Blog do escritor
Xesús Constela

www.xesusconstela.com

info@xesusconstela.com
 CATEGORÍAS
 CUARTO DOS TRASTES
 SALA PARA VISITAS
 SALA DAS PROCURAS
 SALA DOS BLOGS GALEGOS
 NO FAIADO
 ANTERIORES

Agradecemento a Roberto Vidal Bolaño
Tiña eu así como quince ou dezaseis anos (xa non lembro) e aquilo era o que hoxe é o Instituto Sofía Casanova de Ferrol (daquela Instituto Feminino).

A cooperativa Teatro do Estaribel (Andrómena e Antroido) tivera a iniciativa de facer teatro cinco días seguidos por ver de conseguir un teatro estábel nas cidades de Galicia.

Representaban a marabillosa Bailadela da morte ditosa do sempre grande Roberto Vidal Bolaño. Actuaban Bernaldo Corral, Luma Gómez, Miguel Insua, Laura Ponte e o propio Roberto Vidal Bolaño e dirixía Eduardo Alonso.

Os meus ollos adolescentes leváronme a vela dous días seguidos. Tan fermosa me pareceu!

Lembro con perfecta claridade aquela escenografía que rozaba a perfección montada encol dunha especie de enorme cama elástica...

Quizais querías facernos ver que a vida é tamén unha sorte de retorto camiño que nin é chan nin é sólido...

(Teño gardado o programa de man coma un grandioso tesouro)

Grazas de corazón, Roberto, finado tan novo que non puidemos seguir a gozar da túa man de artesán da palabra e do xesto, artesán do TEATRO con enormes letras maiúsculas!
Comentarios (0) - Categoría: De literatura - Publicado o 17-05-2013 13:46
# Ligazón permanente a este artigo
De Vinícius de Moraes: Procura-se um Amigo
Unhas máis que fermosas palabras do gran Vinícius de Moraes recén chegadas do Brasil:

PROCURA-SE UM AMIGO

Não precisa ser homem, basta ser humano, basta ter sentimento, basta ter coração. Precisa saber falar e calar, sobretudo saber ouvir. Tem que gostar de poesia, de madrugada, de pássaro, de sol, da lua, do canto dos ventos e das canções da brisa. Deve ter amor, um grande amor por alguém, ou então sentir falta de não ter esse amor. Deve amar o próximo e respeitar a dor que os passantes levam consigo. Deve guardar segredo sem se sacrificar.

Não é preciso que seja de primeira mão, nem é imprescindível que seja de segunda mão. Pode já ter sido enganado, pois todos os amigos são enganados. Não é preciso que seja puro, nem que seja de todo impuro, mas não deve ser vulgar. Deve ter um ideal e medo de perdê-lo e, no caso de assim não ser, deve sentir o grande vácuo que isso deixa. Tem que ter ressonâncias humanas, seu principal objetivo deve ser o de amigo. Deve sentir pena das pessoas tristes e compreender o imenso vazio dos solitários. Deve gostar de crianças e lastimar as que não puderam nascer.

Procura-se um amigo para gostar dos mesmos gostos, que se comova, quando chamado de amigo. Que saiba conversar de coisas simples, de orvalhos, de grande chuvas e das recordações de infância. Precisa-se de um amigo para não se enlouquecer, para contar o que se viu de belo e triste durante o dia, dos anseios e das realizações, dos sonhos e da realidade. Deve gostar de ruas desertas, de poças de água e de caminhos molhados, de beira de estrada, de mato depois da chuva, de se deitar no capim.

