Vasoiras de xibarda


Cartafol literario de experiencias, teimas e inquedanzas
"...E ás doce da noite voan dacabalo de vasoiras de xibarda..."
Contos do Valadouro. XP,IF,ML.
O meu perfil
bercedasorixes@gmail.com
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

TEATRO, CON MAIÚSCULAS
Se reunimos compoñentes e elementos como o Clube Teatral Elsinor, o dramaturgo Manuel Lourenzo, un elenco por el guiado e a dramatización do mito que deu orixe a Hamlet –si, o Hamlet que máis tarde dotou de inmortalidade a todo autor que o empregou nos seus textos- nunha noite de chuvia e frío ao abeiro dun auditorio no norte do país, teremos aprestada a maxia precisa para nos adentrar nas obsesións primixenias que hoxe, aínda non demos esconxurado; cobiza, ciúmes, hipocrisía, violencia…
Se nos preguntamos de onde vén Hamlet teremos que nos remontar á Gesta Danorum, un antigo texto poético que nos instrúe sobre a historia de Dinamarca. Nesta obra do século XII xorde o príncipe Amleth, un xuto (de Xutlandia) que dará lugar ás versións posteriores dos distintos hamlets.
Lenda escandinava (o primeiro Hamlet) é a obra coa que Elsinor nos agasallou hai uns días no marco do denominado Mes do teatro no Alfoz.
Existen concellos que celebran o mes do teatro, hainos tendentes á semana do teatro e outros, conténtanse con programaren obras esporadicamente, sen teren en conta datas nin conmemoracións. Todo é bo, nada sobra, mais debemos aspirar (se arelamos unha sociedade culta e crítica) a que o teatro ocupe as programacións culturais sen se circunscribir necesariamente a épocas ou efemérides. Teatro o ano todo, por que non?
As funcións teatrais enchen casas da cultura e logran atraer a quen non consome outros tipos de espectáculo, e é que o teatro, ao cabo, representa o xogo, o xeito de denuncia e o exercicio identitario máis antigo da Humanidade; non en van, supón unha das formas literarias primarias –xunto á tradición oral e a troba- e por tanto máis próxima ao pobo.
Se a asistencia ás representacións ten de ser necesaria e continuamente gratuíta (estamos a nos referir ás funcións ofrecidas por institucións públicas), é materia para un debate que non abordaremos hoxe.
Elsinor mantén un vínculo especial co Valadouro e isto contribúe a que dúas veces no ano poidamos gozar de obras que doutro xeito, ficaríannos moi lonxe, en todos os sensos.
Do mesmo xeito ca na representación do verao pasado, Carme Martínez, Cristina Fuentes, Xosé Martínez, Xulia Miguel e o xigante das letras Manuel Lourenzo, subiron ás táboas para demostraren que existe unha arte dramática allea ao chiste televisivo, unha arte dramática que foxe da superficialidade e permanece ancorada ao pensamento, e unha arte dramática que procura o razoamento antes cá distracción; falamos xa que logo, de TEATRO con maiúsculas.
Unha escenografía sen artificios, imbuída “soamente” da esencia do drama e a expresión oral, un decorado onde o máis elaborado serán unhas fermosas máscaras que nos retrotraen á noite dos tempos e un texto elaborado polo mestre da dramaturxia galega, outórganlle á obra unha factura grandiosa; recordándonos ao tempo, que proxeccións, danzas reiteradas e efectos varios non melloran a escena, en todo caso compleméntana.
De termos que salientar algunha interpretación na obra que nos ocupa sinalariamos a do actor Xosé Martínez; un home que non vén do ámbito dramático e que logrou chegar a se mover no espazo escénico coa confianza precisa para transmitir os matices do personaxe.
Quen desexe pescudar na orixe desa fonte inesgotábel chamada Hamlet e deixarse seducir polo TEATRO –outra volta con maiúsculas- que comunica, fai pensar e satisface espectadores exixentes, ten de vivir a experiencia que vimos de narrar.
Non hai comparanza.



Comentarios (1) - Categoría: Xeral - Publicado o 08-11-2016 17:04
# Ligazón permanente a este artigo
OS LIBROS DO TREN
Houbo un tempo en que a Renfe publicaba libros para que os seareiros lesen durante as viaxes. Non sei se tal práctica se mantén vixente mais a idea é desas para copiar e espallar até que ninguén recorde quen foron os pioneiros.
Eran libros en formato plaquette que desboto definir como opúsculos; iso si, os editores non se molestaron en incluír o Depósito Legal nin ningún outro dato que nos informe da data e lugar de publicación. Endebén, o relato que veño de ler aparece datado en 1988 polo autor.
Trátase de Madrid, ida y vuelta, de Manuel Longares; un conto que navega entre o naturalismo urbano e o noir de pouca voltaxe. Unhas axadas de violencia e intriga achéganlle as doses precisas de tensión e un final sen resolucións innecesarias demostran a profesionalidade do autor.
É un “libro do tren”, así que o importante cómpre buscalo no traxecto. Moito ferrocarril, moita estación e algo de historia adobían un relato que transcorre maioritariamente no ámbito da ferrovía.
Supoño que os escritores convocados para o devandito proxecto recibiron as oportunas instrucións antes de se pór a enxeñar as temáticas dos seus textos.
Asaltoume unha dúbida mentres manexei este volume sinalado co número 4 da Serie Viajes; editaríanse tamén os devanditos libriños nas outras linguas do Estado? Quero pensar que si, pois que estamos a falar dun proxecto literario pensado para ser gozado e consumido nuns convois con ecos de diversos idiomas; e dígoo sen me referir aos eventuais usuarios extraestatais.
Un transporte público adozado con libros é un invento que debería ter continuidade -se non a ten- e estenderse ao resto de sistemas de desprazamento.
Mirar pola xaneliña é entretido e arrequecedor, mais un libro –sen ánimo de nos pór pedantes- é a fiestra máis poderosa que existe, só comparábel, casualmente, a unha viaxe; vállanos a redundancia.
Como chegou á miña biblioteca? Non gardo recordo algún, mais, estamos a falar dun libro viaxeiro. Naceu para iso.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 04-11-2016 16:25
# Ligazón permanente a este artigo
FRANKENSTEIN OU O MODERNO PROMETEO
Cumpríronse 200 anos da xuntanza de Vila Diodati –a mansión estival de lord Byron en Xenebra-, aquel encontro de narradores auspiciado pola climatoloxía adversa do histórico verao de 1816, condicionado pola erupción do Tambora.
Byron, Polidori, Shelley e a súa dona Mary Wollstonecraft -Mary Shelley para a posteridade- e posibelmente alguén máis, aceptaron un xogo proposto polo anfitrión; unha orxía de terror literario. Lido, transmitido oralmente, improvisado ou inventado. Ao cabo, tratábase de gozar até o paroxismo das letras aterrecedoras; creando asemade aprendían.
Alí naceron O vampiro de Polidori, O enterro de lord Byron e Frankenstein ou o moderno Prometeo, de Mary Shelley.
Quen isto escribe quixo conmemorar o aniversario da confraría literaria xestada na Vila Diodati dun xeito ben orixinal, lendo a novela que converteu a dona Mary nunha autora de sona imperecedoira.
O devandito texto non deixa de ser un tratado de ética, de moral, de xustiza e sobre todo un ensaio sobre a soidade. Ten esta obra algo de Rousseau, claro. Pois que o monstro aborreceu a humanidade no instante en que tentou ser atinxido polos vezos e virtudes da especie fundadora.
O ser humano é infeliz porque é imperfecto, e culpa o seu creador; esta é a tese que emana dunha novela onde se introduce, mesmo, unha crítica aos excesos cometidos na colonización de América.
Non é básica, non é unha obra irreflexiva malia emanar, en moitos momentos da naración, un ar de inocencia nada estraño nunha autora que apenas cumprira os vinte anos cando paríu a historia dun doutor obsesionado por se converter nunha divindade; un deus que ao cabo, rematará perseguido por un demo.
Contén ao mesmo tempo, un pouso freudista a obra cimeira de Mary Shelley. Lembremos que a dona do doutor, comeza sendo unha sorte de curmá ou irmá adoptada; e recordemos ao mesmo tempo, que as cartas de Walton van tamén dirixidas a unha “queridísima irmá”.
Algunhas amizades –ou a arela delas- descritas na novela, tamén desprenden un certo grao de ambigüidade.
Quixen atopar, deténdome máis, algo parecido á procura filosófica do superhome autosuficiente e potente; propiedades que, acho, encarna o monstro sen nome.
Debo confesar que até ter chegado á metade do volume, Frankenstein ou o moderno Prometeo non espertou gran interese no meu ánimo lector; un pecado perdoábel na obra dunha autora novel en todos os sensos.
Encontrarase o lector cunha prescindíbel ruta turística profusamente arrequecida con pormenores –tamén innecesarios- que semella un recheo de contido ou mesmo unha mostra de ímpeto propagandístico. Unha impresión moi persoal: as prolixas descricións da paisaxe e a montaña suízas evocáronme as lecturas de Hermann Hesse.
A tradución, realizada por Fernando R. Tato Plaza resulta un chisco desconcertante por veces, mesmo con concesións a algúns castelanismos e presenza de certas incoherencias, con todo, ofrécenos a posibilidade de ler a dona Mary en galego, e iso xa é unha benfeitoría en prol.
Así que, grazas á Editorial Galaxia por publicar no ano 2000 esta tradución indispensábel.

Imaxe: Capa dunha versión electrónica estadounidense.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 01-11-2016 16:21
# Ligazón permanente a este artigo
AS IMPECÁBEIS TRECE ROSAS DE ANTAS DE ULLA
As treces rosas é unha obra coral, breve para o reloxo e intensa no desenvolvemento. Conxugar con éxito estas tres características precisa da habelencia do elenco, se isto non se dera, a manobra de risco ficaría en evidencia e por riba malfadada.
A proba de lume para comprobar que a adptación foi confeccionada con calidade supona un exercicio nada sinxelo: lograr manter o auditorio co corazón encollido; o Grupo de Teatro da Biblioteca Municipal de Antas de Ulla conségueo.
Texto traballado, coidadosamente traducido e pronunciado cunha dicción aceptábel (algo que comeza a se converter en rareza no teatro e fóra del) alíanse producindo unha factura magnífica.
Presenta esta obra unha escenografía elaborada, básica no evidente e complexa no psicolóxico, é dicir, neses matices que o espectador recibe inconscientemente.
O espectáculo comeza con boa parte do elenco empregando
o patio de butacas como espazo escénico, algo que se está a impor na dramaturxia amadora e que vén contribuíndo á necesaria educación dun público que chega ao teatro cunhas nocións básicas acerca da arte dramática.
Considero que o usuario común debe chegar a entender que o teatro é moito máis ca un escenario, pois as táboas constitúeas o mundo todo, xa que a acción dramática é un concepto, nunca unha limitación de ámbitos.
O espectador observará nesta obra a escena auxiliada por unha tea onde a crueldade é ofrecida a contraluz; deste xeito, malleiras e torturas son intuídas sen rostros de vítimas e vitimarios; algo que contribuirá de maneira definitiva a crear unha atmosfera de opresión, silencio e impotencia que o público debe obter desde o principio.
O espectador fetichista gozará dun agasallo inesperado, uns pasquíns
que as trece rosas espallan nos primeiros minutos de representación; mais se os elementos palpábeis coadxuvan na consecución do interese no público, o compoñente simbólico resultará transcendental para que a obra que nos ocupa non sexa esquecida doadamente; parlamentos emocionados e declamación de despedidas valentes non deixarán indiferente a ninguén, independentemente da banda –ou bando- desde a que contemple a representación desta historia que goza de versións en case todas as artes.
O escenario remata estampado de flores, trece rosas.
En definitiva: Parabéns ao Grupo de Teatro da Biblioteca Municipal de Antas de Ulla.
E unha reflexión que non é consello senón arela: Se un día tornase a seitura maldita, que nos colla fornecidos de espiñas e non de flores.


Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 31-10-2016 14:42
# Ligazón permanente a este artigo
A INESCRUTABILIDADE DOS BEST SELLERS
O conto comezou cando, lendo o “Fugas”, o suplemento cultural do xornal La Voz de Galicia, souben que aquel éxito musical do grupo La Unión intitulado Lobo hombre en París, xurdira a partir dun relato de Boris Vian.
Procurei algo de información verbo do autor francés e vin que na listaxe das súas obras aparecía Cuspirei sobre as vosas tumbas; acordoume que tal título figuraba na miña biblioteca desde había anos nunha versión en castelán, e decidín darlle unha oportunidade.
Desta volta, o libriño gozaría dos seus catro ou cinco días de gloria, nun pedestal erguido sobre mesiña de noite.
A miña pregunta, antes de lanzar ao vento outras cuestións (porque a crítica canoniza obras menores? Non o entendo; porque o fai o público? Case o entendo máis; porque o fai o sector editorial? Vou entendéndoo mellor…), é: Porque se converteu nun best seller, isto?
Quen desexe un manual de orxías, ou encontrar un exemplo de hard boiled escrito orixinariamente en francés, ou quizais unha novela con título efectista propio do cómic, velaquí o seu libro. Nada de negativo teñen tales características, mais, manexadas de xeito predecíbel por un autor que, intúo, pretendía elaborar un relato breve que se lle escorregou, a factura final queda eivada.
Alén dalgunha frase enxeñosa, non estamos diante dunha grande obra, coido que ficou claro. Mais podemos dar con cousiñas interesantes, nomeadamente se temos en conta que falamos dun texto publicado en 1946.
Unha linguaxe procaz por veces e embozada noutras –reitero que estou a falar dunha tradución-; unha primitiva mostra da denominada cultura queer e mais unha estrutura da obra, cando menos, pintoresca.
O lector descubrirá unha curiosidade, a partires do capítulo 23, a voz narradora muda da primeira á terceira persoa; as singularidades non rematan aí, pois estamos a falar dunha novela de 24 capítulos, e o derradeiro consta soamente de tres liñas.
Pretendía o autor, con este textiño, denunciar o racismo en Norteamérica? Se tal houber, saíulle mal.
Manexei un volume publicado pola Editorial Planeta en 1986 a partir dunha tradución de Pablo Melero; na capa -a toda cor-, pode lerse a referencia Best Sellers-Serie Negra.
Do desconcerto que me produciu ver que tal obra era promocionada coma un supervendas xa falei abondosamente; agora falemos da clasificación literaria.
Os incondicionais do noir enfrontaranse a un texto cun escaso vínculo cos clásicos do xénero. Así que, se cadra, estamos a falar do libro das decepcións.



Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 24-10-2016 19:40
# Ligazón permanente a este artigo
RETRINCOS POR RISCO E REI: ELOXIO DA VIDA
Pode parecer nunha primeira ollada –rápida ou irreflexiva-, unha adaptación ideoloxizada, feita por encarga ou mesmo confeccionada para espertar conciencias a través de mensaxes implícitas. Se algo houber de mao en todo iso, teriamos achado a fenda pola que introducir unha crítica negativa, mais non hai lugar a tal.
Retrincos de Castelao, interpretada por Isabel Risco e Fran Rei, é moito máis, ou cando menos, algo máis ca unha mensaxe contra a alienación que pode ameazar as colectividades nacionais minoritarias, as lenguas minorizadas ou eses pobos que, paternalmente, outros pobos consideran (ás veces trátase tamén dunha autoconsideración) menores de idade.
Esta obra é un eloxio da vida, da esperanza e da confianza nun futuro que non vén dado, senón que é labrado polos individuos e xa que logo, polo colectivo. Ao cabo, a transcendental mensaxe (agora si) que nos legou Castelao; lembremos aquilo de “non critiquedes a obra, traballade nela…”
A profesionalidade de Risco e Rei queda patente na hora e media que pode durar o espectáculo. Estamos a falar de dous actores que deben sacar adiante un gran número de roles, ás veces nun tempo mínimo e coa acción apuxando, unha acción que non deixan decaer en ningún momento, e que, lembremos de novo, depende totalmente de dúas persoas sobre as táboas.
A convención, ese elemento máxico e fulcral do teatro, fica espida e maxestosa no desenvolvemento desta interpretación. Rei e Risco mudan de vestiario en pleno espazo escénico ou procuran un escaso refuxio cando a trama o require, e é aquí, onde o espectador novel comprenderá definitivamente a diferenza entre a obsesión pola secuencia da sétima arte e a supeditación ao texto da arte milenaria do drama, xa que logo, un hipotético público inexperto terá a oportunidade de asumir a distancia entre a imaxe e a palabra, xermes de dúas disciplinas con parentesco afastado.
Detrás de Retrincos de Castelao está a Deputación de Lugo, a Rede Museística Provincial de Lugo e, xa a nivel local, a Área de Cultura do Concello do Valadouro, entidades que non quixeron deixar pasar o Ano Castelao sen render homenaxe ao irmán Daniel. Mais quen poñen en andamento un espectáculo con certa complexidade e ritmo trepidante, son Fran Rei e Isabel Risco, e fano con destreza.
A representación componse de contos de Castelao convertidos en pezas teatrais; a escolla é acertada e pode lograr que moitos espectadores decidan achegarse ás obras do rianxeiro na busca de máis relatos ou máis viñetas. Xa o dixemos, un acerto.
Tempo de anécdotas: unha das narracións teatralizadas tamén foi adaptada polo dúo Aldaolado no seu espectáculo Sempre en Ibiza, o pasado ano. A min, continúa a porme a pel de galiña calquera das dúas adaptacións, mais aquí, permítaseme, o mérito é de Afonso Daniel Rodríguez Castelao, que legou para a literatura, o conto máis tráxico, triste e anguriante da cultura atlántica. Falamos da historia daquel pai que requiriu os servizos do autor en plena noite, preocupado polo seu fillo doente. Un retrato a lapis da miseria, e nunca mellor dito.
Léano, ou véxano sobre as táboas, teñen varias opcións, e xa nunca permanecerán indiferentes á obra de Castelao.
Restan dous meses e medio de Ano Castelao e Risco e Rei ben seguro que aínda levarán a obra por varias localidades, aproveiten a ocasión, paga a pena.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 16-10-2016 15:14
# Ligazón permanente a este artigo
CUNQUEIRO EN OUTUBRO, UNHA FERMOSA REDUNDANCIA
Ler As crónicas do sochantre cando o ar comeza a recender a bestas bravas, polbo en caldeira de cobre e oito días de festa na cidade da Paula, resulta, seino, un alarde de sibaritismo literario, mais, xa temos comentado nestas páxinas que existen adiccións e praceres imbatíbeis.
Ler a Cunqueiro en outubro, cando a festa das San Lucas vai sinalar o esmorecemento do verao (vrao, como dicimos aquí, na rexión dos Tres Vales), vén sendo como ler a Gabo camiño de Aracataca (ou Cataca, como el prefería) ou ler a Cabanillas no Día da Patria; un exceso de emocións arraiano na lascivia bibliómana.
N’As crónicas do sochantre o lector encóntrase (reencontrámonos) cun Cunqueiro en estado puro, co Cunqueiro máis cunqueirián, co clásico, co que transcendeu e figura nos libros de texto; con ese don Álvaro que procuramos cando nos decepcionan os títulos do mercado, eses libriños que o prelo rexeita –instintivamente- e os chaláns da literatura teiman en nos meter polos ollos.
E xa que falamos de órganos oculares, mencionaremos a continúa recorrencia do esoterismo que envolve os invidentes na Bretaña, algo que o autor aproveita para indultar e librar da guillotina ao cego de Guimiliau. Quen sabe se non se inspirou na súa amizade co cego de Viloalle, o cego das Mirandas e o cego de Lexide, que todos eran un, para crear un personaxe privado de luz.
Mais o lector –cunqueirián ou non- gozará especialmente dunha peza dramática que don Álvaro insire no texto. Romeo e Xulieta famosos namorados é unha obriña inspirada nos personaxes ideados por Shakespeare, onde o autor mindoniense verte a súa arte con xenerosidade ilimitada.
Como é que aínda non se fixou nesta peciña ningún grupo de teatro amador do hinterland cultural mindoniense?
Casualmente lin estes días, nunha publicación especializada, unha alusión ao transxénero literario; é dicir, esas obras que dificilmente podemos acomodar na despótica taxonomía da letra impresa.
Velaquí un exemplo de manual de literatura. Que é As crónicas do sochantre? É un conto, unha novela curta, un drama ou secadra un ensaio literaturizado sobre a mitoloxía da morte nos países atlánticos?
A vocación dramática fica patente nun detalle revelador: O texto inclúe un minucioso dramatis personae.
Coma sempre, o lector terá a última palabra, e a súa opinión constituirá a única crítica válida para outro lector.
As San Lucas de Mondoñedo están a cumprir 860 anos, don Álvaro faría 105 neste 2016, hai 35 que nos deixou e 25 que se lle adicou o Día das Letras Galegas, son moitas cifras simbólicas como para deixar pasar a ocasión sen reabrir, reler e gozar de novo, unha obra de Cunqueiro.
Eu xa o fixen neste mes das San Lucas e non priva que repita. A atmosfera mindoniense é rotundamente sedutora –nomeadamente en outubro-, os textos de Álvaro Cunqueiro -sitúese onde se sitúe a acción- teñen un moito da cidade da Paula, e iso, para os letraferidos é unha garantía. Viaxar a Mondoñedo, mercar un(s) libro(s) e introducirse na festa máis antiga de Europa, resultará, cando menos, unha experiencia inesquecíbel.
Se por calquera cousa deben adiar ou prescindir da viaxe, lean algunha obra daquel señor que está sentado na Praza da Catedral. Pura literatura.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 13-10-2016 12:44
# Ligazón permanente a este artigo
O LIBRO ARQUITECTÓNICO E VICTOR HUGO

Seica afirmaba con frecuencia unha miña devanceira, que noutrora, quen ousara ler as obras de Victor Hugo, era irremediabelmente excomungado.
Achegárame á poesía deste autor francés e se cadra a algunha reflexión breve, mais lendo Nosa Señora de París, acho os motivos polos que a Igrexa anatematizou os seus textos. O escritor de Besançon non desbota oportunidades para escrutar, criticar, denunciar e escarnecer unha boa riola de aconteceres e manobras executados pola institución de Pedro ao longo da historia.
Mais, a vixencia da obra non a achei nesas páxinas –que son moitas- senón na vertente máis analítica do literato.
Quen se pare a ler Notre-Dame de Paris encontrará a crónica dunha defunción patrocinada por un nacemento. Narra don Victor, cun detallismo arraiano na obsesión, a implantación do libro impreso e o esmorecemento do “libro arquitectónico”. Tal denomina o autor as mensaxes presentes nos monumentos, nomeadamente nas catedrais.
(…) “A invención da imprenta é o meirande acontecemento da historia. É a revolución nai”.
Cando dei con esta constatación que Victor Hugo insire na novela a xeito de ensaio histórico monologado, a lectura veu a me evocar, necesariamente, a controversia –chamarémoslle así- actual sobre a xeneralización do libro electrónico e o futuro do libro tradicional.
É certo que o autor de Les Misérables e Le Petit Roi de Galice non está a nos describir a “loita” entre dous soportes da literatura senón entre a milenaria difusión da mensaxe -relixiosa, mitolóxica, histórica, filosófica…- nos frontispicios, pórticos e muros dos templos e mais a irrupción do libro en serie; xa que logo, fálanos da derrota da imaxe fronte á palabra, nunha lide auxiliada por factores económicos e funcionais.
“(…) Antes da imprenta, a Reforma só tería sido un cisma, a imprenta convértea nunha Revolución. (…) Gutenberg é o precursor de Lutero”.
Ben seguro, se don Victor vivise hoxe en día, estaría a prognosticar a desaparición paulatina da creación de Johannes Gutenberg e andaría a rexistrar para a historia o triunfo do libro electrónico, vitoria asistida por factores idénticos aos referidos no parágrafo anterior.
“(…) No século XVIII, [a imprenta] apodérase novamente da espada de Lutero, arma con ela a Voltaire e corre, tumultuosa, ao ataque desa vella Europa da que xa matou a expresión arquitectónica”.
Victor Hugo escribe Notre-Dame de Paris no século XIX, narrando acontecementos do XV; mais, regresemos ao noso século. Algunhas xeracións actuais conservan memoria de certas reliquias en pleno uso (a lareira) e están a ver a chegada de prodixios inauditos (o robot cirurxián). Con todo, a xente non renuncia á naturalidade da grella no tempo de lecer nin deixa de visitar a quen sanda a través de coñecementos herdados ou instintivos.
Cantas xeracións humanas lle quedan ao libro impreso? Cantas á lareira que indefectibelmente renace en restaurantes e estabelecementos de turismo rural? E aos amañadores de ósos?
Existirán no futuro editoras, imprentas e librarías tradicionais?
Don Victor afirmaría que unicamente sobrevivirán de xeito testemuñal e residual. Levémoslle a contra, el faríao.


Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 14-09-2016 11:41
# Ligazón permanente a este artigo
O DÍA QUE ELSINOR NOS TROUXO A CUNQUEIRO
27 de agosto: Xornada calma, mañá neboenta e tarde solleira. Contra o serán, un vento estraño envolve O Castrodouro. Chegou Elsinor.
É o segundo verao que o o Clube Teatral Elsinor visita o castelo do Alfoz, e no mesmo evento, recibimos a boa nova: en outono voltarán.
Celebremos pois, que o Teatro (si, con maiúsculas, porque non estamos a falar de calquera cousa), comece a ser habitual nun lugar onde se tiña enquistado o teatriño.
Xente de pálida pel, a obra adaptada por Manuel Lourenzo, é unha escolma de personaxes tirados (mantendo fidelidade aos monólogos e diálogos orixinais) de textos dramáticos de Álvaro Cunqueiro (O incerto señor don Hamlet, O demo elegante, A noite vai coma un río…), defendida por un elenco de cinco actores: Carme Martínez, Cristina Fuentes, Xosé Martínez, Xulia Miguel e mais Manuel Lourenzo, quen ao tempo é director.
Se teño que destacar un momento sublime da función, sen dúbida, supúxoo a interpretación de Xosé Martínez e Cristina Fuentes no diálogo extraído de O demo elegante. Unha alfaia dramática no medio do verxel de profesionalidade que indefectibelmente nos ofrece o CT Elsinor.
Coma case sempre, debemos queixarnos dun público que acode ao teatro deixando a educación na casa (sexamos optimistas, ou cando menos inxenuos); xa que puidemos escoitar sons de móbiles, irrupcións ruidosas e intempestivas ou murmurio ben audíbel cando a escena xa fora ocupada.
Non sei se haberá que ofrecer cursiños de “Público civilizado”, tipificar o delito de “molestia durante o decurso de espectáculos”, ou, crear unha escuadra secreta para a eliminación de pailáns no patio de butacas; sinceramente, ningunha destas medidas me resulta antipática.
No entanto, congratulémonos de poder ter gozado de Xente de pálida pel na torre dun castelo, de percibir os actores a menos dun metro (falamos de teatro de cámara stricto sensu) e por riba de todo, de que o Teatro (si, outra volta con maiúscula, a ver se os popes do teatriño se dan por aludidos) teña visitado O Valadouro.
Cesou o vento, marchou Elsinor. Endebén, seica en novembro, un vento estraño zoará polo eido alfocés; benvido sexa de novo, o Teatro.

Na imaxe Xosé Martínez, Cristina Fuentes e Carme Martínez.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 29-08-2016 17:22
# Ligazón permanente a este artigo
NOVAS "PONTES LITERARIAS" EN 2016
Aquela experiencia literaria nada o pasado ano na Ponte Vella de Frexulfe (O Valadouro), tivo continuidade neste verao.
Os fundadores convocaron unha primeira Ponte Literaria organizativa para artellar os vindeiros encontros; mais, xa na primeira xuntanza do verao, a literatura gurgullou a carón da Ponte Vella.
Aquel 13 de xullo naceu un hábito saudábel e pleno de azos para que a lectura, o pracer da tinta impresa e a solidariedade literaria se reproduzan nun val que foi e é, berce de autores e letras.
Demos en chamarlle doazón espontánea ao xesto sabio de Manuel Lourenzo. Consiste en espallar na mesa de reunión, un abano de libros que por unha razón ou outra (volumes repetidos, libros lidos…) estean abocados a deixar espazo libre nas bibliotecas domésticas. Alguén virá máis tarde para ofrecerlles un novo fogar.
Falouse da opaca existencia dunha boa cantidade de mulleres poetas no Valadouro; autoras con escasa repercusión local e cunha obra que non transcendeu alén dalgún opúsculo conmemorativo ou dun folleto das festas patronais.
Unha antoloxía de poesía en feminino supón, xa que logo, unha das débedas culturais que as terras do Douro deben saldar coa posteridade. Idea esta, que o lúcido Isaac Ferreira ten ofrecido en varios ocasións, nas Pontes Literarias e fóra delas.
Segundo Manuel Lourenzo, un novo xénero ou xeito de escribir pode estar a nacer no Valadouro, o dramaturgo denomina “rarismo” a certo estilo e temática que por veces agroman nas letras do val.
Cantos valecos saben que un exemplar de Contos do Valadouro estivo nas desaparecidas Torres Xemelgas de Nova Iorque?
Destes temas e de moitos outros se fala nestes encontros de persoas vinculadas (por activa, por pasiva ou por simpatía) á literatura.
Na segunda Ponte Literaria de 2016 -celebrada o 21 de xullo- a novela, como xénero, foi vítima dunha crítica feroz.
Varios dos presentes afirmaron que tal formato continúa mantendo vixentes as fórmulas do século XIX, que non houbo innovación nin evolución e que se trata, pois, dun xénero caduco.
Xurdiron voces valedoras da novela, aínda que recoñecendo o contedor de refugallos no que se converteu por culpa das estratexias comerciais. Díxose en defensa do devandito xénero que a canseira e apatía que se aprecia nunha parte da novelística, non ten por que ser allea, desgrazadamente, a poetas e dramaturgos.
De novo, no tempo adicado ás lecturas, os clásicos gregos visitaron o encontro na Ponte Vella: Medea 2 é o título do poema dramático lido por Xesús Pisón, divulgado por primeira vez nun acto público.
A oralidade (parte fundamental e fundacional da arte literaria), gozou de protagonismo nesta segunda edición grazas a unha narración de Lionel Rexes, inspirada por unha misteriosa quinta da parroquia de Lagoa. Trátase dunha mansión ornada cun posíbel monumento funerario.
Desde a descrición literaturizada dunha imaxe local, o narrador deu un chimpo a un relato de Robert Bloch intitulado Festa na abadía, pois que no ano 1934, o mestre Bloch describiu algo ben semellante ao que unha ollada soñadora pode observar en terras valecas.
E o ensaio abriuse espazo, por fin, nunha Ponte Literaria. Foi da man de Marco Candia, quen está a traballar no estudo dos antigos curtidoiros do Valadouro.
Tivo, o ensaísta, a deferencia de adiantar unha riola de interesantes datos ao respecto. Toda a información sobre estas desaparecidas infraestruturas fabrís ficará reflectida nunha futura publicación.
Outra volta, varios libros cambiaron de mans grazas á práctica da doazón espontánea.
O mes de agosto regalounos unha Ponte Literaria o día 11, adubiada cuns refachos de Nordés que obrigaron a comitiva de letraferidos a se internar na Casa da Cultura do Alfoz. Alí, ao abeiro do salón de actos, nove autores leron as súas creacións ante un pequeno auditorio de calidade e autoridade.
Fran Bouso, un dos organizadores do evento “Mondoñedo é poesía”; Iolanda Aldrei, do colectivo poético compostelán A porta verde do sétimo andar; Vera Reges, valadouresa de Madrid e viaxeira incansábel;
Paco Rivas, o erudito do mar mariñao; Ramom Reimunde, o descubridor dos tesouros do monte e, coma sempre, os impulsores destes encontros (Manuel Lourenzo, Isaac Ferreira, Xesús Pisón e Lionel Rexes), leron arroupados por un feixiño de veciños e lectores amigos.
Lonxe do río e da ponte matricial, a anoitecida foi chegando sen que a convención fose consciente; embebida nun Manuel Lourenzo cultivando a narrativa, nun Xesús Pisón fero e decote xenial ou nun Isaac Ferreira exhumando textos confeccionados hai 25 anos.
Se as lecturas resultaron interesantes o coloquio rebelouse rotundamente arrequecedor.
Regueifas –enchoiadas na poesía de Paco Rivas-; as antigas estirpes de acopladores do Alfoz do Castrodouro –unha información que ofreceu Isaac Ferreira-; a función social dos grupos e círculos poéticos –Iolanda Aldrei atendeu cuestións arredor d’A porta verde do sétimo andar- e moitas outras temáticas, foron esvarando entre a tarde e un serán estival, xa coa luz minguada.
Mesmo a Gesta Danorum en versión dramática gozou dun espazo no encontro, pois que Manuel Lourenzo amentou un dos seus recentes proxectos escénicos.
Cando os participantes na Ponte Literaria abandonaban o salón de actos, os integrantes dun grupo de teatro chegaban para ensaiar; foron os actores –tamén amigos, tamén autores algúns- os beneficiarios da doazón espontánea de libros dese tarde.
A Ponte Literaria fíxose adulta aquel 11 de agosto, grazas á presenza dos convidados e mais á continuidade dos iniciadores.
A culpa, coma sempre, tívoa a paixón polas letras, enfeitada decote pola amizade que fixo medrar o proxecto.

Imaxe: Paco Rivas lendo; na fila dianteira Vera Reges e Isaac Ferreira.



Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 17-08-2016 11:49
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal