Vicente Montoto, autoblografía


O mesmo mar
(A nevagación principia no capítulo I, ó que desde aquí chegas nun clic)

O meu perfil
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 ANTERIORES

II, primeira parte
Cara al sol.... etc.
CANDO INVENTEI O TEATRO
(primeira parte)


Na primavera do 1943, a eso das cinco da mañá do día 13 de abril (tempos de fame negra), nacín eu en Untes, unha parroquia de Ourense que co tempo tería grande sona, gracias ós peixes e anguías que servía, e aínda serve, o meu parente lonxano Lolo. Puxéronme o nome do meu avó paterno, ó que alcumaban “o tío Reza”. Meu pai, o Isaac, viña de facer a mili cando me fabricou, pero por esas cousas da vida, pois eran tempos horribilis, volvérono chamar a filas sen tempo pra casar. Pero tan pronto o licenciaron, ou nun permiso, non o sei, cumpriu coa Xulia coma un home, e casou. Por iso son oitomesino.

Miña madriña a Tía Peregrina, e meu padriño o Tío Euloxio, irmán da miña nai, dicíanme que a miña verdadeira nai foi a súa vaca “Marela”, que me alimentou naqueles difíciles tempos. Eu, polo que me contaron, xa era de bo dente antes de aprender a andar. Levábanme os meus pais con eles cando ían cavar as viñas, deitado debaixo dunha cepa, xunto á cesta do almorzo, e algunha vez pilláronme roendo nun anaco de touciño. Debo lembrar que Untes está no comezo do Ribeiro, onde o viño era e é o principal producto agrario. Coa miña primeira aparición na escena da vida, a miña querida prima Virxinia, filla dos meus tíos-padriños, sendo unha adolescente, aínda lembra con emoción que tivo por primeira vez nos brazos un bebé.

Falando da fame, lembro a heroicidade dos meus pais pra resistir. O Isaac atendía os eidos polo día, e pola noite saía nunha pequena barca que tiña a medias con outro a pescar, anguías coas nasas, e peixes nas redes. E a Xulia, coa cesta na cabeza, ía de madrugada, a pé, a vender os froitos do Miño e da horta á praza de abastos de Ourense. Oito quilómetros de ida e outros tantos de volta. E de cando en vez, tamén a pé, cruzando montes e regatos, a Xulia convertíase en estraperlista, traendo xabrón e café de Portugal.

Eu, que como direi logo, inventei o teatro, asistín a varios outros inventos. Un deles foi o da luz eléctrica. Lémbroo ben, pois cando o meu avó me mandou que lle alumease na adega, como so tiñamos unha bombilla cun largo fío pra toda a casa, collina pola rosca e descubrín que non so alumeaba, senón que daba un bo calambrazo. A pesar diso, creo que non soltei o fío e cumprín o recado. Tamén asistín o invento do cine. E dicir que antes do teatro eu xa andaba interesado no audiovisual. No curral dun veciño montaron o proxector e unha saba colgada dun balcón. Houbo que agardar que escurecese. Aquelo era máxico, pero tiña un inconvinte. Cada vez que a locomotora fumeante viña cara a min, eu tiña que apartar a cabeza pra deixala pasar. A radio, outro fabuloso invento, coñecino na tenda, que tamén era taberna.

Eran tempos de descubrimentos varios. A cartilla de racionamento, coa que eu ía busca-lo pan a Santa Cruz, unha parroquia próxima. O “suicidio” dun tío meu, irmán do meu pai, na vía do tren Ourense-Vigo, no que nunca crin, pero tampouco fun quen de saber nada moi concreto, salvo percibir o secreto co que se gardaba ese feito terrible. E xa feito un home de cinco anos, a aparición nun berce da miña irmá Magdalena, que me quería tanto que cada vez que eu ía ver pola fiestra como xogaban os rapaces no Camiño Real, botábase a chorar desconsolada e insoportablemente. E un ano máis tarde, cando xa comezara na escola unitaria onde cantabamos o "Cara al sol" cos brazos estirados coma os romanos, o berce ocupouno o meu irmán Paco. Miña querida Mada segue en Buenos Aires, onde faleceu hai pouco a nosa nai (o noso pai morreu moi novo, ós 43 anos) e meu amado irmán Paco veuse hai xa uns anos e instalouse nas Canarias.

Tempos de fame e descubrimentos. Tendo eu 7 anos un barco que saíu de Barcelona levounos ós cinco á Arxentina, e foi escapando da fame que descubrín o mar. Un dos meus grandes descubrimentos, o mar. E descubrín tamén que Buenos Aires non estaba tra-las montañas de Piñor, da outra beira do Miño, como eu imaxinaba desde a miña aldea de Untes, senón algo máis lonxe, a vinteún días por un camiño de auga. Corría o ano 1950.

Instalámonos na casa duns familiares, nun barrio do chamado Gran Buenos Aires. Nin na veciñanza, nin na escola, nin entre os rapaces cos que fun facendo amizade, me sentín en ningún momento estranxeiro. A integración foi inmediata, e os rudimentos de castelán que nos ensinara D. Carlos, na escola unitaria de Untes, foron de moita utilidade. Eu era un máis. Unha veciña, que imaxino era unha activista política, convidoume a formar parte do “Cuadro Peronista”. Lembrei o do “Cuadro Peronista” lendo un comentario dunha moza á miña primeira entrega desta autoblografia, no que fala do medo escénico.

¿Que era o “Cuadro”? Un grupo de cinco nenos, cada un cunha camiseta e unha letra do nome PERON, e cinco nenas co nome EVITA, postos mirando ó publico, cun abandeirado no centro. Cantabamos o himno peronista, que tanto lle gusta a miña amiga a gran actriz de Cangas do Morrazo Mónica Camaño, que di: “Lo muchacho peronista, todosunido triunfaremo, y como siempre daremo, un grito de corasón, viva Perón viva Perón. Por ese gran argentino, que se supo conquistar, a la gran masa del pueblo, combatiendo al capital....” Non lembro a cantos teatros me levaron, uns cantos, e todos impresionantes desde o escenario. Tampouco lembro que tipo de actos eran, supoño que político-propagandistas. Pero lendo o comentario desta moza da que falo antes, penso que debeu ser unha axuda pra superar o medo escénico, aínda que eu non soubese daquelas que ese medo existía.

(publico esta primeira parte do capítulo II, que.... continuará)

(ir ó capítulo seguinte)





Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 25-08-2007 22:59
# Ligazón permanente a este artigo
I
Vicente Montoto, actor, autor e director
DE OFICIOS, MITOS E FAMAS



Cando escoito a algúns rapaces e rapazas dicir que de maior queren ser “famosos”, quedo abraiado. Que xa non queiran ser bombeiros, policías, médicos ou mestres e soñen con ser informáticos, astronautas, xornalistas ou incluso actores, podo entendelo. Pero que teñan como modelo eses seres sen oficio coñecido (e posiblemente sen beneficio declarado en facenda) que enchen tantas horas de televisión-lixo, tantas páxinas de revistas prescindibles incluso nas perruquerías e nas salas de espera dos dentistas, asusta.
O máis próximo que lembro á miña aspiración pola fama, foi que no meu primeiro traballo profesional como actor, o meu nome chegase a figurar, hai case medio século, cando adolescente, no inmenso cartelón anunciador do espectáculo pró que fun contratado, que cubría a fachada do Teatro Alvear da Calle Corrientes de Buenos Aires. Foi unha decepeción, pero que non minguóu en min a decisión de completar a miña formación actoral compatibilizada co traballo nos máis diversos mesteres pra pagar as clases e permitirme a plena independencia familiar.
Coido que pronto entendín que a miña vocación polo oficio que ven enchendo de senso e paixón ata estes días, xa próximos á xubilación, a miña existencia, non tiña nada que ver coa fama, e tampouco coa fortuna, coa acumulación de riqueza.
Por suposto, certos personaxes, xa míticos, conmóvenme cando abro os seus libros, coñezo a súa historia, vexo as súas películas ou asisto a un espectáculo no que participan. E se as circunstancias me permiten velos de preto, en carne e óso, gozo inmensamente esa proximidade. O primeiro deslumbramento produciumo Josefin Baker, a Venus negra, actuando nun teatro da Avenida de Mayo de Buenos Aires. Tamén emotivo foi verme na presencia de Manuel Mugica Láinez, o autor de “Bomarzo”, no seu despacho de director do diario arxentino La Nación, a quen, coa ousadía que dan os poucos anos, fun a ofrecerlle os meus servicios pra enviar crónicas desde Galicia e saín cunha carta de recomendación que o escritor me ofreceu ó saber que viña facer o servicio militar, pra un xeneral español amigo seu. Ou o encontro coa inmensa Dolores Ibarruri, “Pasionaria”, en Roma, pouco antes da homenaxe no seu oitenta cumpreanos. E que dicir daquel gozo desmedido de estar a uns metros de Nicolás Guillén recitando os seus poemas, que inmediatamente cantaba Ana Belén, nunha daquelas impresionantes festas do PCE na Casa de Campo de Madrid. Ou a coincidencia con Alain Delon na sala de embarque e logo no avión, agachado tras unhas impenetrables lentes negras. Roco, o personaxe da película de Luchino Visconti, interpretado polo actor francés, foi o nome do meu tan querido can, que cando o vin na gaiola da Protectora de Animais e veu directo cara a min, descubrín que tiña os ollos de Delon.
Non teño ningún medo de caer na nostalxia a hora de impoñerme o compromiso de falar de min neste exercicio que quere ser o de deixar algunhas notas sobre a práctica dun oficio tan antigo, e con tanto futuro, como é o da interpretación. O mesmo soporte escollido pra facelo, un BLOG, que precisou que inventase un nome novo como é a autoblografía, non parece invitar a quedar na contemplación paralizante do pasado. Pero anticipo, nesta presentación de intencións, que non sei, nin me preocupa demasiado, o que vai resultar ó seu remate. De momento, autoimpóñome o compromiso de ir debullando experiencias profesionais e vitais con periodicidade.
A escolla desta ferramenta ten unha vantaxe: que non hai volta atrás, unha vez publicado en internet. E outra, que este blog non é un espacio pechado, e o lector ou lectora poden aportar os seus comentarios, críticas e achegas sen atrancos.

(ir ó capítulo seguinte)

UVEGÁ TEATRO
Comentarios (10) - Categoría: Xeral - Publicado o 20-08-2007 16:19
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
Hoteles Sierra Nevada