Vicente Montoto, autoblografía


O mesmo mar
(A nevagación principia no capítulo I, ó que desde aquí chegas nun clic)

O meu perfil
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 ANTERIORES

O "ROLEX" CUMPRE DOUS ANOS
"Rolex", dous aniños.
"Rolex" e o meu labrador, un amigo total.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 16-03-2014 12:48
# Ligazón permanente a este artigo
EQUIPOS UVEGÁ TEATRO
equipo Cochos1987: COCHOS, de Roberto Vidal Bolaño
Dirección: Vicente Montoto
Ficha artística e técnica. Intérprete: Vicente Montoto. Axudante de Dirección: Marco Antonio Alcázar. Escenografía: Uvegá Teatro/J.Méndez. Composición Musical: Modesto Pascual. Técnicos de luz e son: Eduardo Soto e Quique Orosa.
Colaboran coa súa voz: Xosé Manuel Beiras, Quico Cadaval, Miguel Cancio, Ana Cermeño, Susana Dans, Xavier Lourido, Xosé M. Olveira "Pico", Cándido Pazó, Pemón Bouzas, Xesús Redondo Abuín, Rodrigo Roel, Joam Trillo, Diego Varela, Marisa Soto, Christian Angermann, Hartmut Martsch e Antonio Mesa.

1988: TRÍNGUILIN TRÁNGALA, de Vicente Montoto.
Dirección: Vicente Montoto
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Pitusa Paz Cuevas, Susana Dans, Quique Orosa, Xavier Estévez e Mariajo Mosteiro. Música en directo: Roberto Sala (frauta) e Txus Bello (guitarra e percusión). Escenografía e vestiario: J. Méndez. Composición musical: Modesto Pascual. Realización escenografía, atrezo e vestiario: Pablo Seoane, Isabel Vázquez e Lola Area.

1989: FEDRA GOMEZ, de Vicente Montoto.
Dirección: Vicente Montoto
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Susana Dans, Xavier Estevez, Xavier Picallo, Luís Zahera, Mariajo Mosteiro e Xosé M. Olveira "Pico". Composición e dirección musical: Laura Quintillán. Escenografía: J. Méndez. Técnico de escena: Quique Orosa. Axudante de dirección: Marco Antonio Alcázar.

1990: CEA PARA DOUS, de Aldo de Benedetti.
Dirección: Roberto Salgueiro
Traducción: Adolfo Lozano Borroy e Vicente Montoto. Adaptación: Vicente Montoto.
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Vicente Montoto, María Riveiro e Quico Lago. Escenografía: J. Méndez. Técnico de escena: Quique Orosa.

1991: A ELAS E A CUNQUEIRO, de Álvaro Cunqueiro.
Dirección: Vicente Montoto
Intérprete: Vicente Montoto. Música en directo: Santi Pintos (arpa) e César Martinez (teclados e guitarra). Espacio escenográfico-pictórico: Monse Amigo.

1992: VOLVE O CABARÉ, de Vicente Montoto.
Dirección: Vicente Montoto
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Ismael Ferrón, Victoria Paz, Pablo Sanmartín e María Riveiro. Música: Xosé Ramón Santomil. Escenografía: Monse Amigo. Vestiario: Miguel Balboa.

1994: ELECTRA, de Manuel Lourenzo-Eurípides.
Coproducida coa E.D.G. Dirección: Manuel Lourenzo
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Luísa Merelas, Vicente Montoto, Alfredo Rodriguez, Patricia Vazquez e Pilar Pereira. Escenografía e vestiario: Xoán Manuel L. Eiris. Composición musical: Bernardo Martínez. Coreografía: Ana Vallés. Cartel: Isaac Días Pardo. Axudante de dirección: Cristina Domínguez. Técnicos de luz e son: Suso Barreiro e Alfonso Pérez Blanco.

1995: COPENHAGUE, de Andrés A. Vila e X.Cid Cabido.
Dirección: Manuel Lourenzo
Premio "Álvaro Cunqueiro" 1992
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Ibán Toxeiro e Xesús Balboa. Escenografía: Xoán M. López Eirís. Axudante de dirección: Xosé Pablo Rodriguez.

1995: VENENOS, de Xesús Pisón.
Dirección: Manuel Lourenzo
Premio "Rafael Dieste" 1994 da Deputación de A Coruña
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Ibán Toxeiro, Mara Sánchez, Xesús Balboa e Pepe Soto. Escenografía: Xoán M. López Eirís. Técnicos de escena: Suso Barreiro e Alfonso Pérez. Axudante de dirección: Xosé Pablo Rodríguez.


1996: PA, de Vicente Montoto.
Dirección: Manuel Lourenzo
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Vicente Montoto, Ibán Toxeiro/Francisco Lestón, Mónica Camaño e Xesús Balboa. Escenografía: Rodrigo Roel. Técnicos de son e luz: Alfonso Pérez e Octavio Más. Axudante de dirección: Xosé Pablo Rodriguez.

1997: MAGNETISMO, de Manuel Lourenzo.
Dirección: Manuel Lourenzo
Premio "Rafael Dieste" 1996
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Paco Campos e Xesús Balboa. Escenografía: Carlos Alonso. Iluminación: Octavio Más. Técnico de son: Alfonso Pérez. Axudante de dirección: Xosé Pablo Rodriguez.

1998: ZOCOS, de Vicente Montoto e Manuel Lourenzo.
Dirección: Manuel Lourenzo
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Francisco Lestón, Vicente Montoto, Mónica Camaño e Fernando Pérez. Vestiario: Carlos Alonso. Realización escenografía: Rodrigo Roel. Zocos: Xesús Martinez e Xosé Castro. Coreografía: Chedes Suárez. Iluminación: Octavio Más. Ilustración cartel e programa: X. Cobas. Colaboran coa súa voz: Xavier Lama, Cristina de Moura, Teresa Carrera e Pablo Rodríguez.