Precisa-se de um amigo que diga que vale a pena viver, não porque a vida é bela, mas porque já se tem um amigo. Precisa-se de um amigo para se parar de chorar. Para não se viver debruçado no passado em busca de memórias perdidas. Que nos bata nos ombros sorrindo ou chorando, mas que nos chame de amigo, para ter-se a consciência de que ainda se vive.
Comentarios (2) - Categoría: De literatura - Publicado o 18-11-2012 14:47
# Ligazón permanente a este artigo
De Mario Benedetti: El autor no lo hizo para mí
Do gran Mario Benedetti, do seu libro El olvido está lleno de memoria (1995), para todos aqueles que aman os libros e a lectura
o poema El autor no lo hizo para mí:

El autor no lo hizo para mí / yo tampoco
lo leo para él / yo y el libro
nos precisamos mutuamente / somos
una pareja despareja /

el libro tiene ojos tacto olfato
hace preguntas y hace señas
puede ser una esponja que me absorbe
o un interlocutor vacío de prejuicios

el libro y yo tenemos un pasado
en común / con frutales seducciones
yo a veces le confisco a madame bovary
y él me despoja de ana karenina /
si nos empalagamos de esos amores yertos
ya somos otros y nos reconciliamos

el libro me provoca / me arranca confesiones
y yo le escribo notas en los márgenes
es una relación casi incestuosa
nos conocemos tanto que no nos aburrimos
él me describe cielos incendiados
y yo se los extingo con lágrimas marinas

no lo hizo para mí / ¿será por eso
que el rostro no me importa? / es un enigma /
yo sólo quiero descifrar el libro
y quedarme en su vida hasta mañana


Pero que grande o Benedetti, sempre!
Comentarios (3) - Categoría: De literatura - Publicado o 11-11-2012 19:41
# Ligazón permanente a este artigo
De Agustín García Calvo Libre te quiero
Unha homenaxe a Agustín García Calvo, recentemente finado, o seu poema Libre te quiero musicado por amancio Prada.

Velaquí o poema:

Libre te quiero,
como arroyo que brinca
de peña en peña.
Pero no mía.
Grande te quiero,
como monte preñado
de primavera.
Pero no mía.
Buena te quiero,
como pan que no sabe
su masa buena.
Pero no mía.
Alta te quiero,
como chopo que en el cielo
se despereza.
Pero no mía.
Blanca te quiero,
como flor de azahares
sobre la tierra.
Pero no mía.
Pero no mía
ni de Dios ni de nadie
ni tuya siquiera.


Veña un bo grolo por Agustín!

Comentarios (2) - Categoría: De literatura - Publicado o 05-11-2012 20:13
# Ligazón permanente a este artigo
De Rosalía de Castro: Xan
Hoxe pola mañá tiven o pracer de poder presentar unha conferencia de Francisco Rodríguez para o alumnado do CIFP Carlos Oroza acerca da verdadeira intención da obra de Rosalía de Castro.

Nada máis interesante (e ameno) que escoitar a Francisco Rodríguez falar dun tema (Rosalía e a súa obra) que domina logo de tantos estudos como realizou.

E nada mellor que escoitalo recitar poemas de Rosalía coma o que vos achego (de Follas novas) e cos que conseguiu cativar a rapazada que estaba a escoitalo.

Moitas grazas polas túas palabras, Paco, e moitas grazas por amosares a muller revolucionaria, intelixente e activa que se agacha debaixo de todos os topicazos cos que sempre intentaron agachar as súas verdadeiras dimensión artísticas e ideolóxicas.

XAN

Xan vai coller leña ó monte,
Xan vai a compoñer cestos,
Xan vai a poda-las viñas,
Xan vai a apaña-lo esterco,
e leva o fol ó muíño,
e trai o estrume ó cortello,
e vai á fonte por augua,
e vai á misa cos nenos,
e fái o leito i o caldo...
Xan, en fin, é un Xan compreto,
desos que a cada muller
lle conviña un polo menos.
Pero cando un busca un Xan,
casi sempre atopa un Pedro.

Pepa, a fertunada Pepa,
muller do Xan que sabemos,
mentras seu home traballa,
ela lava os pés no rego,
cátalle as pulgas ó gato,
peitea os longos cabelos,
bótalles millo ás galiñas,
marmura co irmán do crego,
mira se hai ovos no niño,
bota un ollo ós mazanceiros,
e lambe a nata do leite,
e si pode bota un neto
ca comadre, que agachado
traillo en baixo do mantelo.
E cando Xan pola noite
chega cansado e famento,
ela xa o espera antre as mantas,
e ó velo entrar dille quedo:
-Por Dios non barulles moito...
que me estou mesmo morrendo.
-¿Pois que tes, ña mulleriña?
-¿Que hei de ter? Deita eses nenos,
que esta madre roe en min
cal roe un can nun codelo,
i ó cabo ha de dar comigo
nos terrós do simiterio...
-Pois, ña Pepa, toma un trago
de resolio que aquí teño,
e durme, ña mulleriña,
mentras os meniños deito.

De bágoas se enchen os ollos,
de Xan ó ver tales feitos;
mas non temás, que antre mil,
n'hai máis que un anxo antre os demos,
n'hai máis que un atormentado
antre mil que dan tormentos.
Comentarios (2) - Categoría: De literatura - Publicado o 15-10-2012 18:42
# Ligazón permanente a este artigo
De Uxío Novoneyra: Letanía de Galicia
Tempo de eleccións, de incertezas, ou e esperanzas, ou de rabietas, tempo de mensaxes (uns verdadeiros e outros cheos de recortes e mentiras)

Veu á miña cabeza este poema, Letanía de Galicia do gran e único Uxío Novoneyra...

Para termos na cabeza cando vaia mos votar...

GALICIA digo eu ún di GALICIA
GALICIA decimos todos GALICIA
hastr’os que calan din GALICIA
e saben sabemos

GALICIA da door chora á forza
GALICIA da tristura triste á forza
GALICIA do silencio calada á forza
GALICIA da fame emigrante á forza
GALICIA vendada cega á forza
GALICIA tapeada xorda á forza
GALICIA atrelada queda á forza

libre pra servir libre pra servir
libre pra non ser libre pra non ser
libre pra morrer libre pra morrer
libre pra fuxir libre pra fuxir

GALICIA labrega GALICIA nosa
GALICIA mariñeira GALICIA nosa
GALICIA obreira GALICIA nosa
GALICIA irmandiña
GALICIA viva inda

recóllote da TERRA estás mui fonda
recóllote do PUEBLO estás n’il toda
recóllote da HISTORIA estás borrosa
recóllote i érgote no verbo enteiro
no verbo verdadeiro que fala o pueblo
recóllote pros novos que vein con forza
pros que inda non marcou a malla d’argola
pros que saben que ti podes ser outra cousa
pros que saben que o home pode ser outra cousa

sabemos que ti podes ser outra cousa
sabemos que o home pode ser outra cousa
Comentarios (3) - Categoría: De literatura - Publicado o 14-10-2012 14:03
# Ligazón permanente a este artigo
De Seán Clárach Mac Domhnaill: Mo Ghile Mear (O meu valente amor)
Seán Clárach Mac Domhnail (1691-1754) foi un poeta irlandés que escribiu un fermosísimo poema de amor titulado Mo Ghile Mear (O meu valente amor), un referente da literatura en lingua irlandesa.

Tiven a inmensa sorte de visitar Irlanda en moitas ocasións e a sorte aínda maior de contar con grandes amigos por esas terras coas que tantas cousas compartimos.

Este mesmo verán que acaba de rematar pasou uns inesquecíbeis días na miña casa de Poio o meu admirado amigo Ger Wolfe coa súa familia e un día falamos deste marabilloso poema escrito para ser cantado e non recitado dentro da tradición aisling.

Na poesía aisling, Irlanda aparécese ao poeta con forma de muller nova ou vella, fermosa ou non. En xeral esta muller chámase Spéirbhean (muller celestial) e fala co poeta para se laiar do estado no que se atopa o pobo irlandés e para predicir que os tempos van cambiar para mellor.

Mo Ghile Mear (O meu valente amor) fala dun lamento da deusa Eire polo pretendente ó trono de Gran Bretaña Charles Edward Stuart, que daquela estaba no exilio.

Velaí vai a estribillo:

Sé mo laoch mo Ghile Mear
‘Sé mo Shaesar, Ghile Mear,
Suan ná séan ní bhfuaireas féin
Ó chuaigh i gcéin mo Ghile Mear.


e unha tradución ao galego (que non é da miña autoría):

El é o meu campión o meu Valente Amor,
É o meu César, un Valente Amor
Non teño descanso nin fortuna
Dende que o meu Valente Amor marchou moi lonxe.
Unha vez fun doncela solteira
Mais agora son unha viúva acabada
O meu consorte está arando nas ondas
Moi lonxe sobre os outeiros.
Cada día estou aturando a constante dor
Chorando amargamente e agromando bágoas,
Porque o meu home deixoume
E non hai novas del, mágoa.
O cuco xa non canta ledo despois do mediodía,
E os ladridos dos cans non se oen nos nogueirais,
Ningunha mañá de verán no neboento val
Dende que o meu home se foi de cabo min.
Valente Amor por un tempo na tristura,
E Irlanda enteira baixo capas negras;
Non teño descanso nin fortuna
Dende que o meu Valente Amor marchou moi lonxe.


Achégovos un video cunha versión de Mary Black, Mary Ann Kennedy, Karan Casey, Karen Matheson, Ailean Dòmhnullach e Iarla Ó Lionáird

Pechade os ollos e deixádevos engaiolar pola música...

Comentarios (3) - Categoría: De literatura - Publicado o 03-10-2012 20:58
# Ligazón permanente a este artigo
De Celso Emilio Ferreiro: Eu son un rei
Dende que fun á presentación do libro (magnífico) Onde o mundo se chama Celso Emilio Ferreiro (Xerais 2012) de Ramón Nicolás o pasado venres 28 en Vigo e gocei da actuación de Labregos no tempo dos sputniks teño na cabeza este poema, Eu son un rei (de Longa noite de pedra)

Eu son o rei de min mesmo;
goberno o corazón
na libertá do vento e dos camiños.
Eu obedezo ás miñas propias leises
i os meus decretos sigo ao pé da letra.
Un cetro de solpores,
unha croa de nubes viaxeiras,
un manto avermellado
de soños i esperanzas
no limpo alborexar de cada día,
dame o poder lexítimo do pobo.
Represento aos calados,
interpreto aos que foron
voces da terra nai
nos antergos concellos da saudade.
Eu son un rei.
Un labrego do tempo dos sputniks.


Grazas Celso Emilio!
Grazas Ramón Nicolás!
Grazas Labregos no tempo dos sputniks!

Achégovos, por certo, xa de paso, un video do grupo, Estarei:

Comentarios (0) - Categoría: De literatura - Publicado o 30-09-2012 12:05
# Ligazón permanente a este artigo
De Fran Alonso: Os aforros da vella
Un relato breve (ou un conto para quen prefira) de Fran Alonso que vén moi a conto (valga a redundancia) do que está a pasar cos bancos (e os seus roubos).

Falemos entón un intre de Os aforros da vella, incluído no seu magnífico libro Males de cabeza.

Era teimuda, a vella. Ós fillos custoulles ferro e fariña convencela para que metese os cartos na Caixa de Aforros...

Así comeza.

O que vén deseguido é algo coma a realidade que vivimos.

Á pobre da velliña non lle venderon preferentes.

Non foi necesario...

Lédeo, que paga ben a pena.
Comentarios (1) - Categoría: De literatura - Publicado o 20-06-2012 21:03
# Ligazón permanente a este artigo
Da morte de Emili Teixidor
Dixo o escritor catalán Emili Teixidor que:

La literatura, en el fondo, en su raíz, conserva la costumbre preverbal de ayudarnos a construir mundos, un hábito en gran parte visceral, emocional, tan personal e intransferible que a menudo está muy lejos de las interpretaciones puramente lingüísticas

Estou plenamente de acordo!

Veño de saber da morte de quen tan bos momentos me fixo pasar hai moitos anos, a comezos da miña adolescencia co libro Les rates malaltes, que lin en versión en castelán co título de Un aire que mata.

Canto gocei con aquela lectura nun xa tan lonxano verán en Ares, cando aproveitaba para desenvolver esta afección que por sorte nunca me abandonou...

(E en parte non me abandonou grazas a esas lecturas que adorei a comezos da adolescencia)

Grazas, tamén Emili, por esta fantástica historia de posguerra que narraches en Pa negre.



Grazas, Emili, por eses bos momentos.

Vaia un grolo por ti!
Comentarios (0) - Categoría: De literatura - Publicado o 19-06-2012 20:19
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal