Viaxes O Lóstregho


Furancho Oficial de Cabañas & Catoira Travels
A partir deste santo día de Nadal do ano 2006 este vai ser o Furancho Oficial da xa célebre axencia de viaxes perralleiros Cabañas & Catoira Travels. Este e-zulo está especialmente deseñado para todos aqueles infelices ós que xa non lles carbura ben o 4 Latas, que xa están cansos de viaxar con AirZambia ou que levan toda a vida facendo auto-stop en carromato. Chegamos a un punto onde a xente moderna quere viaxes modernas, opinións modernas e visións modernas. Pois ben, para estes últimos non é esta páxina. Estes deben ir á páxina da COPE. Neste "fotolog" haberá fotos das nosas viaxes, comentando diferentes aspectos e anécdotas vividas. Recomendaremos lugares e esperamos que todo o mundo o pase ben e teña ganas de repetir a visita.

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Común temos a patria: Biografía dos irmáns Villar Ponte

Pois nada, que últimamente nas miñas lecturas estoulle dando duro a ese xénero da biografía (non me desagrada en absoluto), e algunhas delas, non poucos, tratan sobre persoeiros da cultura galega.

Neste caso lin un libro que fala da vida e obra dos dous irmáns Villar Ponte, Antón e Ramón. Foi escrita por Emilio Xosé Ínsúa (hai uns anos xa lin outra obra del sobre as Irmandades da Fala) e Xurxo Martínez González.

Como acabo de dicir, ao ler o libro sobre as Irmandades da Fala, está claro que Antón Villar Ponte xa saíu naquel con moita presenza, porque foi o principal inspirador e motor durante moito tempo, así que algunhas cousas xa me soaron. Pero como Antón fixo moitas cousas máis, había moito que contar. Pero tamén tiña moito interese por saber que fixera Ramón, un deses persoeiros algo esquecidos, claramente eclipsado polo seu irmán maior.

Como primeira anécdota, diremos que Antón se chamaba realmente Antonio Ramón José Ponciano. E Ramón chamábase Ramón Ponciano. Así que, como vedes, os dous se chamaban Ramón e Ponciano, xa que este último era o nome do seu pai. Eran o segundo e o cuarto dun conxunto de cinco irmáns (3 homes e 2 mulleres), pero todos os demais morreron bastante novos de tuberculose, unha auténtica pandemia nesa época, así como os seus pais, aos que perderon cando aínda eran noviños. Naceron en Viveiro.

Podíamos empezar con Antón. Foi un xornalista e político moi polemista pero moi aprezado, e a súa morte causou unha grande ondada de dor na Coruña. Morreu en marzo de 1936, uns meses antes do golpe militar e do referendum que aprobaba o Estatuto galego, que nunca chegou a entrar en vigor. De feito, acababa de ganar un posto como parlamentario uns días antes de morrer, pero xa non puido tomar posesión. Xa fora parlamentario en Madrid ao comezo da II República, do ano 31 ao 33.

Como neste libro explican en detalle toda a súa traxectoria profesional, poden verse claramente os seus vaivéns, cambios de opinión e criterio, que non quedan moi bonitos. Pero tamén é certo que a época foi moi convulsa e as situacións sociais e políticas eran tan extremas, que non debía resultar nada doado gardar un mínimo de coherencia.

Tamén chama a atención o cambio de criterio con respecto ao idioma, aínda que ese tema era moi peliagudo na época (ou sexa, máis ou menos como agora). Cando puxo en marcha as Irmandades da Fala na Coruña, xa tiña 35 anos. Ata aquel momento só falara ou escribira en castelán, aínda que cada vez ía animando máis a falar e escribir en castelán e a preocuparse pola cultura e situación de Galicia.

E o mesmo poderíamos dicir da súa militancia política. Está claro que ao ser o impulsor das Irmandades, naqueles anos iniciais era unha das estrelas do nacente nacionalismo galego (el foi un dos que dixo que rexionalismo e galeguismo xa eran termos obsoletos, había que ser nacionalista). Pero poucos anos despois, parte das Irmandades dixeron que había que dar o salto á política para intentar quitarlle algo de poder aos partidos turnistas e caciquís. E el non estivo de acordo en absoluto e chamaba á abstención. De aí naceu a Irmandade Nacionalista Galega, onde estaba con Risco e Otero Pedrayo. Pero uns anos máis tarde cambiou de criterio e meteuse en política e incluso saíu elixido deputado pola Coruña a comezos da II República. E obviamente, por ese cambio de opinión, os nacionalistas chamáronlle de todo, e el defendiuse como mellor puido, como fan sempre os políticos, que nunca se equivocan. Antes diso incluso foi concelleiro na Coruña durante uns meses na época da Dictadura de Primo de Rivera, elixido sen eleccións. Dimitiu por dignidade, pero chamáronlle de todo, e seguramente con moita razón.

Ao principio da República, fundou xunto con Casares Quiroga e outros a ORGA, que teoricamente era un partido de esquerdas, republicano, federal e algo nacionalista, sobre todo grazas á presenza de Antón. Tiveron un bo éxito nas eleccións do ano 31, el foi elixido deputado pola Coruña, e Casares Quiroga foi incluso Ministro de Gobernación. Pero axiña viuse que o "cacique" do partido era Casares Quiroga, tomaba todas as decisións e eliminou todo rasgo autonomista do partido, ese tema nunca era prioritario. Antón foise desencantando, marchou ao final daquela breve lexislatura no ano 33, e a comezos do ano 34 xa estaba no Partido Galeguista. Para moitos, foi unha grande alegría, pero algúns non lle perdoaban todos os deslices anteriores.

E por rematar con algo, estivo emigrado en Cuba durante un par de anos, cando tiña case 30 anos. Tivo un certo éxito pero tamén foi moi polémico (vamos, que non deixaba indiferente o rapaz), e iso obrigoulle a vivir en La Habana primeiro e despois en Camagüey, porque se creara algúns inimigos poderosos na capital. E tamén dicir que, de formación, el era farmacéutico. Tivo botica durante varios anos en Foz, pouco antes de marchar para Cuba. E cando volveu a Galicia, estableceuse na Coruña, e tivo botica en Monelos, supostamente durante toda a vida. Teoricamente é do que vivía, pero coa intensísima vida política e xornalística que tivo durante décadas, a verdade é que as contas non me saen.

E que dicir de Ramón? Foi moi eclipsado polo seu irmán maior, aínda que el tamén faría algo (ou non o faría, máis ben) para que fora así. Tiña nove anos menos que Antón, e coa morte dos seus pais, foi criado por dúas tías, que eran moi beatas. Debido a iso, el tamén tiña un sentimento relixioso moi profundo, e aí xa está unha grande diferenza con respecto ao seu irmán, que defendía o laicismo e a non interferencia da Igrexa nos asuntos públicos.

Ramón era moi belixerante co tema do idioma, incluso máis que Antón. De feito, parece que a idea de fundar as Irmandades da Fala foi unha idea que inspirou Ramón, pero que Antón liderou. Polo que se pode ler nalgunhas cartas e artigos, semella que nalgúns momentos, na refrega política, Ramón tiña certa tendencia a defender e/ou recomendar a violencia ou a loita armada, se era necesario. De feito, chamáballe moito a atención o proceso irlandés (que estaba pedindo a independencia naquel mesmo intre) e o ruso.

Ramón viviu boa parte da súa vida en Viveiro. Incluso chegou a ser alcalde, nun breve lapso duns meses ao comezo da II República. Pero foi un momento de tanta tensión (sobre todo polo "fogo amigo"), que dimitiu ao pouco tempo e non quería saber nada do tema.

No tramo final da II República, estaba moi descontento co xiro esquerdista que estaba dando o Partigo Galeguista. El fixérase militante do mesmo dende o comezo, no ano 31, non como Antón. Pero o seu conservadurismo relixioso ía contra a tendencia á esquerda do PG. Así que estivo moi pouco implicado na campaña coa Frente Popular do 36. Na do plebiscito do Estatuto, que foi uns meses despois, activouse algo máis, pero non demasiado.

Seguramente iso lle valeu seguir vivo, porque seguiu vivindo en Viveiro, e os falanxistas da zona apenas lle fixeron nada, cando si mataron a outros compañeiros seus. A súa práctica relixiosa e a súa pouca significación pública nos últimos e tensos anos fixo que os falanxistas non pediran a súa cabeza.

Nos anos 40 veu vivir para a Coruña, para o final da rúa Juan Flórez (eu coñecín a unha filla súa hai uns anos, e aínda vivían na mesma casa). Estivo alí como profesor dun colexio cercano, e morreu no ano 1953, cando tiña 63 anos, debido ás lesións dunha malleria que lle deron uns falanxistas na Praza de Pontevedra, polo que parece.

Hai pouco, nunha conferencia, escoitei que a persoa das Irmandades da Fala que estaba máis interesada na Revolución Rusa era Ramón Villar Ponte. Tendo en conta que teño contacto co historiador que mencionou ese dato (moi de pasada, é certo), preguntareille a ver se era certo e en que basea esa opinión. Porque despois de ler este libraco (que fala moito máis de Antón que de Ramón, obviamente), non o teño tan claro. Si parece claro que na época na que se fundaron as Irmandades da Fala (1916) tiveron lugar o comezo da loita pola independencia irlandesa (1916) e o comezo da Revolución Rusa (1917). Parece que a Ramón lle interesaban moito estes dous procesos. Pero tamén é certo que sempre foi moi relixioso e, sobre todo cando xa era algo maior, veía ao marxismo ruso como o demo. Ou moito cambiou de opinión ou hai algo que non cadra.

Déixovos unha foto de Ramón Villar Ponte, que é moito menos coñecido que Antón.

Saúdos.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 28-08-2018 13:54
# Ligazón permanente a este artigo
Romaría de Santa Margarita 2018
Segue gañando peso nas festas da Coruña a Romaría de Santa Margarita, que se celebra sempre na última fin de semana de agosto, e que pon o ramo ao verán na cidade. E grazas ao traballo dalgunha xente estanse facendo as cousas ben e veñen grupos destacados da música galega.

Este ano puiden asistir aos seguintes concertos, que casualmente eran os que máis me interesaban:

- Xabier Díaz e as Adufeiras de Salitre: Nada novo que dicir, unha absoluta garantía, unha pegada sonora espectacular que co segundo disco duplicou o seu repertorio e segue sendo unha delicia.

- Tanxugueiras: Segundo dicían, unha das revelacións da música galega na actualidade. Tres cantareiras novas con potentes voces e apoiadas por un máis que interesante grupo, formado por un guitarrista e violinista, un acordeón, un percusionista (nada menos que Isaac Palacín) e un baixista. Deixáronme unha boa impresión xeral e merquei o disco, e ten boa pinta. Pero nesa actuación en directo as súas voces parecéronme algo estridentes de máis (no disco non pasa, ou sexa que ao mellor simplemente estaban os seus micros con volume moi alto) e deume a impresión de que a súa interactuación co público aínda era algo deficiente, pero seguro que mellorará.

- Sondeseu: outra garantía absoluta, descoñecida aínda para moitas persoas. Presentaban un novo espectáculo titulado "Arraianos", que coincide en parte co novo disco, titulado "Beiralúa", e que tamén merquei, porque este grupo o merece todo. A ver se en máis vilas do país lles dera por facer unha orquestra así nas escolas de música tradicional.

Saúdos.








Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 28-08-2018 12:56
# Ligazón permanente a este artigo
Viñetas dende o Atlántico 2018 (e algúns cómics máis)
Como todos os anos, este mes de agosto celebrouse unha edición máis de Viñetas dende o Atlántico (creo que xa é a XXI Edición), o magnífico salón de cómic que enche A Coruña de debuxos todos os veráns.

Aínda poden verse todas as exposicións ata os primeiros días de setembro nas sedes habituais: Palexco, Kiosco Alfonso, Pazo Municipal, Durán Loriga e Torre de Hércules. Eu fun ver todas agás a da Torre, porque alí están simplemente os carteis de todas as edicións.

O que máis me gustou deste ano foi o descubrimento dunha autora chamada Mamen Moreu, que ten a súa exposición en Palexco. Conta unhas historias frescas e moi divertidas, case sempre en torno á situación de mulleres, cun toque moi feminista e desenfadado. Lembroume algo á autora Moderna de Pueblo, á que descubrín hai uns anos nesta mesma mostra.

Tamén está moi ben a exposición de José Ramón Sánchez na sala do Pazo Municipal. José Ramón Sánchez era un tipo que saía na televisión española dos anos 80 facendo debuxos, co que todos flipabamos bastante. Pois mira ti por onde, que despois de toda unha vida de debuxante e ilustrador, con case 80 anos decidiu facer un cómic por primeira vez na súa vida. E non tivo mellor idea que atreverse con Moby Dick, que non é peza menor, nin moito menos, pero saíu moi airoso.

E por se a alguén lle interesa, na Coruña nestes tempos poden verse outras dúas exposicións sobre cómic:
- Nunha das plantas da sede de AFundación, hai unha exposición de David Aja e David Rubín, parece que centrada no mundo dos superheroes.
- Unha das exposicións que se pode ver no MAC (Museo de Arte Contemporáneo) de Naturgy (antes Gas Natural Fenosa) é sobre o cómic español de 1917 a 1977.

Saúdos.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 28-08-2018 12:43
# Ligazón permanente a este artigo
A coroa
Acabo de rematar un novelón medieval ambientado na época dos Tudor ingleses, concretamente no divertido Enrique VIII, que deu tanto de si. Xa o verán pasado lera outra novela ambientada nesta época e lugar, e xa me estou facendo colega dese tal Thomas Cromwell (que eu confundín ao comezo con Oliver, que era o máis famoso inicialmente).

A cousa é sinxela. A mediados da década de 1530, Enrique VIII decátase de que a súa primeira muller (xa sabedes que chegou a ter seis), Catalina de Aragón, de orixe española, só lle pode dar fillas, e como o rei é bastante mulleireiro e ademais quere ter descendencia masculina, intenta anular o seu matrimonio para casarse con Ana Bolena, que nese momento lle gustaba moito máis. E xa sabedes o lío que se armou por isto: que se matan a Thomas Moore, que non estaba de acordo, que se crea a igrexa anglicana, que se rompe con Roma, etc. Pois nesa época o ministro principal de Enrique VIII é ese Thomas Cromwell, que é o principal ideólogo da ruptura con Roma e a súa idea é disolver todos os mosteiros de Inglaterra para quedarse coas súas riquezas.

Obviamente, o lío que se armou foi tremendo, e naquel momento, a vida monacal vese totalmente transformada, porque había unha clara ameaza de desaparición dese tipo de vida, que ata aquel momento tiña moito prestixio social. É importante mencionar isto porque boa parte desta novela que lin transcorre en mosteiros, principalmente no priorato feminino de Dartford. Por certo, a novela titúlase "A coroa" e foi escrita por Nancy Bilyeau.

A rapaza que protagoniza o relato, a irmá Joanna Stafford, pertencía a unha familia nobre de Inglaterra (incluso estivo na corte algunha vez e foi dama de Catalina de Aragón durante un breve prazo), pero, por razóns que non veñen ao caso, está no priorato de Dartford. Entérase de que van axustizar na fogueira a unha curmá súa coa que se levaba moi ben, e decide escapar para despedirse dela. E por unha estraña coincidencia, remata na Torre de Londres acusada de ser a posible lideresa da facción que está en contra dos plans de Thomas Cromwell e Enrique VIII, aspecto que resulta absurdo a todas luces. E o seu pai está sendo alí torturado pola mesma razón.

Así que o prelado de Winchester, Stephen Gardiner, personaxe moi controvertido e odiado por moita xente, decide aproveitarse desta estraña situación, e pon a Joanna nunha encrucillada. Poderá salvar ao seu pai se consegue atopar no seu priorato unha antiga reliquia que se cre que está alí escondida. Esa suposta reliquia é a coroa do antigo rei sazón Athelstan (do século X), que se di que ten grandes poderes. Na novela dise que podería ser ou podería ter algunhas das espiñas da coroa de Cristo, e que o poder que ten é terrible, sobre todo para as persoas que chegaron a tocala, xa que moitos reis míticos de Inglaterra parece que morreron ou enfermaron ao tela, como Ricardo Corazón de León.

Como vedes, é un rollo medieval relixioso escolástico, que non chama demasiado a atención. Obviamente, hai varios crimes na trama, e algunhas investigacións dos mesmos, pero todo xunto é unha mestura algo explosiva, que ao final gustoume menos do que esperaba. Que se lle vai facer!!!

Saúdos.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 20-08-2018 23:55
# Ligazón permanente a este artigo
A chegada
Onte vin na televisión -sen cortes publicitarios- unha película de ciencia ficción de hai pouco tempo que conseguiu boa fama. Titúlase "A chegada" e foi dirixida por Denis Villeneuve.

En Galicia fíxose máis ou menos famosa (non no resto do planeta) porque nunha escena relativamente non moi transcendente do comezo, a protagonista, que é profesora de lingüística nunha universidade americana, comeza a dar unha clase para unha aula que está practicamente baleira. E falando das linguas romances, comeza a falar do portugués, e di que provén do "Reino de Galicia". A partir de aí, comezan a soar as sirenas, evacúase o edificio e practicamente todo o país, porque acaban de aparecer 12 "ovos" xigantescos en diferentes lugares do planeta que conteñen a unha civilización extraterrestre (obviamente, a película trata sobre isto e non sobre a historia das linguas romances, pero por aquí fixo ilusión, debía haber algún guionista con conexión galega).

Pois iso: "A chegada" refírese a que chegan eses 12 ovos, que se colocan en 12 lugares diferentes. Obviamente, un deles é en Estados Unidos, concretamente en Montana, e a trama da película céntrase aí, como non podía ser menos. Hai outro na China (Shanghai), Rusia, Venezuela, Sudán, e agora mesmo non lembro outros lugares. Na película mencionan que ninguén foi de atopar unha característica común aos 12 lugares. Pero hai que resaltar que eses ovos non son agresivos, simplemente se colocan aí e intentan interactuar cos humanos do exterior cercano, que obviamente intentan investigalos, sobre todo por se son unha ameaza.

Os tres protagonistas principais son:
- Unha lingüista (Amy Adams) que, polo visto, sabe falar ou defenderse en case todos os idiomas do mundo (un tanto incrible) e que lidera o equipo para intentar comunicarse cos extraterrestres.
- Un físico (Jeremy Renner) que é unha das grandes eminencias do seu campo, e que intenta entender como se desprazaron, de onde veñen, etc. En calquera caso, é o principal apoio da lingüista e ao final parece dedicarse máis a ese labor.
- Un militar (Forest Whitaker) que os contrata para liderar o equipo que contacta cos extraterrestres.

A película está ben, pero tampouco me apaixoou. Dende logo, hai que recoñecer que se sae dos tópicos habituais e que propón reflexións moi interesantes sobre como podería ser ese primeiro contacto con civilizacións extraterrestres. Tal como está o mundo actual, está claro que se isto sucede algún día, é moi probable que a táctica belicista eclipse ás outras, pero na película non sucede, aínda que podería parecer que ía ser así.

A conclusión principal da película (sen destripala) é que a civilización extraterrestre vén en son de paz e que trae un regalo en forma da súa complexa linguaxe (que ao principio resulta un tremendo galimatías, claro, pero despois xa non tanto), e que ten cualidades insospeitadas e positivas que ningunha das actuais linguaxes humanas posúe. Debido a iso, os xiros que dá o guión nos últimos minutos son moi peculiares e hai que estar moi atento, porque pode resultar algo confuxo.

O que si resulta curioso, como tantas outras cousas, é que en Youtube os comentarios que hai sobre o seu trailer en español (que vos poño ao final) son bastante estúpidos. Hai algúns que pensaron que era a típica película americana palomitera, e están tremendamente decepcionados. E hai outros que, sabéndoo, quéixanse de novo porque é unha película americana na que os americanos son sempre os máis listos e lideran ao resto do mundo en todas as cualidades boas. Pois que non vexan cine americano!! Como se fora tan difícil darse conta de que un dos seus principais medios de marketing da súa cultura e opinión.

Saúdos.


Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 20-08-2018 23:28
# Ligazón permanente a este artigo
Manuel Antonio: unha vida en rebeldía
Acabo de ler a biografía do poeta Manuel Antonio que publicou Xosé Luís Axeitos hai pouco tempo. Tiña varias razóns que me facían o libro bastante atractivo para ler.

Por unha banda, non sendo eu un fanático da poesía, recoñezo que Manuel Antonio "ten algo", resulta un poeta bastante atractivo, pola súa peculiar vida e obra, que quería coñecer máis en detalle. Ademais, Xosé Luís podía conseguir moita información do poeta porque tamén é rianxeiro, e da mesma parroquia na que o poeta viviu boa parte da súa vida. Ademais, fun na A.C. Alexandre Bóveda á presentación do libro e agradoume o que oín (aínda que eu xa mercara o libro antes).

En definitiva, Manuel Antonio me intrigaba por varias cousas. Por exemplo, o mito que xira arredor del, provocado entre outras cousas porque non chegou a vivir nin 30 anos. O feito de que fora mariño e boa parte da súa poesía publicada (que non é toda a que fixo) teña esa temática. Pero claro, como pasa con todo, cando sabes algo máis, o persoeiro queda algo desmitificado.

Vaiamos por partes. En primeiro lugar, Xosé Luís dixera que non era un experto biógrafo e que non tiña moi claro se estaba satisfeito coa biografía que lle saíra. Unha biografía pode facerse de moitas formas, pero a que escolleu el, non sendo o meu modelo favorito, non lle quedou nada mal. En vez de facela de forma cronolóxica, foi abordando diferentes facetas da súa vida ou contexto: como era Rianxo, a súa familia, as súas lecturas e formación, a condición de navegante, o compromiso político e a enfermidade. Como vedes, apenas se fala da obra, que só se menciona claramente nun capítulo cerca do final. Eu seguramente non a faría así, pero agora mesmo non o teño tan claro, porque neste caso funcionou moi ben.

Por exemplo, comeza contando como era Rianxo, a que se dedicaba a xente, as familias políticas que había na época, e outra serie de cousas. E iso xa explica bastantes aspectos da posterior vida do poeta.

A relación coa súa familia tamén foi algo controvertida. Ao seu pai apenas o coñeceu porque morreu de tuberculose cando el tiña catro anos. Coa nai tivo bastante máis contacto, e tiña moita admiración por ela, pero os caracteres eran moi distintos. Ela era mestra e andou por diferentes partes de Galiza, pero era moi integrista e ultracatólica, e aínda que o poeta respetaba iso, axiña houbo grandes diferenzas entre eles por esa razón. Ademais, na familia tamén tiña varios curas, de morais ben diferentes (uns máis estrictos e outros máis disipados). Polo tanto, a relación coa familia tiña que ver bastante co seu sentimento relixioso.

Non era bo estudante e decidiu estudar algo que non fora moi teórico, como náutica, en Vigo. Ademais, semella que a vida esforzada, pero tamén algo bohemia (en terra) dos mariñeiros, lle atraía. Estivo embarcado pouco tempo porque tardou en conseguir o título xa que non lle daban a exención do servizo militar (múltiples exames médicos nos que a tuberculose asomaba a cabeza), e porque morreu moi novo (pola tuberculose, obviamente, que foi unha pandemia da familia e da época). Pasou boa parte da súa corta vida como navegante no pailebote mercante "Constantino Candeira" (onde compuxo "De catro a catro"), pola costa española, principalmente andaluza e levantina, aínda que tamén estivo en Bilbao. Despois embarcou no transatlántico holandés "Gelria" (agora hai un grupo de música formado por emigrantes galegos que musican poemas chamado así), co que cruzou tres veces o océano ata Bos Aires, onde buscou a algúns veciños rianxeiros emigrados. E a súa última experiencia foi no pesqueiro "Arosa", con base en Cádiz, que pescaba nos bancos do norte de África.

Unha das cousas que me chamou a atención na súa vida, era que se reivindicaba como rianxeiro e mariñeiro, pero case nunca viviu na vila de Rianxo, só nos dous primeiros anos de vida. Nese momento, a tuberculose de seu pai fíxose máis grave e recomendou illamento. Por esa razón marchou coa súa familia materna para Iria e Padrón. Despois volveu para Rianxo, pero non para a vila, senón para Asados, parroquia a 4 km da capital (de onde tamén é Xosé Luís Axeitos). E despois, por estudos, tamén pasou tempadas en Vigo e Santiago. E en todas as partes onde viviu, pero sobre todo en Asados, era un tipo solitario, que apenas falaba con ninguén.

Aparte dese caracter huraño e solitario, fixo moitas cousas que denotan que seguía o seu propio camiño, e que tiña uns principios moi claros. Estivo a piques de enrolarse na Lexión Estranxeira a finais da I Guerra Mundial, para loitar contra Alemaña (pillárono en Euskadi, a piques de pasar a Francia). Fíxose moi nacionalista, e nese fervor, queimou unha bandeira española nun acto en Rianxo. O acto non tivo moita repercusión, entre outras cousas, porque o seu tío e alcalde, moi decepcionado por ese feito, decidiu ocultalo e non darlle moito aire (o poeta movíase en círculos progresistas pero a súa familia era moi conservadora, pero a pesar diso, non tivo grandes problemas). O manifesto "Máis alá!", asinado con Álvaro Cebreiro (e supostamente apoiado ou escrito por Antón Vilar Ponte, aínda que iso non está nada claro), obviamente non lle fixo grandes amigos na cultura galega, porque rompía e renegaba de toda a tradición anterior, polo menos dende o punto de vista estético e artístico (porque en navegación, el prefería os pailebotes a vela que os transatlánticos de vapor ¿¿¿???).

En definitiva, unha vida moi breve, e un personaxe moi complexo e poliédrico. Se cadra, o que quedou menos claro despois de ler o libro foi todo o que escribiu. Pareceume entender que entre "De catro a catro" (19 poemas) e os 21 poemas soltos que foi publicando en revistas e similares, deberon publicarse 40 poemas del (entendo que en vida). Pero tamén me pareceu ler que había 2 ou 3 poemarios (lembro un dos títulos, "Foulas") que pareceu ficar inédito. Non sei se foi xa editado ou como está ese tema. E tamén entendín que varios amigos conseguiron sacar da casa da súa nai todos os seus materiais (parece que o gardaba todo, non só obra poética, senón todo tipo de papeis da súa vida) en torno aos anos 60 ou 70, pero que parte deses materiais, como os manuscritos de "De catro a catro" non se sabe moi ben onde están, porque Domingo García Sabell sempre se negaba a prestalos ou amosalos.

Saúdos.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 18-08-2018 14:28
# Ligazón permanente a este artigo
Viaxes O Lóstregho no Courel

Todos os anos polo verán, unha das "marcas brancas" (todas o son) de Viaxes O Lóstregho dedica uns días a ese nobre exercicio do sendeirismo, por Galicia ou arredores cercanos.

Este ano tocou no Courel. Entre outras cousas, porque tiñamos ganas de hospedarnos na magnífica casa de turismo rural As Triegas, que está en Paderne do Courel, a poucos quilómetros de Seoane.

E así o fixemos. Pero houbo algo inesperado que determinou as actividades realizadas. Resulta que tiñamos moita información sobre o Courel, pero moi fragmentada, e non todo o que tiñamos era da mesma calidade. Despois dunhas cantas horas de traballo intentando ordear todo ese caos, decatámonos que precisamente a zona pola que íamos estar nós era na que había máis cantidade e calidade de rutas de sendeirismo, así que decidimos facer todas as rutas por aquela zona, e así facer menos desprazamentos en coche para chegar ao comezo das rutas, factor que no Courel se agradece, porque as estradas son bastantes estreitas e sinuosas. E por se non chegara con iso, resulta que entre Paderne e Seoane, había tamén un curso de astronomía que resultou moi agradable.

Vou entón detallar o que fixemos cada un dos días que estivemos por alí:

- Primeiro día: Chegamos ao Courel a media mañá, e xa era tarde para facer a primeira ruta de sendeirismo incluída no curso de astronomía. Así que nas poucas horas que había entre a nosa chegada e o comezo da charla vespertina, subimos á Mina da Toca, antiga mina romana que agora está derrubada porque se utilizou a famosa técnica da "ruina montium". Tristemente, agora pouco se pode ver porque está totalmente abandonada e é moi perigoso meterse alí polo perigo de derrumbe ou de caer por un precipicio. Despois fomos á charla que daba un astrónomo da Asociación Astrourense na Estación Científica do Courel (magnífica instalación construída pola USC e que está totalmente infrautilizada, mágoa). Despois ceamos xuntos moitos dos asistentes na Casa Caselo de Paderne, e cando xa era noite pechada subimos en coches ao Alto da Pedra (porto de montaña que separa Folgoso do Courel do concello de Samos, a 3 km de Paderne) para ver o ceo. O ceo que se veía era espléndido, non había nin unha soa nube, non ía demasiado frío... Vimos "perseidas" ata cansarnos, puidemos mirar diferentes planetas, estrelas e cúmulos de todo tipo polo telescopio que trouxo o astrónomo de Astrourense. Como vedes, moi intenso o primeiro día, que se prolongou ata as 3 da madrugada no monte.

- Segundo día: Fixemos a ruta do Monte Cido. Existen varias versións da ruta, e distintas variantes dentro dela. Nós fixemos a que saía de Esperante, pasa polo castelo de Carbedo, e que non chegaba a Moreda, senón que cruzaba pola cresta do propio Monte Cido. Eu xa subira a este monte a primeira vez que fun ao Courel, e non pensaba que esta ruta me ía gustar tanto como o fixo. Despois de rematar a ruta, achegámonos á Aula da Natureza para coller folletos novos da zona que non tivéramos. E despois fomos, por primeira vez, visitar a Casa Museo de Uxío Novoneyra, en Parada do Courel. E tivemos a sorte de que estaba alí Uxío Novo, o seu fillo, que nos fixo unha visita guiada memorable. Tamén estaban Elba Rei, a muller do poeta, e Branca Novoneyra, a outra filla.

- Terceiro día: Aquí fixemos algo que levabamos tempo con ganas de facer. No Courel sucede unha cousa moi curiosa que non sucede noutros lugares, supoño. Como a serra é máis ben baixa (os picos máis altos apenas sobrepasan os 1.600 metros, que non é unha altura descomunal), resulta que lles deu por facer unha pista forestal que pasa a máis de 1.500 metros de altura, tocando os picos principais (por alí arriba hai canteiras, supoño que a farían por iso). Está claro que se chegas a esa pista forestal, podes percorrer toda a liña de cumes con moita facilidade, e iso foi o que fixemos. Nós subimos a esa pista dende o Alto do Couto, un porto de montaña que xa pasa dos 1.300 metros de altitude (esta si é unha altura considerable para estrada asfaltada). Deixamos alí o coche e en menos de 1 hora xa estabamos ao pé de Formigueiros, o pico máis alto da serra, cuns 1.640 metros da altitude. Dende aí fomos ata o segundo pico máis alto, Pía Paxaro, duns 1.610 metros de altura. A partir dese punto, a serra xa perde altura, e aparecen múltiples pistas que dan servizo ás canteiras, que están por esa zona. Está de máis dicir que as vistas cara aos dous lados son impresionantes. Debe verse boa parte do sur da provincia de Lugo e o Bierzo.

- Cuarto día: Fixemos a ruta do Castro da Torre, que non está moi ben sinalizada. Sae da Ferrería Nova, pasa por Mercurín, chega ao Castro da Torre, cruza o Lor, chega a Ferreirós de Abaixo, e dende aí volta para Ferreria Nova. Ruta moi chula, pero que se cruza con varias máis (xa dixen que por esta zona hai mogollón de rutas), e a sinalización é moi caótica e pouco clara.

- Quinto día: E último. Fixemos a ruta do Val do Río Pequeno. O tramo entre Seoane e Paderne (ou viceversa) eu xa o fixera catro veces, pero tiña ganas de facela completa. Iso si, fixémola dende Paderne, aproveitando que estabamos alí aloxados. Sube pola Devesa da Escrita ou de Paderne, ata o Castro de Brío, de aí baixa a Mercurín, despois a Ferrería Nova, sube a Seoane, e dende aí, ascende de novo a Paderne polo propio val do Río Pequeno. Aproximadamente a metade da ruta xa a fixéramos noutras ocasións, por diferentes razóns, pero estivo ben completala por enteiro. E de aí, volta para casa.

A foto que poño non é miña, pero vese moi ben (suponse que no colorido outono) un monte que non é moi alto pero é moi vistoso. Está moi cerca de Paderne e recibe o nome de Taro Branco (1.228 metros). É un afloramento de rocha caliza con forma de L invertido, e resulta moi vistoso de ver, sobre todo dende certa distancia.

Saúdos.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 18-08-2018 13:45
# Ligazón permanente a este artigo
Patria
Acabo de ler a novela "Patria" de Fernando Aramburu. Trata sobre o conflito vasco, parece estar escrita nestes últimos anos cando ETA xa parecía que chegaba ao seu final. A novela presentouse hai un par de anos, e xa uns cantos anos antes dixeran que deixaban a violencia, pero só hai un par de meses que ETA confirmou a súa desaparición.

Parece que foi un libro moi ben valorado e vendido. O que xa non teño tan claro é onde foi tan ben valorado e vendido, dígoo porque simplemente non fixen o traballo de enterarme. Pero creo ter bastante claro que a opinión que haxa en Euskadi, o resto do Estado español ou o resto do planeta non teñen por que coincidir en absoluto.

Eu lino e gustoume moito. Enganchoume moito e tiña moito interese en seguir lendo. Aparte do moi atractivo tema, supoño que o feito de estar organizado en 125 capítulos breves de 4-6 páxinas tamén o facía máis asequible neste caluroso verán. Eran máis de 600 páxinas e duroume 3-4 días case sen pestanexar.

A trama trata basicamente da relación entre dúas familias dunha pequena vila cercana a Donosti (nunca se menciona cal é, pero parece claro que é en Gipuzkoa e cerca da capital de provincia). Que por certo, parece que o mundo abertzale sempre tivo máis forza nesa zona.

A relación entre as dúas familias e a xente da vila é fantástica, ata que "alguén" considera que o pai dunha delas, por ser o propietario dunha pequena-mediana empresa que dá traballo na zona, é un explotador dos obreiros. Por esa razón, comeza a estar na diana dalgunha xente, e un día é asasinado. E mira ti por onde, un dos novos militantes de ETA máis destacados é desa vila e é un dos fillos da outra familia. O empresario asasinado ensinou a andar en bicicleta (que en Euskadi é deporte nacional) ao rapaz, futuro militante de ETA, e a súa relación era marabillosa. Pero a vida dá moitas voltas.

FAMILIA DO EMPRESARIO

- O Txato: Pai, empresario asasinado. Era moi aprezado pola xente, ata que alguén comezou a poñer pintadas contra el na vila por ser un empresario explotador. Debido a iso, moita xente deixou de falarlle, entre eles a outra familia protagonista, coa que tiñan moi boa relación de sempre.

- Bittori: A súa viúva. En xeral, case todo xira en torno a ela, no momento en que decide volver á vila (mudárase a un piso en Donosti que mercara o seu marido) e intenta conseguir contactar co fillo da outra familia, que está preso en Andalucía, para preguntarlle simplemente se el tomou parte no atentado que matou ao seu marido. Esta intención pon moi nerviosa a algunha xente na vila, sobre todo á outra familia, claro.

- Xabier: O seu fillo maior, médico nun hospital de Donostia. Case 50 anos, sen ningunha relación estable, está moi pendente da nai dende que asasinaron ao seu pai, aínda que non vive con ela. Marchou da vila porque todos pensaron que era o máis axeitado.

- Nerea: A filla pequena, estaba moi unida ao pai. Foi enviada a estudiar Dereito á Universidade de Zaragoza polo seu pai. Ela non o entendía e non lle agradaba demasiado a idea, pero despois entendeu que o seu pai intentaba alonxala do pesado ambiente da vila, que se estaba radicalizando. En calquera caso, o seu contacto coa familia é algo máis esporádico e bastante ten con intentar formar unha familia

FAMILIA ABERTZALE

- Miren: Era amiga íntima de Bittori, de toda a vida. Pero nun breve espazo temporal, comezan a a aparecer as pintadas contra o Txato, e comeza a notarse que o seu fillo Joxe Mari ten cada vez máis simpatías pola violencia radical de ETA. E dá unha viraxe ideolóxica e social e deixa de ter contacto coa familia á que máis unida estaba, a do Txato. E comeza a defender con ahínco as ideas de ETA e do entorno abertzale, parece que por amor ao seu fillo, que non podía estar equivocado.

- Joxian: Marido de Miren e o mellor amigo do Txato. Semella ter moi pouco caracter e estar totalmente dominado pola muller. Cando comeza a persecución do Txato na vila, en vez de facer valer a súa amizade, vaise separando del, porque está mal visto estar con el, dándolle así a razón ao seu muller Miren. Pero vese durante toda a novela que é o máis flexible e que desexa reanudar as relacións coa outra familia.

- Arantxa: A filla maior, escapa axiña da familia e da vila porque non soporta a presión de vivir alí e o xiro radical da súa poboación. Casa en Rentería cun fillo de andaluces que ten nome e apelidos non vascos, e non sabe euskera. Aínda que sexa bo tipo, a familia de Arantxa non o traga, especialmente Miren. E iso fai que Arantxa se vaia afastando da familia, aínda que non lle doe. Pero cando xa ten unha certa idade, dálle un ataque en Mallorca cando estaba de vacacións coa filla menor e queda discapacitada. O marido faise cargo dos fillos pero non dela, e ten que volver para a casa da nai. Vai en cadeira de rodas, ten mobilidade moi reducida, non fala e comunícase a través dun iPad. Pero ideolóxicamente está moi afastada da nai e segue querendo moito á outra familia, intentará unilas.

- Jose Mari: O fillo mediano, non lle gusta estudiar, pero é moi forte, e parece que moi bo xogador de balonman. Vai movéndose coa xente abertzale da súa vila, e acaba entrando en ETA. É considerado por iso un heroa na súa vila. Coméntase que puido ser el mesmo o que matou ao Txato. Foi apresado e pasou por varias cadeas do Estado español, agora está en Puerto de Santa María. Bittori está intentando contactar con el para preguntarlle simplemente se matou ao seu marido. A el non lle fai ningunha graza ese intento. É considerado un dos duros da banda.

- Gorka: O fillo pequeno, moi tímido, gústalle moito ler. Non lle agrada nada o entorno abertzale, pero de cando en vez déixase ver nel, porque a presión na vila é tremenda. Escribe moi ben e fala moi ben en euskera, cousa que todos lle envexan, pero todos botan en falta que non sexan tan entusiasta e enérxico como o seu irmán Jose Mari. En canto pode, vaise para Bilbao a traballar nunha emisora de radio, onde coñece a Ramuntxo, con quen vive. Na vila tardan moito en saber que é homosexual, detalle que non fai moita graza, pero ao final déixano estar e que faga a súa vida.

Obviamente, hai máis personaxes secundarios e todo o entorno do conflito vasco, que xa dá moito de sí. Pero está claro que está todo moi retorcido e enrevesado. Aparte de todas as barbaridades que se debían facer nos cuarteis e comisarías, o que se relata sobre o ambiente pesado, enrarecido e sesgado das pequenas vilas do interior de Euskadi (sobre todo en Gipuzkoa e Bizkaia, creo) é terrible. É imposible vivir así. Non sei eu como estará agora. Semella que algo máis tranquilo, pero non o teño tan claro. Está claro que agora non hai mortes, e polo tanto o cambio xa é unha melloría espectacular. Pero coñezo a xente en Euskadi que me dixo que a cousa cambiou, pero non tanto, tanto ¿¿¿???.

Polo tanto, recomendo vivamente a lectura da novela, ofrece unha visión bastante obxectiva do conflito. Iso si, se cadra habería que deixar claro que o autor, Fernando Aramburu, vive en Alemaña dende hai máis de 30 anos.

Saúdos.


Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 06-08-2018 17:55
# Ligazón permanente a este artigo
Aló Django Cuarteto
Dende había algún tempo tiña algo de ganas de asistir a un concerto no Jazz Filloa da Coruña. Isto pode parecer algo moi simple, pero non o é tanto. Non moitas veces, pero hai anos, e en ocasións bastante afastadas entre sí, fun a ese local a tomar algo, e parecía moi agradable. Pero nunca fora a un concerto alí, e tiña certa curiosidade por facelo. Pero hai que ter en conta que o jazz non me gusta nada (iso xa complica máis as cousas, non si?). Pois xa vedes, tiña eu certo capricho e estaba buscando neste verán unha posibilidade de atopar a cuadratura do círculo, e conseguino o outro día.

Tocaba o grupo Aló Django, en versión cuarteto (parece que forma parte do grupo tamén unha rapaza que canta e baila algo así como claqué, pero ese día non estaba). É unha banda tributo do guitarrista Django Reinhardt, do que oín falar moi ben en moitas ocasións, aínda que o seu curioso estilo está englobado na esfera do jazz, pero é unha variante algo ou bastante libre, na miña opinión.

E aló fun velos, e paseino ben. Non me desagradaron, aínda que teño que recoñecer que se me fan algo monótonos. Son sempre os mesmos instrumentos, e sempre tocados do mesmo xeito e o co mesmo estilo, e no medio do concerto xa comeza a soar a algo manido e pouco novidoso. Pero vaia, que soa moi ben, e nótase que os músicos son moi virtuosos, aspecto que no jazz está fóra de toda dúbida.

Debo tamén recoñecer que era a primeira vez que ía a un concerto de música no que había varios "pases", así que tamén tiña ganas de ver como funcionaba a xestión do público nese caso. Neste local, o habitual é que os concertos teñan dous pases, ás 22 e 23 horas. Polo que escoitei o outro día, nos locais de jazz é moi habitual, pero eu non sabía de ningún outro local nin estilo onde se fixera iso habitualmente. En teatro e musicais si, pero en concertos de música nunca o vira. Nós fomos ao primeiro, e entraron algunhas persoas novas para o segundo, pero cónstame que algunhas persoas que asistiron ao primeiro tamén quedaron ao segundo (non foi o meu caso, a min bastoume con un pase). Supoño que tamén o permitirían porque para o segundo pase non había moita demanda. Nin para o primeiro, estabamos unhas 15 persoas cando a capacidade máxima do local debe ser de 50-60 persoas, supoño.

Aló Django está formado por catro músicos (na formación que nós vimos o outro día): Xabier Mera e David Tato ás guitarras, Alfonso Calvo no contrabaixo e o mítico (no mundo do folk galego) Quim Farinha no violín. Está de máis mencionar o seu virtuosismo, fóra de toda dúbida, como dicía. Por curiosidade, dicir que ademais de cancións que popularizou nos anos 30 e 40 Django Reinhardt, tocaron "Part time lovers" de Stevie Wonder (pero neste estilo de gipsy swing) ou "I got rhythm" de George Gershwin, que eu coñecín no disco "Platinum" de Mike Olfield.

Déixovos un vídeo deste grupo e tamén de Django Reinhardt.

Saúdos.





Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 06-08-2018 16:49
# Ligazón permanente a este artigo
Mercedes Peón e Déixaas
O outro día actuou nas Festas de María Pita da Coruña Mercedes Peón co seu novo grupo presentando o seu novo disco, que se titula "Déixaas".

Como xa se vira no vídeo promocional do disco, a canción do mesmo título, a súa nova música é tremendamente vangardista. Se xa o eran todos os discos anteriores, o que acaba de facer xa se adiante varios séculos ao ritmo cultural e musical deste país.

Eu aínda non teño unha idea moi definida sobre o mesmo. Merquei o disco e, en canto o escoitei varias veces, dame a min que me vai encantar, pero hai que recoñecer que a proposta é moi transgresora e non resulta de doada dixestión a primeira vez.

Se as formacións anteriores xa eran pouco convencionais, xa non vos conto a actual. Basicamente son tres mulleres en escea: Mercedes Peón con percusión e programacións, Mónica de Nut con programacións e pedais, e Ana Fernández parece que principalmente con percusións, aínda que nalgunha ocasión se intercambian as posicións e ela tamén acaba manexando as programacións das outras. En canto á voz, a principal é a de Mercedes, Ana fai coros, e Mónica fai as virguerías ás que xa nos ten acostumados.

Pero resulta tremendamente potente a aposta visual polas tres mulleres coas súas respectivas mesas, que teñen a capacidade de xerar unha cantidade de música e ritmo impresionante. Pablo Carrera acompaña coa guitarra e Fernando Abreu cos clarinetes e saxos. E tamén tocaron varios grupos de cantareiras diferentes (eran dous, e agora mesmo non sabería dicir os nomes dos grupos). E apareceron como convidadas no concerto María Reimóndez e Yolanda Castaño.

Ou sexa, todo un espectáculo, pero enténdese que non resulte dixerible para estómagos moi sensibles, que sempre os hai...

Saúdos.


Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 04-08-2018 13:16
# Ligazón permanente a este artigo
1 [2]
© by Abertal