1999: UN HOME QUE SE PARECÍA A MACBETH, de Vicente Montoto
Dirección: Vicente Montoto
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Vicente de Souza e Vicente Montoto. Colaboran coa súa voz: Mónica Camaño, Susana Dans, Laura Ponte, Mabel Rivera e Anxo Tarrío. Escenografía: Carlos Alonso. Escultura: Ramón Conde. Composición Musical: César Martínez. Iluminación: Octavio Más. Técnico de escena: Pepe López Quintela. Axudante de dirección: Mónica Camaño

2000: A SEÑORITA XULIA, de August Strindberg
Dirección: Vicente Montoto
Traducción: Iolanda Ogando. Versión: Vicente Montoto
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Mónica Camaño, Vicente de Souza e Laura Ponte. Escenografía: Carlos Alonso. Música: César Martinez. Iluminación: Octavio Más.Técnico de son: Pepe López Quintela. Técnico de escena: Ramón Posada. Participan na gravación da música: Alfonso Franco, Santi Frutos, Xavier Bueno, Carlos Castro, Susana, Ruth e Xavier. Deseño gráfico: X. Cobas. Axudante de dirección: Iolanda Ogando.

2001: O RETRATO DE DORIAN GRAI, de Oscar Wilder
Dirección, adaptación e traducción: Vicente Montoto.
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Jabier de Fornos, María Lado, Xosé Manuel Esperante, Pablo Serantes e VicenteMontoto.
Escenografía: Carlos Alonso. Música: César Martinez. Técnico de iluminación: Octavio Más. Técnico de son: Pepe López Quintela. Técnico de escena: Alfonso Gutierrez. Realización vestiario: Mª Dolores Negreira. Fotografía: MARGEN. Imprenta: LITONOR. Axudante de producción: Ramón Abelenda. Axudante de dirección: Laura Ponte.

2002: MULLERES, de Franca Rame e Dario Fo
Dirección, versión e traducción: Vicente Montoto.
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Susana Dans, Laura Ponte e Mara Sanchez. (Laura Ponte é sustituída por Mercedes Castro a partir do 1º de xaneiro do 2003)
Escenografía: Carlos Alonso. Música: César Martinez. Deseñador e técnico de inluminación: Octavio Más. Técnico de escena: Pepe López Quintela. Técnico de son: Alfonso Gutierrez. Fotografía: Margen. Imprenta: Litonor. Axudante de Producción: Ramón Abelenda.

2004: PALLASOS, de Vicente Montoto
Dirección: Vicente Montoto
Ficha artística e técnica. Intérpretes: Xose Luis López “Sacha”, Mara Sánchez, Pepe Penabade, Matilde Blanco, Xosé Manuel Esperante e Vicente Montoto. Voz en of, Luis Iglesias.
Escenografía e deseño gráfico: Carlos Alonso. Música: César Martinez. Iluminación: Octavio Más. Clown asesor: Jouse García. Fotografia: Margen. Gravación: Cuarto Oscuro. Imprenta: Litonor. Costureira: Mª Dulces Negreira. Traxes pallasos: Menkes. Axud. Producción: Ramón Abelenda. Técnico de luces: Octavio Más. Técnico de son: Pepe López Quintela. Técnico de escena: Rubén Rodríguez. Axudante de dirección: Mara Sánchez.


2005: LORENZO VARELA, IRMÁN, COMPAÑEIRO, CAMARADA,
Dirección: Vicente Montoto
Voces: Matilde Blanco e Vicente Montoto
Música: César Martínez.
Comentarios (4) - Categoría: Xeral - Publicado o 21-02-2011 21:37
# Ligazón permanente a este artigo
AUDIOVISUAL
Eu como Carolo, heroe da Reconquista de Vigo

A miña presenza no audiovisual é escasa, aínda que a lista que publico mais abaixo disimúleo un pouco. Como exemplo, un botón. O traballo polo que mais xente me parou pra felicitarme foi nunha serie na que Imanol Arias facía de policía xitano da que non recordo o nome. Pasei un día en Vilagarcía de Arousa vestido de policía nacional, pero acabou a xornada e non entrei. Convocáronme pró día seguinte mais eu non podía. Pero a aparición do meu nome nos títulos de crédito do capítulo de marras lanzoume á fama.
En dobraxe, logo de moitos e longos cursos, estiven traballando durante uns anos. Nun momento dado había que negociar o convenio do sector, e alí estaba eu, na mesa negociadora. O convenio por fin asinouse, pero eu non volvín ter convocatorias.

Filmografía como actor ordenada por especialidades
Cine
La noche que dejó de llover (A. Zarauza, 2008);
Rafael (X. Bermúdez, 2008);
Heroína (G. Herrero, 2005);
Nena (X. Bermúdez, 1997);
La ley de la frontera (A. Aristarain, 1995);
Urxa (García Pinal/C.A.L. Piñeiro, 1989);
Gallego (M.Octavio Gómez, 1988);
TVmovies
Eduardo Barreiros (tvmovie) (Simón Casal, 2010)
La Bella Otero (tvmovie) (J. Frades, 2007);
Camiño de Santiago: A Orixe (tvmovie) (J. Algora, 2004);
Condenado a vivir (tvmovie) (R. Bodegas, 2001);
Documentais
Reconquista de Vigo (doc) (AV Media, 2009)
Flores tristes (doc) (M. Abad, 2008);
Domingo Fontán, pasión por la cartografía (doc) (V. Carrera, 1996)
Curtas
Caracolas (Buguinas) (cm) (M. Caruncho, 2008)
Historia da arte (cm) (Javier Batanero, 2007).
Cadea perpetua (cm) (C. Jiménez, 2007);
Adeus Edrada (cm) (R. Riós, 2006);
O partido (cm) (Colectivo Hai que botalos, 2005);
A todo tren (cm) (L. Mosquera,1995);
Coruña imposible (cm) (P. Rañal, 1995);
Contar (cm) (M. Abad,1994);
Un café de ollos verdes (cm) (A. Simón, 1992);
Esperanza (cm) (Ch. Piñeiro, 1986);
Teleseries
Gondar (teleserie) (TVG 2005);
A familia Pita (teleserie) (TVG,1997);
Pratos combinados (teleserie) (TVG, 1995);
Os outros feirantes (teleserie) (TVG, 1989);
Outros
O valor de IGU (videoxogo educativo) Interacción (2010)
Comentarios (3) - Categoría: Xeral - Publicado o 21-02-2011 21:33
# Ligazón permanente a este artigo
A FORMACION ACTORAL
Vicente Montoto, nunha foto de Tatán, xaneiro 2011
EPILOGO PRIMEIRO

A FORMACION ACTORAL

A formación actoral pode ser regrada ou non, pero sempre é aconsellable. A escola, como xa se ten dito, non fai xenios da interpetación, pero axuda a descubrilos.

E fundamental, é manter a curiosidade por aprender sempre, por formarse permanentemente.

Transmitir o aprendido, o descuberto no exercicio do noso oficio, ten algo de obriga e tamén de necesidade. Pode facerse nos procesos de dirección dun espectáculo, ou tamén en cursos dirixidos a diversos públicos.

Nos meus obradoiros planifico o traballo en cinco eixos:
a) A relaxación.
b) O idioma do corpo e o ritmo.
c) A memoria sensitiva.
d) A improvisación
e) O texto.

Os cinco apartados teñen en cada sesión de traballo unha evolución paralela. Nalgúns casos eu doulle o título de “Curso pra desaprender teatro”. Trátase de descubrir algúns vicios, que pra moitos son “leis” herdadas de vellos mestres, e ver na práctica como afectan á calidade da interpretación.

As primeiras indicacións que eu dou os participantes son:
- Deixar os zapatos e a cabeza na taquilla.
- Prohibido facer “teatro”.
- Nin o noso traballo nin o dos outros é bo ou malo, pode ser interesante ou non, nada mais.

Todo é corpo

O noso corpo é a ferramenta central pró traballo actoral. A enerxía necesaria sen a que non pasa nada, ten como enemiga mortal á tensión. A relaxación prepáranos pra deixar fluir a enerxía.

O corpo ten unha linguaxe propia e moi rica nas súas relacións co espacio, con outros corpos, cos obxectos ou co ritmo. A sabeduría que o noso corpo acumula é inmensa.

A vista, o oído, o olfato, o tacto, o gusto, están gardados no noso corpo, alertas sempre a calquera estímulo. E seguen presentes no noso traballo interpretativo, nas cousas e nas xentes que vemos, oímos, cheiramos, tocamos ou degustamos, tamén en escena ou no plató. Cando desconectamos dos sentidos estamos facendo “teatro”.

O texto, cando existe, pra instalarse con éxito, precisa un corpo receptivo, alerta.



Comentarios (3) - Categoría: Xeral - Publicado o 11-02-2011 21:00
# Ligazón permanente a este artigo
LORENZO VARELA
Lorenzo Varela2005: LORENZO VARELA, IRMAN, COMPAÑEIRO, CAMARADA

“Un río ancho como un mar prendido
a una orilla de costa temerosa,
y un valle en que los sueños de mi llanto
formaban amapolas sobre las vides secas.

Era el aire un espejo de distancias
y en cada instante la muerte de las horas
crecía en el silencio del olivo sin fruto.
La luz caía de un manantial de soles
y el esplendor del día daba mortaja al campo
desde el dorado y viejo silencio del Castillo:
¡Castillo de Gandesa, muerte a muerte torreado!
Parada la corriente del río, pensativas,
las aguas no decían su palabra marina.
Como si fuese un corazón, el tiempo,
latía sin moverse en cada flor rendida,
en cada piedra inerte, en cada hoja callada.

No era luz de vendimia aquella luz entera,
ni era el silencio puro el silencio del trigo,
ni las llorosas aguas del río inmóvil eran
lágrimas de molinos y sembrados.
Ni el espejo lejano del aire transparente
decía la figura del campo ensimismado.
Era que alguien se iba sin nombre y sin vestidos
y a su paso la sangre daba su flor pasmada.
Y no crecía el son de la espiga en el surco
porque alguien se llevaba el aliento del mundo,
el alba de los días.”


Este poema de Lorenzo Varela chámase “Muerte del héroe”. Unha foto da memoria do poeta dos seus anos de soldado na guerra civil, cando a batalla do Ebro.

“Lorenzo Varela, irmán, compañeiro, camarada”, foi a última producción de Uvegá Teatro, no ano en que se dedicou o día das letras galegas ó poeta de Monterroso (Lugo), nacido no mar, chegando á Habana.

Ficha artística e técnica:
Voces: Matilde Blanco e Vicente Montoto
Música: César Martínez


Comentarios (1) - Categoría: Xeral - Publicado o 11-02-2011 19:29
# Ligazón permanente a este artigo
2004: PALLASOS, de Vicente Montoto
Carlo Colombaioni
UNHA ENDOSCOPIA E CARLO COLOMBAIONI

O que son as casualidades. Tiveron que facerme unha endoscopia por cousas da próstata, e conversando coa técnica sanitaria que me preparaba pró trance, preguntei que posibilidades había de confundir os papeis cos dalgunha paciente e o resultado fose embarazo. Ela riu estrañada pola pregunta, e que aínda que sería a primeira vez que ela soubese dun caso semellante, podía darse.

Por aqueles tempos, ano 2002, fixen un curso en Pontevedra co gran pallaso italiano Carlo Colombaioni, no que descubrín algúns elementos das técnicas de clawn cheas de sabedoría pra incorporar á posta en escena. No 2008 chegaría a triste nova do seu falecemento.

A finais dos 90, como xa anticipei nun capítulo anterior, durante a escrita a catro mans con Manuel Lourenzo do texto de “Zocos”, convivimos un tempo na miña casa da aldea. Unha noite de trono, Manolo confesoume que tiña terror ós lóstregos, e que se non me importaba, viría a miña cama para sentirse protexido. A tormenta foise e puido durmir sen sobresaltos na súa habitación.

Con estes vimbios, e unha exhaustiva procura en internet sobre o embarazo masculino, que por certo ten abundante literatura científica, construín o cesto de “Pallasos”.

E tamén como resposta ó compromiso que asumín diante de moitos espectadores de “Mulleres”, de que na próxima tiña que falar dos homes.

As casualidades é o que teñen...

O vodevil

A estructura do texto, e do espectáculo, era a dun vodevil fragmentado. Unha acumulación de circunstancias que ían collendo un ritmo crecente que pra min era a clave da proposta.

Pepe Penabade ía asumindo a súa maternidade, o seu embarazo, dun xeito natural e verdadeiro, e ó mesmo tempo Xosé Luís López “Sacha”, nun proceso nada fácil pró actor e pró personaxe, a paternidade. Eles tiñan o oficio de pallasos.

Matilde Blanco era a moza dun dos pallasos, e a primeira defensora daquel sorprendente embarazo. Mara Sánchez era a enfermeira que daba credibilidade ós resultados das probas, e logo, nun segundo papel, a presidenta das nais solteiras que chegaba pra dar o seu apoio social ó futuro nai. Xosé Manuel Esperante, o mensaxeiro, representaba unha opinión externa de solidariedade cos pallasos. Eu era o director do circo.

Hai pouco, vendo de novo o vídeo da representación, volvéronme conmover os seus traballos.

Dúas opinións dos espectadores

Varios espectadores masculinos fixéronme saber a súa mágoa de que o embarazo non chegara a súa fin.

Un asistente a unha das representacións expresoume a súa admiración polo ben que falaba o galego a psicóloga arxentina. A Mara Sánchez alegroulle o comentario.

O equipo

Ficha artística e técnica.

Intérpretes: Xosé Luís López “Sacha”, Mara Sánchez, Pepe Penabade, Matilde Blanco, Xosé Manuel Esperante e Vicente Montoto. Voz en s.f. Luís Iglesias.

Escenografía e deseño gráfico: Carlos Alonso. Música: César Martínez. Iluminación: Octavio Más. Clown asesor: Jouse García. Fotografía: Margen. Gravación: Cuarto Oscuro. Imprenta: Litonor. Costureira: Mª Dulces Negreira. Traxes pallasos: Menkes. Axud. Producción: Ramón Abelenda. Técnico de luces: Octavio Más. Técnico de son: Pepe López Quintela. Técnico de escena: Rubén Rodríguez. Axudante de dirección: Mara Sánchez.

Dirección: Vicente Montoto



Comentarios (1) - Categoría: Xeral - Publicado o 17-12-2010 20:05
# Ligazón permanente a este artigo
2002: MULLERES, de Franca Rame e Dario Fo
Dario Fo e Franca Rame
“Si insulta l’onore del popolo siciliano sostenendo l’esistenza di un’organizzazione criminale chiamata mafia!”, dicia na comision de vixiancia da television do Parlemento italiano o senador Malagodi pra xustificar a retirada da televisión italiana do programa de enorme éxito de Franca Rame e Darío Fo. (No ano 1985, Malagodi é nomeado, polo presidente do Consiglio Giulio Andreotti, senador de por vida “per i servigi resi alla politica”

FRANCA E DARIO

Do mesmo xeito que un non debera morrer sen visitar a Alhambra de Granada, o que fixen recentemente por segunda vez, coido que hai autores que un precisa visitar pra vivir toda a intensidade deste oficio. Franca Rame e Dario Fo son pra min alguns deses autores necesarios.
A experiencia vivida en Uvegá Teatro con MULLERES foi das mais gratificantes pra min. E coido que pra todo o equipo.

Non foi doado atopar os textos orixinais. Pedinlle orientación a un sindicalista italiano nunha reunión no parlamento europeo. E nunha librería italiana de Bruxelas atopei varios textos. Decidinme por “Tutta casa, letto e chiesa”, que Franca Rame estreara no 1977, pero que seguían a ter unha enorme carga de profundidade. Escollimos do libro “Una donna sola”, “Il risveglio” e “Abbiamo tutte la stessa storia”, xunto cun prólogo que Franca Rame engadira nas súas representacións.

Eu adoitaba dicir que no éxito de MULLERES, que foi grande, a parte que a min me tocaba era ter acertado co casting: as actrices Laura Ponte, Susana Dans e Mara Sánchez. Da dimensión do traballo feito por cada unha delas é expresivo que as tres foran nominadas nos Premios de Teatro María Casares á mellor actriz protagonista. E a que se levou a xerra finalmete foi Laura Ponte.
Eu vin tóda-las funcións de MULLERES, que foron moitas, e sempre sentin un pracer que se renovaba en cada representación. E que continuaba logo, ó remate, na charla sobre as incidencias desa noite, ó que chamavamos “as notas”. E eso valíanos ás catro (Laura, Susana, Mara e eu) pra axustar, descubrir algún matiz novo, mimar en definitiva o traballo.

“Una donna sola”

Laura Ponte foi a muller sola. O texto é, o mesmo que os outros dous, dunha riqueza eu diría que infinita. E tamén tiña os seus perigos, xa que podía tentarnos a entrar en claves de comedia fácil, que soubemos evitar.

Laura, consciente da riqueza e tamén das trampas, pedíame constantemente: “dáme caña”. Foi un traballo minucioso de encaixe de Camariñas. A truculencia da situación aparentemente asumida por esa muller pechada na casa polo seu marido ía revelando a traxedia da secuestrada, sen perder o humor da situación límite, e das ferramentas de defensa desenvolvidas por ela pra escapar da loucura. Todo un mundo de sutilezas rotas por exabruptos cómicos que afondaban a traxedia da “donna sola”. A Laura estaba xenial.

“Il risveglio”

E de seguido, Susana Dans. Que actriz señoras e señores, que actriz. Esa muller que esperta, disponse a saír prá fábrica, é moi tarde, vai perder o bus, e non atopa a chave da casa. E ten que chegar antes de que as monxiñas lle pechen a gardería onde deixa ó seu bebé.

A desigualdade home-muller, a explotación compartida polo matrimonio obreiro e a dobre explotación dela, van debullándose mentres procura a chave que non aparece. Unha media hora de ritmo sostido, matizado, intenso, que logra unha execución perfecta de Susana, ata o desenlace final: “tódolos días da semana deberan ser domingo”.

“Abbiamo tutte la stessa storia”

E aparece entón Mara Sánchez pra dicirnos que “todas temos a mesma historia”. Neste texto de sexo, amor, embarazo non desexado, maternidade e preparación da filla pra enfrontarse a un mundo de gatazos vermellos, enxeñeiros informáticos e ananos mexóns, Mara é un milagre como actriz completísima, dunha creatividade insuperable.
Antes de que eu rematara unha suxestión pra resolver unha actitude física, unha voz prós personaxes do conto co que instruía á súa filla, ela xa a estaba executando cunha brillantez, cunha eficacia, e cunha entrega dificilmente repetible.

A partitura

As miñas experiencias como director fixéronme chegar a unha conclusión: un espectáculo precisa, sempre, unha partitura, un ritmo interno, unha orquestación, sen a cal quédase sempre a medio camiño. Cando os directores esquecemos esta necesidade, por moito aparato que poñamos no escenario, o espectáculo volvese insostible.

Atopado en internet

Xa comentei antes as voltas que tiven que dar pra chegar ós textos de Franca Rame e Dario Fo en italiano. Atopei en internet unha páxina que é unha xoia prós que queirades ler eses textos. É a seguinte:

http://www.archivio.francarame.it/indexpubblicazioni.asp

Discriminacion positiva

Cando puidemos facer algunha pequena temporada, como en Santiago, inventamos un sistema de discriminación positiva prós homes: a muller pagaba a entrada e el entraba de balde.

En máis dunha ocasión, algún dos homes asistentes, á saída do teatro, veume recriminar que aquelo fora unha “encerrona”. E eu encantado de que así fose.

O equipo de “Mulleres”

Dirección, versión e traducción: Vicente Montoto.
Intérpretes: Susana Dans, Laura Ponte e Mara Sanchez. (Laura Ponte é substituída por Mercedes Castro a partir do 1º de xaneiro do 2003)
Escenografía: Carlos Alonso. Música: César Martinez. Deseñador e técnico de inluminación: Octavio Más. Técnico de escena: Pepe López Quintela. Técnico de son: Alfonso Gutierrez. Fotografía: Margen. Imprenta: Litonor. Axudante de Producción: Ramón Abelenda.


Comentarios (1) - Categoría: Xeral - Publicado o 05-12-2010 21:27
# Ligazón permanente a este artigo
2001: O RETRATO DE DORIAN GRAI, de Oscar Wilde
Oscar Wilde, autor de O retrato de Dorian Grai

¿POR QUÉ “O RETRATO DE DORIAN GRAI”?

De sempre son un admirador da brillantez dos textos de Óscar Wilde. Mais, como di o propio autor, “A beleza é o símbolo dos símbolos, revélao todo porque non expresa nada”. Pode ser esa a razón que fixo que nunca me tentara montar un dos seus textos. Pero relendo a súa única novela, “The picture of Dorian Gray”, cheguei ó convencemento de que esta abordaba un tema universal nunca resolto, e con múltiples expresións na sociedade actual, a consecución da eterna xuventude, coa mesma brillantez.

E aínda mais, a abundancia de diálogos levoume a imaxinar que en “O retrato” había un texto teatral, que no momento histórico que lle tocou vivir ó autor, o renacer do conservadorismo moral e político inglés que o mesmo Oscar Wilde sufriu nas súas carnes, facían imposible a súa posta en escena.

A partir desta percepción, e logo de consultar ducias de edicións da novela, e ler o seu texto do cárcere, os seus poemas, e múltiples biografías, puxen mans a obra de adaptar ó teatro este texto.

Foi un traballo minucioso, complexo e apaixonante.

UNHA FELIZ COINCIDENCIA

Coincidindo co proceso de adaptación de “O retrato”, participei en Santiago de Compostela nun curso de teatro físico impartido polo mestre británico John Wright. Foron uns días de intenso e apaixonante traballo. E entre os compañeiros que participaban no curso foron aparecendo os que serían os personaxes da versión: Xosé Manuel Esperante (Dorian), Paulo Serantes (Basil, o pintor), e Xabier Deive (Lord Henri). O reparto completariámolo María Lado (Sibil) e eu mesmo como Xavier.

Aplicamos as nocións recibidas sobre o traballo da máscara (entendida como máscara física integral, non no senso grego), e como todos tiñamos claves comúns e frescas, foi moi proveitoso o traballo preparatorio prós ensaios.

A DRAMATURXIA

Eu tiven moi claro dende a mesma adaptación á posta en escena que Dorian era o resultado, por acumulación na súa evolución, da influencia do presuntuoso e desocupado Lord Henri, do pintor Basil, pechado no seu mundo de artista, e do medio sofisticado e egoísta no que se movían. Sibil, en principio namorada de Dorian, poría en evidencia a hipocrisía na que este se desenvolvía, ó levar ó teatro elementos da realidade. E Xavier, o pai de Sibil, era a representación do mundo real, da miseria e do traballo.

A acumulación expresábase tamén no espacio escénico, que ía variando de cor (o branco do estudio do pintor, o colorido das ricas teas mercadas polo Lord, ata a casa de Dorian, que aparecía debaixo desas capas. A luz cumpría idéntica función, con un sistemas de burras cos focos á vista no escenario.

O vestiario era actual, pero coidando a diferenciación de estamentos sociais. O almacén de restos de tempada dunha refinada boutique santiaguesa de roupa de homes permitiu darlle o empaque necesario, e a prezo de saldo, claro.

Coido que o resultado, con todo o que tiña de reto ó tratarse dun texto amplamente coñecido como novela, foi moi digno.

UN CHEO HISTÓRICO

As dúas funcións de “O retrato de Dorian Grai” que fixemos na sala grande do Centro Cultural Caixanova de Vigo foron certamente sorprendentes. Enchemos os dous días o amplo aforo da sala de concertos, cunha resposta entusiasta do público ó remate das actuacións.

Toda a xira tivo unha acollida importante nos diversos teatros e auditorios.


Ficha artística e técnica.

Intérpretes: Xavier Deive (daquela Jabier de Fornos), María Lado, Xosé Manuel Esperante, Paulo Serantes e Vicente Montoto.
Dirección: Vicente Montoto

Escenografía: Carlos Alonso.
Música: César Martinez.
Técnico de iluminación: Octavio Más. Técnico de son: Pepe López Quintela. Técnico de escena: Alfonso Gutiérrez. Realización vestiario: Mª Dolores Negreira. Fotografía: MARGEN. Imprenta: LITONOR. Axudante de producción: Ramón Abelenda.
Axudante de dirección: Laura Ponte.




Comentarios (1) - Categoría: Xeral - Publicado o 19-11-2010 21:48
# Ligazón permanente a este artigo
XXXI autoblografía
August Strindberg
2000: A SEÑORITA XULIA


Adentrarse na vida e obra de August Strindberg (non imaxino outro método pra representar a un autor) é facer unha viaxe imposible no centro dun tornado, dun furacán. Strindberg ten a lucidez dun tolo; ama ás mulleres coa mesma paixón con que as odia; combate ós poderosos ó mesmo tempo que parece aspirar a ter un lugar entre eles. Fuxe ó mesmo tempo que procura respostas na relixión. As súas ideas políticas son tan variables como os seus estados anímicos, sempre nos extremos, sen pararse nas contradiccións.

“A señorita Xulia”, segundo a miña lectura, resume con contundencia, mellor que ningunha outra peza teatral do autor, ese volcán en erupción que recoñecemos nos seus relatos, na súa biografía.

E no prólogo de “A señorita Xulia”, August Strindberg fai interesantísimas consideracións teóricas a xeito de recomendacións sobre o feito teatral. Moitas con plena vixencia, e incluso outras, aínda como negación, relativas á fragmentación ou o que sería o distanciamento brechiano, que son expresivas da súa fonda paixón polo teatro.

A versión que eu fixen, en estreita colaboración con Iolanda Ogando, que se encargou da traducción, coido que me permitiu, a hora da posta en escena, poñer en primeiro plano a complexidade, mesmo a escuridade do texto. Non deixa de ser significativo que nalgún momento o mesmo Strindberg manifestase dúbidas sobre á necesidade da presencia de Cristina, a criada, que expresa xustamente, e con moita transparencia, unha relixiosidade rigorosa, ó tempo que unha impiedade hipócrita e unha defensa do “estatu quo” do papel dos servidores e dos señores. Chamoume gratamente a atención que Manolo Lourenzo, un admirador e bo coñecedor de Strindberg, me comentase xustamente que el nunca lle vira ese protagonismo que tiña na miña lectura o personaxe de Cristina.

Logo de barallar varias ideas, concluín que o espacio idóneo prá miña “Señorita Xulia” era o patio intermedio entre a casa do amo e as vivendas dos criados, ó aire libre. Un espacio neutral. Á esquerda estaba suxerida a casa do señor, coa entrada de servicio e a da cociña. Ä dereita o tronco dunha árbore e un palanganeiro, e no fondo unhas ramas verdes que anunciaban o bosque, nunha noite de San Xoán. Nese terreo de ninguén, unha mesa e cadeiras da casa do amo que por algunha razón (o espectador decidiría) habitaban un espacio impropio. E fervendo ó lume dunha fogueira, unha pota de cobre na que se preparaba un bebedizo. E como unha espada de Damocles, penduraba a campá, coa que o señor conde ausente anunciaría a súa presencia.

Prá iconografía e a música do San Xoán nórdico foime de moita axuda o material, gráfico e sonoro, que me regalou amablemente a Embaixada de Suecia en España.

O libro que pubicamos do espectáculo xa está no Museo Strindberg, no 85 da Rúa Drottninggatan de Estocolmo, que fora a casa na que o autor pasou os seus derradeiros anos ata a súa morte no 1912. No seu enterro foi despedido por 50.000 suecos.

ALGUNHAS TEORÍAS

Dicía hai mais dun século August Strindberg que “...os donos dos teatros queren farsas, como se a alegría de vivir consistise en ser estúpido e describir ás persoas como si todos tivesen o baile de San Vito ou rebordasen idiotez”.

Eu teño a percepción de que actualmente no noso teatro o tratamento que se da a moitos autores fundamentais da dramaturxia universal, procede máis do utilitarismo pra un lucimento persoal do ego do “encenador”, que din os portugueses, que dun esforzo de afondar no propio texto.

“O encenador deverá transmitir o autor/poeta/dramaturgo do palco para o espectador em estado de Arte Pura, ou seja, a criação pessoal de cada um dos seus meios de expressão deve integrar-se, harmoniosamente, na sua própria criação. Se ultrapassar o modelo ou a peça conduzindo-os para vias estranhas à sua criação, estará a invadir o território e a trair o espírito do poeta. Deverá regular a sua acção em função do tipo de teatro e do respectivo público e preencher, através da encenação, no palco, as situações incompreendidas ou desconhecidas do espectador, perante as palavras do texto”. Ana Isabel Morais

Este fenómeno vense dando ata hoxe mesmo, con contumacia, dun xeito moi especial en certas produccións do noso Centro Drámatico Galego. Valle Inclán, Shakespeare, Brecht e outros son algúns exemplos.

Doutra banda, temos, segundo opinión dos alumnos das primeiras fornadas da tanto tempo agardada Escola Superior de Arte Dramática de Galicia, un exceso de teoría na aprendizaxe do oficio, que pode deixar indefensos e confusos ós seus receptores.

E volvendo a Strindberg, chamoume moito a atención unha advertencia súa, que coincidía co guión dun curso que eu andaba artellando daquelas pra “desaprender teatro”. Dicía: “Non soño con ver a espalda do actor ó longo de toda unha escena importante, pero desexo ardentemente que non se interpreten as escenas decisivas dunha obra xunto á concha do apuntador, como se se tratase dun dúo que espera o aplauso, senón que se represente no lugar esixido pola acción”.

A frontalidade, que continúa a desafiar co seu artificio unha lei incluso física, como é a atracción dos corpos, a relación dramática dos corpos, a linguaxe corporal, segue a campar nos escenarios pese a evolución textual e estética habida desde os tempos de Strindberg – avanzado da renovación do teatro moderno, que por aqueles anos compartiría con Chejov e Stanislavski.


Os actores e actrices

“A señorita Xulia” foi interpretada por tres enormes profesionais galegos.

Xulia foi a miña querida Mónica Camaño. ¿Que outra actriz podía ser? Que traballo mais potente, mais matizado, mais brillante o que realizou Mónica. O proceso que vive o personaxe, desde a altivez inicial ata o esmagamento total que a leva a un tráxico final, era unha verdadeira xoia interpretativa. Por este traballo (como por moitos outros), Mónica Camaño foi finalista dos Premios de Teatro María Casares.

Cristina, a criada bordouno outra querida amiga, Laura Ponte. Como xa dixen antes, Cristina ten na miña versión un protagonismo semellante os demais personaxes. O seu mundo de pócimas e defensa activa da submisión dos criados ós amos, o integrismo relixioso, e no seu momento a impiedade e hipocrisía desa mesma relixiosidade, xogan un papel clarificador.

Meu tocaio Vicente de Souza era o criado, un personaxe cheo de dificultades, que dificilmente puidera encontrar mais eficaz e brillante intérprete. Servil ata a covardía absoluta co amo, e violento e calculador ata a inducción o suicidio coa desnortada señorita.

A composición musical de César Martínez, enormemente suxerinte, era un personaxe mais para definir aquela noite de San Xoán máxica e terrible. E a luz de Octavio Más completaba con toda beleza e dramatismo o paso da noite ó temido día.

Ourense

“A señorita Xulia” é o único espectáculo de Uvegá Teatro, a compañía dun ourensán, que foi incluído na programación do Teatro Principal da miña cidade. E a piques estivo de non poder representarse. ¿Que pasara? O CDG ampliara as funcións dun dos seus espectáculos no que traballaba Mónica Camaño, coincidindo coa nosa data de Ourense sen consultarlle, e Mónica informoulles que ese día o tiña comprometido. O Director do CDG, nun encontro nas rúas de Santiago, ameazoume con que esa función de Ourense non se faría, xa que “o que ti tes é só un compromiso de palabra da actriz, e a palabra lévaa o vento” (textual). Eu respondinlle como despedida e remate da conversa, que afortunadamente, aínda queda xente de palabra. E así era, Mónica mantivo o seu compromiso e quen tivo que cambiar as datas foi o CDG. É que a Mónica Camaño é moita Mónica.






Comentarios (4) - Categoría: Xeral - Publicado o 09-11-2008 02:45
# Ligazón permanente a este artigo
XXX
Vicente de Souza e Vicente Montoto en Un home que se parecía a Macbeth
1999: UN HOME QUE SE PARECIA A MACBETH


Tráxico e atípico agosto de 2008. Ducias de mortos no accidente de Spanair, en Madrid, e uns poucos superviventes gracias, parece ser, a caer os seus corpos nun regato. Un mociño, coido que da Costa da Morte, lembrando angustiado pola radio a morte do seu gran colega, de 23 anos, da muller deste, 19, e do bebé de ambos, por fin axudoume a soltar tamén a min as bágoas que se resistían a saír.

Na miña mochila, os días que o sol o permite, que son poucos, levo de acompañante a Baroña “La saga/fuga de J.B.”, de Gonzalo Torrente Ballester, que aínda non lera, posiblemente asustado polas 600 páxinas, e en libro de bolsillo (de mochila). Que grande é D. Gonzalo, que gozo lelo, incluso cando ironiza (¿ou é unha autocrítica?) coa censura franquista.

Prós descansos nos paseos vespertinos polos sendeiros da beira do Tambre, lévome unha novela curta de Henry James, “Daisy Miller”, absolutamente deliciosa. E na casa, veño de dar remate a un libro de contos de Edgar Allan Poe, alucinante pola beleza poética da súa prosa, como grande é o seu poema “O corvo”.

E vaia coincidencia. Poe morre no 1849, ós corenta anos. Henry James nace no 1843 e morre no 1916. Torrente Ballester nace en Ferrol no 1910. H. James nace seis anos antes da morte de Edgar Allan Poe, e Gonzalo Torrente Ballester seis anos antes da morte de Henry James. O que son as casualidades...

E tamén é casualidade a chegada as praias das Rías Baixas de paquetes de cocaína soltados polos narcos no mar. Digo isto, por que eu antes de poñerme a escribir cada un destes capítulos, vouno fabricando mentalmente. Organizando a documentación que preciso. E como todos saben (é un chiste), “Un home que se parecía a Macbeth” é unha historia de narcotraficantes. É o mesmo sistema, o de fabricalo mentalmente, que adoito utilizar cando escribo un texto teatral.

ANTECEDENTES

“O clan dos Vilouta é cousa do pasado, amigo e señor meu.
Sentín como nunca sentira o pracer de matar. (XOGA CON MIMO COA PISTOLA).
Non quedan inimigos. A ría é nosa.
¿Pra qué entón emporcallar de sangue a miña casa?
O teu odio polo inimigo, querido Duncan, e tan grande coma o amor polos teus. Nomeáchesme o teu segundo e non podía traizoar a túa confianza.
Hai negocio pra todos.
Co teu poder e as miñas artes pró tiro infalible temos o éxito asegurado.
É preciso administrar o sangue con intelixencia, sen deixarnos envelenar polo pracer que produce.
A paixón desordenada arrastraríame por un barranco do que non coñezo o fondo.
É-lo meu amigo, o meu protector.
Eu son a túa man dereita e ti fuches o meu confiado hóspede.
Ninguén entendería, nin o peor inimigo, a tola idea que habitou a miña cabeza, non o meu corazón.
Ata as ducias de mortos que deixei no camiño sairían do fondo do mar, dos pozos de cal viva, dos muros de cemento,
pra cuspir fel nos meus ollos e arrinca-la miña alma pra botarlla ós cans,
que a desprezarían.
¿Onde me ía levar esta ambición sen sentido?
Teño máis, moito máis do que nunca puiden imaxinar. E duplicarei, triplicarei en pouco tempo o que hoxe posúo.
E o poder que sempre ambicionei dásmo ti coa túa confianza cega.”


O texto anterior, que está ó comezo de “Un home que se parecía a Macbeth”, escribino nun curso de Guillermo Heras, como exercicio sobre a literatura teatral contemporánea, e especificamente sobre o “Hamletmachine” de Heiner Müller, a mediados dos anos 90.

O narcotráfico en Galicia, que a principio dos anos 70 se organiza a partir das redes seculares de contrabando de tabaco, faise dramaticamente presente. A conivencia de certos servidores públicos, e mesmo a “aceptación” do contrabando a nivel popular, especialmente nas zonas que atopaban nel un modo de vida, facilitou a “reconversión”. Os numerosos mortos, especialmente entre a xente moza, por sobredoses e pola SIDA, e o goteo de crimes entre os clans enfrontados polo control do negocio puxeron a voz de alarma.

E a partir dese exercicio textual, inspirado no personaxe do “Macbeth” de William Shakesperare, púxenme mans á obra.

AS FONTES

As fontes foron varias pra documentar (aínda que sen pretensión de “docu-drama” como diría na súa crítica Camilo Franco) a miña historia. As primeiras e fundamentais estaban nos medios de comunicación. A hemeroteca da biblioteca da Deputación da Coruña, a carón do Teatro Rosalía de Castro, tívome de cliente durante varios meses. O persoal, con gran amabilidade e profesionalidade, íame traendo os enormes mangados de xornais de moitos anos atrás. Daquelas, e non hai tanto tempo, internet non era o que é hoxe.

Eu tiña na memoria as informacións lidas, escoitadas na radio ou vistas na televisión, sobre as detencións; os xuízos; a visita de Fraga a Portugal pra “presuntamente” encontrarse cos narcos; os movementos en varias alcaldías; a loita de “Érguete”; a denuncia dun sindicato policial de cambios de competencias da Garda Civil e de outros corpos de vixiancia aduaneira; os policías e gardas cómplices, antes no contrabando do tabaco, logo no narcotráfico, descubertos e procesados...

Tamén lin o que atopei, como “A guerra do tabaco” de Carlos Reigosa, e os estudios publicados polo periodista de Vilagarcía Felipe Suárez. E por suposto, múltiples versións do “Macbeth” de Shakespeare, que serve de fío conductor do texto. E xa avanzada a escrita, relín “O mociño persa”, de Marguerite Yourcenar, que me axudou a afondar nalgunha teima miña relativa a esa “comprensión” que a historia adoita ter cara a xenocidas como Alexandre Magno, e a sociedade cara os narcotraficantes, que tamén sustentan o seu poder no asasinato directo e na morte indirecta.. E tamén “A laranxa mecánica”, de Kubrick axudoume a situar ese mundo de violencia que está instalado máis alá e mais arriba dos mafiosos.


O ESPECTÁCULO

Vicente de Souza, o Mac, fixo un traballo impresionante. Eu mesmo tiña unhas aparicións mínimas, xa que o peso interpretativo o levaba o outro Vicente. Tres grandes actrices e grandes amigas, a serea Susana Dans, as bruxas Laura Ponte, Mónica Camaño (que tamén foi axudante de dirección), e Mabel Rivera, puxeron as súas marabillosas voces, así como o meu veciño e alumno do Obradoiro de Teatro de Portomouro, Anxo Tarrío, cando aínda era un neno. Unha cabeza de Mac esculpiuna pró espectáculo o prestixioso artista plástico Ramón Conde, e o espacio escénico, impactante, foi de Carlos Alonso.

Hai que dicir, prá posteridade, que os concellos das zonas mais afectadas pola temática de “Un home que se parecía a Macbeth” foron os menos interesados en programar o espectáculo.




Comentarios (2) - Categoría: Xeral - Publicado o 30-08-2008 15:18
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
Hoteles Sierra Nevada