Vasoiras de xibarda


Cartafol literario de experiencias, teimas e inquedanzas
"...E ás doce da noite voan dacabalo de vasoiras de xibarda..."
Contos do Valadouro. XP,IF,ML.
O meu perfil
bercedasorixes@gmail.com
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

ANIMACIÓN Á ESCRITA

Son ben coñecidas as campañas de animación á lectura que se veñen desenvolvendo nos centros de ensino, bibliotecas públicas ou a través de entidades culturais. Mais non me consta a existencia de proxectos de animación á escrita nas escolas, e non estaría de máis cultivar este san exercicio entre os máis novos, non pensando –aínda que tamén- en crear canteira literaria senón empregando esta actividade como estimulante intelectual e como espertador doutras destrezas necesarias na época estudantil.
Na miña lembranza aboian mesturados, Tagore, a aula de 5º de EXB, don Guillermo e uns exercicios de redacción que primeiro me preocuparon e máis tarde me engaiolaron.
Don Guillermo impartía clases no colexio Nuestra Señora de la Paloma de Madrid. Non era un mestre traballador mais tiña a imaxinación suficiente para artellar actividades que nos mantivesen entretidos mentres el lía o xornal ou facía tintinar as chaves no interior dos petos, paréceme que fumaba na aula.
Non podo lembrar se nos demostrou gusto pola literatura mais de certo contribuíu a desenvolver a miña querenza pola mesma cos seus exercicios de redacción, os cales realizabamos sen apoio profesoral, só cun breve enunciado inicial.
Don Guillermo escribía na pizarra dez ou doce palabras, as cales non posuían conexión nin parentesco algún entre elas, agás que eran termos en castelán. Debiamos copialas no caderno e a continuación procurar o seu significado no dicionario (case todos manexabamos un Iter Sopena), tomar nota do mesmo e… Facer unha redacción.
No texto compría inserir todas as palabras que o mestre nos proporcionara, e aínda que semellara non existir o xeito de encaixar aeropuerto con gallineja, a redacción tiña que xurdir e ter senso. A última parte do exercicio consistía en ler o texto diante da aula toda, en pé e mirando á infantil audiencia.
Coido que unha boa parte da miña atracción pola escrita puido ter orixe naquelas redaccións nas que o dicionario supuña un insubstituíbel instrumento. Gardo no recordo unha redacción nas que se debían conectar entre outros termos, hacha e molino… E o meu maxín, desprazouse para se inspirar até o Muíño do Novo, no Couto de Abaixo. Porque un, non é de onde nace, senón de onde viaxa nos soños.
Como dixen, nos primeiros tempos considereina unha actividade acredora de grande esforzo mais des que lle collín o tintimán ao labor, debo dicir que gocei plasmando os froitos da imaxinación no papel, e mesmo cheguei a desenvolver certa habelencia creando universos para termos irreconciliábeis.
A primeira actividade do primeiro día de curso foi copiar La flor de la champaca, un texto de Rabindranath Tagore, e acompañalo dun debuxo… Si, don Guillermo gozaba coa literatura, non hai dúbida.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 05-02-2015 17:29
# Ligazón permanente a este artigo
PORCOS E PORCALLADAS DE ONTE E HOXE
“Alguén entrou no salón de don Celidonio e dixo:
¡A Biblioteca Municipal está ardendo!
A música emprincipiou outra tocata.”

Así remata O porco de pé, unha novela de Vicente Risco publicada hai 87 anos. Esta obra considerouse vangardista no seu momento, e hoxe, diríamos dela que é un texto rebordante de vixencia.
Sería considerada unha desgraza na actualidade o incendio dunha biblioteca? Seguramente dependería de factores como a latitude do suceso e outros de índole non xeográfica.
Continuaría avante a verbena mentres se calcinan centos de libros? Seguramente dependería do nome da orquestra que estivese a embrutecer o auditorio.
Se cadra, os comentarios do día seguinte transmitirían o consolo de que unicamente arderan libros, e os estudantes cismarían quedos nas bondades da era dixital; todo está na Rede, e se non aparece será que non merece estar.
Mais non é a única pasaxe rechamante desta obra risquiana. Confeso que fiquei irto cando lin unhas liñas que semellan tiradas dunha cisma que supoñía contemporánea mais que polo visto, xa se pode catalogar como tradición galega. Trátase da obsesión coa cidade de Madrid.
Veño observando dende hai anos –e a teima recrúa- que é moi común entre certos galegos gabarse non só de ter visitado Madrid, senón de coñecer ben a devandita cidade.
“Hai que ver o exquisito, o riguroso coidado, a prolixa exactitude, a precisión minuciosa e detallada que poñen na localización topográfica dos máis banais acontecementos da súa vida cortesana, os que van a Madrid, observade que todos gastan moito máis tempo incomparablemente en dicir onde foi que en referir o que pasou. Como o que pasou, sendo en Madrid, non ten importancia; o que ten importancia é que fose en Madrid (…) cómpre localizar os acontecementos que un refire nun sitio de madrileñismo tan patente, que non admita confusión posible (…) e aínda haberá quen saque un lápiz e emprincipie a trazar riscadelas nun papel, dicindo: “Esta é a praza de Santo Domingo; por aquí báixase á praza de Isabel II; aquí vai San Bernardo.” ”
Así nolo narraba don Vicente nos anos ’20 do século pasado e así o baballan os incorrexíbeis pailáns ben encetado o século XXI… Que lles pasa a algúns galegos con Madrid? Mesmo estou chegando á conclusión de que no interior de todo burrán galaico mora en réxime parasitario… Un madrileño.
Nada ten que ver este comentario –encirrado por don Vicente Risco- cunha malquerenza pola cidade de Madrid, imposíbel por outra banda, pois que un servidor, criouse na devandita urbe e nela morou até os 23 anos. Mesmo teño dito, máis en brincadeira ca en serio, que noutro tempo fun madrileño.
Mais con tales antecedentes –motivados pola emigración que ten afectado a tantas familias galegas- o meu ego non utiliza Madrid para proxectar unha imaxe cosmopolita ou trangalladas semellantes. Non abuso do meu coñecemento da metrópole matritense nin ofrezo conferencias espontáneas sobre o callejero de la villa y corte, como teño observado en numerosas ocasións pola Galiza adiante.
E con mestría e precisión Risco dálle unha volta á sociedade do seu tempo, que para o mao e para o peor, continúa a ser a do noso. O caciquismo e as ideoloxías “versátiles” tamén reciben a raiola da literaria lanterna de don Vicente, a quen máis ca malévolo cualificaremos como metódico xusticeiro, pois que non esquece advertirnos da exaltación da mediocridade ou das gabanzas destinadas aos ignorantes, cuxo grande valor no mundo é precisamente esa incultura que os fai imprescindíbeis para as manobras dos miserábeis, quen endexamais esquecen ocultar as virtudes dos sapientes, a quen temen e rexeitan.
Recomendábel, moi recomendábel.
Ah! Que arda unha biblioteca non é boa cousa, e nos países adiantados (descoñezo como anda a cuestión en Madrid) xa se fala da creación dun corpo de bombeiros bibliófilos… Non sei até onde chega a influencia de don Vicente nisto.




Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 04-02-2015 16:48
# Ligazón permanente a este artigo
CREDO! CREDO! CREDO!

A Casa da Cultura de Ferreira do Valadouro chámase “Manuel Lourenzo”, igual –e non é casualidade- ca o autor da obra que foi presentada nesa casa o derradeiro día de xaneiro. O salón de actos ficou pequeno para brindar recebemento ao texto dramático Pedro e Constanza, unha creación con fonda raigaña na historia da Galiza.
O recoñecido literato (é fillo predilecto do Valadouro, onde conta cun monolito e unha placa na casa natal) repasou na súa exposición as coitas mariscalianas do século XV, as reminiscencias suevas na toponimia do Valadouro, as entranas de Hamlet –como non-, os tempos da censura nos que se facía máis teatro para ler ca para representar e mesmo os desaparecidos antroidos locais, pois que así é este xigante da literatura, así é o Manolo de Vilaúde, unha enciclopedia dos tempos e os sentimentos.
Pedro e Constanza é unha obra que logra transmitir a sensación de acoro dun cativo. Conquire que o lector (por agora non se representou) viaxe á mente dun reo que sabe próxima a súa execución e que pasa a derradeira noite de vida a carón da súa filla, quen lle promete que continuará a loitar contra Castela e os seus secuaces.
Afirma o autor que esta obra naceu da reflexión sobre a decisión heroica que tomou Constanza de Castro, cando todo estaba perdido e o destino revirávase contra ela e o seu home Fernán Arias de Saavedra. Para Lourenzo, a resistencia exercida na torre de Caldaloba supón unha satisfacción patriótica que manifestou na súa exposición con rexas palabras: “Teño orgullo de pertencer á mesma raza ca Constanza, xa que por fin alguén da nosa raza decide resistir”. Non en van, a obra encétase cunha xustificación asinada polo propio autor, na que Constanza é debuxada como símbolo dunha resistencia pasada mais tamén futura, para quen desexe entender “(…) O xesto de Constanza é, para alén de exemplar na súa lealdade ao pai, un mastro chantado no camiño, en calquera dos camiños que sulcan o País. Un recordo, unha alerta, unha encomenda.”
Antes deste alegato en prol da resistencia, confesara o dramaturgo valadourés que a figura do mariscal Pardo de Cela exercera nel unha grande fascinación dende a infancia, cando súa avoa lle contaba que ela mesma estivera presente na execución do nobre galego, confundindo a este con Luxilde “Bretoñés”, o asasino axustizado polo célebre crime de Santa Cruz, acontecido en 1888. Esta confusión, serviulle anos despois para comprobar que en certas ocasións e circunstancias, a historia e o mito acaban por fundirse na memoria colectiva.
E non podemos rematar a crónica desta presentación sen mencionar un agasallo realizado polo autor á súa terra; Manuel Lourenzo aproveitou o evento para facer unha importante doazón ao Seminario de Estudos do Valadouro –entidade editora do caderno- fornecendo así, unha biblioteca que está a nacer e que xa ten recibido senlleiras doazóns, trátase dunha colección de 150 cadernos da Escola Dramática Galega. Boísima nova para unha sociedade filantrópica que traballa decote no atesouramente da cultura local, e óptima novidade para as terras do Douro, pois que en breve contarán cunha biblioteca máis. Credo! Credo! Credo!
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 03-02-2015 11:31
# Ligazón permanente a este artigo
EX LIBRIS
Que é un ex libris? Lembremos que na escola poñiamos o noso nome en todos os libros de texto para evitar confusións ou que alguén se chamase á nosa prezada propiedade, dalgunha maneira, estabamos a empregar un rudimentario ex libris.
Hai persoas que posúen ricas bibliotecas, coleccións moi queridas ou sinxelamente desexan evitar o risco de que os seus libros acaben en mans alleas e desagradecidas. Para iso, naceron os ex libris; tales son cruños ou tarxetas coladas ao interior da capa do volume cun símbolo ou un lema, e máis o nome do propietario da biblioteca.
Un coñecido literato do Valadouro ten deseñado un ex libris de seu, mais asegura que aínda non deu cruñado a totalidade da súa nutrida biblioteca.
Coido que xa teño comentado nestas páxinas as razón polas cales na miña humilde biblioteca acabaron morando volumes chegados de ignotos lugares e anónimas mans. E… si, tamén teño un libro que noutrora pertenceu a unha biblioteca con ex libris de seu… Non é roubado nin distraído, é sinxelamente adquirido por espontaneidade.
Trátase da primeira edición (outubro de 1976) de El último camino, obra da autora barcelonesa Carmen Kurtz. O libro foi publicado pola histórica Editorial Bruguera e o prezo figura impreso na contracapa: 80 pesetas.
Mais voltemos ao ex libris. Ao abrir o libro, se un se fixa no interior da capa, observará unha tarxeta adherida na que figura o seguinte texto impreso en caracteres xermánicos:

Exlibris
“Wir wollen weiter marschieren”
E. Pinero

Se o señor ou señora Pinero, ou algún descendente –acreditado- senten o desexo de recuperar o libro, eu non serei palla travesa.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 29-01-2015 11:10
# Ligazón permanente a este artigo
LITERATURA XUVENIL: É PRECISA?… SE NON CHA ADMINISTRAN MEDRAS ENCREQUENADO?
Nunca tiven moi clara a necesidade de existencia diso que se vén chamando literatura xuvenil (agora adoita empregarse o acrónimo LIX, facendo referencia global ás temáticas infantís e xuvenís), mais chegou un momento en que eu mesmo me decidín a escribir un texto pensado para a xente adolescente, ou que andase nos arredores. A miña incursión no devandito eido materializouse nun relato curto titulado Trangallada e publicado no número 32 (setembro 2010-agosto 2011) da revista alfocesa O Xornalouro.
Digo isto porque eu, na miña adolescencia non manexei moitos libros elaborados ex professo para púberes lectores, bardante os vinculados á banda deseñada.
Na miña memoria destacan dous títulos: Fugitivos en la selva e El castillo de Noé; se cadra foron os únicos libros LIX que lin na adolescencia, pois que prefería as lecturas adultas, e aínda hoxe continúo mantendo dúbidas acerca da conveniencia desta caste de literatura… Cando lin Anagnórise xa non era adolescente e gocei da lectura, se cadra máis que se fose un imberbe lector.
Fugitivos en la selva é un volume cun fermoso feitío, de vivo colorido nunhas capas de cartoné duro e con ilustracións interiores. Trátase dunha obra da misteriosa escritora Laura García Corella -alguén sabe algo dela?-, editada en 1980 polo selo bilbaíno Editorial Vasco Americana, o cal presumo desaparecido.
Grazas a Fugitivos en la selva vivín unhas trepidantes aventuras en África e máis descubrín os baobabs… Estas cousas son moi útiles para xogar ao Trivial e actividades desa caste. O título está integrado nunha serie denominada “Jovencita”, polo que o intúo destinado a un público feminino mais eu non notei ren nin experimentei efectos secundarios.
Lembro tamén ter feito un traballo sobre este libro para o profesor don Luis Cañizal de la Fuente, escritor que impartía Lingua e Literatura no Instituto San Isidro de Madrid mostrando unha extraordinaria erudición, e persoa que influíu nunha medida nada desdeñábel no meu gusto polas letras e nomeadamente na miña fixación coa ortodoxia ortográfica (escribir sen faltas vaia!) á hora de empuñar a pluma ou o teclado.
O outro título é El Castillo de Noé, unha obra de John R. Townsend, vertida ao castelán por Pedro B. Gómez e editada por Ediciones SM en 1980 na colección Gran Angular. Foi un agasallo polo meu décimoquinto aniversario e gardo o recordo difuso de que supuxo o primeiro “libro grande e sen debuxos” ao que me enfrontei (202 páxinas).
Daquela, non foron moitos títulos para rapaces os que eu consumín… E malia a todo, a miña relación coa literatura non é distante… Polo que inquiro: É precisa a literatura xuvenil ou podemos administarlles O porco de pé sen anestesia?
Comeza a súa quenda de opinión.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 28-01-2015 11:26
# Ligazón permanente a este artigo
PRINCES ET RHINOCÈROS (VOYAGES DE MA JEUNESSE)
Supoño que todos os que temos estudado idiomas, nalgunha ocasión tivemos que pasar pola experiencia de ler algunha obra literaria na lingua obxecto de estudo. A miña experiencia pasou por ler en versión orixinal a Eugène Ionesco e máis a Antoine de Saint-Exupéry. A sensación final foi desigual.
Tanto Ionesco coma Saint-Exupéry escribiron orixinalmente en francés, e eles dous, foron os meus “mestres” de inmersión na devandita lingua. Observo agora, fornecido da experiencia, que os profesores de lingua francesa que tiven no Bacharelato ou non posuían unha idea clara da oferta literaria no devandito idioma, ou definitivamente, non gozaban dun criterio literario nidio, e moito menos un criterio de escolla acaído á idade do alumnado. Refírome nomeadamente a Rhinocèros, obra que de seguro me resultaría máis amena na idade adulta, mais que non cheguei a gozar na súa totalidade na adolescencia. O teatro do absurdo resultoume máis ca atractivo vangardista (realmente é o que era), diferente mais coido que nunca desconcertante, estou certo de que naquela altura non cheguei a aproveitar a mensaxe que o autor romanés inseriu nas súas obras, mais levei unha grata sorpresa que fixo que o recordo de Rhinocèros me resulte cando menos benigno (ao contrario do da obra de Saint-Exupéry): A lectura resultoume doada, pois non atopei grandes barreiras lingüísticas no francés de don Eugène.
A obra que lin do aviador desaparecido no Mediterráneo foi, como non, Le petit prince. Vou ser moi sincero. Sempre que falo desta obriña, os meus interlocutores adiántanse a afirmar que se trata dun texto fermoso, con moitas lecturas e mensaxes –algunha oculta-, exemplo de tenrura e delicadeza… Se cadra a miña crítica está influída polo dificultosa que me resultou a lectura de Le petit prince, ou non, mais ficou dende aquela na miña mente un recordo árido acerca dun texto ao que non logrei tirarlle deleite ningún. Voltei achegarme á devandita obra nalgunha lingua máis familiar, e o resultado foi semellante. Non dubido de que Le petit prince agarde por unha nova lectura deste lector defraudado, mais ten que haber vontade por ambas partes e confeso que deito pouco ánimo no intento, malia que o libro anda insinuándose pola miña biblioteca en linguas varias.
Con Ionesco voltei atoparme se non en lecturas si en conversas co meu grande amigo Manuel Lourenzo, dramaturgo que gosta do romanés, coñece Rhinocèros e decote emite boas opinións do teatro do absurdo que con tanta mestría cultivou don Eugène.
Do Antoine ninguén me voltou falar.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 27-01-2015 12:34
# Ligazón permanente a este artigo
NUNCA SOBRAN LIBROS, SEMPRE FALTAN LECTORES

No outono pasado, Isaac Ferreira, un coñecido home das letras do que temos falado nestas páxinas con anterioridade, viuse na obriga de se desfacer dunha nada pequena parte da súa biblioteca particular por cuestións de espazo nunha nova vivenda. Daquela puxo en marcha dúas estratexias, as cales, refiro aquí por se alguén, nunha situación semellante, precisa ideas para pór en marcha políticas de planificación bibliotecaria no fogar.
O primeiro que fixo o noso Isaac foi doar as enciclopedias e outras valiosas coleccións a un colectivo que vén amosando grande interese polo estudo, a divulgación e a pescuda en non poucos eidos culturais, tal é o Seminario de Estudos do Valadouro (SEVA).
O segundo foi deixar “abandonados” varios libros cada mañá nun banco público da localidade onde mora… De tal xeito que cando ía buscar o xornal ou mercar o pan, levaba uns cantos volumes, esquecíaos intencionadamente, e cando voltaba… Xa non estaban!
Si, hai un xogo semellante chamado bookcrossing, mais aquí tratábase de doazóns espontáneas e anónimas nun banco concreto, para que os furtivos bibliófilos en cuestión soubesen onde adoitaba a se producir o máxico –e literario- acontecemento.
Describo isto con intención didáctica pois que nunha ocasión atopeime cun contedor do papel ateigado de libros… Acougade, foron rescatados. Teño a intuición de que procedían dun centro público, os porqués deixarémolos para outro momento.
Hai persoas –tanto letraferidos coma xente normal- que por diversas razóns teñen que prescindir daqueles volumes que foron atesourando ao longo da vida; neses momentos –de seguro dolorosos- cómpre lembrar que existen institucións que amábelmente se farán cargo desa mascota que xa non podemos coidar: Bibliotecas municipais ou de centros de ensino, asociacións con locais de seu, colectivos culturais ou mesmo estabelecementos de hostalaría con curruncho literario.
Deámoslles novas oportunidades a eses libros que xa non teñen cabida no noso fogar, agasallémolos, vendámolos, “esquezámolos” na paraxe do bus ou deixémolos na porta do supermercado mais nunca os botemos ao lixo. Isto debera estar tipificado como falcatrúa de lesa bibliofilia.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 25-01-2015 17:12
# Ligazón permanente a este artigo
E SE ANTOÑITA LERA ISTO?
Na miña biblioteca particular hai un libro que non é meu, ou polo menos non era para min. É un volume cunha dedicatoria destinada a unha persoa que non coñezo, asinada polo propio autor.
O feito de que a miña familia rexentase durante moitos anos un hostal de viaxeiros en Madrid, propiciou que eu me fose facendo cunha boa morea de libros das máis diversas temáticas e orixes.
Para aquelas persoas, os libros eran obxectos esquecedizos, os cales, ficaban nos cuartos de alugueiro logo das estadías de hospedaxe.
O libro en cuestión titúlase Desde mi viento solano, o seu autor é o poeta castelán Ovidio Riesco Campo e segundo os datos achegados no depósito legal foi publicado en Madrid no ano 1985 pola Editorial Andrómeda. O prologuista é Leoncio García Jiménez, quen tamén dirixiu aquela colección de poesía denominada Acuario.
A dedicatoria manuscrita é a seguinte:
“Para Antoñita, con cariño, parte de mi vida hecha poesía.
Un abrazo.
Ovidio. (?)
8-1988”.
E resulta que o libro está na miña biblioteca e non en poder da titular da devandita inscrición.
Coido que nunca saberei nada máis sobre isto, pois que tampouco é doado achar información acerca do poeta, do que só coñezo uns poucos datos achegados na contracapa do poemario.
Ovidio Riesco conta na actualidade oitenta anos. Malia ter nado en Madrid pasou a súa infancia e mocidade entre Ávila e Salamanca, pertence á denominada xeración do silencio e no ano de edición de Desde mi viento solano xa contaba con tres poemarios publicados, un deles escrito en colaboración con outros poetas.
Hai case trinta anos que Ovidio Riesco adicou un exemplar de Desde mi viento solano á, para nós, misteriosa Antoñita, quen non sei se chegou a ler o poemario ou mesmo se posúe o libro, mais, eu gardo o que nominalmente lle fora asignado.
O poemario que nos ocupa mestura diversas materias: costumismo rural castelán, paisaxismo urbano matritense, algunhas faíscas de conflito social e tamén pinceladas metapoéticas. Non deixa pasar a ocasión o autor sen tributar parcas homenaxes a persoeiros das letras como Antonio Machado, Unamuno ou Lorca.
Ao césar o que é do césar e a Antoñita o que dela é. Se mo demanda, cedereillo amábelmente, pois que ela era o destino primixenio do libro; mentres, gárdollo, e gozo coa poesía de Riesco.

ILUSTRACIÓN
Título: Muller lendo
Pintora: Anne Balbusso
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 20-01-2015 17:05
# Ligazón permanente a este artigo
"LO QUE SÉ DE LOS VAMPIROS" FOI ESCRITA NA SEARA
Aconteceu que un bo día lin unha nova literaria nun xornal, nela falábase dun escritor falecido na mocidade ao que renderían homenaxe creando un certame de novela co seu nome. Mais engadía aquela columna que o malogrado Francisco Casavella –tal era o pseudónimo por el empregado- posuía vínculos nas terras do Valadouro e Mondoñedo, malia a ter sido barcelonés de nación e pasamento.
Tal noticia fíxome pescudar na vida, na morte e na obra de Francisco García Hortelano, como en lei dereita se chamaba o devandito escritor, quen tivo escollido como pseudónimo literario o alcume da familia paterna, nomeadamente para que a súa obra non fora confundida coa dun homónimo e homólogo seu, madrileño, tamén de nación e pasamento.
Interroguei xente das letras e escasas pistas achei, só o amigo Isaac Ferreira me puxo no vieiro atinado cara ao coñecemento desta nada cativa figura da literatura en lingua castelá.
Trasladei as miñas dúbidas acerca do novelista barcelonés a unha insigne poeta focega, e foi ela, Luisa Castro, quen achegou luz sobre a tebra, e quen me propiciou conversa de grande interese coa señora Aurora Hortelano, nai do falecido Casavella.
Abandonemos pois, neste instante, un ton requintadamente literario, para descender ao eido dos feitos recompilados.
Daquela, tiña eu unha sección no programa “Parolando” da Radio Valadouro, e cando dei xuntado un bo feixe de datos sobre Francisco Casavella, pensei que podería resultar ben ilustrativo entrevistar ao vivo a Luisa Castro. Mais a propia poeta, logo de aceptar, chamoume de novo para me dicir que tiña falado coa nai de Casavella, e que o máis acaído sería entrevistala a ela.
E así, o 8 de abril de 2010, Aurora Hortelano respostou ás miñas preguntas en antena, por vía telefónica dende Barcelona. Resultou unha entrevista moi emotiva -había menos de ano e medio que falecera o novelista-, na que Aurora falou da atracción que exercía no fillo a bisbarra valeca e a súa contorna, froito, ben seguro, dos veraneos familiares en Couboeira –parroquia natal do pai de Casavella- e Fazouro.
Na conversa, Aurora menciona con énfase o Penido dos Corvos -cumio que estabelece o límite entre os concellos de Alfoz e Mondoñedo- como icona simbólica para o fillo. Tíñame contado Luisa Castro ademais, que a histórica figura de Pardo de Cela posuía un grande magnetismo para este autor, co que a focega compartiu amizade.
Mais dona Aurora continúa a relatar detalles de grande importancia, e agora vén o bo. No verán de 2007, Francisco Casavella aluga unha vivenda na Seara (Mor) e bota tres meses escribindo nesta localidade alfocesa, o froito titularase Lo que sé de los vampiros, obra que recibirá o Premio Nadal en xaneiro de 2008. En decembro do mesmo ano, Casavella falecerá, contando tan só corenta e cinco anos.
Lo que sé de los vampiros transcorre nun lugar entre Alfoz e Foz –Casavella dixit-, o seu personaxe principal leva o nome de Viloalle e a pegada do mariscal da Frouseira non é allea á trama da novela. Cando encetei o labor pescudador, Isaac Ferreira compartiu comigo que Puri –a súa dona- foi sempre unha voraz lectora das obras de Casavella, e dunha volta, pareceulle velo nun restaurante da Seara… Foi aquel verán.
Descoñezo se nas bibliotecas municipais da bisbarra do Douro se pode atopar esta novela, mais se non está presente deberá ser corrixida tal eiva, pois que Lo que sé de los vampiros é nativa destas terras. Tampouco sería malbaratar fondos públicos que El secreto de las fiestas ou a triloxía El día del Watusi –por citar só algúns títulos- estivesen ao dispor dos lectores valecos. Teñamos presente que García Hortelano non era alleo a nós, e o seu sobrenome “Casavella” procede do lugar da Campá. E lembremos, asemade, que dende 2010 existe o Premio de Novela Francisco Casavella, auspiciado por Ediciones Destino, iso si é unha homenaxe en condicións. Eu aquí non demando tanto, só un merecido e útil recoñecemento local, aínda que a ninguén estrañaría que o novelista Casavella non tivese un oco na Biblioteca Municipal de Alfoz por exemplo, nin sequera a el mesmo, pois que definía os novelistas como cazadores de paradoxos.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 15-01-2015 19:10
# Ligazón permanente a este artigo
MAIS O TÍTULO NON APARECE NO TEXTO
Onte rematei a lectura de Arrancad las semillas, fusilad a los niños, unha novela do xaponés Kenzaburo Oé, traducida ao castelán por Miguel Wandenbergh.
Quen non desexe lecturas traumáticas, duras, inquietantes ou con risco de afectar á sensibilidade que todos levamos no noso ser (uns máis ca outros), non debe acceder ao exotismo que pode supór a novela dun autor tan afastados de nós; no xeográfico e no cultural.
Arrancad las semillas, fusilad a los niños é unha novela inzada de episodios violentos, sexo grotesco, e un nada esperanzador remate, cuxas pistas -coido- debemos atopar no título.
A tradución denota que o xeito de narrar dos autores xaponeses (ou polo menos o de Oé) é ben diferente do dos escritores en linguas latinas. Encontramos nesta novela unha caste de redacción que pode resultarnos pesada ou mesmo monótona, mais non quere dicir isto que estamos a falar dunha má novela, senón que estamos moi distantes de Oriente, se cadra tamén no literario. E cómpre sinalar que o señor Oé –a quen concederon o Nobel en 1994- contaba só vinte e tres anos cando escribiu o texto que nos ocupa.
Recomendábel con precaución.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 12-01-2015 20:53
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal