VERBA VOLANT



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

TRISQUEL
A figura que tanto se repite nos castros do sur de Pontevedra ou de Ourense ( podemos ver unha fermosa colección destes obxectos pétreos símbolos da Cultura Castrexa no Museo Provincial de Ourense)podería ter diversas interpretacións:

1º Son símbolo de poder ou linaxe da casa castrexa que posúe.

2º Son un amuleto que intenta asegurar a fecundidade e a vida próspera.

3º Son simplemente un símbolo relixioso de carácter solar.

Estas esvásticas que aparecen en múltiples lugares do mundo poden aparecer nos nosos castros con tres brazos, catro, cinco ou formas diversas, mesmo insinuar un movemento cos seus brazos cara a dereita ou cara a esquerda.

Para Castelao no seu traballo sobre as cruces de pedra na Galiza, existe unha continuidade entre estes sinais e as cruces tan estendidas pola nosa terra ou terras como Bretaña.
para saber máis
Categoría: CULTURA CASTREXA - Publicado o 12-03-2008 07:18
# Ligazón permanente a este artigo
AS PEDRAS DOS CASTROS
Os obxectos máis numerosos conservados da cultura castrexa son os pétreos: guerreiros, muíños barquiformes ou de man, figuras decorativas de diversa tipoloxía, etc...

Cal dos muíños que aparecen nos castros son máis antigos? Os muíños poden ser barquiformes ou os chamados de man (destes últimos tes que saber que segundo algúns arqueólogos poden ser introducidos na época da chegada do arada no IV a.C., pero para outros foron consecuencia da Romanización).

Outra curiosidade pétrea son as denominadas "pedras formosas". Saberías enque tipo deedificios e para que se usaban estes edificios nos castros como o de Briteiros no Norte de Portugal?



Sobre a plástica castrexa hai un traballo realizado no castro de Lámbrica
para saber máis sobre as Pedras Formosas
Categoría: CULTURA CASTREXA - Publicado o 12-03-2008 07:02
# Ligazón permanente a este artigo
URBANISMO CASTREXO
Procura a resposta acertada despois da túa experiencia sobre o terreo dun castro como o de Viladonga:

O Urbanismo castrexo responde a:

a) unha concepción xeométrica da organización interna do castro.

b) unha distribución caprichosa das casas.

c) unha distribución funcional por barrios.


Saberías que dato sobre a poboación dun castro se agocha tras da aparición das casas redondas e/ ou das casas cadradas?

Se non o sabe podes consultalo na propia páxina do Museo do Castro de Viladonga.
Podes ver máis na páxina do Museo do Castro de VilaDonga
Categoría: CULTURA CASTREXA - Publicado o 11-03-2008 23:08
# Ligazón permanente a este artigo
OS CASTROS: A DEFINICIÓN

Este vai ser un dos problemas que teñamos que superar, atopara unha inmellorable definición da palabra "castro".

Cal sería para ti a definición máis completa?


Hai varios tipos de castros atendendo a súa tipoloxía normalmente se fala de:

Castros costeiros: onde o mar é utilizado en parte como muralla defensiva.

Castros do interior que teñen que, en moitos casos, teñen defensas cun sistema complexo de muros, foxos e terrapléns.
para saber máis
Categoría: CULTURA CASTREXA - Publicado o 11-03-2008 22:44
# Ligazón permanente a este artigo
HABITANTES DO CASTROS
Para a cultura popular
Os habitantes dos castros para os nosos labregos foron sempre "os mouros e as mouras" encantos que viven debaixo dos castros e non se deixan ver facilmente.

Para os primeiros investigadores Murguía ou Benito Vicetto falaban dos celtas como poboadores dos castros, nese afán diferencialista que lle querían conferir a Galicia estes historiadores galeguistas.
Logo virán interpretacións máis serias, que falan dunha cultura de diversas compoñentes, pero o "celtismo" será unha constante no debate sobre o mundo castrexo ao que non se lle pode negar como mínimo unha importante influencia da civilización celta.

Observa agora estes antigos textos sobre o tema:

1) Ophiussa porro tanta panditur latus,
quantam iacere Pelopis audis insulam
Graiorum in agro. Haec dicta primo Oestrymnis,
locos et arua Oestrymnicis habitantibus;
post multa serpens effugauit incolas,
uacuamque glaebam nominis fecit sui.
(Ora Maritima, Avieno 152-157)

Cuxa tradución ao galego será:

"Ofiusa proxectase tanto cara adiante coas súas costas como oes dicir que a illa de Pélope se estende no territorio grego. Foi chamada, ao principio, Estrimnis, porque os estrímnicos poboaban as súas paraxes e cabos; despois, unha multitude de serpes fixo fuxir aos seus habitantes e deixou o territorio privado do seu nome."

2) Cempsi atque Saefes arduos collis habent
Ophiussae in agro. Propter hos pernix Lucis
Draganumque proles sub niuoso maxime
Septentrione conlocauerant laurem.
Poetanion autem est insula ad Saefumum, latet
patalusque portus. Inde Cempsis adiacent
populi Cynetum. Tum Cyneticum iugum,
qua sideralis lucis inclinatio est,
alte tumescens ditis Europae extimum,
in beluosi uergit Oceani in salum.
(Ora Maritima, Avieno 195-204)

E a tradución deste segundo anaco de texto de Avieno, autor do século Iv d. C.:

"Os cempsos e os saefes ocupan os abruptos cumios do territorio de Ofiusa. Cerca deles se estableceron o rápido luso e a prole dos draganos, en dirección cara o septentrión de abundantes neves. Pero a isla Petania está dirixida cara Sefumo, e nel un porto extenso agóchase. A continuación, os pobos cinetas son colindantes dos cempsos. Logo, o cabo Cinético, por onde se produce a caída da luz sideral, erguéndose altivo como último bastión da rica Europa, cando ésta se precipita nas ondas do Océano poboado de monstros."


QUAESTIO.
Podería ser Ofiusa o nome máis antigo deste territorio que hoxe é Galicia?
Algúns autores cren que en realidade estas serpes eran os celtas saefes ou serpes, que tiñan aos ofidios por animal totémico. Será esta a narración que confirma as raíces celtas da cultura castrexa?

Que teñen que ver os mouros cos castros?
Procura algunha lenda sobre mouros ou mouras dos castros na marabillosa páxina de Galicia Encantada
consulta aquí Galicia Encantada
Categoría: CULTURA CASTREXA - Publicado o 11-03-2008 22:10
# Ligazón permanente a este artigo
TERRITORIO CASTREXO
Territorio castrexo
A extensión no espazo da cultura castrexo abarca máis alá do que é a actual Galicia. Inclúe o Norte de Portugal e unha parte do que son hoxe Asturias, León e Zamora. Un territorio que, como veremos logo vai ser o que os romanos denominen Gallaecia, pois van ser eles os que nos introduzan na historia ao seren os primeiros en escribr sobre nós e nomear esta terracomo Galicia.

Cronoloxía do fenómeno castrexo
A cultura castrexa foi unha cultura protohistórica do noroeste da Península Ibérica que durou desde finais da Idade de Bronce (século IX ou VIII a.C.) ata o século I d.C.
A cultura castrexa nace a finais da Idade de Bronce e pode dicirse que dende o VI a.C. se estende no tempo ata a chegada dos romanos manténdose viva en parte ata o século VI d. C. aínda que esta última etapa se adoita coñecer co nome de época "galaico-romana".





QUAESTIO:
Cantos castros cres que se calculan que hai documentados tan só no territorio da actual Galicia?
para saber máis
Categoría: CULTURA CASTREXA - Publicado o 11-03-2008 21:47
# Ligazón permanente a este artigo
FORTUNA IMPERATRIX MUNDI
Un texto latino dos Carmina Burana de Carl Orff para escoitar:





O texto cantado é o que segue:
1. O Fortuna

O Fortuna
velut luna
statu variabilis,
semper crescis
aut decrescis;
vita detestabilis
nunc obdurat
et tunc curat
ludo mentis aciem
egestatem,
potestatem
dissolvit ut glaciem.

Sors immanis
et inanis,
rota tu volubilis,
status malus,
vana salus
semper dissolubilis,
obumbrata
et velata
michi quoque niteris;
nunc per ludum
dorsum nudum
fero tui sceleris.

Sors salutis
et virtutis
michi nunc contraria,
est affectus
et deffectus
semper in angaria.
Hac in hora
sine mora
corde pulsum tangite;
quod per sortem
sternit fortem,
mecum omnes plangite!

2. Fortune plango vulnera

Fortune plango vulnera
stillantibus ocellis
quod sua michi munera
subtrahit rebellis.
Verum est, quod legitur,
fronte capillata,
sed plerumque sequitur
occasio calvata.

In Fortune solio
sederam elatus,
prosperitatis vario
flora coronatus;
quicquid enim florui
felix et beatus,
nunc a summo corrui
gloria privatus.

Fortune rota volvitur:
descendo minoratus;
alter in altum tollitur;
nimis exaltatus
rex sedet in vertice
caveat ruinam!
nam sub axe legimus
Hecubam reginam.
Categoría: MÚSICA - Publicado o 07-03-2008 10:39
# Ligazón permanente a este artigo
PROBA A ESCOITAR OUTRA MÚSICA
Unha obra dun grandísimo compositor inglés, William Byrd (ca. 1540 - 1623), cantada por un dos millores conxuntos vocais especializados na música antiga, os Tallis Scholars.

Podes probar a ir escoitando e lendo o texto.

Vigilate, nescitis enim quando dominus domus veniat, sero, an media nocte, an gallicantu, an mane.
Vigilate ergo, ne cum venerit repente, inveniat vos dormientes.
Quod autem dico vobis, omnibus dico: vigilate.




Categoría: MÚSICA - Publicado o 07-03-2008 07:51
# Ligazón permanente a este artigo
RomanicÉmonos
Aula aberta de Cultura Clásica:
ROMANIZACIÓN DE GALICIA.

COLEXIO SAN NARCISO(saída 6 de marzo do 2008)

I-AS FONTES: A través dos achadegos arqueolóxicos e as referencias escritas da época, ou á época, podemos facernos unha composición de lugar do que supuxeron para Galicia dous momentos da súa historia. Por unha banda, a que se pode considerar a primeira cultura de importancia que se xenera na nosa terra, a cultura Castrexa, e a inmediatamente posterior e que foi todo un proceso de superposición sobre o mundo castrexo, lento, pero inexorable, referímonos ao mundo Galaico-romano.

II-A CULTURA CASTREXA: ANTES DA CONQUISTA DE ROMA. Xorde na idade dos metais a finais da idade de Bronce arredor do século VII-VI a. de C. desenvolvéndose con elementos indíxenas, centro-europeos e mediterráneos producindo unha cultura específica no noroeste peninsular. Ata o século II a. C. podemos dicir que permanece aillada da influencia romana que se fará máis notable a medida que os romanos avanzan no proceso de conquista da Península ata finalmente dominar e conquistar mesmo o territorio castrexo tras distintas operacións bélicas que rematarán no I d. C. Precisamente do mundo Galaico-romano é do que coñecemos máis testimuñas, dado que a meirande parte dos castros excavados tiveron o seu momento máis álxido precisamente a partir do século II-III d. C., polo que podemos asegurar que aínda queda moito por estudar e concretar en canto a vida castrexa de antes da chegada dos romanos.

III- A CONQUISTA DA GALLAECIA: CREACIÓN DO HÁBITAT GALAICO-ROMANO. Os romanos desexosos de domeñar aos pobos cántabros, galaicos e astures decidiron a conquista, interesados en controlar especialmente o ouro e outros metais nos que este territorio era rico. As primeiras incidencias no contexto castrexo íanse notar claramente mesmo no xeito de construir e de vivir dos habitantes dos castros: as construccións cuadrangulares, as tégulas en lugar das cubertas vexetais, determinados obxectos de uso común como os muiños de man, o torno e a cerámica de importación ou sigilata, etc...Un lugar inmellorable para asimilar e entender in situ este proceso é sen lugar a dúbidas o Castro de Viladonga e o seu Museo, unha das visitas que imos realizar centrará o noso interese xaquelogo nestes aspectos de primeiras incidencias e maduración do proceso de Romanización que se estaría a dar na Gallaecia cando o castro estaba plenamente habitado.

IV_ROMANIZACIÓN: Lucus Augusti é a capitalidade dun dos tres conventus nos que os romanos dividiron administrativamente o territorio da Provincia Gallaecia. Era unha cidade do imperio romano, e como toda cidade haberá algúns elementos que non falten, pero sen dúbida tamén temos que dicir que ou non conservamos ou careceu dalgunhas das construccións típicas das cidades romanizadas. O máis chamativo son as súas murallas as únicas conservadas en toda Europa nas que os carros podían ir en ámbalas direccións, e que foron consolidadas a finais do século III d. C. por medo á inestable sitiuación do Imperio que vivía unha forte crise. Nos arredores de Lugo, e mesmo na cidade atopáronse restos que nos poden indicar claramente por onde e como camiñaba o proceso de Romanización. Faremos un alto especial no apartado da epigrafía e inscripcións especialmente abondosas no Museo Provincial de Lugo, utilizaremos certas nocións de epigrafía latina que demos na clase para poder distinguir entre aras e estelas, e outras inscripcións honoríficas, as distintas claves e siglas máis frecuentes, etc... A súa Catedral será tamén obxectivo da nosa saída cultural.

PARA AFONDAR:
Material complementario

V-A LATINIZACIÓN:O cristianismo e Priscilianismo. No proceso de expansión da lingua latina máis alá das cidades e campamentos romanos temos que saber que foi o cristianismo e concretamente Prisciliano unha das claves para que o latín se introducira dun xeito irreversible nas aldeas e lugares máis apartados das vías de Romanización. Precisamente o misterioso lugar de Sta. Eulalia de Bóveda pode ser unha das máis significativas e peculiar construcción relacionadas co culto relixioso dos priscilianistas, mesmo se ten dito que podería ser o lugar onde Prisciliano foi soterrado despois da súa decapitación no 385 xunto con outros discípulos seus en Tréveris acusado de herexía, e que condenou tamén todos os seus escritos e documentación, contribuíndo a facer deste movemento, que forma parte do primeiro espertar cultural de Galicia, algo máis enigmático e misterioso. En todo caso sabemos que foi capela cristianizada e que conten unha serie de pinturas únicas no noroeste penínsular.

Cuestionario para antes, durante e despois das visitas:

<u>MUSEO PROVINCIAL DE LUGO:ROMANIZACIÓN EVIDENTE
1- Localiza e transcribe os textos de alomenos dúas aras e dúas estelas funerarias das situadas no Claustro.

2- Hai unha curiosa inscripción realizada en lembranza dunha perruqueira localiza e transcribe o texto.

3- Transcribe o texto de algunha inscripción de tipo honorífico.

4-Localiza na visita este texto e indica que información nos transmite e en que material está realizada:

5- Cales son os motivos máis abondosos na decoración en mosaicos.

6- Para que serven os achadegos de moedas, por exemplo, atopadas nun castro. Intenta transcribir a inscripción dunha moeda romana das múltiples que se expoñen no museo.

7- Das Aras enumera nomes de deidades autóctonas e deidades romanas.

8- Localiza o Torques de Burela ¿de que metal é? ¿cal é o seu peso?

9- Localiza na visita o seguinte texto. ¿que tipo de documento é? Sinala que información nos transmite, en que lugar se atopou e en que material está realizado.


AS MURALLAS:
1- ¿En que século aproximadamente foron feitas as murallas e a como foi a súa construcción rápida ou lenta ante os materiais que ves utilizados?

2- Antigamente había catro portas, hoxe son máis, ¿cal cres que é a mellor conservada na súa confección galaico romana? ¿ Varia o tipo de material empregado nas portas da muralla?

3- A muralla tiña dúas alturas ¿ como poderías deducir ti isto mesmo tras a visita ás murallas?


A CATEDRAL DE LUGO:
1- ¿Que estilo arquitectónico domina nesta catedral?

2- Atopa e intenta traducir coa axuda do teu mestre a lenda latina que aparece nun lugar manifesto da catedral. Coméntaa.


O CASTRO de VILADONGA:
Interésanos nesta visita deslindar os aspectos de tradición castexa dos de influencia romana, ou efectos propios da romanización.
1- ¿Cales serían nas formas das casas as evidencias de que estamos nun castro da época galaico-romana?

2-¿Por que pensas que a distribución das casas era como a que ves?

3- Nas pezas atopadas na excavación e que se atopan no museo enumera 1O que sexan mostra evidente da influencia romana no hábitat o castro, e outras tantas que foran de uso tradicional na cultura castrexa. Razóao.

4-Para que se utilizaban os torques e as arracadas:

5- ¿Con cantas liñas defensivas contaba este castro?(Podes observalo in situ ou na maqueta do museo)















ver mapa de LUGO CENTRO
Categoría: Xeral - Publicado o 05-03-2008 07:45
# Ligazón permanente a este artigo
OUTRA LECCIÓN DE EPIGRAFÍA: ARAS
As inscricións votivas ou ARAS romanas están redactadas normalmente da seguinte maneira sobre a pedra:

- Nome da divindade en dativo( é dicir, o caso que indica para quen ou a quen se lle dedica) acompañado do S (acrum) "consagrado".

-Identificación do dedicante.

- Motivo da dedicatoria ( Ex Voto, Ex Iussu, Pro Salutem...)"por unha petición", "por un mandato" ou "pola saúde"...

-Fórmula final consagratoria V.S.L.M.
para ver máis
Categoría: EPIGRAFÍA - Publicado o 04-03-2008 23:43
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal