VERBA VOLANT



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Unha peregrina da GALLAECIA a Xerusalén
Exeria ou Eteria quen viña sendo?
Comentarios (2) - Categoría: 4º eso 09/10 - Publicado o 18-06-2010 10:53
# Ligazón permanente a este artigo
DE ROMA A COMPOSTELA
Os romeiros son aqueles que fan unha peregrinación a algún santuario. Fixémonos en primeiro lugar nestes dous termos. Romeiro é unha palabra que ten que ver con "romaría", pero cres que este termo ten algo que ver coa palabra "Roma"?
Esta palabra "romeiro" aparece, por exemplo, no romance (outra palabriña que podería ter que ver con Roma, non cres?) preservado pola tradición oral en galego e que nos fala dun tal Don Gaiferos de Mormaltán. Aude sapere! que quere dicir, atrévete a saber e procura saber o que lle pasou a este singular peregrino de época medieval.



Os peregrinos ían a Compostela (cal é a súa etimoloxía verdadeira ? Lembra que é unha das máis debatidas da toponimia galega e deberás buscar ben pois non todo o que na rede está escrito é certo, e que a pesar de que os organizadores do Xacobeo 201O repartan propaganda dicindo que significa "campo das estrelas" esta etimoloxía é moi improbable e pouco seria), un Camiño, o Francés, posto de moda de novo no século IX despois de que se producira un acontecemento que en latín, esa era a lingua da igrexa e da cultura daquela séculos despois da caída do Imperio Romano que fixera relixión oficial o Cristianismo despois de ter perseguido, como sabes, de xeito cruel aos seus seguidores durante os primeiros séculos da nosa era. Non nos perdamos, sigamos co Camiño; aquel acontecemento en latín chamouse "INVENTIO SEPULCRUM SANCTI IACOBI" (o achado do sepulcro do Santo Xacobe) que provocou unha avalancha de peregrinos despois de acondicionar o lugar no que o bispo fixera a descuberta e que segundo parece era un antigo cemiterio.
As peregrinacións cara o Occidente, onde morre o sol din que eran xa unha realidade antes daquela moda instaurada polos reis galegos e francos, coa axuda do poder da Igrexa, especialmente dos Papas, como Calixto ( século XII) que vai facer de Compostela un lugar de referencia para toda Europa.


Este é o himno Dum pater familias que se conserva nesa xoia bibliográfica da biblioteca da Catedral coñecida como Códice Calixtino:




ALGUNHAS RESPOSTAS
Por qué Galicia é o país dos mortos?

• Poñíanse velas para honrar a memoria dos mortos.
• Comíase bacallao e castañas porque era a comida dos mortos.
• Non se recollía a cea o día dos difuntos
• San Andrés de Teixido
• Fisterra era a fin do mundo e a porta ao mundo dos mortos
• Caronte era o barqueiro do mundo dos mortos
• O río Limia era o río de esquecemento
• A Santa Compaña, que vaga por Galicia

Que significa Compostela?
Compostela vén da palabra latina Compostum, que en galego significa “cemiterio.” Polo tanto, descártase a opción que di que Compostela significa Campo de estrelas.

Que significa Ultreia?
Ultreia é a palabra que designa o saúdo que se fan os peregrinos do camiño entre sí para darse ánimos.

Que é “Dum Pater Familias”? Con qué texto latin ten relación?
É unha cancion de loa á Santiago, que ten relación co Codex Calixtinus:

Dum pater familias
Rex universorum
Donaret provincias
Ius apostolorum
Jacobus Yspanias
Lux illustrat morum.
Primus ex apostolis
Martir Jerosolimis
Jacobus egregio
Sacer est martyrio
Jacobi Gallecia
Opem rogat piam
Plebe cuius gloria
Dat insignem viam
Ut precum frequentia
Cantet melodiam:
"Herru Sanctiagu
Grot Sanctiagu
E ultreya e suseya
Deus aia nos"
Primus ex apostolis . . .
Jacobo dat parium
Omnis mundus gratis
Ob cuius remedium
Miles pietatis
Cunctorum presidium
Est ad vota satis.
Primus ex apostolis . . .
Jacobum miraculis
Que fiunt per illum
Arctis in periculis
Acclamet ad illum
Quiquis solvi vinculis
Sperat propter illum.
Primus ex apostolis . . .
O beate Jacobe
Virtus nostra vere
Nobis hostes remove
Tuos ac tuere
Ac devotos adibe
Nos tibi placere.
Primus ex apostolis . . .
Jacobe propicio
Veniam speremus

Et quas ex obsequio
Merito debemus
Patri tam eximio
Dignas laudes demus.
Primus ex apolstolis


Que é a Compostela?
É un ‘certificado’ que se che entrega en Compostela se fixeches o camiño por motivos relixiosos. Se non o fas por eses motivos, entrégaseche outro documento parecido.


Cal é a etimología de peregrino?
Ven do latín peregrinus, que significa “pasar a través dos campos.”


Qué significa romeiro? Ten algo que ver con Roma?
Romeiro vén de Romarius, que é a palabra coa que se chamaba aos que peregrinaban a Roma.


Quen é a raíña Lupa?
É unha raíña relacionada coa chegada do apóstolo Santiago. Esta raíña entregou un trozo de terra para que fora sepultado o apóstolo Santiago.


Cal é a orixe da cuncha que levan os peregrinos? Cal é a especie en latín?
Cando os peregrinos chegaban a Santiago de Compostela, entregábaselles un pergamino que os confirmaba como peregrinos e colocábaselles sobre o seu sombrear e a súa capa a cuncha de vieira, que demostraba a súa estancia en Santiago, de modo que de regreso aos seus pobos de orixe, non quedaba dúbida do seu “logro e méritos persoais.”
Outra posibilidade é que a cuncha é unha estilización da pata dunha oca, símbolo para moitas tradicións antiguas de recoñecemento iniciático.
Finalmente, poder se que a concha de vieira significa o renacer da persoa, como símbolo de Venus.





Onde remataba o Camiño de Santiago?
Remataba en Finisterre, porque o consideraban o lugar onde remataba o mundo (Finis Terrae dos romanos), o sitio a partir do cal xa non se podía seguir máis o Sol no seu declive.

Irene Loira e Dani Seijo
Comentarios (1) - Categoría: 4º eso 09/10 - Publicado o 12-06-2010 20:22
# Ligazón permanente a este artigo
DE ROMA
Vivir en Roma no século I ou no II non era cousa doada, durante a época imperial a cidade medrou e fíxose caótica, vivían nela máis dun millón de persoas e a carón de magníficos edificios erguíanse máis e máis insulae, eses edificios de ata sete plantas de altura cheos de vida, unha vida que se facía de todos os xeitos máis nas rúas. Rúas sempre ruidosas de día e perigosas de noite. Roma era a capital do mundo coñecido do Imperio.

Despois de visionar o vídeo OSTIA E A VIDA COTIÁ EN ROMA, procura responder a estas cuestións:

1- Que era Ostia e porque era tan importante para Roma?
2- Que é unha insula, describe que actividades se realizaban nos diferentes andares destes edificios?

Non todo eran ínsulas en Roma, tamén había "domus" é dicir, casas de xente rica que eran como podes ver neste vídeo:




3- As termas eran un dos lugares de moita concurrencia de xentes, habías públicas e privadas. Eran caras? Que se facían nas Termas?




4- As tabernae porque eran tan populares?
5- Que eran os Mercados de Traxano? Lémbrate a algún complexo da actualidade ?
6- Que comían e bebían os romanos? Que era iso do "garo" que lle botaban a case que todo?
7- Un dos monumentos máis impresionantes é o Coliseo. Por que se chama así? Que era o Coliseo?



8- Por que eran tan importantes para os emperadores os espectáculos como os do Coliseo?
9- Era fácil perderse en Roma, a que sedebe este crecemento caótico da urbe, cando comeza este problema?
10- Enuncia 10 monumentos que sexan habituais en calquera das cidades romanas a imitación da propia Roma.

Comentarios (0) - Categoría: 4º eso 09/10 - Publicado o 31-05-2010 14:16
# Ligazón permanente a este artigo
Orfeo e Eurídice





Comentarios (0) - Categoría: 4º eso 09/10 - Publicado o 03-05-2010 22:14
# Ligazón permanente a este artigo
libros que recomendan pola rede
Do ámbito da Cultura Clásica podedes atopar varios libros de interese que acaban de saír do prelo. Consulta en cultura clásica.com
Comentarios (0) - Categoría: 4º eso 09/10 - Publicado o 22-04-2010 22:04
# Ligazón permanente a este artigo
Para recuperar
1ª AVALIACIÓN:
Mapa da Grecia antiga
Olimpíadas. ( Como eran que diferenzas coas modernas)
Do CAOS a ZEUS, pai dos deuses e dos homes.
Etapas da Historia da Grecia Antiga.
Concepto de Indoeuropeo
O invento da escritura ata o Alfabeto grego
O Minotauro
Os mitos da creación do Home. Prometeo.
Galicia país dos mortos.
Homero e a guerra de Troia.


2ª AVALIACiÓN:
Que sabemos de Troia.
A Ilíada: héroes e acontecementos.
A Odisea.
De Troia a Roma (Eneas).
As orixes do Teatro
Traxedia e Comedia
As Troianas de Eurípides.
As Asambleístas de Aristófanes.
Mundo Castrexo
Pegadas da Romanización.
Comentarios (0) - Categoría: 4º eso 09/10 - Publicado o 22-04-2010 16:13
# Ligazón permanente a este artigo
FESTA DO GENIUS NATALIS
Traducimos ao latín de andar por casa en primeiro lugar a popular cantiga de aniversario :

Natalis felix, natalis felix,
desideramus tibi omnes,
natalis felix.


Para os que canten a versión lusófona da cantiga (a música é a mesma) poden usar estoutra:

Felicitates tibi "parabens para ti"
in hac die cara. "nesta data querida"
Multas felicitates, "moitas felicidades"
multos annos vitae "moitos anos de vida"

Hodie dies festum est, " Hoxe é día de festa"
nostrae animae canant "cantan as nosa almas"
ad puellula / ad puerulum "para a meniña ou meniño
.......... (dise o nome d@ que cumpre anos)
unham copiosam palmam! "unha salva de palmas"

(Plaudite) (aplaudide!)



A continuación traducimos tamén este artigo ao galego tirado da páxina Hortus Hesperidum, para coñecer algo máis sobre as festas do Genius Natalis.

CUESTIÓN: Debes investigar que son todas conceptos que están en negriña no texto que segue:

O dies natalis é o día no que un naceu, é o aniversario. Considárabase xa entre os romanos o día contando desde a medianoite ata a seguinte medianoite, así deixou escrito Varrón citado en Aulo Gelio III, cap 2:

No seu libro sobre as cousas humanas no apartado dos días, Marco Varrón di: “dise que os homes que naceron nas vintecatro horas, dende unha medianoite ata a próxima medianoite, naceron nese mesmo día.

Celebrábanse con festas privadas (vid. Festo, sub voce privatae feriae) os aniversarios do nacemento sobre todo o do chamado pater familias. Estes días considerados como felices, favorables, propicios ' (dies candidus),Tibulo I, VII, 63:

Pero ti, día do aniversario, que debes ser celebrado moitos anos
máis propicio, unha e outra vez máis propicio, vén


As festas consistían en festíns, e ofrendas de viño, flores, incenso, leite,...aos lares, ao Genius Natalis do home e a Iuno Natalis da mujer. Tíbulo en Carmina II, 2 narra así a ofrenda ao Genius e a solicitude do que cumpre anos:

Digamos palabras de bo augurio: achégase o Aniversario ao seus altares,
Todo o que asista, home e muller, garde silencio
Que se queime piadoso incenso nas lareiras, que se queimen os perfumes
que dende a súa rica terra envía o refinado árabe.
Que veña o Xenio mesmo a contemplar as súas honras,
cuxa sagrada cabeleira engalanen delicadas grilandas.
As súas vidallas zumeguen de nardo puro
e quede saciado co seu manxar e embébase de viño,
e, che propicie, Cornuto, calquera cousa que pedises.
Ea, pois ¿a que esperas? Que si di el: pídelle.
Intúoo, desexarás o fiel amor da túa esposa:
agora creo que isto os mesmos deuses o saben de previamente,
e non preferirías para ti todo o que no mundo enteiro
ara o robusto labrador co seu forte boi,
nin para ti é a variedade de perlas que nas Indias felices
se crían, por onde a onda do mar oriental faise de púrpura.
Os teus desexos cúmprense: oxalá batendo as súas ás voe xunto a ti
e traia as súas cadeas para vosa unión Amor,
cadeas, que perduren por sempre, incluso cando a torpe vellez
marque as súas enrugas e branquexe os cabelos.
Veñas aquí Natalis e xa avós lles deas netos
para que unha grea infantil xogue ante os vosos pes.


Os cidadáns romanos levaban vestidos novos de cor branca e poñíanse o annulus natalitius, o anel do nacemento. Persio Sat I, v 15:

Así é, repeiteado e con toga recente e brillante, en fin coa natalicia ágata, ...


Tamén se chamaba así o anel regalado ao patrón polos clientes ou amigos polo seu aniversario, que nas comedias de Plauto soluciona algúns enredos ao permitir o recoñecemento de personaxes, como vemos en Gorgojo, V, 2,26:

Ther:Por Xúpiter! É o que che regalei polo teu aniversario. Coñézoo tan ben coma min mesmo. Ola irmá!
Plan: Ola meu irmán!


Podemos asistir os preparativos da festa en Plauto Pseudolus. Acto I, escena II. Balión ordena aos escravos arranxar a casa para que reluza, que dispoñan os leitos e fagan brillar a prata, que todo estea limpo e perfumado...

pois hoxe é o día do meu aniversario e todos debedes festexalo. Xamón, lacón, touciño, chourizo, pon ti a cocer. Escoitáchesme? Quero agasallar opiparamente a uns grandes personaxes, para que crean que son rico.
Despois da ordes tamén ás súas cortesás
que sobre a miña casa caia unha chuvia de agasallo procedentes dos vosos amantes tedes que procurar. Pois se hoxe a despensa de provisións para un ano non queda chea, mañá os convertereinas en mulleres da rúa. Que hoxe é o día do meu aniversario.


Era habitual que os amigos se fixesen agasallos, como aneis, pendentes, vestidos, dedicánranse libros, poemas, etc... Mesmo había quen para recibir regalos simulaban cumprilos varias veces, así lemos en Marcial:

Para pedir un regalo e esixilo, Clito, naces oito veces nun só ano e creo que só consideras que non son o teu aniversario tres ou catro calendas.

Como vemos os costumes mantense nos nosos días, fanse festas con familiares e amigos, estréase roupa, recébense regalos, pídense desexos , pero... e a torta de aniversario? Quizá estea relacionada cos pasteis redondos rodeados de velas que se ofrecían á deusa Ártemis Munychia no porto de Atenas, o Pireo o 16 do mes de Munychion, aniversario da batalla de Salamina, porque nesa noite a lúa chea iluminou completamente o mar.

Mediante festas públicas celebrábanse os aniversarios da fundación dos templos, da fundación de Roma, dos emperadores. O calendario de Philocalo recolle o aniversario de dezaoito emperadores: Augusto, Vespasiano, Tito, Nerva, Traxano...
Comentarios (0) - Categoría: 4º eso 09/10 - Publicado o 17-04-2010 08:11
# Ligazón permanente a este artigo
De Rómulo e Remo e a fundación de Roma.
Esta historia como vén sabedes comeza en Troia e coa viaxe de Eneas

Esquema que imos seguir para desenvolver a Historia de Roma

Como podedes comprobar no apartado de IDUS E KALENDAS situamos a morte de Xulio César nos idus de marzo como introducción inicia ao achegamento á historia de Roma. Pregunta básica: Por que mataron a César? provoca unha reflexión sobre a historia romana centrándonos no momento álxido da crise da República no ano 44 a.C. Esta historia que agora ides reelaborar, tentará por unha banda lembrar a división tradicional da historia de Roma estudada en cursos anteriores aquilo de: MONARQUÍA, REPÚBLICA e IMPERIO, para acto seguido poñer en cuestión esta visión divindindo este período da Historia da Antiga non por sistemas de goberno, senon polo verdadeiro motor da historia, a socio-economía, é dicir, Roma pasou da sociedade da GENS (onde a linaxe era fundamental para a estrutura social de Roma)á sociedade dos SERVI (isto é ESCRAVISTA) pois vai ser o "servus", o escravo, o motor desta etapa (un de cada tres habitantes de Roma será un escravo).

O noso camiño seguirá os seguintes pasos:

- A fundación de Roma: Rómulo e Remo.
- A monarquía romana: Reis latino-sabinos e reis etruscos.Entre a lenda e a historia (753 a.C. a 509 a.C.)
- Ampliación:Os etruscos e Roma.
-SPQR: A república romana versus monarquía (o Senado, os maxistrados e o Populus ou asembleas para votar).
- Un proceso de democratización interno (loita pola igualdade de dereitos patricio-plebea 495 a.C.-287 a.C.)
- As guerras de defensa en Italia e as guerras Púnicas, de conquista no Mediterráneo Occidental (do 509 a.C ata o 146 a.C.) e finalmente expansión cara o Mediterráneo Oriental.
- A Crise da República:Trazos e protagonistas da mesma (133 a.C.- 31 a.C.) .Lembraremos nomes como os Escipións, Tiberio e Caio Graco, Mario e Sila, Cicerón e Catilina,Espartaco, Craso, Pompeio e, como non, a César, mesmo Marco Antonio, Cleopatra, Lépido e o que logo vai ser o emperador Octavio Augusto.
- Xulio César momentos e ditos da súa vida.
- A expansión do Imperio.
- Os doce primeiros Césares.
- A crise e a caída do Imperio no ano 476 d.C.




Comentarios (0) - Categoría: 4º eso 09/10 - Publicado o 14-04-2010 06:43
# Ligazón permanente a este artigo
Que pasou en Roma tal día como hoxe? Idus de marzo

O idus de marzo é o día 15 deste mes e o que ides ver é o que pasou tal día como hoxe en Roma hai algo máis de 2000 anos:



Comentarios (0) - Categoría: 4º eso 09/10 - Publicado o 15-03-2010 13:45
# Ligazón permanente a este artigo
A nosa visita a Lugo abre outra etapa na aula
A visita a Lugo sitúanos no Camiño da descuberta da Cultura Castrexa e do mundo Galaico-romano consecuencia dun proceso denominado ROmanización e que para este territorio peninsular supuxo a entrada na Historia a partir do contacto con Roma que comeza oficialmente no 137 a.C. cos derrota dos Galaicos (unha tribo procedente do esteiro do Miño) que loitaba xunto cos Lusitanos contra o invasor romano). galicia aínda non era Galicia nin en extensión territorial nin no nome. Como se chamaba Galicia daquela? A Ora Marítima, unha fonte do século V d.C. di que se chamaba Ofiusa e que os seus habitantes eran entre outros os Oestrimnios os cales non tardarían en ser invadidos polos Saefes ( ou o que moitos pensan que eran as tribos indoeuropeas portadoras de útiles propios da metarurxía do Ferro e procedentes de centroeuropa) estariamos falando do século VI-V a.C. cando comeza segundo aos arqueólogos a Cultura dos Castros que perdurará 1000 anos, ata o século V d. C. como fórmula máis estendida entre os habitantes do Noroeste penínsular. Que debemos saber sobre a cultura castrexa:
1-Orixe da cultura dos castros(procedencia)
2-Definición: ( do castro ou do castrexo, tipos...)
3-Territorio onde está presente a cultura castrexa.
4- Duración ou etapas polas que pasa a través do tempo.
5- Principais transformacións froito da Romanización.
6- A sociedade nos castros ( economía, vida cotiá...)
7- A relixión castrexa
8- Arqueoloxía ou achádegos ( pétreos, cerámicos e metálicos...)
9- Mitos populares acerca dos castros.

A este apartado sería interesante engadirlle un anexo sobre tres fitos que andan dacabalo entre a lenda e a historia relativos á conquista romana do territorio de Gallaecia. A primeira, a protagonizada por Décimo Xuno Bruto,denominado o galaico, sería a vitoria sobre 60000 galaicos que axudaban aos lusitanos nas súas loitas contra os romanos, que ten unha segunda parte ao cruzar o río Limia, identificado polos seus soldados como o temible río do Esquecemento, aló polo ano 137 a.C. Logo debemos lembrar a incursión de Xulio César no ano 61 a.C. para chegar a ver o solpor en territorio Ártabro, no Fin da Terra, e a terceira das anécdotas pseudohistóricas sería a que ten lugar no final das guerras de Augusto contra galaicos, cántabros e ástures no ano 14 a. C. cando rodean aos últimos bastións do exército destas tribos no Monte Medulio e considerados vencidos, os indíxenas deciden morrer matándose eles mesmos con espadas,lume e veleno de teixo que entregarse a Roma.

Podes consultar neste mesmo blog a categoría (ver á man esquerda) CULTURA CASTREXA.
Categoría: 4º eso 09/10 - Publicado o 10-03-2010 22:57
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal