Víchelo, miráchelo!



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

REMATANDO A LECTURA
Imos rematar a lectura do libro de Núñez Singala e as actividades de sociolingüística deste curso para combater os prexuízos sobre a nosa lingua cun triptico (tres lecturas acompañadas ou complementadas):

Capítulo 7: Porque é unha lingua minoritaria (un vídeo).

Capítulo 8: Porque non o fala ninguén (un xogo).

Capítulo 9: Porque non (unha tremenda historia por resolver).

Actividades a realizar, responder e enviar ao correo da materia tras da lectura:




1- En que lugar da estrada das linguas colocarías ao galego?

2- O coñecemento doutras linguas debe levarnos a abandonar a nosa lingua? Por que ? Argumenta ben a resposta.

3- Falar español e chinés permitiríanos falar con cincocentos millóns de persoas, por que esta posibilidade é realmente imposible? Por que ten tan pouco valor a cantidade á hora de falar dunha lingua?


CAP 8. 4-O xogo dos cen falantes (para poder ver este xogo debes ter a aplicación Adobe Flasch Player, trátase do segundo dos xogos que aparece na páxina onde se abre o enlace, o primeiro dos xogos que aparece tan que ver co cuarto capítulo do libro tamén). En que consiste este xogo? Atreveríaste a comezar a xogalo? Que cres que pasaría ao facer uso deste xogo?


CAP 9- 5- Unha tremenda historia por resolver... sabemos por que e como temos que defender a nosa lingua de centos de anos de discriminación e prexuízos? Razoa a resposta a modo de conclusion tras da lectura.


Epílogo

Rematamos co libro, se non fose polo confinamento teríamos a oportunidade de coñecer e e compartir co autor a lectura do mesmo. Como non podemos estar co autor e como complemento virtual ímolo coñecer escoitando un último consello nesta batalla contra os prexuízos lingüísticos:



Comentarios (0) - Categoría: SOCIOLINGÜÍSTICA - Publicado o 25-05-2020 08:51
# Ligazón permanente a este artigo
SERÁ O GALEGO UNHA IMPOSICIÓN?
Imos ler o CAP 6 de EN GALEGO POR QUE NON? para poder responder con criterio a esta pregunta.
Consulta o seguinte enlace para ler e desenvolver as actividades. Lembra: Despois da lectura do capítulo, envía as tres actividades propostas ao correo da materia.
Comentarios (0) - Categoría: SOCIOLINGÜÍSTICA - Publicado o 19-05-2020 05:09
# Ligazón permanente a este artigo
O noso vídeo poema das Letras GaLegas 2020
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 17-05-2020 00:14
# Ligazón permanente a este artigo
RICARDO CARVALHO CALERO LETRAS GALEGAS 2020
Antes de entrar a coñecermos a vida e a obra deste autor visualizamos este Vídeo a modo de introdución:




PARA REALIZAR UNHA BIOGRAFÍA DO AUTOR

Imos reparar nunha serie de conceptos que nos axudarán a entender mellor todo o que traballemos:

Ricardo Carvalho Calero un dos grandes polígrafos do século XX. Un polígrafo é unha persoa que escribe sobre diversos temas e/ ou distintos xéneros (poesía, narrativa, teatro, ensaios...

Ricardo Carvalho Calero foi ademais do Partido Galeguista, discípulo de Castelao e da súa xeración de autores que se denominan Xeración Nós porque editaron unha revista coa idea de universalizar Galicia con ese nome. Polas súas ideas será represaliado, é dicir, perseguido e castigado entre outras cousas a non poder exercer de profesor durante o Franquismo.

Ricardo Carvalho Calero é un estudoso da Lingua e como tal é o maior referente do reintegracionismo lingüístico,que defende a aproximación do galego ao seu irmán xemelgo o portugués. Por iso verás que escribía con formas ortográficas coma: lh- Carvalho en lugar de Carballo ou desejo, en vez de desexo.

Por último, Carvalho Calero estableceu o canon de autores literarios, eses escritores e escritoras máis representativos á hora de estudar a Historia da Literatura Galega.



Cuestionario
1. Despois de ver:Imos elaborar unha pequena biografía sobre autor en base aos seguintes criterios:

- Data de nacemento e de morte.

- Lugares e situacións transcendentais nas distintas etapas da súa vida: Ferrol, Fingoi, Compostela, galeguismo, represión, docencia...

- A súa obra que por forma abarca distintos aspectos: como creador, como lingüista, como crítico literario.

- Debemos procurar ir incluíndo tanto os títulos das súas obras máis relevantes como os logros ou trazos máis destacables da figura homenaxeada.
Información para buscar datos:
-EXPOSICIÓN: LETRAS GALEGAS 2020: Ricardo Carvalho Calero

- GUÍA DIDÁCTICA DA EXPOSICIÓN.


2- Xogo:NA CASA DE DON RICARDO

3- Escoita o seguinte poema musicado e indica cal é o tema que trata:



4- PARTICIPA NO VIDEOPOEMA de 2º ESO
(Cando remates as actividades envía un correo no que indiques se te apuntas a participar no vídeo poema, no que só terás que recitar un ou dous versos gravando un audio coa túa voz)
Comentarios (1) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 14-05-2020 06:01
# Ligazón permanente a este artigo
PARA COMEZAR A COMENTAR TEXTOS

Aproveitando a proximidade do Día das Letras Galegas imos escoller un poema do autor homenaxeado, Ricardo Carvalho Calero, para aprender a comentar un texto literario.

QUE É UN COMENTARIO DE TEXTO LITERARIO?

Un comentario dun texto literario é unha interpretación que se fai sobre unha obra en prosa ou en verso dun autor/a. Esa interpretación parte do tema ou idea central que o que comenta debe argumentar tras da lectura do mesmo seguindo unha análise das distintas características ou trazos que presenta ese texto.

ESQUEMA PARA A REALIZACIÓN DUN COMENTARIO

Para facer un comentario de texto debemos ir seguindo os seguintes pasos:

LECTURA E COMPRENSIÓN (consulta do léxico)

LOCALIZACIÓN: No caso de coñecer o nome do autor/a, realizamos o que se denomina unha localización do texto asociándoo a un autor/a e a un libro e/ou etapa creativa do mesmo. Ademais adoitase incorporar unha breve descrición do contexto literarario e histórico no que se sitúa a obra.

INTERPRETACIÓN: É o núcleo do comentario. Para desenvolver con éxito esta parte máis complexa e importante é aconsellable seguir esta orde:

a) Asunto ou resumo, tema central e punto de vista (lírico ou narrativo). A concreción do tema resulta esencial, unha frase de poucas palabras (cinco ou seis como máximo) como síntese do texto a comentar. Non é un título, é a idea central sobre a que teremos que construír o comentario, é dicir, argumentar que esta idea funciona como a columna vertebral do texto.

b) Estrutura: Son as partes, relacións e elementos que conforman o texto. (Na narrativa: personaxes, espazo, tempo e discurso)

c) Linguaxe: Unha análise por niveis: o semántico: para establecer o ton do contido léxico do texto, o morfosintáctico: para determinar o ritmo atendendo á forma e, no caso de ser poesía, o fónico: comentando a musicalidade da composición rima e outros recursos de corte sonoro.

VALORACIÓN: Unha conclusión, reunindo todos os argumentos que confirman o acerto do tema escollido para definir o texto, a idea central do texto ou punto de partida co que elaboramos o comentario.



ACTIVIDADES PARA ENVIAR POR CORREO AO PROFESOR
Imos ir lendo e facendo xuntos un comentario. Ti debes ir respondendo e completando as preguntas 1,2,3,4,5,6,7,8,9, 10, 11 e 12 que logo enviarás por correo. Comezamos:

MODELO de COMENTARIO:Poema do libro Futuro Condicional de Ricardo Carvalho Calero (1910-1990)



Onde está o verso? ¿Onde está a prosa?
¿Onde está o home? ¿Onde a muller?
¿Onde está a arte? ¿Onde a política?
¿Onde está o mal? ¿Onde está o ben ?

¿Onde está o novo? ¿Onde está o vello?
¿Onde está a injúria? ¿Onde está a lei?
¿Onde está o amor? ¿Onde o desejo?
¿Onde está o mal? ¿Onde está o ben?

¿Onde está a direita? ¿Onde a esquerda?
¿Onde o fastío? ¿Onde o pracer ?
¿Onde a verdade? ¿Onde a mentira?
¿Onde está o mal? ¿Onde está o ben?
¿Onde está a paz? ¿Onde está a guerra?
¿Onde está o demo? ¿Onde está o deus ?
¿Onde está o ceibe? ¿Onde está o escravo?
¿Onde está o mal? ¿Onde está o ben?

¿Onde está o negro? ¿Onde está o branco?
¿Onde o traballo? ¿Onde o lecer?
¿Onde está a morte? ¿Onde está a vida?
¿Onde está o mal? ¿Onde está o ben?


A) LECTURA e COMPRENSIÓN (Tras da lectura busca no dicionario as palabras que non coñezas. Neste texto e noutros deste poeta imos atopar palabars con grafía reintegracionista, é dicir, seguindo as regras ortigráficas do idioma irmán do galego, o portugués: Por exemplo:injúria: no galego normativo é inxuria (se non sabes o que clica no Dicionario da ACADEMIA GALEGA)

1-Procura información sobre as tres palabras seguintes antes de proseguir co comentario:
- desejo:
- fastío:
- ceibe:

B)-LOCALIZACIÓN
Ricardo Carvalho Calero (1910-1990). Poema da primeira parte titulada Excalibur do libro Futuro condicional un conxunto de poemas que se publican en 1982, pero reúne poemas anteriores con tres temáticas recorrentes a existencial, a erótica e a culturalista. Un autor que comezou a súa traxectoria como poeta de vangarda antes da guerra do 1936 e vai evolucionando cara ao existencialismo ata atopar un estilo de corte culturalista dando cabida ao erotismo. Neste autor dunha inmensa obra poética atopamos unha boa panorámica da poesía do XX ao cultivar as distintas tendencias da poesía galega actual.

C. INTERPRETACIÓN:O NÚCLEO DO COMENTARIO
2- Completa esta especie de resumo do que se di no poema coas túas palabras:
ASUNTO: Unha voz poética imprecisa interrógase sobre .....



De xeito insistente reitera onde está o ben e onde está o mal do que se pode concluír como resposta certa a dúbida.

TEMA:
3-Cal cres que será o tema deste poema (escolle a opción correcta):
A) As interrogantes constantes da vida.
B) A nostalxia por un amor perdido.
C) A defensa da lingua galega.

PUNTO DE VISTA: Como xa dixemos a voz poética imprecisa (pode ser un eu, pode ser unha terceira persoa ) resulta totalmente coherente coa atmosfera de incerteza do poema.

ESTRUTURA:
4- Indica en cantas partes dividirías o poema explicando as razóns da división que realizas:





ANÁLISE DA LINGUAXE
O CONTIDO : O nivel semántico é o que confire o contido a este texto. Resulta moi cómodo establecer unha especie de cadeas léxicas procurando ver un fío condutor ao longo do poema.

5-Neste poema vemos unha serie de palabras asociadas a elementos positivos que serían:

Do mesmo xeito que outros están situados no terreo negativo:



Pero, coidado, en ambos casos chega un momento en que dubidamos porque cada quen colocaría o seguinte elemento da posible enumeración en apartados diferentes.

Por outro lado, en cada verso se presentan dúas interrogantes retóricas.

6- Que é unha interrogante retórica?



Mais, en gran medida, as respostas resultan un certo paradoxo. Fanse preguntas para saír da incertidume, pero estas interrogantes lonxe da certeza, levan consigo unha resposta dubidosa e incerta. Son ademais claramente contrapostas, abrindo así unha dobre e posible contestación.

7- Como se chama un dos recursos máis importantes deste poema baseado na contraposición de ideas?:
a)metáfora
b)antítese
c)hipérbole

Hai en cada verso unha _____________, escollida pola voz poética que pon a proba liña a liña, verso a verso, a súa obxectividade e complicidade co lector, é dicir, a nosa coincidencia con ela.

Convértese así cada verso nun xogo entre o subxectivo e o obxectivo, ao quedar aberta a posibilidade de coincidir con esa voz poética ou non. Unha constante constante contraposición e unha pregunta sobre a certeza das cousas. Unha interrogante reiterada sobre o auténtico e o falso que hai en cada un de nós ante as diversas circunstancias en que vivimos.

8)No fondo de cada pregunta latexa un tópico moi antigo que, por selo, se enuncia en latín. “Ubi sunt? que significa esta expresión?

Como podemos aplicar este tópico a este poema?




As letras e a arte ou a política e as armas, a paz ou a guerra, o demo ou o deus, a vida ou a morte , a esquerda ou a direita son finalmente a dúbida ou incerteza constante que permanece no transcorrer fugaz da vida, preguntas que esta non é quen de responder, de resolver pero que nós seguimos facendo. Deducimos que o adxectivo que define mellor este texto será logo o seu ton existencial, reflexivo ao xirar sobre as interrogantes e as dúbidas do ser.

b) FORMA: O nivel morfosintáctico cos seus recursos estilísticos expresan un ritmo ou dinamismo do texto que se complementa co seu contido.
9) Como se chama o recurso cuxa reiteración permanente provoca un ritmo lento favorable a recrearse na dúbida que comeza e remata en cada verso para repetirse unha e outra vez?
a) anáfora
b) paralelismo
c) polisindetón

Este recurso formal crea un ritmo machacón que recorda a un rezo, acorde coa tensión non resolta que a dúbida insatisfeita da nosa existencia provoca.

c) MUSICALIDADE: Analizamos neste apartado por ser do xénero poético os efectos sonoros que acompañan ao ton dubitativo e ao ritmo lento do poema. Ante a falta de rima aínda que si certas cadencias asonantadas en determinadas estrofas, a musicalidade imprecisa tamén recae na forma paralelística das interrogantes constantes e nese rematar de cada estrofa coa mesma pregunta a modo de retrouso ou refrán.
10- En que consiste este recurso? Copia o verso ao que nos referimos:

VALORACIÓN:
Neste último apartado debemos sintetizar o que fomos vendo nas partes anteriores do comentario para ratificar a coherencia co tema o idea central que cremos é o soporte do poema.

11. Vai enchendo coas palabras axeitadas o texto coa valoración final: O ton________________ acerca da existencia humana creado tanto polas constantes _________________ como pola __________________ existentes en cada verso, acompañadas por un ritmo___________, intensivo e reiterativo non carente de musicalidade a pesar da __________ de rima, certifica que o poema xira arredor da dúbida permanente do ser que pode ser un resumo da súa vida.

Esta temática________________
é unha das temáticas frecuentes nos poemas do autor, cuase relixiosa, como chegou a catalogala ao comentar precisamente o contido deste libro. Este tipo de preocupacións están presentes nunha boa parte das creacións poéticas desta época que arrinca a mediados do século XX, pero que se estende até os nosos días co que podemos concluír que estamos ante un poema claramente contemporáneo.

12- Na fotografía que encabeza esta entrada quen dos tres é o autor deste texto comentado?


Comentarios (0) - Categoría: PARA COMEZAR A COMENTAR TEXTOS - Publicado o 10-05-2020 14:10
# Ligazón permanente a este artigo
VERBOS IRREGULARES

VERBOS IRREGULARES EN GALEGO
Un verbo irregular é o que cambia de raíz ao conxugarse, pero cando o fai?

RAÍZ DE PRESENTE: Fíxate nos presentes de indicativo que hai que sabelos moi ben: A raíz de presente úsase para o resto dos tempos.

Outras irregularidades dos verbos irregulares:
- Poden presentar outras irregularidades noutros tempos ou persoas;
- Moitos destes verbos estenden a raíz da p1 do presente de indicativo a todo o presente de subxuntivo: caibo, caiba; pairo, paira; veño, veña; vallo, valla …

Actividades: (Para enviar por correo electrónico)
1-Conxuga os presentes de Indicativo dos verbos irregulares:
CABER
DAR
DICIR
ESTAR
FACER
HABER
IR
PARIR
PODER
POÑER
PRACER
QUERER
SABER
SER
TRAER
TER
VALER
VER
VIR

RAÍZ DE PERFECTO: Logo hai 4 tempos que son: 2 en Indicativo e 2 en Subxuntivo que usan a raíz denominada de perfecto que son:Pretérito e Antepretérito de Indicativo e Pretérito e Futuro de Subxuntivo, cos que traballaremos o próximo día.

(continuará)
Comentarios (0) - Categoría: GRAMÁTICA - Publicado o 26-04-2020 16:45
# Ligazón permanente a este artigo
SEGUIMOS LENDO EN GALEGO, POR QUE NON?
Cuestionario sobre o Capítulo 4

Supoñamos que hai catro persoas galegas e das catro persoas hai unha que non fala galego...


1- Por que falar en galego cando hai alguén que non o fala non é de mala educación?

Argumenta con alomenos tres razoamentos ben expostos unha resposta afirmativa, é dicir, non é de mala educación falar galego cando hai alguén que non o fala.


COMO RECOMENDAR UN LIBRO?
O primeiro que debes facer para recomendar un libro é redactar o texto que logo gravarás procurando seguir unha estrutura como a seguinte:

1- Indicar título, autor ou autora e a editorial.

2- Unha introdución sobre o tema ou temas principais que relata o libro.

3- Argumentos ou razóns polas que se recomenda o libro.

4- Despedida cun texto ou anécdota do mesmo ou simplemente recordando algo do máis relevante do seu contido para invitar a lelo.

Para que che resulte máis doada esta actividade, podes ver esta recomendación que che pode servir de modelo:



Varias propostas no facebook do Colexio:

Manuel Filgueira

Pablo Fariña

Marcos Alfonso

Matías Moldes

Mario García

Antía Docampo

Adrián González

Comentarios (0) - Categoría: SOCIOLINGÜÍSTICA - Publicado o 19-04-2020 22:36
# Ligazón permanente a este artigo
GALIMITO I

Comentarios (0) - Categoría: CREOCOMUNICACIóN - Publicado o 14-04-2020 21:35
# Ligazón permanente a este artigo
APRENDER GALEGO É UNHA PERDA DE TEMPO SE TODOS FALÁSEMOS INGLÉS NON HABERÍA PROBLEMAS PARA ENTENDERSE.

COMBATENDO OS PREXUÍZOS LINGÜÍSTICOS

Un insulto á intelixencia!

Hai razoamentos como o que aparece no título que non deixar de ser o que popularmente se di: Un insulto á intelixencia! Imos seguir co lectura do noso libro EN GALEGO, POR QUE NON? de Manuel Núñez Singala para procurar desmontar este tremendo prexuízo que agocha semellante afirmación.

"Escóitase con frecuencia, ata puidese parecer algo sensato: O desexo de que houbese unha única lingua para que toda a humanidade poida comunicarse sen problemas, sería algo moi práctico, non che parece?

En realidade tratase dunha frase moi velenosa. Para que o comprendas ben vouche contar unha historia coa que pretendo engañarte. Estate moi atento porque cando menos o esperes, zas! Intentarei tomarche o pelo!

Tres amigos deciden un día celebrar algo indo cear xuntos. De xeito que van a un bo restaurante e piden de comer e de beber o que lles apetece. Cando rematan solicitan a conta. O camareiro, moi amable, dilles que en toral son 250 euros. Cada un deles saca da súa carteira un billete de 100 euros. De modo que entre os tres xuntan un total de 300 euros.

Todo correcto ata aquí? Si? Repasa se non o ves claro.

Unha vez que pagan sóbranlles 50 euros. O gasto foi de 250 euros, pero como xuntaron 300 entre os tres, sóbranlles 50 euros. Dado que o camareiro se mostrara moi amable, deciden darlle unha propina de 20 euros. Neste momento sóbranlles aínda 30 euros, e como son tres amigos resolven que cada un deles recuperará 10 euros. De modo que cada un garda na súa carteira un billete de 10 euros. O custo da celebración foi, pois, para cada amigo, de 90 euros: 100 que cada quen puxo, menos 10 que recuperou.

Todo claro ata aquí? Si? Repasa se non o ves claro.

Ben, imos entón facer contas para que vexas que ata as cousas que parecen moi claras e moi correctas ás veces poden engañarnos. Porque, meu amigo, xa che tomei o pelo.

Partimos de 300 euros
Se cada un dos amigos puxo 100 euros e recuperou 10, cada un deles gastou 90 euros.
E como son tres a conta é moi fácil: 3X 90= 270 ou se se quere: 90+90+90= 270
270 euros aos que cómpre sumarlle os 20 euros de propina ao camareiro:
270 + 20= 290 euros.

A cuestión é, se gastaron 290, pero xuntaron 300, onde van os 10 euros que faltan?

Sorprendido?

Podes repasar as contas.

Confeso que cando mo contaron por primeira vez non só conseguiron enganarme, senón que me custou moito traballo comprender onde estaba a trampa.

Quizais a ti non conseguín engañarte e foses quen de descubrir o truco á primeira. Pero a miña experiencia dime que a maioría da xente non sabe moi ben onde van eses dez euros que faltan.

É igual, porque independentemente de se caíches na engano ou non, eu asegúroche que somos moitos os que "picamos", e entón a pregunta neste caso debería ser por que funciona este truco?

Funciona polo mesmo que tendemos a considerar a frase "Aprender galego é unha perda de tempo, se todos falásemos inglés non habería problemas para entenderse". É dicir, funciona porque nos dous casos se segue a mesma estratexia, formular mal o problema. E non só o problema está mal formulado, senón que se xuntan verdades, moi, moi evidentes, cunha mentira de xeito que o conxunto parece correcto..."

CUESTIÓNS
1- Indica onde está o problema dos 300 euros mal enunciado.
2- Agora repara na afirmación do título:"Aprender galego é unha perda de tempo, se todos falásemos inglés non habería problemas para entenderse" Redacta unhas 20 ou 25 liñas para responder por que é un insulto á intelixencia tal afirmación ou cal é mentira que presenta este prexuízo. Razoa a resposta con varios argumentos.

Dámosche dúas pistas ou puntos de apoio para elaborar esa resposta:
- Un refrán: "O saber non ocupa lugar".
- Un dito de Castelao, que seguro lembras, sobre as linguas e o ser humano.

3-A posteriori, ou se non sabes por onde saír, podes seguir lendo e rematar o CAPÍTULO 3, páxina 42-49 do libro En Galego, por que non? de Núñez Singala. Cando remates sinala as semellanzas e diferenzas entre o que ti deches como resposta na pregunta anterior e as que aporta Nuñez Singala. Boa lectura!

Comentarios (0) - Categoría: SOCIOLINGÜÍSTICA - Publicado o 02-04-2020 09:48
# Ligazón permanente a este artigo
DÍA MUNDIAL DO TEATRO: 27 de marzo
Agora que estamos a pasar unha terrible praga pode ser un bo momento para che propor unha actividade sobre esta obra de teatro de Roberto Vidal Bolaño:



Despois de ver o vídeo realizaremos a lectura dalgunha das escenas desta obra do PDF antes de responder ao seguinte cuestionario:

1- Como se chama a obra sobre a que estamos traballando?
2- Por que cres que leva este título?
3- A meirande parte dos personaxes desta obra que son? E que sagrada misión teñen?
4- O xénero teatral formalmente identifícase porque establece un diálogo (entre os personaxes ou entre un actor/actriz ou actores/actrices e o público).
En canto ao contido defínese por presentar un conflito (un enfrontamento de ideas) que ás veces se resolve felizmente, outras remata en desgraza.
Na presente obra, cal cres que é o principal conflito que se presenta?
5- Esta obra é unha traxedia ou unha comedia? Por que?
6- Esta obra ten unha temática crítica. A chamada é unha das escenas que destacamos. Realiza un breve comentario do seu contido crítico.
7- Gustaríache facer unha pequena representación teatral esta ou outra semellante? Por que?
Comentarios (0) - Categoría: TEATRO - Publicado o 26-03-2020 08:39
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal