Viaxes O Lóstregho


Furancho Oficial de Cabañas & Catoira Travels
A partir deste santo día de Nadal do ano 2006 este vai ser o Furancho Oficial da xa célebre axencia de viaxes perralleiros Cabañas & Catoira Travels. Este e-zulo está especialmente deseñado para todos aqueles infelices ós que xa non lles carbura ben o 4 Latas, que xa están cansos de viaxar con AirZambia ou que levan toda a vida facendo auto-stop en carromato. Chegamos a un punto onde a xente moderna quere viaxes modernas, opinións modernas e visións modernas. Pois ben, para estes últimos non é esta páxina. Estes deben ir á páxina da COPE. Neste "fotolog" haberá fotos das nosas viaxes, comentando diferentes aspectos e anécdotas vividas. Recomendaremos lugares e esperamos que todo o mundo o pase ben e teña ganas de repetir a visita.

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

A flor de pel
Acabo de ler outra novela á que lle tiña bastantes ganas dende había algún tempo. Titúlase "A flor de pel", foi escrita por Javier Moro, e trata sobre a "Expedición da Vacuna" que saíu do porto da Coruña hai dous séculos, unha historia ben bonita e bastante descoñecida na propia cidade.

A finais de 1803 saíu do porto da Coruña un buque, chamado María Pita, que levaba unha expedición científica dirixida polo médico alicantino Francisco Xavier Balmis, que era secundado por Josep Salvany, un médico catalán, varios enfermeiros e axudantes, unha muller que era a rectora do Hospicio da Coruña, e 22 nenos.

A finais do século XVIII, a epidemia de variola (en español viruela") dezmaba as poboacións de case todo o planeta. Un médico rural inglés chamado Edward Jenner descubriu que as mulleres que muxían as vacas en Inglaterra nunca collían esta enfermidade. Investigou, e descubriu que as vacas tiñan unha variedade de viruela similar, pero máis feble, e que podía pasar aos humanos. Pero ao contraer esa variedade, xa quedaban inmunizados contra a variante humana, que era letal naquela época.

De todo isto enterouse Balmis, que levaba algún tempo traballando no tema, e propúxolle a Carlos IV esta expedición. O obxectivo era levar cepas "frescas" da variola a América, por onde se extendía boa parte do imperio español "onde non se poñía o sol", e despois a Filipinas.

A forma de levar cepas frescas da variola era levar nenos que aínda non a sufriran, inocularlles unha dose leve do virus, e uns días máis tarde, cando as pústulas estiveran recheas e a punto de caer, ir pasando ese virus "fresco" a outros nenos. Por iso ían calculando cando nenos necesitaban para cada travesía en barco, dependendo do tempo de navegación. Escollían principalmente nenos pobres, de hospicios ou inclusas, moi novos, que non tiveran aínda a enfermidade, etc.

A odisea foi xigantesca. Nalgúns lugares os recibían como heroes e propagaban moi ben a vacuna (por certo, chámase así porque comezou coas vacas), pero noutros lugares chocaban con gobernadores ou virreis totalmente corruptos que non os aceptaban, que levaban moi mal que alguén alleo levara tanta fama, e dificultaban moito o seu labor.

Deu a volta ao mundo facendo este labor (levoulle uns 4-5 anos) e cando voltou a país estaba sendo invadido polos franceses, e o imperio víñase abaixo.

A historia da expedición é esa. O que xa non teño tan claro é se o deseño dos personaxes principais é tan real como o contan alí. Os tres personaxes principais foron Balmis, Salvany e a rectora, que coidaba dos nenos, chamada Isabel Zendal.

Tal como o contan na novela (pero non sei se é real), parece que Balmis tiña moita ansia de ser recoñecido publicamente, pero que non se preocupaba demasiado polas persoas, só lle preocupaba o éxito da súa expedición e o prestixio social que podía derivarse diso.

Pola contra, Salvany parecía ser moito máis humano, cariñoso e emotivo, pero tiña tise e era de saúde algo fráxil, aínda que sempre saía adiante. En Venezuela dividiron os seus camiños, Balmis seguíu cara a México e Salvany con varios axudantes máis encargouse de boa parte de Sudamérica.

Pero a figura central da novela é Isabel Zendal, que nace nunha aldea de Ordes, vén a servir á Coruña, ten un fillo de solteira por culpa dun militar andaluz que desaparece, e acaba de rectora no Hospital de Orfos que fundara Teresa Herrera.

Estiven case toda a novela, sobre todo ao principio, que é parte que transcorre en Galicia, pensando que o autor non se documentara demasiado ben.

A razón era que non me parecía moi lóxico que unha rapaza de Ordes tivera un apelido como Zendal, que non está claro de onde é, pero non semella galego para nada. O seu pai chamábase Jacobo, que non é un nome nada habitual no rural galego, polo menos nesa variante. Os apelidos de moitos dos que trataban con ela na Coruña tampouco eran galegos ou non o parecían. Segundo o autor, a choiva lixeira de Galicia é "sirimiri" (sen comentarios). En definitiva, dábame a impresión de que nesta parte se relaxara un pouco e se documentara a medias.

Pero ao final da novela explica de onde sacou os datos, todo o que se sabía do tema, consulteino en Internet e, ou escribiu el mesmo artigos da Wikipedia ou doutras webs (que tampouco é imposible), ou a cousa parece bastante fiable.

Con respecto a Isabel, que era o personaxe máis claramente coruñés, e do que máis parecía investigar, parece que ultimamente se averiguaron máis cousas, pero van nesa liña. Atopáronse unhas 35 versións posibles do seu apelidos, con pequenas variantes, e non teñen nin idea da súa orixe, pero semella que non era galega.

Parece que os personaxes que participaron na expedición foron exactamente eses, que Isabel tivo un fillo de solteira con ese soldado andaluz bala-perdida.

Incluso di ao final que "finalmente na Cidade Vella da Coruña lle dedicaron unha rúa". E aí xa foi cando flipei, porque a min non me soaba absolutamente de nada. Pero resulta que é certo (vaia, constatareino en persoa esta mesma tarde). Hai unha pequena rúa na Cidade Vella chamada Isabel López Gandalia (xa vedes que o apelido cambiou bastante dende Zendal) que está dedicada a ela.

En definitiva, para coruñeses ou para calquera outra persoa, unha historia fantástica, que partiu da nosa cidade (porque tiñamos moito comercio marítimo con América, unha das causas principais do enriquecemento da cidade), e que case ninguén coñece. Un pequeno monumento nos xardíns do Parrote lembra esta historia.

Saúdos.
Comentarios (0) - Categoría: Extremadura - Semana Santa 2002 - Publicado o 03-01-2017 18:04
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
Deixa o teu comentario
Nome:
Mail: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal