VERBA VOLANT



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Atenas e o Teatro
O Teatro era un feito social de primeira importancia na Atenas do século V a. C. O pobo acudía en masa enchendo as 15000 prazas do teatro de Dionisio. Por iso non debemos esquecer o contexto histórico no que naceu.
O teatro representaba un fenómeno complexo como institución cívica e relixiosa relacionada intimamente coa vida da polis. Compartía coa democracia ateniense do século V a. C. o seu mellor momento, un sen a outra non se entenderían. Segundo o filósofo Aristóteles o espectáculo tráxico causaba nos seus espectadores unha purificación (katharsis) da que se deducen os seus efectos sobre a moral pública dos cidadáns. Os gregos crían na función educativa do teatro , por iso o propio goberno da cidade era o encargado de organizar as representacións. O arconte como xefe do goberno e cos cartos públicos anualmente escolle aos autores e actores protagonistas de máis sona e a un corego (un cidadán rico que toma como un honor pagar un coro e as súas vestimentas). Arredor do festexo sempre existía unha propaganda e concienciación cívica dos cidadáns.

UNHA XORNADA EN ATENAS NO SÉCULO V a. C.

Onte foron representadas as cinco comedias seguindo a orde do sorteo, os personaxes caricaturizados coas máscaras alegres e de barba en punta, uns vestidos curtos e bandullos prominentes fixeron rir coas súas agudas sátiras. De novo as críticas e parodias dos personaxes políticos – que estaban sentados nas primeiras filas- os máis destacados do momento foron vituperados por demagogos ou belicistas. De novo fomos sorprendidos pola imaxinación no vestiario ou a fantástica escenografía como cando nunha das comedias dirixíndose ao público se nos dí:
“Non hai cousa mellor que o que lle saian a un ás. Así se un de vós, espectadores, tivese ás, que ten fame e lle aburren os coros das traxedias, sairía voando e iría a súa casa a comer, e logo, xa cheo, volvería ...”(As Aves, vs. 785-789 de ARISTÓFANES).

As gradas do teatro de Dionisos énchense de novo, mentras se estende un decorado, debuxado en teas no fondo da escena, e se proban, por última vez antes da representación, os periactos, unhas pantallas xiratorias de tres caras con tres paisaxes distintas. Tras o sacrificio ritual comeza a obra, trátase dunha traxedia. Unha música e un prólogo pronunciado por un ou dous personaxes informan da situación da que o público ten que partir para seguir a acción dramática. Veñen despois un canto coral dirixido polo corifeo ocupando a orchestra e os distintos episodios nos que actúan o protagonista e os restantes actores caracterizados por unha máscara e longos mantos. Xesticulan e cambian o seu timbre de voz intentando adaptarse á psique do personaxe. Coa mímica compensan a rixidez da máscara. Os actores, sempre homes, deben parecer dende fermosas mulleres como Helena, a furiosos homes como Heracles. As escenas dos actores vanse salteando coas diversas intervencións do coro ou do semicoro, todos vestidos igual e sen máscara, facendo gala da súa boa voz e fermosa coreografía. Abundantes efectos sonoros e visuais poden dar maior realismo as escenas como introducir a un deus no escenario pola parte alta do decorado, aparatosas tramoias que o público aplaude. Se o público aplaude é síntoma de aprobación e o autor, actores e corego poden suspirar con alivio.

Acabada a triloxía das traxedias onde se invitara aos espectadores a unha reflexión profunda sobre aspectos da condición humana, ante a cal o público en xeral, agás o feminino que adoita gustar máis da traxedia, tiña unha reacción máis fría que ante a comedia. Esta é moito máis popular, se ben é certo que o home grego ten unha gran capacidade para manter a atención a palabra falada durante unha hora.

Ao final da xornada para relaxar ao auditorio represéntanse o drama satírico, unha especie de traxedia breve, pero con pasaxes cómicas e un coro característico vestido de sátiros co seu taparrabos de pel, cola de cabalo e máscara en lembranza do deus ao que se dedican os festivais dramáticos. Rematado este só queda esperar a decisión do xurado.

Así era a atmosfera que rodeaba aquelas xornadas festivas nas que existía un alto grao de propaganda e concienciación cívica tanto ao inicio do certame como unha vez rematado. As cerimonias de apertura eran unha manifestación popular do poderío ateniense e unha promoción dos deberes cidadáns. Entre os espectadores, chegados de todas partes do mundo grego (coa chegada da primavera, a bonanza marítima permitía que Atenas estivese chea de actividade coa presenza de destacados representantes dos pobos aliados) facíase desfilar armados aos orfos dos caídos pola cidade, educados e armados polo Estado ateniense. Representantes do Estado ocupaban as primeiras filas nas representacións e presidían os festivais e os cidadáns ricos para prestixiarse financiaban os coros. A Asemblea de cidadáns, xuntábase ao finalizar as Grandes Dionisias para avaliar a organización do certame por parte do maxistrado.

Un coro entoa o canto a Dionisio, recordando os beneficios que outorga o deus da festa e do viño, que non distingue pobres e ricos en contraste coa soberbia de Penteo, rei de Tebas:
CORO: “O deus, fillo de Zeus, alédase nos festexos, e ama a Paz, deusa da prosperidade, e a nodriza da mocidade. Igual ao rico que ao máis pobre outorgoulles gozar do viño que alonxa o pesar. Rexeita a quen isto despreza: o vivir polo día e as amables noites unha existencia feliz, e a quen non mantén sabiamente o seu corazón e a súa mente apartados dos individuos soberbios. O que a xente máis humilde admite como fe e practica, iso quero eu aceptar.”(AS BACANTES de EURÍPIDES 420-434)

Mais as grandes Dionisias son ocasión para a exaltación patriótica.
“...aprobaban un decreto para dividir os fondos que proviñan do tributo dos aliados en talentos e presentalos sobre o escenario, cando o teatro estaba cheo no festival de Dionisos; e non só se facía iso, senón que ao mesmo tempo facían subir a escena aos fillos dos que perderan a vida na guerra coa intención de mostrar aos nosos aliados, por unha banda, o valor das pertenzas que eran transportadas polos mercenarios, e ao resto dos gregos, pola outra, a multitude de orfos e desgarciados que eran o resultado desta política de agresión. E facendo este tipo de cousas consideraban feliz á cidade...(ISÓCRATES “Sobre a Paz”.)


LITERATURA E TEATRO:

Comentarios (0) - Categoría: 4º eso 2012-13 - Publicado o 19-03-2013 06:43
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
Deixa o teu comentario
Nome:
Mail: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal