Víchelo, miráchelo!



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Sobre o nacemento da nosa lingua

Imos traballar sobre o nacemento da nosa lingua e trasladarnos a aquel tempo a través da música. Trátase de saber algo máis da historia da lingua galega.

AS RAÍCES DA NOSA LINGUA

O NACEMENTO E ESPLENDOR DO GALEGO

UN ROMANCE DAQUELA ÉPOCA: O Romance de Don Gaiferos de Mormaltán.
Trátase dun romance de tradición oral anónimo que nos remonta a aquela época das peregrinacións cando o galego estaba dando pasos para convertese nunha lingua literaria.

Cuestións:
1- Como se logrou recuperar este romance?
2- Quen o cantaba este tipo de pezas acompañadop da zanfona e para que?
3- Que tipo de composición lírica é un romance?
4- Resume a historia que narra o Romance.
5- Infórmate: Está baseado en feitos reais?

Comentarios (1) - Categoría: UNIDADE CERO - Publicado o 22-09-2021 15:40
# Ligazón permanente a este artigo
NO CAMIÑO DA IDENTIDADE

Cara a onde vas?...De onde vés?... Por que vas alí?... Que buscas aquí?... Que é o que fas dando tantas voltas?...

Comezamos un novo curso e as preguntas asáltannos a cada paso que damos, interrogándonos de seguido. Neste curso seremos quen de despexar algunha das dúbidas aínda pendentes de resolver? A que vén a conto agora falar da lingua que usamos? Por certo cando, canto e como usamos a nosa lingua? Ten iso importancia?

UNHA ACTIVIDADE
Le o seguinte texto e responde logo as seguintes preguntas:

NO CAMIÑO DA IDENTIDADE
Unha comunidade que vive nun territorio concreto ao longo dun tempo en condicións favorables é quen de crear unha lingua como consecuencia dun conxunto complexo de accións e reaccións seculares do home coa natureza.

Cando nace unha lingua nace como un ser que vai desenvolver con capacidade propia a súa singular maneira de ver o mundo. Todas as linguas pasan por etapas infantís e xuvenís nas que non son aínda unha lingua plenamente autónoma, pero cando chega á maioría de idade, convértese na peculiar forma de percibir o universo que os seus falantes van incorporando como un gran legado a gardar con agarimo. Porque ese conxunto de palabras conforman a identidade, o carácter a forma de pensar, un patrimonio que nos fai humanos. Do contrario serían seres incapaces de entender o seu entorno, sen as voces que esa lingua lles foi dando como ferramenta de expresión e comunicación cos demais, de comprensión e interpretación do mundo, sen a súa fala, non serían ninguén.

O galego é pois un exercicio de liberdade porque nos permite saber quen somos. Sempre somos no presente porque fomos un antes, porque houbo un pasado que nos deu sentido e tamén deunos paso á vida na terra que pisamos e recoñecemos como nosa. Un exercicio de liberdade, un dereito que se renova cada xeración, pero tamén un compromiso de lealdade e responsabilidade, un deber con aqueles que nos ofreceron este xeito de seren orixinais, auténticos e diversos no universo enriquecendo coa nosa lingua a variedade de idiomas que define ao ser humano.


Cuestións:
1-Como nace unha lingua?

2- Por que o galego é como un ser vivo? Cal sería a etapa da súa adolescencia?

3-É certo que cada lingua é quen de amosar e/ou entender o mundo dun xeito diferente?. Razoa a resposta lembrándote do que dicía Castelao: Todos os cans do mundo ouvean do mesmo xeito.

4- Sabemos que é de xustiza garantir a pervivencia da variedade de linguas no mundo, sustentadoras das culturas da humanidade. Falar galego é logo, un exercicio de liberdade e de responsabilidade á vez? Razoa a resposta.

5- Por que motivos pensas ti, sendo galego/a, non falas máis galego?
Comentarios (0) - Categoría: UNIDADE CERO - Publicado o 14-09-2021 21:58
# Ligazón permanente a este artigo
CONTIDOS PROBA de SETEMBRO 2021
1- GRAMÁTICA: Exercicios prácticos sobre:
- Tipos de palabras (no blog ou no anexo do libro 3º trimestre: Prontuario gramatical).
- Colocación e uso de pronomes átonos (no blog ou na libreta).
- Verbos regulares (anexo do libro ou no blog).
- Verbos irregulares (ver no anexo final do tomo do terceiro trimestre e no blog).

2- LITERATURA: Xéneros literarios:
- Lírica (páx.26,27 e 28 e 46-47)
- Narrativa (páx. 118,119 e 120 e 158-159).
- O teatro (páx.202-203-204 e 210-211)
- Autora Día das Letras 2021 (no blog).

3- LÉXICO: Tipos de topónimos no blog
Medios de comunicación. páx.112
Abreviaturas, siglas e acrónimos. páx. 113

4- SOCIOLINGÜÍSTICA,COMPRENSIÓN LECTORA e EXPRESIÓN:

- Etapas da Historia da Lingua Galega (ver no blog)

- En galego, por que non? de M. Núñez Singala. Lectura e actividades de comprensión e expresión a entregar no día da proba que incluirá unha pregunta sobre esta lectura) que se especifica sobre a lectura no blog da materia.

Actividades a realizar sobre este libro nos enlaces que aparecen no blog:
- Limiar, capítulo 1 e 2
- Capítulo 3
- Capítulo 4 e 5
- Capítulo 6
- Capítulo 7, 8 e 9


5- ESCRIBIR BEN-ORTOGRAFÍA:
Prácticas de acentuación diacrítica e prontuario ortográfico (no libro no anexo do 3º trimestre).
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 29-06-2021 23:50
# Ligazón permanente a este artigo
FALANDO DA TOPONIMIA DE MARÍN


FALANDO DA TOPONIMIA DE MARÍN é unha representación da Aula de Teatro San Narciso de 2º da ESO A e B que realizamos con motivo da Homenaxe a Elixio Rivas o 21 de xuño de 2021 dentro do proxecto de recuperación dos 1000 topónimos para Marín.

Trata de explicar a estreita relación que hai entre a Toponimia e a historia de Marín.

ACTÚAN

As Meigas da Lingua e o Meigo: Carla Núñez, Rocío López e Samuel López (que xenerosamente susbtituiu maxistralmente á terceira Meiga: Greta Sampedro algo que lle agredeceremos eternamente)

Daniel Malvar e Noa Pazos (home e muller da prehistoria).
Castrexos: Alex Díaz, Abel Martínez e Guillermo Gómez (finalmente non puído actuar Claudia Vázquez).

Romanos: Hugo Chorne e Hugo Torío, David Graña e Daniel Area.

Marinus e Mariña: Pablo Maquieira e Sara Catalán.

Cristiás: Paola Rosales, Alejandra Blanco, Sabela García e Daniela Vilán.

Xermánicos: Alberto Moledo e Alba Capa

Mariñeiros: Óscar Mathieu e Victor Veloso

Nobres: Ángel Bugallo e David Fuentes.

Brais Jul: O Mouro e o Normando.

Diego Arias e Sabela: Breixo Pazos e Mar Madero

Monxes: Alejandro Acuña e Guillermo Ramos (tamén é Hermes)

Muller de Marín: Claudia Cárcer.

San Miguel: Iago Otero

As rapazas de 2º ESO B son tamén mulleres de Cantodarea.

Os rapaces de 2º B son tamén o Gremio dos mareantes danzantes marinenses.

SON: Sara Fragueiro

LUCES: Kelly González

ESCENOGAFÍA: Darío Suárez

DIRECCIÓN: Héctor Silveiro

Comentarios (0) - Categoría: TOPONIMIA - Publicado o 24-06-2021 07:32
# Ligazón permanente a este artigo
Contidos da 3ª avaliación e das recuperacións
Os nomes das cousas
- Léxico do Teatro páx.204
- Os xentilicios páx. 205

Literatura:
- Letras Galegas 2021: Xela Arias
- O teatro.210 e 211

Gramática:
- Verbos Irregulares.(No blog e no anexo do tomo do terceiro trimestre do libro de texto)
- Repaso do uso dos Pronomes átonos.

Lingua e Sociedade:
- En Galego, por que non?

Comprensión lectora e Expresión:
- Comedia Bífida, de Manuel Núñez Singala
- Falando da toponimia de Marín.

PARA AS PROBAS DE RECUPERACIÓN de XUÑO:

Sobre a 2ª Avaliación

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 02-06-2021 06:52
# Ligazón permanente a este artigo
ENCONTRO CO AUTOR MANUEL NÚÑEZ SINGALA

Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 30-05-2021 20:53
# Ligazón permanente a este artigo
Lectura EN GALEGO, POR QUE NON? Cap. 5- 6-7-8 e 9


CAPÍTULO 5

Preguntas sobre a lectura do cap 5 de EN GALEGO, POR QUE NON?

Despois de ler o capítulo titulado: Porque non damos falado ben, responde ao seguinte cuestionario seguindo os criterios que se verteron na lectura:

1- É normal que a unha persoa que aprende o galego de segunda lingua lle resulte difícil? Se a dificultade é natural, cal é o problema de fondo para que realmente a aprendamos ben?
2- Para falar ben unha lingua que hai que é ineludible facer antes?
3- Por que a un polaco lle pode resultar máis doado aprender galego en catro meses que a un asturiano?
4- Seica a franceses, británicos, españois e estadounidenses lles resulta máis complicado aprender outros idiomas? Como se explica?
5- Unha cousa curiosa, por que cres que os galegos cando se lles pregunta se falan ben o galego din que na súa comarca non, que é noutro punto de Galicia onde se fala ben o noso idioma? Cales son as razóns obxectivas que contribúen a este tipo de crenzas?
6- O autor do libro fai referencia a unha gaivota chorona, que quere dicir con isto? Explícao razoadamente.
7- Que quere dicir Núñez Singala cando di que "usa un castelán tinguido de galego"?
8- Seguindo o reto que nos propón o autor imos poñer en castelán correcto o seguinte texto dun home que fala sobre a situación que estamos pasando:
Érache boa! Madia leva, namentras non haxa unha vacina eu espétome na casiña, canda a lareira, con sentidiño, e se hai que deixar a poula as terras, e pasar todo o día esperrechado no sofá en cirolas, faise, e se petan na porta, que peten por máis riquiño ou o máis langrán ou galopin que sexa. Vaites, vaites, presta ver como poalla e ti sen te mollar. Non che sei, que vou dicir, coma o colo dunha nai non che hai, só vou saír botar o cosco.

9- E como se fai no capítulo imos tamén conxugar catro verbos en presente de indicativo con alternancia vocálica, a ver que tal o fas (lembra que para falar unha lingua ben, hai que realizar un esforzo, sobre todo se non é a túa lingua habitual, e en principio vas cometer loxicamente erros):
Lembras como conxugar estes verbos no Presente de indicativo?
- Durmir, subir, seguir e divertir.

CAPÍTULO 6- Será o galego unha imposición?

CUESTIONARIO TRAS DA LECTURA do Capítulo 6

1-Explica coas túas palabras (nun texto 15 ou 20 liñas) por que o Proceso de Normalización lingüística que vivimos en Galicia non é un proceso de imposición.

2- Cres que este Proceso de Normalización está rematado? Razoa e argumenta debidamente a resposta.

3- Sabías que na actualidade aprender o español na escola é un dereito e un deber, pero aprender galego só é un dereito, non temos o deber de aprendelo? Cres que esta diferenza é axeitada tendo en conta o último parágrafo do capítulo 6 que acabamos de ler? Razoa a resposta.

REMATANDO A LECTURA
Comentarios (0) - Categoría: SOCIOLINGÜÍSTICA - Publicado o 23-05-2021 20:34
# Ligazón permanente a este artigo
XELA ARIAS 2021 (I)

Imos ao encontro coa autora homenaxeada este ano no Día das Letras Galegas:



Vide.
Convídovos ó espectáculo de non ser para ser de todo.
Vide que vos convido
a vos ver.
Ven que te reto
a te ver a ti desde ti en ti.

Hasme oír, hasme oír:
agora busco que coxugues
ben o verbo dos posibles,
e que ti esquezas esa radio de cousas previas
amarrada sempre ós pensamentos,
sempre ós pensamentos.

Incéndiate
á calor da observación.
E repasa logo a ollada
no pouso dos afectos.

Hasme oír, hasme oír: deixa
que te percibas a ti,
que te percibas
tamén ti atropelada das palabras,
á procura de trazos que nos
describan.
que nos describan.
Intempestiva,
serse intempestiva.

E domea-la furia, e domea-la furia, e domea-la furia
á procura
da froita
madura.

Vencerse é cousa
de se tratar.

DA SÚA VIDA E DA SÚA OBRA



DAS SÚAS CREACIÓNS




"FACENDO CORPO": Curiosear sobre tres facetas de Xela: A súa imaxe, un poema e a súa rebeldía.

- A miña foto preferida de Xela Arias.
- Escollo un poema seu
- Procuro unha visión da súa vida de rebeldía.

Comentarios (3) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 12-05-2021 06:10
# Ligazón permanente a este artigo
De cara ao avance da 3ª
OS NOMES DAS COUSAS:
A RADIO pax.152.
O campo semántico páx. 153

As frases feitas páx. 173

LINGUA E SOCIEDADE:
- O galego estándar páx. 174-175

PLAN LECTOR E ACTIVIDADE:
- En galego, por que non? Capítulo 4.

LITERATURA: Subxéneros narrativos páx. 158-160
O teatro páx. 178-179

PLAN LECTOR: Comezo da lectura de Comedia Bífida

TOPONIMIA: Tipos de topónimos ver blog.

GRAMÁTICA: Verbos IRREGULARES

Caber, Dar, Dicir, Estar, Facer, Haber, Ir, Poder, Poñer, Traer.

Repaso dos pronomes átonos.
Comentarios (1) - Categoría: Xeral - Publicado o 28-04-2021 06:49
# Ligazón permanente a este artigo
TOPONIMIA DE MARÍN (II): TIPOS DE TOPÓNIMOS

Tipos de topónimos.

Podemos establecer distintos criterios para clasificar os topónimos pola entidade (tamaño do territorio ao que se fai referencia) xa falamos de:
Macrotopónimos: Galicia, Pontevedra(provincia), Marín
Microtopónimos: Chan do Monte, A Mouta…

Pero as tipoloxías máis usuais responden a:
A) Tipos de topónimos segundo o seu significado
B) Tipos de topónimos segundo á etapa ou época da súa orixe

A) Seguindo a Elixio Rivas e atendendo ao significado, usaremos a seguinte tipoloxía:

Oronimia ou orotopónimos: Referidos a xeografía ou forma do terreo (As Pedreiras, Arealonga, Penizas, Cantodarea, Mogor, Chan do Monte, O Montecelo, Seixo, O Tombo…)

Hidronimia ou hidrotopónimos: relacionados coa auga (Fonfría, A Lagoa, As Regueiras, Sar…)

Fitonimia ou fitotopónimos: relacionados coa vexetación (O Carballal, O Cerqueiro, O Fragueiro, O Loureiro, O Souto, O Toxal, O Xestal…)

Zoonimia ou zootopónimos: relacionados con animais (O Cabalón, O Chirléu, O Formigoso, A Moscosa, Niñada, A Toupeira…)

Antrotopónimos (etnotopónimos): Derivados de nomes de persoas, xentilicios ( Ardán, Novexil, Omil, Pidre, Marín, Mimáns, O Rial…)

Haxiotopónimos: Relacionados coa relixión (San Xián, O Santo, As Cregas, Santomé…)

Situación e aspecto: Descrición do espazo (Asperela, Branco, Cabodavila, A Costa, Redondo…)

Agrícolas e servidume: Patrimonio, oficios e usos agrícolas ou poboacionais (Agrela, Batán, A Calzada, O Campo, A Corredoira, Currás, A Pastoriza, A Pesqueira…)

B) Seguindo a Elixio Rivas e atendendo á orixe ou etapa de nacemento, imos falar dos seguintes tipos de topónimos sen entrar a máis profundidades nesta tipoloxía realmente complexa e aberta a debates:
Topónimos segundo á etapa ou época da súa orixe antes ou despois de Roma:

PRERROMANOS:
a) Preindoeuropeos
b) Prerromanos
c) Proto e Pre céltico
d) Ilirio (ambro-lígur)

POSROMANOS:
a) Latinos
b) Xermánicos (superestrato)
c) Árabes
d) Procedencia moderna

Características que presentan ambos grupos:

PRERROMANOS:
a) Menos abundante.
b) Rara vez conectada coa lingua actual.
c) Opaca no seu significado.
d) Cunha raíz pouco alterada e fácil de
identificar.
e) Adoitan ser orónimos e hidrónimos.

POSROMANOS:
a) Máis abondosos
b) Máis conexión coa lingua actual
c) Un significado máis transparente.
d) Cunha raíz máis alterada e algo máis
difícil de identificar.
e) Son de calquera tipoloxía, máis escasos
orónimos e hidrónimos

Comentarios (1) - Categoría: TOPONIMIA - Publicado o 27-04-2021 20:13
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0