Kiev ?estaba tratando simplemente de manter a súa tranquilidade e sosego con flegma británica e continuar coa súa rutina diaria?. Os observadores estranxeiros salientaron que só un número relativamente pequeno de activistas están involucrados nos combates, e que a "vida normal", continúa no resto da capital. Porén, esta cifra non dá unha verdadeira idea da magnitude da oposición potencial. As súas principais reservas atópanse entre os residentes do oeste de Ucraína.

O chamado movemento Euromaidan en Kiev tivo o apoio da clase media: non só dos intelectuais, senón da pequena burguesía tradicional. A súa principal base social son os pequenos e medianos empresarios arruinados (moi numerosos en Ucraína) e tamén o lumpen proletariado - as capas de desclasados- que viven nas marxes da sociedade: os esmoleiros, ladróns e outros elementos desmoralizados sempre dispostos a participar en disturbios, saquear e queimar. Son o exército de alborotadores que sempre aparece no medio de calquera movemento de masas importante e serven para empuxalo máis aló do fío. Pero a clase obreira mantívose en gran parte pasiva.
Malia varios enfrontamentos coa policía, que deixaron decenas de feridos, o estado de ánimo xeral dos manifestantes era bastante tranquilo ao comezo.
Algúns son partidos legais que se sitúan na dereita do espectro político, como Udar (O Golpe) o Partido de Vitali Klitschko, ex campión mundial de boxeo que estivo vivindo en Alemaña desde hai anos. Este partido de centro-dereita, que está presente no Parlamento (Rada) foi fundado en Berlín en torno á idea da integración europea. O propio Klitschko é un monicreque [ou boneco] de Merkel e segue servilmente os dictados dos seus xefes de Berlín.
Logo está Batykivshchina ("Patria", en ucraíno). Este é o partido de Yulia Tymoshenko, quen xunto con Viktor Yushchenko, desempeñou un papel destacado na "Revolución Laranxa" de 2004, pero estaba no cárcere até que saíu o outro día. A UE estaba esixindo a súa liberación como parte do acordo con Yanukovich, pero isto foi rexeitado. Ela foi substituída como líder do Batkivschyna por Arseniy Yatsenyuk.
A Occidente ao parecer gústalle Yatsenyuk. El fala inglés bastante ben e está disposto a repetir todas as frases que sexan agradábeis para os oídos occidentais. A soada conversación telefónica entre a Subsecretaria de Estado de EEUU, Vitoria Nuland, e o embaixador de EEUU en Ucraína, Geoffrey Pyatt, suxire que o líder de Batkivschyna era de feito o home polo que Washington estaba apostando, mentres que o menos experimentado Klitshko parece ser o favorito de Merkel ...
Ningún dos partidos moderados da oposición semella gozar da plena confianza dos manifestantes.

O FASCISMO EN UCRANIA

Estas son as facianas "respectábeis" da oposición ucraína, os que son favorecidos por Washington e Berlín. Pero detrás dos partidos de dereitas legais, forzas moito máis sinistras están á espreita. O partido chamado comicamente Svoboda ("Liberdade") está dirixido por Oleg Tyagnybok e é un partido de ultra-dereita e neo-nazi que trata de facerse pasar por un tipo de fascismo "moderado". A diferenza dos fascistas "extremos" e abertamente nazis, que tamén están presentes en cantidades significativas. Entre estes últimos atópase o "Sector Dereito" (UNHA-UNSO), dirixido por Dimitri Jaros.

A presenza entre os manifestantes dos nacionalistas extremistas era visíbel: os partidos nacionalistas e de extrema dereita, e grupos abertamente fascistas, despregando insignias Nazis dos anos da Guerra. A BBC News informou: "Nas rúas de Kiev, mozas e mozos de extrema dereita con pasamontañas negro instrúen a voluntarios para resistir á policía antidisturbios, e organizan quendas de seguridade na Praza da Independencia con barricadas". Os grupos nazis xurdiron como setas velenosas logo dunha tormenta: "Patriotas de Ucraína", o "Martelo Branco" e "Tridente", un movemento que segue as ideas do fascista ucraíno dos anos da Guerra, Stepan Bandera.

Estes son nazis extremos cuxo odio a Rusia alcanza o punto de avogar pola guerra contra Rusia como un elemento crave da súa ideoloxía. Cando Hitler atacou á Unión Soviética en 1941 unha pequena minoría de ucraínos estiveron dispostos a colaborar cos nazis, en particular, o movemento nacionalista ucraíno mencionado, dirixido por Stepan Bandera. El tratou de gañar o apoio alemán para a súa idea dunha Ucraína independente. O carácter abertamente fascista e racista do seu programa era moi claro e explícito. No apartado de "Política cara ás Minorías" da organización de Bandera, a Organización de Nacionalistas Ucraínos (OUN-B), lemos o seguinte:
"Moskali (rusos), Polacos e Xudeus son hostís a nós e deben ser exterminados nesta loita, sobre todo aqueles que resistan ao noso réxime: deportalos ás súas propias terras, o máis importante: destruír a súa intelectualidade que poida estar en postos de poder... Os Xudeus deben ser illados, afastados das posicións gobernamentais co fin de previr o sabotaxe, os que se consideren necesarios só poderán traballar baixo un supervisor ... a asimilación dos xudeus non é posíbel".
Estas verbas foron traducidas a feitos. A finais de 1942 a OUN-B levou adiante unha campaña de limpeza étnica en Volhynia, e a principios de 1944, estas campañas comezaron a incluír o leste de Galitzia. Estimouse en preto de 70.000 polacos, na súa maioría mulleres e nenos, xunto con homes desarmados, os que foron asasinados durante a campaña da primavera e o verán de 1943 en Volhynia pola OUN-Bandera que foi a principal responsábel das matanzas.
Os nazis utilizaron aos Banderistas para conquistar Ucraína, pero máis tarde esmagáronos. Naturalmente! Para Hitler só podía haber unha raza superior, e todos os pobos eslavos (incluídos os ucraínos) eran para el unha raza inferior aptos só para servir aos seus amos arios. Os nazis trataron aos ucraínos como escravos, e ao seu país como un celeiro enorme para satisfacer as necesidades de Alemaña de produtos agrícolas. O pesadelo terminou finalmente cando o Exército Vermello liberou a Ucraína da barbarie fascista.
Hoxe en día algúns tratan de negar a verdade histórica e mesmo de recrear ao criminal fascista Bandera como a unha especie de heroe nacional. En 2010, o suposto demócrata e amado de Occidente, Viktor Yushchenko, concedeu postumamente a Bandera o título de Heroe de Ucraína. Ese premio vergoñento foi condenado polas organizacións rusas, polacas e xudías, e foi anulado oficialmente en xaneiro de 2011. Agora, os retratos de Bandera son exhibidos descaradamente na Praza da Independencia, un comentario elocuente da natureza de, cando menos, unha parte significativa dos activistas que loitan polo poder en Ucraína.
O carácter reaccionario destes "activistas" foi subliñado pola destrución do monumento a Lenin en Kiev e as malleiras salvaxes sufridas por activistas de esquerda e sindicais. Ao principio, o QSPA (Confederación de Sindicatos Libres de Ucraína) adoptou unha posición de apoio incondicional á protesta de Maidan. Aquí non había ningunha traza de contido de esquerda ou comunista en absoluto. Porén, cando Miroshnichenko, un deputado do partido da extrema dereita "Svoboda" tomou un folleto deles, de contado declarou que se trataba de "activistas de esquerda" e anunciou desde o escenario que debían ser expulsados. Os activistas sindicais foron atacados e un deles terminou coa faciana esnaquizada. Esta violencia contrarrevolucionaria nunca aparece nas pantallas de televisión occidentais, que se concentran exclusivamente na violencia (tamén innegábel) das forzas do Estado.
Os partidos e demagogos fascistas prosperan nunha situación de caos social e económico que levou á tolemia a un gran número de pequeno-burgueses. Estes elementos desesperados, impulsados na mesma medida polos sentimentos de desprezo cara á clase obreira e de envexa cara ao tren de vida dos ricos, ás veces son capaces de actos de valentía desesperada, pero non teñen ningún programa ou perspectiva clara que non sexa un ardente odio á autoridade e un desexo de derribar a orde existente que eles ven como a fonte de todos os seus problemas. Tales persoas son fáciles de manipular pola demagoxia fascista que lles di que eles están, en realidade, nunha loita da raza superior por unha Nobre Causa, que é a salvación da Nación Ucraína contra os oligarcas xudeus, os comunistas e os rusos. Os fumes nocivos do chovinismo mestúranse cos cheiros embriagadores do incenso e do canto dos sacerdotes fanáticos.
O que menos sospeita a xente que está nas rúas é que detrás desta espesa cortina de fume de demagoxia pseudopatriótica atópase, precisamente, a man oculta deses oligarcas privilexiados contra os que se supón que están rebelándose, e que aínda manexan os fíos. E detrás de todos os chamamentos para restaurar a grandeza histórica de Ucraína descansa unha ameaza mortal para destruír Ucraína como unha nación unida, para esnaquizala e convertela en dous anacos sangrantes para ser entregados ao imperialismo alemán, un deles, e á camarilla rapaz do Kremlin, o outro. Como sempre, a xente común será quen perda.

A UE E OS EE.UU.

Agora, por máis que á UE gústelle atraer a Ucraína á súa esfera de intereses, os políticos de Bruxelas e Berlín non teñen ningún interese en permitir que os levantamentos violentos nese país conduzan a unha espiral fóra de control, que termine Divos sabe onde. Os estadounidenses poden permitirse o luxo de ser optimistas, pero a canciller alemá ten bastantes problemas para lidar cos déficits de Grecia e España, e non debe estar moi entusiasmada coa idea de pagar as facturas do goberno de Kiev. Tampouco debe estar moi contenta ante a perspectiva dunha avalancha de refuxiados que chamen á súa porta.
Doutra banda, Alemaña ten excelentes relacións con Rusia e o seu presidente Vladimir Putin que fornece grandes cantidades de gas para manter os fogares e as fábricas alemás cálidas e ben iluminadas. Alarmado por estes acontecementos inesperados, Angela Merkel, chamou por teléfono o presidente Putin para pedirlle que desactivase a crise e presionase a favor dun "diálogo constructivo" entre a oposición e o goberno. A raíz dunha chamada telefónica co señor Putin, ela dixo que "todas as partes deben aceptar a súa responsabilidade de estabilizar o país".
Esta conduta excesivamente razoábel causou claramente una certa irritación en Washington, que esperaba unha resposta máis sólida aos acontecementos de Kiev. A Casa Branca inmediatamente sinalou co dedo a Moscova despois de que emerxera a filtración das gravacións dos seus altos diplomáticos discutindo sobre Ucraína. Os conflitos e contradicións entre os imperialistas, con frecuencia poden ter un lado divertido, como mostra o seguinte incidente.
Nun clip de audio publicado en YouTube, podíase escoitar á Subsecretaria de Estado de EEUU, Vitoria Nuland, e ao embaixador de EEUU en Ucraína, Geoffrey Pyatt, falando por teléfono, suxerindo a receita perfecta para a solución dos problemas de Ucraína (perfecto, é dicer, desde o punto de vista de Washington): Arseni Yatseniuk, un líder da oposición e ex ministro de relacións exteriores, debe estar nun novo goberno en Kiev. Pero Vitali Klitschko, un ex boxeador de peso pesado coñecido por estar favorecido por Merkel, é descrito como inexperto xunto coa necesidade de que "faga os seus deberes políticos".
A señora Nuland refírese a estes dous homes como "Yats" e "Klitsch". As dúas voces laméntanse de como a actitude da UE en Ucraína é vista como "suave" polos EEUU, o que é claramente verdade. Nun momento, ao expresar a súa frustración coa UE e a súa incapacidade para unirse aos EEUU na ameaza de sancións contra os dirixentes de Ucraína, a señora Nuland exclama: "Á merda coa UE". Unha voceira do Departamento de Estado, dixo que os EEUU non quixeron comentar a autenticidade da gravación, pero dixo que a señora Nuland pedira desculpas aos funcionarios da UE polas declaracións recolleitas.
Isto non ten nin pés nin cabeza. Si as voces implicadas non eran de dous diplomáticos de Estados Unidos, senón de dous actores ou dalgunhas outras persoas accidentais, por que se desculpa de nada a señora Nuland? Pero tales son as sutilezas bizantinas da diplomacia burguesa.
Pola nosa banda, non temos a menor dúbida de que a voz en cuestión era en realidade da señora Nuland, e que esa linguaxe impropia dunha dama expresa cunha claridade exquisita a verdadeira actitude de Washington cara aos seus amigos e aliados da outra beira do Atlántico.
O feito é que tanto a Berlín como Washington gustaríalles instalar un goberno monicreque en Ucraína, aínda que a súa elección dos bonecos [ou monicreques] é diferente. Merkel quere evitar un baño de sangue a gran escala, que provocaría unha avalancha de refuxiados cara á UE. Agora que sente que reforzou o seu control sobre Ucraína, fala publicamente dun "compromiso" - é dicer, dun compromiso que deixe á UE e aos norteamericanos o control, e relegue a Rusia a unha posición de insignificancia. Ese é o verdadeiro significado dunha coalición de goberno de transición, un "goberno de unidade nacional". Pero isto é máis fácil dicilo que facelo".

_______________________________

* Alan Woods é un teórico político marxista, nado en Gales en 1944. Catedrático de filoloxías rusa e eslava polas universidades de Sussex (Reino Unido), Sofía (Bulgaria) e Estatal de Moscova (URSS), participou na loita contra a ditadura franquista no Estado español durante os anos 70, e no desenvolvemento dunha corrente trotskista no seo do movemento obreiro até finais dos anos 80. Woods participou na formación da Corrente Marxista Internacional (CMI). Asemade é editor na Gran Bretaña de "Socialist Appeal". Tamén é o editor político da páxina web Marxist.com que conseguiu un seguimento notábel en todo o mundo. Alan Woods impartiu, igualmente, unha morea de conferencias, participado en foros internacionais de debate da esquerda, e publicado numerosos artigos e libros, algúns en colaboración co xa falecido Ted Grant, entre outros poden atoparse en castelán títulos como "Lenin e Trotsky, que defenderon realmente" (1969), "Razón e Revolución: filosofía marxista e ciencia moderna" (1995) ; O marxismo e a cuestión nacional (2000); A revolución bolivariana, unha análise marxista (2005). O seu último libro, "Reformismo ou Revolución", é unha detallada resposta ás teses de Heinz Dieterich, autor este que tivo até hai relativamente pouco tempo una certa ascendencia en ámbitos intelectuais latinoamericanos. A nivel político tivo reunións con Hugo Chávez en varias ocasións e defende a idea de que a Revolución Bolivariana é o xerme da Revolución Mundial, aínda que tamén viaxa e apoia outros procesos revolucionarios en Bolivia ou Cuba. O texto que lles ofrecemos na VOZ DA NOVA ESQUERDA esta extraído dun extenso artigo titulado "A onde vai Ucraína? e publicado en inglés na web http://www.marxist.com/ "
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 06-03-2014 09:22
# Ligazón permanente a este artigo
A gran canalla
Sabino Cuadra en un mitin de Amaiur
Por: Sabino Cuadra *

Tradución ao galego para A Voz da Nova Esquerda: Xulia G. Rodríguez

Fonte: Revista Viento Sur

Gasteiz-Vitoria, 3 de marzo de 1976. A Policía franquista, a falta tan só de pouco máis dun ano para converterse en «democrática», dispara a discreción contra os obreiros que saen fuxindo dunha asemblea celebrada nunha igrexa previamente gaseada por aquela. Resultado, cinco acodes mortas, varias decenas feridas de bala, centos de contusionados... ?contribuímos a dar a malleira máis grande da historia?, oír na emisora policial. A besta chamou a aquilo ?malleira?.

Bilbo, 3 de marzo de 2014. O goberno do PP, co seu presidente Rajoy á cabeza, convoca nesta cidade o ?Foro Global España 2014? para maior gloria propia e europea. A Casa Real (rei ou príncipe) apúntase ao evento e aportará a este o seu glamour e xeitos. Os capi dei capi de toda a canalla estatal, europea e mundial estarán alí: a Troika -FMI, BCE, CE-, a OCDE, o Eurogrupo... Tamén pousarán os seus reais no Guggenheim os sátrapas do BBVA, Iberdrola, Inditex e Telefónica e, finalmente o PNV, co seu lehendakari Iñigo Urkullu e o alcalde de Bilbo á cabeza, darán o «ongi etorri» a tan ilustres visitantes e dedicaranlles folklóricos aurreskus.

O nexo de unión entre estes dous 3 de marzo, o de 1976 e o de 2014, é o Partido Popular, fundado por Manuel Fraga, ministro da Gobernación franquista e responsábel político da matanza de Gasteiz, quen ostentou a presidencia honorífica do PP ata a súa morte na cama en 2012. É este partido o que fai a ponte entre o pasado franquista responsábel de décadas de explotación obreira, represión popular e negación de todo tipo de liberdades democráticas e nacionais, e o hoxe da degradación das condicións laborais e sociais, os recortes de liberdades democráticas e a negativa a afrouxar sequera o máis mínimo as ataduras desa España de hoxe. ?indivisíbel e indisolúbel?, herdeira daqueloutra ?unha, grande e libre? de Franco.

A elección da data -aniversario da masacre de Gasteiz- e o lugar -Bilbo- non semella nada casual. É a primeira vez na historia que un goberno español organiza en chan vasco un cume destas características. O goberno do PP, que se nega a dar paso positivo algún no actual escenario político aberto en Euskal Herria e mesmo tacha de colaboradores de ETA aos verificadores internacionais que pretenden aportar o seu traballo e experiencia na solución do conflito, desembarca en Bilbo para cantar ao mundo as excelencias da súa ?marca España?. Se non queres cunca, cunca e media.

En Bilbo, é dicer, en Euskal Herria, alí onde se realizaron estes pasados anos seis folgas xerais contra a crise creada pola especulación e as finanzas europea e española e os seus intentos de facer que a mesma sexa paga polas xentes traballadoras (non esquecemos, por suposto, as responsabilidades propias dos gobernos autónomos do PNV e UPN neste mester), vai xuntarse toda a canalla responsábel do actual aumento da desigualdade, a pobreza, o paro, o traballo precario, as pensións de miseria, a degradación democrática, a marxinación social, a vulneración de dereitos humanos -aborto-, a corrupción política e institucional,...

Quen impulsaron en Euskal Herria durante estes anos esas seis folgas xerais e outras moitas mobilizacións sociais preparan xa desde hai semanas o recibimento que merece a gran canalla. A maioría sindical vasca (ELA, LAB, ESK, EILAS, EHNE, HIRU, CGT, CNT) xunto con decenas de colectivos ecoloxistas, veciñais, feministas, pensionistas, ONGs, antirracistas, estudiantís, xuvenís..., fixeron unha convocatoria de carácter nacional para o próximo 3 de marzo [cando inserimos este artigo xa tiña acontecido a mobilización] que contén todo un día completo de mobilizacións: pola mañá, columnas e manifestación final até o Museo Guggenheim, onde se reúne o Cume; pola tarde, nova manifestación multitudinaria. Pola súa banda, CCOO, UGT e USO convocaron tamén unha manifestación en Bilbo a véspera do Foro, o domingo 2 de marzo.

Sorprende en calquera caso que malia a importancia política e social do Foro, o mesmo esperte tan pouco eco a nivel estatal. Por suposto, a prensa non dedicou ata a data moita información sobre o aquel, pero tampouco existiu esta en similares cumes anteriores e os colectivos sociais e políticos supliron co seu traballo esa falta de información. Pois ben, será que estes Foros e Cumes soamente espertan a actividade e as mobilizacións da esquerda social e política estatal cando aqueles celébranse en Madrid?

A mobilización de Bilbo á que me referín enmárcase á súa vez dentro dunha campaña máis extensa cuxo obxectivo é denunciar e combater a crecente pobreza e precariedade existente no noso pobo. Dentro do mesmo, entre o 10 e 21 de marzo, tres columnas percorrerán os distintos herrialdes de Euskal Herria co obxectivo de servir de eixo aglutinador doutras mobilizacións locais e zonais. Finalmente, participarase na ?Marcha pola Dignidade? a Madrid convocada para o día 22 de marzo, a onde unha columna propia partirá a pé desde Euskal Herria días antes e outra, ese mesmo día, en autobuses, a fin de tomar parte na manifestación final en Madrid.

Volvo ao principio. O día 3 de marzo, nas rúas de Bilbo poñeranse de manifesto os múltiples lazos que unen aquel franquismo que regou as rúas de Gasteiz de sangue obreiro e novo e a actual política do Goberno do PP, cada vez máis próxima aos postuladores sociais, democráticos e nacionais daquel mesmo goberno de 1976. A cita do 3, en Bilbo, é pois unha cita obrigada para todas e todos nós.

* Sabino Cuadra é un avogado vasco, sindicalista e político de ideoloxía comunista e independentista.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 05-03-2014 12:08
# Ligazón permanente a este artigo
Horizonte Ucraíno
Rafael Poch-de-Feliu
Por: Rafael Poch *

(Tradución ao galego para A Voz da Nova Esquerda: Alicia Garrido Cameselle)

FONTE: La Vanguardia

( http://blogs.lavanguardia.com/berlin/horizonte-ucraniano-98704 ).

Mesmo o máis iluso activista de calquera movemento social europeo comprende agora o misterio do que se viu en Kiev: Se a causa é ?xusta?, pódese ocupar máis de media ducia de edificios e sedes ministeriais no centro da capital, varias sedes rexionais do goberno, organizar escuadras paramilitares, presentar unha forte resistencia física ante os antidisturbios, matar incluso a dous axentes e gañarse o aplauso da Unión Europea e ata conseguir resultados: a dimisión do goberno, cancelación das leis antidisturbios, unha amnistía e quen sabe se eleccións anticipadas.

Revolución bendicida pola troika

As batallas campais son alá ?valentes e pacíficas manifestacións?. As autoridades, e non os cidadáns, ?deben renunciar á violencia? e derrogar ?as leis que limitan as liberdades e dereitos? e as súas reivindicacións deben ser escoitadas, Merkel et Bruselam dixit. E do dito ao feito; ao longo de dous meses unha trintena de políticos polacos, alemáns, europeos e americanos, fixeron acto de presenza na praza de Kiev, instruíndo ao goberno local e predicando a boa nova a ?un país que quere ser europeo e non ruso?, en verbas do agudo senador John McCain.

Comeza unha nova época? Veremos a políticos rusos, bielorrusos e ucraínos chamando á folga xeral en Atenas, coreando o «non nos representan» na Porta do Sol ou aplaudindo a quen lanzan botellas incendiarias á policía no Ocupy Frankfurt? Absurda comparación, sen dúbida, a que o Presidente Putin suxería o martes en Bruxelas. Este é un mundo desigual; Imperio e colonia, señores e vasallos, centro e periferia. A Unión Europea non recoñece nin as formas diplomáticas, nin a soberanía nacional, nin a máis elemental equidade entre os seus membros. Iso xa o sabían nas prazas españolas, gregas ou portuguesas. Como imos comparar o capitalismo oligárquico ucraíno coas democracias occidentais e os seus ?valores europeos??

Cando se trata de Ucraína, todo é posíbel para o pobo indignado. Ese é o verdadeiro espello que Ucraína ofrece aos movementos sociais en Europa. Mesmo tomar por asalto o Palacio de Inverno é lexítimo. Todo con tal de impedir, ?o intento de implantar un goberno autoritario e o regreso á órbita imperialista de Rusia?, o que, ?representa un perigo para a UE, a súa integridade moral e quizá institucional?, salienta o correspondente manifesto de intelectuais subscrito polos habituais defensores do ?intervencionismo humanitario? da OTAN de Londres, Parides e Varsovia; Timothy Garton Ash, Mark Leonard, Andre Gluksmann, Bernard Kouchner e demais.

Entre Belgrado e Atenas

Kiev atópase estes días nunhas coordenadas situadas entre o Belgrado dos meses de setembro e outubro do ano 2000, cando unha revolta inducida desde o exterior e orquestrada desde a OTAN derribou a Milosevic, e a actual Atenas das protestas contra a troika europea e a involución neoliberal, que non é outra cousa senón un irmán maior e parente directo do capitalismo oligárquico postsoviético.

O primeiro, porque impedir a integración de Rusia no seu espazo tradicional é un vector fundamental da política occidental desde o mesmo momento en que se disolveu a URSS. Impedir que a integración xa en marcha de Rusia, Bielorrusia e Kazajstán se estenda a outros países como Ucraína, Armenia e Moldavia, equivale a un ?intento de resucitar a URSS?. Tal como a secretaria de estado norteamericana Hillary Clinton dixo en decembro de 2012, ?Estados Unidos non vai permitir a refundación dunha nova versión da URSS baixo o pretexto dunha integración económica creada baixo a coacción de Moscú?. Pero se aquilo é Imperio, que nome lle damos á integración sufrida pola Europa do Leste, os países ex soviéticos, e desde hai pouco, incluso o sur de Europa, entre o riseiro diktat de Bruxelas/Berlín, que presenta a Ucraína ofertas de asociación sen a máis mínima posibilidade de discrepar nin de negociar absolutamente nada? É verdadeiramente esta Unión Europea rexida polos tres principios da constitución teutoa (Autoridade, Austeridade, Desigualdade) un club de iguais?

O segundo, porque o vector popular ucraíno quere un cambio cara a unha sociedade menos corrupta e inxusta -e aí Rusia non pode ser modelo- que non se diferencia no seu impulso ético esencial da que poida haber en Atenas ou no 15-M español. En Kiev rexeitar o sistema oligárquico, que na súa presente versión ten moitas máis conexións con Moscú que con Bruxelas, significa rexeitar a influencia rusa. Ese sentimento ten, ademais, unha forte carga nacional independentista na metade de Ucraína, naquelas partes do país que no pasado pertenceron a Polonia e o Imperio Austro-húngaro e que á hora de elixir entre os seus dous poderosos veciños, sempre elixiron aos occidentais. A última vez que se presentou a ocasión, Galitzia (Lvov, Ivano Frankovsk, ...) preferiu a Hitler que a Stalin. Pero iso é só o cadro identitario da metade de Ucraína, e incluso menos da metade. Na maior e máis poboada parte do país, as rexións do sur e do leste, ao final preferiron a Stalin que a Hitler.

Consenso ou caos

A revolta antioligárquica ucraína pode ter base social no conxunto do país, pero no seu compoñente nacional anti-ruso, a nación divídese. Ucraína conviviu con esa identidade nacional plural, con ese corazón partido, de forma exemplar ata o día de hoxe desde a mesma disolución da URSS. Esa convivencia foi consecuencia dun consenso razoábel entre todos os ucraínos. A extraordinaria marcha atrás efectuada esta semana pola Rada (parlamento) de Kiev sobre as leis antidisturbios e o que seguramente seguirá, con votacións case unánimes, reflicte ese bo sentido. Se a amalgama ucraína de revolta libertaria contra a corrupción e a oligarquía, e pulso xeopolítico entre Occidente e Rusia, perde de vista ese equilibrio básico, o país pode entrar nunha caótica deriva extremadamente perigosa.

Curiosamente este factor compréndese instintivamente moito mellor en Moscú -onde a pantasma dunha revolta social similar en Rusia xera calafríos nun establishment que tende a ver conspiración e non concibe a autonomía social-, que en Bruxelas ou Berlín, onde non parecen entender o máis básico, a saber; que apostar por un maximalismo que rompa ese equilibrio esencial de Ucraína abre o mesmo escenario irresponsable e criminal que nos anos noventa botou leña ao lume da sanguenta implosión iugoslava.

En Ucraína nin o cambio de réxime nin o cambio de submisión xeopolítica son posíbeis sen un gran derramamento de sangue. Foi un verdadeiro milagre que na caótica amalgama de grupos de extrema dereita militarmente organizados, robustas escuadras cidadás, escuros financiamentos non gobernamentais, bandas de lumpen e matóns parapoliciais de civil traballando en conxunción coas forzas especiais antidisturbios, só se rexistraron seis mortos, algúns deles tan confusos que se atribúen a unha ?terceira forza? que tanto pode situarse ao servizo dun bando como do outro...

Pero este milagre non vai ser eterno, porque privado dun acordo básico razoábel, o horizonte da protesta non é nin a revolución nin o cambio de réxime, senón a smuta, o turbulento caos da historia eslava-oriental, que en Ucraína tivo sempre figuras moito máis simpáticas e libertarias que en Rusia, o que a final de contas afecta pouco ao seu resultado sempre violento, caótico e inestábel por pouco duradeiro.

Ao carón hai unha oposición sen programa nin líderes que no mellor dos casos representa á metade occidental do país e conta co apoio de polacos, alemáns e norteamericanos. Esa escena ocúpaa unha troika formada por tres personaxes; o ex boxeador Vitali Klishkó, un home rico e sen experiencia que foi potenciado desde Berlín pola chanceler Merkel e a fundación Konrad Adenauer, o economista Arseni Yatseniuk, ex gobernador do banco de Ucraína e partidario das receitas económicas da UE e do FMI, e o neofascista Oleg Tiagnibok, xefe do partido ?Svoboda?. Esa mestura de dereitistas e magnates, non representa un cambio real para a situación social do país, unha das peores de Europa. O seu único mérito é xeopolítico: que encarna a aposta da Unión Europea e de Estados Unidos e os investimentos en ?sociedade civil? realizadas no país desde hai máis de vinte anos vía os seus servizos secretos e organizacións ?non gobernamentais? . O control que este trío ten da rúa é discutíbel.

Alén, un goberno desprestixiado e vacilante confrontado a unha protesta, que encoráxase ante a evidencia dos seus escrúpulos e vacilacións. ?Non moitos países teñen unhas forzas de seguridade que toleren este tratamento nunha situación similar?, dixo significativamente o ex presidente Leonid Kravchuk. O actual presidente, Viktor Yanukovich é, sen dúbida, un home entre presionado e apadriñado por Moscú, representante dos magnates do Leste do país e desprestixiado. As defeccións no seu campo son manifestas. A poboación de Ucraína suroriental, onde Yanukovich ten os seus bastións, non debe estar moi motivada polo presidente, desprestixiado ante uns por débil e pusilánime, ante outros pola corrupción familiar que lle rodea e ante a maioría por ambas as dúas cousas.
Por todo iso, pola debilidade de ambas as dúas partes, o máis probábel é que esta crise se salde cun deses compromisos que non contentan a ninguén; nin aos ucraínos, nin ás ?terceiras forzas? subterráneas en presenza. Pero a alternativa a ese escenario sería aínda menos estábel e, seguramente, moito máis sanguento. Ucraína necesita, nos seus dous grandes veciños, estímulos que moderen a súa crise interna, non que a exacerben. Respecto dos ucraínos, se se lles deixa sos o máis probábel é que cheguen a un acordo de mínimos razoábel.




* Rafael Poch
Corresponsal na Alemaña de La Vanguardia
digital@lavanguardia.es

Rafael Poch-de-Feliu (Barcelona, 1956) foi vinte anos correspondente de La Vanguardia en Moscú e Pekín. Antes estudou historia contemporánea en Barcelona e Berlín Oeste, foi correspondente en España de 'Die Tageszeitung', redactor da axencia alemá de prensa DPA en Hamburgo e correspondente itinerante en Europa do Leste (1983 a 1987). Actual correspondente de La Vanguardia en Berlín.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 05-03-2014 10:56
# Ligazón permanente a este artigo
Nova Esquerda Galega rememora ao Comandante Hugo Chavez
Comandante Hugo Chavez Frías
Nova Esquerda Galega - A ESQUERDA quere salientar publicamente a súa homenaxe ao Comándante Supremo da Revolución Bolivariana, Hugo Chávez Frías, no primeiro cabodano do seu pasamento, o 5 de marzo do 2013. O seu falecemento foi unha gran perda para os pobos que loitan pola xustiza social, a dignidade e a soberanía. Como así tamén polo socialismo do Século XXI. A súa obra solidaria e o seu pensamento, hoxe son máis que nunca son un exemplo a seguir por todos os pobos do mundo, especialmente polos humildes, polos postergados, polos excluidos, desherdados e necesitados. O seu pensamento ía máis aló de Venezuela, a súa estratexia estaba centrada en derrotar ao imperialismo e en esmagar o sistema capitalista. Para iso sabía que era necesario recrear unha nova internacional de partidos e movementos sociais capaz de enfrontar ao gran imperio. Na súa curta pero inmensa vida gañou o afecto da América bolivariana e dos pobos libres do mundo.

Gloria eterna a este Liberador contemporáneo. Ata a Vitoria sempre Comandante Supremo da Revolución Bolivariana Hugo Chávez Frías !


Hugo Rafael Chávez Frías (Sabaneta, Barinas; 28 de xullo de 1954 - Caracas; 5 de marzo de 2013) presidente da República Bolivariana de Venezuela desde o 2 de febreiro de 1999 ata a súa morte. Ingresou no Exército Nacional de Venezuela en 1971 onde desenvolveu o seu interese pola política e foi cofundador en 1982 do Movemento Bolivariano Revolucionario 200 (MBR-200) no medio da crise económica e social que levou ao chamado Caracazo en 1989. En 1992, Chávez, xunto con outros militares do MBR-200, intentou un golpe de Estado contra o entón presidente Carlos Andrés Pérez, o que fracasou e polo cal foi encarcerado durante dous anos, até ser indultado máis tarde polo entón presidente Rafael Caldera. Chávez postulouse aos comicios presidenciais de 1998 co apoio do Movemento Quinta República (MVR), e tras obter a vitoria converteuse no 47.º presidente de Venezuela, co que buscaba consolidar a chamada Revolución bolivariana baseada no seu proxecto socialismo do século XXI.

Durante os anos do seu goberno impulsou a revolución bolivariana e a construción da Patria Grande latinoamericana. Baixo a súa tutela política xunto a Néstor Kirchner e Lula derrotaron os plans norteamericanos de impoñer o ALCA. Logo baixo o seu impulso naceron o ALBA, UNASUR e a CELAC.

Comisión Executiva Nacional de NEG

Vigo, 5 de marzo de 2014
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 05-03-2014 07:45
# Ligazón permanente a este artigo
«Gramsci e a vía ao socialismo en occidente»
José María Laso Prieto
Por: José María Laso Prieto *

En vv.aa: Gramsci e a esquerda europea. Actas das Xornadas realizadas pola Fundación de Investigacións Marxistas con motivo do centenario do nacemento de Antonio Gramsci. Edicións da F.I.M. Madrid 1992.

Texto preparado para a súa edición dixital por Carlos Glz. Penalva.
(Tradución ao galego para A VOZ DA NOVA ESQUERDA:
ALBERTE CID GARCIA)




-------------------------------------------------

Sección temática Antonio Gramsci no Arquivo Dixital José María Laso

--------------------------------------------------------------------------------

I. A RENOVADA ACTUALIDADE DE GRAMSCI

O 22 de Xaneiro do ano 1991 cumpriuse o centenario do nacemento de Antonio Gramsci, unha das máis relentes figuras da cultura e da política italianas do século XX. Polo seu prematuro falecemento - en 1937- case coincidiron as conmemoracións do cincuentenario da súa morte e do centenario do seu nacemento. Con motivo da primeira efeméride, publicáronse en diversos países libros e artigos conmemorativos nos que se argumentaba a vixencia do seu pensamento. Porén, nos catro anos transcorridos desde 1987 producíronse acontecementos históricos que proporcionaron máis forza á vixencia e actualidade das elaboracións e concepcións políticas de Gramsci. Concretamente, tal é a tese do filósofo polaco Adam Schaff, ao soster que o fracaso do modelo do denominado «socialismo real», nos países de Europa central e oriental, constitúe a mellor confirmación da súa certeira previsión sobre a imposibilidade de construír unha sociedade socialista sen lograr previamente o consenso amplamente maioritario da poboación. Consenso que só pode lograrse actuando previamente no campo da cultura, para conseguir implantar a hexemonía intelectual e moral do novo bloque histórico emerxente.

A achega específica de Gramsci no campo da previsión científica das condicións para a transformación social, sitúaas moi ben Adam Schaff, ao precisar que:

"Mentres que Marx subliñaba a importancia das condicións obxectivas da revolución, Gramsci desenvolveu nun período posterior, aproveitando a experiencia da revolución soviética, a teoría do consenso, como teoría subxectiva da revolución socialista. Sen o acordo da sociedade non se pode realizar con éxito a revolución, nin moito menos verificar o dominio da clase obreira como hexemonía política e moral (e non como imposición violenta). Este consenso debe lograrse mediante o traballo ideolóxico. De aí o importantísimo papel que Gramsci atribúe á intelectualidade na súa teoría da revolución socialista" [1] .

E, precisando aínda máis esta valoración, Adam Schaff sostén:

"Por conseguinte, en ambos os dous casos enténdense cousas distintas baixo os mesmos termos. Pensemos na definición engelsiana da ditadura do proletariado como república democrática e na fórmula leniniana dun poder non limitado por ningún principio xurídico; pensemos tamén na distinción de Gramsci entre ditadura do proletariado como coerción administrativa e como hexemonía política e moral" [2] .

II. O DOBRE VALOR DA APORTACION TEÓRICA DE GRAMSCI

Agora ben, se as achegas teóricas de Gramsci á concepción marxista das transformacións sociais revalorizáronse, á luz da súa verificación polos cambios históricos na crise do modelo de "socialismo real", hai que reflexionar tamén sobre a posibilidade de deducir desas achegas conceptos e categorías teóricas que poidan ser útiles para a transformación superadora das sociedades do capitalismo maduro. Previamente, nestes momentos de confusionismo teórico e político, hai que suscitar se segue tendo vixencia o ideal comunista de loita por unha sociedade superadora da explotación, a opresión e a alienación humanas. De manterse a vixencia dese ideal emancipador, tería que suscitarse tamén como alcanzar os seus obxectivos nas sociedades concretas que tomásemos como referencia. Na nosa área xeográfico-cultural, diso dedúcese a necesidade de estudar unha eventual vía ao socialismo especificamente adaptada ás condicións existentes nos países capitalistas avanzados de Occidente. O intento que Lenin realizou de atallar a vía do desenvolvemento histórico -realizando previamente desde o poder político as tarefas pendentes da revolución democrático-burguesa, antes de madurar as condicións obxectivas para a transición ao socialismo- podería ter conseguido o éxito de terse ampliado ao resto de Europa o proceso revolucionario iniciado en Rusia en 1917. Fracasado este -fundamentalmente por mor da posición da maioría dos dirixentes socialdemócratas-, en Alemaña, Austria, Hungría, Francia, Gran Bretaña, ..., e coa posterior guerra civil en Rusia - entre vermellos e brancos-, a intervención de catorce países imperialistas contra o novo poder soviético, a implantación do denominado "comunismo de guerra", a creación do "cordón sanitario" contra a URSS, ... -unido ao considerábel atraso cultural, científico e técnico de Rusia e os seus territorios de Asia central- fixo cada vez máis difícil a construción dunha sociedade socialista xenuína nos territorios que integraran o Imperio Zarista.

Agora ben, a concepción de Marx e Engels sobre o carácter non mercantil do socialismo, está intimamente ligada á súa concepción política do réxime socialista. Ambos as dúas aspiraban a unha sociedade autorregulada na que todos os cidadáns participasen directamente nas tarefas de goberno. Por outra banda, os cambios na natureza do poder do Estado, e no seu carácter clasista, realizados pola revolución socialista, non eliminan a función estatal de organizar o desenvolvemento económico como un todo único. Pola contra, a revolución liberaría a esta función dos seus - trazos explotadores e aumentaría considerabelmente a forza conxunta dos traballadores libres de explotación. Porén, en sentido contrario, a propiedade estatal dos medios de produción crea un novo nivel de centralización da sociedade ao mesmo tempo que por primeira vez ofrece a posibilidade de pasar á autoxestión social. A propia autoxestión, se non quere caer na anarquía, require tamén novas formas de organización social. Xa na súa magna obra, O capital, Marx abordaba este tema ao precisar que:

"Todo traballo directamente social, ou colectivo en gran escala, require en maior ou menor medida unha diversificación que estableza un enlace harmónico entre as diversas actividades individuais e execute as funcións xerais que agroman dos movementos do organismo produtivo total, a diferenza do que realizan os órganos individuais. Un violinista só se dirixe el mesmo pero unha orquestra necesita un director".

Baseándose nas súas análises da experiencia da "Commune" de Paris, Marx e Engels chegaban á conclusión de que habería unha etapa de transición desde a conquista revolucionaria do poder ata o pleno logro do autocontrol social. Ao Estado desa etapa de transición - hexemonizado pola clase obreira - denominárono ditadura do proletariado. Partían da concepción de que xa na primeira fase da sociedade comunista non habería clases nin política. De que o Estado, en tanto que organización da sociedade, sería xa un semi-estado, medio da autoxestión social apolítica. Para Marx, a Comuna de París convertera en realidade o tópico de todas as revolucións burguesas, que é "un goberno barato", ao destruír as dúas fontes fundamentais de gasto: o Exército permanente e a burocracia do Estado" [3] . Nese sentido, Marx subliñaba tamén que a Comuna de París eliminou por completo a xerarquía estatal e presentouse como o pobo actuando por si mesmo. Desde esa perspectiva compréndese que Engels, en carta dirixida a Augusto Bebel, chegase á conclusión de que:

"habería que abandonar toda charlatanería acerca do Estado, sobre todo despois da Comuna, que non era xa un Estado no pleno sentido da palabra".

Iso mesmo lle permite sustentar coherentemente que:

"Cando o Estado se converte finalmente en representante efectivo de toda a sociedade, será por si mesmo superfluo... O primeiro acto en que o Estado convértese finalmente en representante efectivo de toda a sociedade, a toma de posesión dos medios de produción en nome da sociedade, é á vez o seu último acto independente como Estado" [4] .

Pola súa banda, Lenin tratou de aplicar a un proceso revolucionario en marcha as concepcións de Marx e Engels sobre o carácter do Estado na transición do capitalismo ao socialismo. Nese sentido Lenin non adoptaba unha ríxida posición dogmática senón que foi adaptando os principios dos clásicos do marxismo ás variábeis condicións que a realidade impuxo. Para esa adaptación partía da presunción do carácter non plenamente desenvolvido do marxismo. Así, no seu traballo "O noso Programa", dicía:

"Non enfocamos, en absoluto, a teoría de Marx como algo acabado e intanxíbel; estamos convencidos, pola contra, de que colocou só as pedras angulares da ciencia que os socialistas deben impulsar en todas as direccións, se non queren quedar atrasados na vida" [5] .

Desde esta premisa, no VII Congreso do partido bolchevique, Lenin sostivo que os marxistas aínda non sabían con certeza como se construiría exactamente o socialismo, porque non dispoñían de materiais suficientes para caracterizalo. Na súa práctica política, Lenin partía das concepcións de Marx e Engels sobre o novo réxime sen clases, autoxestionado e non mercantil. No seu soado traballo O Estado e a Revolución -escrito pouco antes da Revolución de Outubro- argumentou convincentemente a posibilidade de alcanzar unha sociedade autoxestionaria na que o Estado finalizaría extinguíndose. Porén, na fase inicial do proceso revolucionario, Lenin consideraba ao Estado como unha organización necesaria para esmagar aos explotadores e lograr a superación das clases. Emporiso as funcións dese Estado deberían ser asumidas polo pobo traballador. É dicer, trataríase dun Estado de obreiros armados e non de funcionarios. Segundo as propias palabras de Lenin:

"Todos os cidadáns convértense en empregados e obreiros dun só "consorcio" do Estado, de todo o pobo" [6] .

O primeiro intento de lograr unha sociedade socialista autoxestionaria - a "Commune" de París - foi esmagado polos versalleses de Thiers con axuda dos invasores prusianos. O segundo intento -posibilitado pola Revolución Soviética de Outubro de 1917- fíxose tamén imposíbel pola intervención estranxeira. Neste segundo intentou, pola intervención armada imperialista encabezada por Gran Bretaña, Francia e os EE.UU. Iso imposibilitou limitarse a un Estado de obreiros e campesiños armados -en forma de Garda Vermella- e foi necesario crear o Exército Vermello. A mesma necesidade de defensa, fronte á intervención e agresión exterior, fixo que o Estado lonxe de debilitarse se reforzase. De feito, co denominado "comunismo de guerra" -imposto polas condicións bélicas- iniciouse un proceso de crecente restricción da democracia socialista que acabaría baleirándoa de contido. Con todo, o problema de construír unha sociedade socialista en Rusia era aínda moito máis amplo e complexo. Aínda que incorreron varias veces no subxectivismo, na súa interpretación dos procesos revolucionarios, Marx e Engels sempre consideraron que o socialismo realizaríase primeiro nos países industriais avanzados e cun alto grado de desenvolvemento da cultura, a ciencia e a tecnoloxía. Por outra banda, o carácter internacional do capitalismo inducía a supoñer que os procesos revolucionarios necesarios para iniciar a edificación do socialismo requirirían un ámbito internacional. Non se concibía a edificación do socialismo nun só país -aínda que se tratase dun Estado extenso, moi poboado e xenerosamente dotado de recursos naturais- xa que, pola súa orixe e finalidades, trataríase dunha ampla revolución internacional.

Fracasada a revolución en Occidente -e niso ten boa parte de responsabilidade a socialdemocracia europea - Lenin tratou de adaptar o proceso revolucionario soviético á fase de refluxo que se facía evidente tanto no plana internacional como interno. De aí o intelixente repregue que supoñía a Nova Política Económica (N.E.P.) tanto para consolidar a alianza obreiro - campesiña como para posibilitar salvar economicamente tal etapa de refluxo ata que se renovase o proceso revolucionario nos países capitalistas avanzados.

A enfermidade e morte de Lenin, e o ascenso ao poder de Stalin, frustraron tal posibilidade. A brutal imposición por Stalin da súa tese de "edificación do socialismo nun só país" -e os ritmos acelerados de desenvolvemento industrial que impuxo dictatorialmente- acabou deformado gravemente tanto ao Partido Bolchevique como ao Estado soviético. Quedou así inédita a vía autoxestionaria de construción do socialismo que concibiran os clásicos do marxismo e tratou de iniciar Lenin. Vía moi lóxica e coherente na súa vertente económico-social, pero con indubidábeis elementos utópicos no campo político. Quedaron tamén inéditas as posibilidades de reconducción do proceso socialista que Lenin abriu ao liquidar o "comunismo de guerra" e elaborar e aplicar a N.E.P. Tamén quedou sen despexar a incógnita de cal sería o futuro da sociedade soviética -e o dos países que en Europa central, e oriental adoptaron o modelo do denominado "socialismo real" sen que neles se desen as condicións obxectivas e subxectivas necesarias para a súa implantación de triunfar as reformas de Jrushov, no prazo político, e do profesor Liberman, no campo económico.

Se - utilizando de novo a metáfora viaria - o atallo preconizado por Lenin, para acurtar a transición do Capitalismo ao Socialismo fracasou por causas externas á súa practicabilidade intrínseca, non por iso deixa de ser necesaria esa transición. Aínda que o Capitalismo logre efectos espectaculares nalgúns países, en beneficio de sectores minoritarios tanto no plano internacional como no nacional, non por iso deixa de constituír un sistema irracional e inxusto, baseado na explotación, a opresión e a alienación da gran maioría da poboación mundial. O Capitalismo fracasou en proporcionar un mínimo de benestar ás catro quintas partes da Humanidade. Por iso, aínda renunciando a realizar atallos na historia, non é aceptábel instalarse no sistema capitalista e renunciar a intentar descubrir e percorrer novas vías que conduzan á realización do ideal socialista. Da análise da crise e experiencias dos procesos emancipatorios contemporáneos tanto da URSS como dos países do Leste e, mesmo, no resto do mundo- e das achegas teóricas e conceptuais de Gramsci, pódense deducir conclusións que nos permitan precisar mellor outras vías de acceso ao socialismo.

A práctica histórica demostrou que o proceso de edificación do socialismo nunha sociedade determinada - de non desenvolverse como previñeron os clásicos do marxismo nunha ampla escala internacional - está moi condicionado polos presupostos materiais da súa base de partida: a infraestructura económica desa sociedade, comprendendo o seu nivel de desenvolvemento industrial e o alcanzado pola súa ciencia e tecnoloxía. Non menor condicionamento impón o seu elemento subxectivo. É dicer, o grado de desenvolvemento da cultura, a educación e a conciencia social da poboación. Tamén o nivel alcanzado polas súas institucións políticas e sociais, pois este determina a correlación entre a súa sociedade política e a súa sociedade civil. Por iso, de non darse un proceso revolucionario a escala internacional que permita abordar a construción do socialismo en ampla escala, o tratar de edificalo en condicións primitivas, ou semi-primitivas, conduce así inevitabelmente á deformación do proceso revolucionario. Ou cando menos, ao sacrificio do democratismo político que lle é inherente e á substitución do protagonismo das masas polo dirixismo de minorías burocráticas e autoritarias.

Desde a nosa situación xeográfica e cultural específica na Europa contemporánea, hai tamén que suscitar concretamente o ámbito territorial no que realizar a transformación social e a vía ao socialismo apropiada pola súa especificidade. O marco territorial xa non pode limitarse ao ámbito restrinxido do Estado-nación. Coa internacionalización das forzas produtivas alcanzada - e que tende a reforzarse por mor do actual proceso de mundialización da economía- o marco para a transformación social debería abranguer, cando menos, o propio da Comunidade Europea. En consecuencia, a nosa vía de acceso ao socialismo está á súa vez condicionada polo marco europeo descrito. No fundamental, baséase na aplicación a distinción que Gramsci establecía entre as vías ao socialismo das sociedades de Oriente e de Occidente. No caso da vía occidental ao socialismo, utilizando unha dobre presión sobre a sociedade política e a sociedade civil, ata lograr non só a hexemonía política do bloque social emerxente, senón tamén a hexemonía cultural, intelectual e moral do novo bloque histórico emerxente que substitúa ao hoxe dominante. Nese sentido pode considerarse o dobre valor teórico das achegas de Gramsci: tanto para poder comprender mellor as causas do fracaso do modelo do "socialismo real", como para trazar mellor, utilizando as súas análises, conceptos e categorías, unha vía específica ao socialismo adaptada ás condicións culturais, económicas, políticas e sociais imperantes en Occidente.

III A FORMULACIÓN GRAMSCIANA DUNHA VÍA AO SOCIALISMO EN OCCIDENTE

Na fase inicial da vida política de Gramsci, que constitúe a súa etapa xornalística xuvenil, compartira plenamente a estratexia bolchevique de Lenin que culmina coa Revolución Soviética. A súa posición quedou moi ben reflectida no seu soado artigo A revolución contra O Capital. Título paradoxal, pero sumamente aleccionador. Gramsci reaccionaba nel, en palabras de Togliatti:

"contra as consecuencias negativas dunha concepción, pedante, mecanicista, do marxismo moi arraigada entre os mencheviques rusos e que ía atopar en Kaustky a súa máxima expresión teórica. En devandita posición faltaba a concepción do desenvolvemento histórico, que non pode ser entendida só como unha evolución obxectiva das relacións económicas, mediante as transformacións da técnica e do desenvolvemento das forzas produtivas. O que lle faltaba era a noción mesma das modificacións e do envorco das relacións de poder na sociedade, da necesidade da ruptura do bloque histórico dominante e da creación revolucionaria dun novo bloque. Para Togliatti, "foi esta a noción que Gramsci puxo como base para todo o seu pensamento e de toda acción futura. Esa foi a conquista máis grande por el realizada" [7] .

Cando, coa súa detención e condena, Gramsci viuse obrigado a permanecer illado, tivo tamén oportunidade de reflexionar sobre os procesos revolucionarios que fracasaran en Occidente, en contraste co éxito que alcanzaran os bolcheviques, ao lograr a implantación do poder soviético. Nese sentido, suscitábase a relación de distinción-continuidade que se deu entre Gramsci e Lenin na elaboración do concepto de hexemonía. Como é sabido, Gramsci toma explicitamente de Lenin o concepto de hexemonía e, ata -pola relación íntima entre política e filosofía - Gramsci concedía valor filosófico a esa achega conceptual de Lenin. Tratando de precisar as diferentes articulacións do concepto de hexemonía, Gramsci repetía con frecuencia a tese de Lenin de que: "os partidos son as nomenclaturas das clases sociais". Emporiso, para Gramsci, as relacións entre partidos e clases sociais non teñen nada de automáticas. Por exemplo, non é suficiente pertencer á clase obreira para ser comunista. A complexidade de tal relación remite precisamente ao concepto de hexemonía. Nun bloque histórico ?baseado na relación clases dominantes / clases subalternas? a clase social no poder dirixe ao mesmo tempo que domina, gana para as solucións que propón masas suficientes para constituír a base do propio poder, aínda que os intereses reais destas masas estean en oposición coas súas solucións. Todo iso realízase mediante a política, o "savoir faire" político da clase dirixente. Emporiso o factor político non basta, tamén ten que intervir a ideoloxía. Esa ideoloxía que a clase dominante fai penetrar nas masas populares mediante os diversos aparellos ideolóxicos, públicos ou privados. Pois é precisamente a ideoloxía a que permite á clase dominante soldar en torno seu un bloque de forzas sociais diferentes. Así o bloque histórico é un conxunto de forzas contradictorias cuxos antagonismos, que doutro xeito estouparían, son mantidos xuntos, tanto pola ideoloxía (dirección) como pola dominación e pola política (dirección dominación). Neste contexto Gramsci utiliza o termo hexemonía política para reflectir a pegada da sociedade civil sobre a sociedade política en tales situacións. Faise preciso distinguir entón a hexemonía que expresa a primacía ideolóxica dunha clase e refórzase pola súa implantación na sociedade civil. Pola contra, Gramsci emprega os termos ditadura ou dominación para definir a situación dun grupo social (ou clase) non hexemónico que domina a sociedade exclusivamente por medio da coerción, debido a que retén os aparellos do Estado. Ese grupo non ten -ou deixou de ter se xa a tivo- a dirección ideolóxica.

Segundo Hugues Portelli, estas situacións de crises do bloque histórico son, para Gramsci, situacións intermedias en espera da construción, ou reconstrución, dun sistema hexemónico:

". . . o período de primacía da sociedade política, ou ditadura, é un período de transición entre dous períodos hexemónicos, aínda que non por iso debe ser subestimado, xa que a clase que o retén [ou controla] pode aproveitar a ocasión para decimar a sociedade civil dos seus adversarios. É o que fixo a burguesía italiana durante a etapa fascista decapitando os cadros liberais e revolucionarios dos partidos políticos adversarios. Así aínda que a hexemonía e a ditadura poden estar combinadas, o seu carácter aparee con todo ben delimitado:- fronte á hexemonía, onde domina a sociedade civil, a ditadura representa a utilización da sociedade política" [8] .

Desde a perspectiva que proporciona a súa profundización na problemática da hexemonía ideolóxica, Gramsci profunda máis que Lenin en valorar a importancia do consenso das masas explotadas e, en, consecuencia, matiza máis que Lenin a función social do Estado, sen limitala a constituír un mero instrumento represivo e "Consello de Administración" da clase dominante. De aí - tamén que Gramsci comprenda mellor que Lenin - aínda que neste deuse unha interesante autocrítica pola pegada [ou vestixio] "excesivamente rusa" de que se impregnou a Internacional Comunista- a necesidade dunha estratexia revolucionaria específica para as nacións desenvolvidas de Occidente, que permita romper o amplísimo consenso que na sociedade civil obtivo a burguesía.

Logo de reflexionar profundamente achega do fracaso dos movementos revolucionarios en Occidente, durante a década dos 20, Gramsci suscitar, ante todo, a tarefa de contribuír a resolver o problema suscitado pola necesidade de que o proletariado italiano afrontase seriamente a conquista do poder político. E non só do poder político, entendido como expresión directa da sociedade política, senón tamén da captación do consenso ¡popular preciso para facerse coa hexemonía da sociedade civil. Así trataba Gramsci de eludir os graves erros tácticos e estratéxicos, cometidos en Alemaña, Austria, Hungría, ... mediante a aplicación mecánica das experiencias da Revolución Soviética a países onde se daban condicións moi distintas ás que se deron nos territorios sometidos á autocracia zarista. Porén, a análise realizada na seu extraordinariamente lúcido traballo titulado "guerra de movementos e guerra de posicións" transcendía o marco concreto italiano e pasaba a ser paradigmático de todas as sociedades industrializadas.

Para Gramsci, xa non se trataba só de que en outubro de 1917 produciuse -segundo a soada formulación de Lenin- a ruptura do eslavón máis débil da cadea imperialista, a consecuencia das contradiccións procreadas pola Primeira Guerra Mundial. Ese foi un factor coadxuvante, como detonador, dun proceso explosivo propiciado por que "na vella Rusia o Estado o era todo e a sociedade civil resultaba primitiva e xelatinosa". Pero nas condicións das sociedades desenvolvidas de Occidente a situación é moi distinta. Nelas a burguesía realizou a súa revolución ou obtivo, por un ou outro medio, o dominio dos aparellos [nomeadamente os ideolóxicos] do Estado. Despois -antes, ó simultaneamente, segundo os casos- tivo lugar un amplo proceso de sedimentación histórica en que ese dominio coercitivo se complementou coa dirección intelectual e moral das clases subalternas. É dicer, coa imposición da hexemonía ideolóxica, que asegurou o consenso popular nunha medida xamais obtida en etapas anteriores da explotación do home polo home. Con iso o elemento represivo, propio da sociedade política, mantense xeralmente en estado potencial e só en forma excepcional, nos momentos de ruptura en que se producen as "crises orgánicas", require ser utilizado pola clase hexemónica. De aí a potencia inusitada que adquiren as superestructuras propias deste tipo de sociedades e que lles permiten dominar crises tan espectaculares como o Maio francés. En tales condicións non procede trazar unicamente, como no Outubro soviético, o ataque frontal contra a trincheira estatal. Gramsci considera que en Occidente esa trincheira posúe tamén unha serie de fortíns e bunkers, escalonados a diversas profundidades, que constitúen os puntos neurálxicos dunha sociedade civil sumamente desenvolvida. Mantendo a expresiva metáfora bélica gramsciana, cabo considerar aos intelectuais orgánicos, do bloque dominante, como os enxeñeiros que construíron esas liñas complementarias de defensa e, asemade, como os oficiais militares que as manteñen. Pero non se trata de francotiradores illados, como sería propio do concepto do concepto tradicional de intelectual, senón de cadros militares organizados como forza coherente. E cada clase social hexemónica, ou que aspira a selo, debe crerse os seus propios cadros intelectuais. Tales cadros vincúlanse, organicamente, á súa clase de orixe, ou de adopción, e a homoxeneizan ideoloxicamente.

En consecuencia a clase obreira de cada país, se aspira seriamente a asumir a función hexemónica que lle corresponde no desenvolvemento social, debe afrontar con decisión a creación dos seus propios intelectuais orgánicos e a captación dos intelectuais tradicionais que quedaron desvinculados da súa clase orixinaria. Estes "funcionarios da superestructura", como os cualificaba Gramsci, asumen a función de promotores do exercicio da hexemonía. Trátase dos intelectuais orgánicos do novo bloque emerxente, abordan a elaboración da ideoloxía da clase en torno ao cal aglutinouse o bloque, proporciónanlle conciencia do seu papel e acaban transformando esa ideoloxía en concepción do mundo que se irá difundindo por todo o corpo social. Para a maior eficiencia do seu labor, eses intelectuais orgánicos do bloque histórico emerxente deben asumir con rigor a función de críticos da cultura dominante. Iso ofrece grandes posibilidades en canto a proporcionar a contribución precisa para producir o debilitamento do consenso anterior e simultánea concienciación da clase emerxente. Co desempeño desas funcións, os intelectuais orgánicos antes citados abordan a tarefa de establecer os necesarios nexos orgánicos entre estrutura e superestructura, que dan lugar ao fenómeno do bloque histórico concibido non mecanicamente, senón tamén como unidade orgánica entre estrutura e superestructura.

IV. ORIENTE E OCCIDENTE

A coñecida distinción entre Oriente e Occidente - na que Gramsci fundamentou unha estratexia revolucionaria específica para os países do capitalismo avanzado non corresponde tanto ao maior ou menor desenvolvemento económico (sociedades agrícolas-sociedades industriais)- de ambas as dúas áreas territoriais, canto ao papel do Estado en sentido estrito sobre a sociedade civil. Para comprendelo, basta remitirse ao texto orixinal no que Gramsci expuxo por primeira vez a súa tese:

"En Oriente o Estado o era todo, a sociedade civil era primitiva e xelatinosa; en Occidente, entre o Estado e a sociedade civil había unha xusta relación e no armazón do Estado advertíase de inmediato unha robusta estrutura da sociedade civil. O Estado era só unha trincheira avanzada, trala que se desprega unha sólida cadea de fortalezas e fortíns, máis ou menos de Estado a Estado, enténdese, pero isto requiriría un coidadoso recoñecemento de carácter nacional" [9] .

A partir desta formulación xorde en Gramsci a teoría dunha estratexia revolucionaria diferenciada para Occidente, designada como guerra de posicións (necesaria para conquistar gradualmente os fortíns que constitúen as institucións da sociedade civil) en contraposición á guerra de manobra ou de movementos, como a que permitiu en Rusia a conquista da trincheira estatal. Todo iso segundo a expresiva terminoloxía adoptada por Gramsci con fins políticos descritivos. Porén, como ben precisa o profesor Rodríguez-Aguilera de Prat:

"Por unha banda, Gramsci era plenamente consciente de que as nocións de Oriente e Occidente non representan máis que unha construción convencional, histórico-cultural, aínda que as realidades estructurais de ambas as dúas esferas xeográficas son diferentes. Por outra, tivo certas prevencións na utilización da terminoloxía especificamente militar aplicada á ciencia política xa que, na loita política, existen formas non reductíbeis aos dous tipos anteriormente mencionados" [10] .

É insuficientemente coñecido que tamén Lenin era consciente da necesidade de estratexias revolucionarias diferenciadas segundo as diferentes áreas xeográfico-culturais. Nese sentido son significativas as súas autocríticas pola pegada excesivamente rusa que se imprimiu á Internacional comunista, e que facían aos seus textos dificilmente comprensíbeis aos militantes dos partidos comunistas estranxeiros ou, de comprendelos, de difícil ou imposíbel aplicación a outras situacións nacionais diferenciadas. En tales autocríticas, Lenin precisaba que cada pobo chegaría ao socialismo por diferentes vías, segundo as condicións específicas de cada país. O único trazo común exixíbel sería que todas esas vías revolucionarias ao socialismo requirían a hexemonía da clase obreira no proceso de transición. Por outra banda, nun discurso pronunciado o 29 de Abril de 1918, ante o Executivo Panruso dos Soviets, Lenin establecía tamén tal diferenza entre Rusia (Oriente) e os países avanzados de Occidente. Segundo Lenin, realizar a revolución en Rusia fora tan fácil ¡como levantar unha pluma!, o difícil sería consolidala; pola contra nos países avanzados de Occidente o difícil sería realizar a revolución - a causa do forte grado de implantación que as súas burguesías lograran en tales sociedades -, pero o fácil sería consolidala, por mor do seu alto nivel industrial, cultural e científico.

Cesáreo Rodríguez-Aguilera de Prat, estuda exhaustivamente, no seu libro "Gramsci e a vía nacional ao socialismo" a estratexia revolucionaria para Occidente que Gramsci deixou esbozada nos seus Cadernos do Cárcere: Ao seu xuízo, a estratexia da guerra de posicións en Gramsci é fundamentalmente un notábel desenvolvemento da táctica da Fronte Única Obreira. Tras constatar -xa no período do Ordine Novo - que todas as revolucións en dous tempos fracasaron fóra de Rusia, Gramsci elaborou unha vía de avance máis matizada que ten en conta os obstáculos específicos que en Occidente bloquean a revolución. Trátase de valorar en toda o seu complexidade a poderosa función da sociedade civil nos réximes de capitalismo desenvolvido e deducir as necesarias consecuencias políticas. As orixes desta liña sitúanse na recepción gramsciana da táctica da Fronte Única, contraposta á teoría da ofensiva da esquerda da Internacional Comunista que conducira á derrota da revolución proletaria en Europa Central. Dado que a repetición da táctica puramente insurreccional volvería resultar infrutuosa, tratábase de profundar no propio concepto de Fronte Única, apenas esbozado por Lenin, para gañar o apoio da inmensa maioría da masa traballadora e disgregar o consenso social cara ao Estado en Occidente. Ata entón, todos os erros dos revolucionarios derivábanse da incomprensión cabal da tese leninista sobre a contemporaneidade da revolución, como principio xeral, confundíndoa coa conxuntura concreta e provocando así serias derrotas.

Desde tal concepción, se evidenciaba que tras un período de guerra de movementos intensificada entrábase nunha fase histórica diferente que esixía adoptar medidas de guerra de posicións para socavar as forzas do adversario e desgastar profundamente antes de lanzarse directamente ao asalto do poder. Nesa perspectiva, o profesor Rodríguez-Aguilera de Prat, precisa que a guerra de posicións non é un conflito inmóbil e permanente de trincheiras, posto que non consiste só nun repregue defensivo conxuntural para acumular forzas e gañar o consenso das masas, senón que representa unha estratexia permanente de longa duración. A guerra de manobra subsiste ata que se trata de conquistar posicións non decisivas e non son mobilizábeis todos os recursos hexemónicos do Estado. Cando esas posicións perden valor, segundo Gramsci:

"pásase entón á guerra de asedio (...) na que se esixen calidades excepcionais de paciencia e de espírito de inventiva. Na política, o asedio é recíproco, non obstante todas as aparencias" [11] .

Esta estratexia esixe o desenvolvemento dun proceso continuo de rupturas na segunda liña de defensa do Estado burgués para disgregar a súa base social de apoio antes de abatelo directamente, o que resultaría imposíbel sen conquistar a hexemonía, dada a solidez dos aparellos "privados" e as súas reservas de todo tipo. Isto significa que só é posíbel tomar o poder cando o proletariado xa non considere a orde política e social burgués como o autenticamente legal, pois, pola contra, un socialismo minoritario defendido en exclusiva por unha avezada vangarda revolucionaria, precisa Gramsci profeticamente:

"extinguiríase en repetidos e desesperados intentos para suscitar autoritariamente as condicións económicas para a súa permanencia e reforzos" [12] .

Xorde así de novo o dobre valor teórico que segue conservando o pensamento de Gramsci. Nas condicións actuais de España e da súa contorna na C. E., toda vía democrática ao socialismo ten que inspirarse na esbozada por Gramsci. Baseándose no concepto gramsciano de bloque histórico trataríase de precisar o seu contido e funcións. En todo caso, trataríase dun Bloque Social de Progreso no que se integrarían non só as forzas da esquerda tradicional -alianza obreiro-campesiña e algunhas capas de intelectuais- senón tamén as forzas procedentes dos novos movementos sociais (feminismo, pacifismo, ecoloxismo, movementos de liberación sexual, organizacións xuvenís e antirracistas, etc.) cun tipo de integración flexíbel que lles permita conservar a súa necesaria autonomía.



BIBLIOGRAFÍA:

[1] - Antonio Gramsci, Los intelectuales y la organización de la cultura. Ediciones Nueva Visión. Buenos Aires, 1972.

- Adam Schaff, El comunismo en la encrucijada. Crítica. Grupo Editorial Grijalbo. Barcelona, 1983, pág. 182

[2] Adam Schaff, op. cit. pág. 151

[3] Carlos Marx, La guerra civil en Francia. En Obras Completas. Editorial Progreso. Moscú Tomo XVII, pág. 345

[4] Federico Engels, Carta a Bebel. Carlos Marx y Federico Engels, Obras Completas. Tomo XIX, pág. 5 y tomo XX, pág. 292

[5] V. I. Lenin, Nuestro Programa. En Obras Completas. Editorial Progreso. Moscú. Tomo IV, pág. 196

[6] V. 1. Lenin, El estado y la Revolución. Ediciones en Lenguas Extranjeras. Moscú, 1977. Tomo XXXIII, pág. 103

[7] Palmiro Togliatti, Gramsci y el leninismo, en el libro de autores varios Gramsci y el marxismo. Editorial Proteo. Buenos Aires, 1965, pág. 191

[8] Hugues Portelli, Gramsci y el bloque histórico. Buenos Aires, 1973. Ediciones Siglo XXI, págs. 74 y siguientes

[9] Antonio Gramsci, Q. C. tomo 11, pág. 866

[10] C. Rodríguez-Aguilera de Prat, Gramsci y la vía nacional al socialismo. Ediciones AKAL-Universitaria. Madrid, 1984, pág. 93

[11] Antonio Gramsci, Q. C, tomo II, pág. 802.

[12] Antonio Gramsci, due rivoluzioni. Ordine Nuovo, pág. 137






* José María Laso Prieto foi un intelectual comunista falecido en 2009. Nado en Bilbao o 8 de decembro de 1926 e falecido en Oviedo o 21 de decembro de 2009. Loitador comunista desde 1946 e responsábel de agitprop do País Vasco, permaneceu durante oito anos nos cárceres do franquismo. Asentado en Oviedo desde 1968, cidade que lle declarou fillo adoptivo en 2004 («Ao recibir o nomeamento de fillo adoptivo da cidade de Oviedo»), foi membro do Comité Federal do Partido Comunista de España, presidente da Fundación Isidoro Acevedo, e patrón fundador da Fundación Gustavo Bueno. Colaborador do Basilisco desde o primeiro número da revista («Notas inéditas sobre o Congreso de Barcelona»), publicado en 1978, mantivo no Catoblepas a sección «Desde a miña atalaia» desde 2002, o mesmo ano en que se fundou esta revista. A consecuencia das complicacións derivadas dunha infección adquirida nunha viaxe a Irak, a súa saúde foise crebando nos derradeiros anos: quizais o seu último texto publicado foi unha «Carta aberta ao camarada Gaspar Llamazares» de setembro de 2008. A cidade de Oviedo honrou a Laso instalando a súa capela ardente no Salón de Recepcións do Concello de Oviedo, onde o mércores 23 de decembro de 2009 tivo lugar a cerimonia civil da despedida dos seus restos, posteriormente incinerados. Sete anos antes, o 20 de decembro de 2002, na Sala Príncipe do Concello de Oviedo, Gustavo Bueno presentou o seu libro de memorias políticas, De Bilbao a Oviedo pasando polo penal de Burgos (Pentalfa, Oviedo 2002).
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 04-03-2014 13:47
# Ligazón permanente a este artigo
O Colectivo de mulleres de Nova Esquerda Galega apoia as mobilizacións do 8 de marzo, día das mulleres.
Colectivo de Mulleres de Nova Esquerda Galega (NEG)
O Colectivo de mulleres de Nova Esquerda Galega apoia as mobilizacións do 8 de marzo, día das mulleres.


Para o colectivo de mulleres de NOVA ESQUERDA GALEGA, o vindeiro sábado 8 de marzo non é só o Día Internacional da Muller, senón tamén unha data indicada para impulsar a unidade de acción de todas as mulleres que desexamos superar a sociedade machista e patriarcal e mesmo superar o propio sistema capitalista que nos oprime a nosoutras e ao conxunto da humanidade.
O 8 de marzo é unha xornada para reivindicar a igualdade, para denunciar o machismo, para pelexar contra a opresión de xénero, para combater a violencia machista e para facer balance sobre a situación das mulleres na sociedade capitalista. Para as mulleres de Nova Esquerda Galega (NEG) é moito máis que unha celebración litúrxica, unha cerimonia retórica, senón que se trata unha efeméride reivindicativa e un día de loita feminista e antipatriarcal, que debería estenderse ao resto de días do ano.

Esa data é recoñecida en moitos países e tradicionalmente miles de mulleres de todo o mundo, pero tamén milleiros de colectivos feministas, grupos de mozas novas e asociacións de mulleres militantes no feminismo ou no movemento obreiro preparamos manifestacións para reivindicar unha transformación radical da sociedade patriarcal e a conquista definitiva do papel que as mulleres debemos xogar na sociedade, pero tamén unha data para compartir, xunto ás nosas compañeiras, as nosas inquedanzas e os nosos ideais feministas, e para conseguir atraer a outras mulleres á nosa loita pola superación do patriarcado e a eliminación definitiva da ideoloxía machista.

O vindeiro 8 de marzo de 2014, igual que o 25 de marzo de 1911, loitaremos contra a explotación feminina, contra a opresión de miles de mulleres nas fábricas e fóra delas. Nunca esqueceremos a morte daquelas 146 obreiras, a maioría inmigrantes italianas e xudías, naquela fábrica téxtil de Nova York, a Triangle Shirt Waist Company, que foron salvaxemente reprimidas polos corpos policiais norteamericanos. Aquela fatídica xornada, varias patrullas de policías ?nun intento de desaloxar ás traballadoras, mediante o uso de bombas incendiarias, tras declararse en folga e ocupar a fábrica para denunciar as pésimas condicións de traballo e de seguridade? provocaron unha verdadeira masacre. Este acontecemento tivo grandes repercusións na lexislación laboral dos Estados Unidos, e nas celebracións posteriores do Día Internacional da Muller.

Para as mulleres de NOVA ESQUERDA GALEGA (NEG) o 8 de marzo é cada vez máis unha ocasión para reflexionar sobre os avances conseguidos, esixir cambios profundos e radicais da sociedade actual, nas nosas condicións de vida, na nosa situación laboral, nos nosos de dereitos sexuais e reproductivos, e en definitiva na conquista definitiva da nosa liberación e a conseguinte destrución do capitalismo, da superación da ideoloxía machista, e a abolición do patriarcado que nos oprime e asasina. Por todo o exposto o Colectivo de mulleres de Nova Esquerda Galega apoia a manifestación que terá lugar o vindeiro 8 de marzo ás 20:00 horas dende a Praza de Portugal baixo ou lema: O NOSO CORPO OS NOSO DEREITOS.

Acude e participa connosco na manifestación!
Vigo, 4 de marzo de 2014
Secretariado Nacional do Colectivo de Mulleres de Nova Esquerda Galega
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 04-03-2014 11:55
# Ligazón permanente a este artigo
Presas galegas de Saturrarán
Mulleres represaliadas do 1936
Por Lois Pérez Leira *

Tradución ao galego para A VOZ DA NOVA ESQUERDA: Alberte Cid Garcia

Co alzamento nazi-fascista do 18 de xullo do 1936, comeza en Galiza unha tremenda etapa de xenocidio e terrorismo de Estado. Miles de persoas foron asasinadas, encarceradas ou tiveron que marchar ao exilio. Segundo algúns historiadores a cifra de asasinados chegou ás 30.000 persoas. Galiza estaba baixo ou dominio de ?Atila? e a barbarie estaba bendicida pola ?Santa Igrexa Católica. No noso país e non resto do Estado habilitáronse numerosos campos de concentración, onde se amoreaban miles de presos, condenados sen posibilidade ningunha de defensa: Camposancos, Ribadeo, Cedeira (fabrica de salgaduras), Betanzos, Muros, Rianxo, Cuartel de Figueirido, Mosteiro de Oia, Illa de San Simón...

En Vigo separadamente do cárcere dos xulgados, na rúa do Príncipe, estaba o Frontón, na rúa Maria Berdiales, que foi habilitado especialmente, debido á necesidade de situar aos centenares de simpatizantes da República.

Co golpe de estado fascista as mulleres que militantes na Fronte Popular e que foran condenadas inxustamente, ?consideradas perigosas?, eran enviadas ao cárcere?convento de Saturrarán, que estaba situado entre Motrico, Concello ao que pertence, e Ondárroa, equidistante de ámbalas dúas, pouco máis dun quilómetro, non mesmo linde entre as provincias de Guipúscoa e Biscaia.


Flora de Dios Rodríguez.


Flora de Dios Rodríguez, era oriúnda de Padrón e residente en Vigo. Como outras traballadoras da conserva, saíron á rúa a defender ao goberno da Fronte Popular. O seu marido Agustín Leira era dirixente sindical e comunista.

O 19 de xullo as noticias dos xornais salientaban a gravidade dos acontecementos. Os partidos obreiros e os sindicatos convocan a un paro xeral para o día seguinte. Entrementres o día 20 o Capitán Antonio Carreró con 40 ou 50 homes armados percorre varias rúas da cidade de Vigo coa fin de chegar á Porta do Sol, para ler o bando militar que declara o Estado de Guerra. Cando chegan os soldados o xentío, que segue o traxecto dos militares, berra consignas e vivas a favor da IIª República. Algún que outro soldado responde aos vivas. Mentres o Capitán Carreró, con aire provocativo, le o bando, onde deixa claro que o comandante da Praza militar Felipe Sánchez toma partido polos sublevados. A indignación foi tremenda entre os asistentes á concentración. Comezaron os berros e os forcexos. Un dous traballadores intenta arrebatarlle o bando ao Capitán Carrero. Produciuse unha situación de gran tensión e o militar ordena que se abra fogo contra a multitude indefensa. Así comeza a matanza da Porta do Sol. A xente sen armas intenta refuxiarse nos edificios próximos ou nas rúas adxacentes.

Flora e Agustín tamén estaban na Porta do Sol, enfrontándose ao pelotón de soldados, que tomaban militarmente Vigo. Aínda lembro a voz emocionada da miña avoa Flora, cando contaba como ela e outras mulleres insultaban a aqueles soldados, que facían fogo contra a multitude e como con outras compañeiras abrían a súas camisas, mostrando o peito, berrando. Tirade covardes.... tirade! Tirade contra o peito. Alí naquela heroica resistencia perdían a vida traballadores, anciáns e mozos, entre eles Lenin Moreda Vázquez que con 15 anos caeu asasinado polas balas do Capitán Carreró.

Malia á resistencia que se realiza nos Choros na ?Rusia Pequena? a falta de armas determina a caída de Vigo.

Flora entrementres é delatada os primeiros días do alzamento por unha veciña do barrio, que informa á Garda Civil que tiña escondidas unhas bombas e unha bandeira vermella. A Garda Civil non se fixo esperar, organizou un forte dispositivo policial para deter á ?perigosa vermella? e desenterrar as bombas que estaban nun campo do Toural. O grupo de policías e membros da Garda Civil do Posto de Teis, encabezado polo Garda Primeiro Jesús Ayos, foi ou encargado da detención. Logo de longas indagatorias e ameazas foi trasladada ao cárcere de Vigo onde foi xulgada por un tribunal militar.

Logo de varios días de estar detida notifícaselle que ou día 8 de setembro comezaría o Xuízo Militar por Rebelión.


No xuízo é acusada de ser coñecida como ?furibunda antifascista?, habéndoselle instruído atestado pola Garda Civil de Teis, porque no momento de detela foille atopado no seu domicilio unha camisa azul e un pano vermello, que adoitaba poñer para mitins e propaganda Marxista?


Urania Mella


Urania Mella era filla do pensador anarquista Ricardo Mella. Urania estaba casada con Humberto Solleiros o que era presidente do Centro Cultural Deportivo de Lavadores. Daquela directiva non se salvou ninguén. Ou foron condenados a morte e fusilados, ou apareceron asasinados pola Falanxe e tirados nalgunha cuneta para impoñer o terror. Urania era membro da Directiva da Organización das Mulleres contra a Guerra e o Fascismo, que en Vigo estaba integrada tamén por Carmiña de Miguel (posteriormente morta non Bou Eva; Purita Garrido, filla do Alcalde de Vigo e afiliada ás Mocidades Socialistas Unificadas. Tamén Urania pertenceu ao Socorro Vermello).

Non sumario da súa causa di textualmente:


?Esta muller, é persoa dunha moralidade que deixa bastante que desexar por canto en moitas ocasións regresaba a casa a altas horas da noite, probablemente dalgunha reunión de carácter extremista. Segundo manifestan unanimemente as persoas que a coñecen tiña completamente abandonados aos seus fillos e sentía por eles pouco afecto, ensinándolles as doutrinas marxistas polo que en diversas ocasións oíaselles gritos de UHP e cantar a internacional. Polo que se refire á actuación política da Urania, foi quizais en Vigo a muller que con máis exaltación propagou as doutrinas Comunistas nos últimos tempos da Fronte Popular, sendo a organizadora do grupo de Mulleres Antifascistas, concorrendo a todas as manifestacións e concentracións de Mocidades Femininas deste carácter, en formación e vestindo camisa azul e as insignias da fouce e o martelo, revolucionando ás mulleres de Lavadores? Logo continua ?Foi vista no balcón da casa cun pano encarnado dando instrucións a diversos raparigos que por alí estaban, cando se tiroteaba xa el exercito desde a barricada do Calvario, a onde se supón que foi Urania para organizar a defensa en devandito lugar, acompañada do seu marido?.



Urania Mella e Humberto Solleiro foron sentenciados a morte ou 17 de outubro de 1936. Na sentenza Urania é acusada por pertencer a distintas asociacións de mulleres, a sentenza di:



?As organizacións revolucionarias alcanzaron nos últimos tempos unha especial importancia unha chamada Agrupación de Mulleres contra a Guerra e o Fascismo?.



Logo continua:



?Nesta Agrupación de Mulleres Antifascistas, tivo especial intervención a procesada Maria Urania Mella Serrano, quen exercía o cargo de Tesoureira - Contadora da súa Xunta Directiva?.

Termina dicindo: ?Que o día vinte de xullo, Urania Mella, que vivía no barrio de Lavadores, a cuxos veciños cara a especial obxecto das súas propagandas, en cuxo barrio cobraba as cotas de quen pertencían á agrupación antes citada, foi vista en compañía do seu marido á porta dun dos locais de sociedades socialistas, onde se repartiron armas, e aínda hai testemuñas que afirman que lla viu a media tarde, cando Lavadores era dominado polas turbas marxistas, entre os grupos armados que estaban nas barricadas por aqueles lugares?.


Solleiro foi fusilado e a Urania, conmutáronlle a pena de morte, pola de trinta anos de presidio en Saturrarán.



Urania, e Flora coñecéronse no cárcere de Vigo, alí fixéronse amigas. Ambas as dúas tiñan orixes moi distintas. Urania era unha persoa culta, filla dunha familia acomodada. Gustáballe pintar nos momentos que lle permitían os quefaceres do fogar e a súa militancia. Mentres que Flora apenas sabia ler e escribir. Pero a súa conciencia de clase levábaa a participar activamente dos ideais comunistas.


Naquel cárcere de Vigo coincidiron moitas mulleres entre elas Concepción Corral muller de Blein Budiño, quen fora o primeiro alcalde da Segunda República. Mentres o seu marido era condenado a morte e agonizaba dun cancro terminal, detíñana, humillábana e expropiábanlle as propiedades da rúa Carral. Tamén estaba con elas Purita de 18 anos filla do ultimo alcalde de Vigo, Martínez Garrido e Maria Araujo dirixente das traballadoras da conserva de Vigo.


Maria Purificación Gómez González


Naquel cárcere, tamén coincidiron con Maria Purificación Gómez González, alcaldesa da Cañiza. Maria fora a primeira muller alcaldesa de Galiza. Era oriúnda de Belmez (Córdoba). Filla dun enxeñeiro Cordobés que traballaba no ferrocarril. A súa nai era galega orixinaria de Caldas de Reis.


Por motivos profesionais, o seu pai trasládase a Vigo con toda a familia. Nesta cidade Maria vive a súa adolescencia e mocidade. Tamén termina os seus estudos de mestra e inicia a súa actividade poética. Coñece ao seu marido José Ares Sánchez, mestre nacional. Casan e establécense na Cañiza, onde terán catro fillos.


Cando son convocadas as eleccións do 16 de febreiro, Maria preséntase pola Fronte Popular, en representación de Esquerda Republicana. O 14 de marzo, é elixida no pleno municipal como alcaldesa da súa vila.


Poucos meses despois desátase a traxedia. O 18 de xullo chega a noticia do levantamento militar. O día 20 a alcaldesa recibe un telegrama do gobernador de Pontevedra pedíndolle que faga unha requisa de armas e que envíe voluntarios a defender a capital provincial. Outro grupo é enviado a reforzar a resistencia de Vigo. O 21 as forzas da Compañía de Asalto de Pontevedra entran na Cañiza e Maria é detida e levada á prisión de Ribadavia. Logo será trasladada ao cárcere de Vigo para ser xulgada. O 10 de outubro o consello de guerra a condena xunto a varios militantes socialistas da Cañiza á pena de morte. O día 11 alega estar embarazada. Mentres o seu marido é detido e levado á Illa de San Simón. O 2 de novembro Maria envíalle unha carta a Franco pedíndolle clemencia. O día 13 de decembro chega á Coruña a conmutación da condena pola reclusión perpetua.



Josefa Gacia Segret


Entrementres, non cárcere de Vigo Maria integrar ao grupo de ?mulleres perigosas? que están á espera de ser trasladadas a Saturrarán. Alí nace a profunda amizade con Urania e tamén con Flora. Por eses días chega ao cárcere, desde Tui a mestra Josefa García Segret. O seu compañeiro Hipólito Galego Camarero, tamén mestre en Forcadela, foi un dous puntais da resistencia en Tui. Nesta cidade foi onde máis días durou a resistencia ao levantamento militar. Coa entrada das forza fascistas Hipólito marcha a resistir ao monte, onde é detido xunto a cinco guerrilleiros e asasinado durante os primeiros días de outubro de 1936. Josefa foi detida e xulgada en Vigo en xaneiro de 1937 e condenada a morte. Desesperada, intenta simular estar embarazada, para salvar a súa vida. Un feito casual a salva do fusilamento: Será o medico Darío Álvarez Blázquez o encargado de facerlle a revisión. Poucos meses antes o seu pai Álvarez Limeses (cuñado de Alexandre Bóveda) seria asasinado pola súa militancia galeguista. Darío Álvarez, mantivo o segredo do falso embarazo ata que chegou o tan ansiado indulto.


Mentres, non Convento de Saturrarán fanse os preparativos para convertelo nun campo de concentración, en Vigo ducias de mulleres pasan polo cárcere en condicións inhumanas. En xaneiro de 1938 foron trasladadas as primeiras presas onde se atoparon cos edificios espidos, desprovistos de calquera clase de mobiliario. Tendo que comer e durmir non chan. Desde Vigo foron trasladadas en tren. Alí esperábanas centos de mulleres de todo ou Estado, moitas eran militante do PNV.

Outras galegas desde outras partes do pais foron levadas a este inferno, onde varias das nosas paisanas deixaron a súa vida, do mesmo xeito que os seus pequenos fillos, que foron criados en cativerio.


Isabel Rios



Con María, Flora, Urania e Josefa tamen estivo Isabel Ríos.


Isabel vivía en Curtis co seu marido Manuel Calvelo. Durante ou alzamento militar, tentan organizar a resistencia, os dous eran destacados militantes comunistas da zona. O 5 de agosto foron detidos e levados ó cárcere de Santiago. O 19 de decembro un Consello Militar condénaos a morte

Isabel narra en forma dramática os seus derradeiros momentos xunto ó seu marido no cárcere:

?Xa estamos condenados a morte; ós cinco días, polo tanto o día do Nadal cumprirase a sentenza; seremos fusilados. Calvelo di que para salvarme simule un embarazo; el poderá conseguir dous médicos que certifiquen, cando menos dúbidas, sobre o meu estado. Ante isto tería que suspenderse a execución, e entrementres moitas cousas poderían pasar, entre elas as de gañar a guerra, ... Pero eu non quero de ningún xeito; paréceme unha inmoralidade botar man da facultade de ter fillos para salvarme...se me salvaba! Prefería morrer con Calvelo. Co do embarazo aprazaría o cumprimento da sentenza e pasado o tempo, tería que morrer soa... non, iría con el!...?.

Aquelas horas foron terríbeis, cada minuto parecía un século. Aquela tarde cóntanos Isabel:

?Despois da cea, antes de que me pechen na miña cela, pido permiso ó director para despedirme dos outros condenados a morte, pois Calvelo e eu fomos os primeiros en ser xulgados nesa quenda, enténdese que seriamos os primeiros en ser executados. Despídome cunha aperta de cada un dos meus compañeiros, que serían fusilados nos días seguintes; decímonos adeus, como se fora outro día calquera e non o derradeiro que íamos vivir, e me din tal cantidade de cousas fermosas, que era como para crerse unha heroína; pero eu estaba máis alá de toda vaidade.

Percibía a vida desde unha gran altura e sentíame ceibe de calquera sentimento mesquiño. Unha inmensa paz e un gran amor invadíame, unha serenidade intensa e profunda e unha dozura inconmensurábel que abranguía a todos os seres da terra.

Os meus fillos fóranse a tarde anterior a Ponferrada, para que non estiveran en Santiago o día da execución. Antes de irse viñeron ao cárcere a despedirse de nós, o meu fillo maior fitándome durante un intre espetoume:

-Mamá, non es a mesma, non tes a mesma faciana, esta de agora é máis doce-, a perspicacia das rapaces é sorprendente...?.

O día 24 estaba todo listo para o fusilamento pero as autoridades postergárono para o 31 de decembro.

O día 30 os dous condenados aproveitan os derradeiros minutos das súas vidas para falar:

Segue a contar Isabel:

?Durante as tres últimas horas da súa vida, charlamos das nosas cousas, da nosa vida en común, do noso amor, dos nosos problemas. Charlamos a través da «mirilla» cos compañeiros que seguirían o mesmo camiño en días sucesivos...?.



Esa mesma noite cando a súa cela era pechada, os funcionarios da prisión comunícanlle que lle conmutaran a pena. Síguenos relatando Isabel:

?Toda a miña mágoa céntrase no feito de que Calvelo teña que morrer só, teña que se enfrontar ao pelotón de execución sen min, pois xa nos fixeramos á idea de morrer xuntos?.

Ao amencer, antes de ser fusilado, Manuel Calvelo ten unha breve despedida de Isabel. Cóntao así Isabel:

?Calvelo só pide unha cousa, que dedique toda a miña vida a loitar polo que el morreu, é dicer, polo dereito de todo ser humano a unha vida digna...?.

O 31 de decembro de 1936, Manuel Calvelo era fusilado co orgullo de morrer por unha causa xusta.

Esta é a sintética historia de varias mulleres que tiveron como destino común o cárcere de Saturrarán, pero miles foron as mulleres galegas que sufriron todo tipo de represión desde a morte nunha cuneta, as torturas, as violacións, a prisión, o exilio, e a rapada do cabelo.




ELENA LEIRA



Naquel cárcere onde se amoreaban as vermellas galegas tamén estaba Elena Leira. Elena era comunista militaba en Mugardos. Alí existía unha Radio Comunista moi importante, a maioría eran traballadores dos estaleiros da zona. Naquela Radio do partido tamén estaba o seu compañeiro Tenreiro, a súa amiga Amanda García Rodríguez e o seu marido Gabriel Dopico Toimil.

Nun das súas viaxes ata Ferrol Elena é detida e xulgada por rebelión militar. Os primeiros tempos estivo no cárcere de Ferrol, ata que obtivo a condena e é trasladada ata o penal de Saturrarán. Elena cando foi detida tiña unha filla de meses. O seu marido Tenreiro foi detido e posteriormente fusilado. A mesma sorte correu Amanda García Rodríguez que é fusilada o 27 de xaneiro de 1938.





Falecidas galegas en Saturrarán



Carmiña Pico Rodríguez, natural de Piñeiro Lugo, 2 anos, filla de María Pico Rodríguez. O 23-6-39 por bronquite.


Ramón Miñán Fernández, natural de Pontevedra, 8 meses, fillo de Emilia e Daniel. O 15-8-40 por atrepsia.


Herminia Rei Acebedo, natural de Lugo, 26 anos, solteira. Ou 21-5-41 por tuberculose pulmonar.


Pilar González Castro, natural de Lugo, de 34 anos, casada. O 14-5-42 por insuficiencia cardíaca.


Casilda Frutal Rubias, natural de Lugo, de 31 anos, solteira. O 20-8-43 por tuberculose pulmonar.


* Lois Pérez Leira é escritor.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 04-03-2014 08:19
# Ligazón permanente a este artigo
A MARCHA MUNDIAL DAS MULLERES CONVOCA A TODA A CIDADANÍA A PARTICIPAR NA MANIFESTACIÓN DO 8 DE MARZO
Marcha Mundial das Mulleres
A MARCHA MUNDIAL DAS MULLERES CONVOCA A TODA A CIDADANÍA A PARTICIPAR NA MANIFESTACIÓN DO 8 DE MARZO,

DÍA INTERNACIONAL DAS MULLERES


ÁS 20:00 HORAS DENDE A PRAZA DE PORTUGAL BAIXO O LEMA:

O NOSO CORPO OS NOSO DEREITOS




TAMÉN COMO ORGANIZACIÓN INTEGRANTE DA PLATAFORMA GALEGA POLO DEREITO AO ABORTO SUMÁMONOS A MANIFESTACIÓN NACIONAL, 9 DE MARZO ÁS 12 HORAS DENDE A ESTACIÓN DO TREN DE COMPOSTELA BAIXO O LEMA: POLOS NOSOS DEREITOS SEXUAIS E REPRODUTIVOS.
AO PECHE DA MANIFESTACIÓN HABERÁ UN CONCERTO COAS ACTUACIÓNS DE MERCEDES PEÓN, UXÍA SENLLE, SÉS, AS BOUBAS. POESÍA A CARGO DE SUSANA ARÍNS E VERÓNICA MARTÍNEZ. PRESENTAN: COMBA CAMPOI E MÓNICA CAMAÑO.




SAIRÁN AUTOBUSES DENDE VIGO, ÁS 10:00 HORAS DENDE A PRAZA DOS CABALOS (QUIOSCO RAQUEL) E VOLTAMOS DESPOIS DO CONCERTO.

PREZO 8?. TFNO:698159764 OU 986827900.ANOTARSE ANTES DO 6 DE MARZO.





--

Coordenadora Nacional Galega
Marcha Mundial das Mulheres
Marcha Mundial das Mulleres

Rúa Romil, 20, baixo
36202 Vigo-Galiza
CIF G-15773013
Teléfonos de contacto:
Coord. Nacional: 689159764
Coord. Compostela: 647735737
Coord. Vigo: 698159764
Coord. Ourense: 652140217
Comunicaçom: 698159764
http://www.feminismo.info

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 04-03-2014 07:20
# Ligazón permanente a este artigo
[1] [2] 3 [4]
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0