Vasoiras de xibarda


Cartafol literario de experiencias, teimas e inquedanzas
"...E ás doce da noite voan dacabalo de vasoiras de xibarda..."
Contos do Valadouro. XP,IF,ML.
O meu perfil
bercedasorixes@gmail.com
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

HAI DEZ ANOS ESPERTOU A LITERATURA NO VALADOURO
Nos derradeiros meses de 2004 presentábase en Ferreira O crime de Santa Cruz do Valadouro, obra de pescuda e divulgación dun acontecemento que xa forma parte da historia e a lenda das terras do Douro. Trátase dun feito real mais a imaxinación dos nosos devanceiros foi creando, mesmo, diálogos extremos coma o que ten recollido o dramaturgo Xesús Pisón: -E mátasme meu primo?
Preguntoume ben veces un meu amigo bretoñés, se aínda se percibía no Valadouro malquerenza cara a xente de Bretoña, pois que súa nai tiña sufrido noutrora o desprezo das bañistas valecas nas praias de Foz. Eu sempre respostaba que as xeracións actuais esqueceran tal e que ademais, na noite deleteria de 1888, tanto vítimas coma verdugos eran bretoñeses de nación, malia exerceren os seus oficios na parroquia valadouresa de Santa Cruz.
O autor deste ensaio é o xornalista Miguel Vila, cubano de nacemento, galego de patria e valeco de corazón. O crime de Santa Cruz do Valadouro foi publicado por Ediciós do Castro no 2004, e desafortunadamente xa non se ve polos trinques dos comercios libreiros do Valadouro.
Hai dez anos, Contos do Valadouro consolidábase como o grande arquivo da literatura oral da bisbarra do Douro. Ediciós do Castro lanzaba unha edición ampliada con novos contos, partindo dos xa publicados nas dúas edicións primixenias de Edicións A Nosa Terra a finais dos ’90.
Curiosamente, este libro non gozou de presentación, os seus autores –os coñecidos Isaac Ferreira, Manuel Lourenzo e Xesús Pisón- atarefados en mil e un proxectos teatrais foron deixando pasar o tempo e contentáronse con aquel evento de 1998 no que o traballo se deu a coñecer no Pub Atalaia de Ferreira; alí merquei o meu volume daquela histórica primeira edición de Contos do Valadouro.
Como anécdota contaremos que as primeiras remesas da edición de 2005 traían un defecto na capa, a resina empregada para esmaltar o cartón saía do prelo con engurras. Varios deses exemplares chegaron ás librarías do val mais tal incidencia foi detectada e comunicada decontado a Ediciós do Castro por Isaac Ferreira. Na actualidade, a editorial puxo en circulación unha boa cantidade de volumes que permaneceron gardados nos seus almacéns durantes case unha década, polo cal, outra volta pode adquirirse o libro no Valadouro.
Coido que unha boa parte das persoas que hoxe escriben no Valadouro teñen recibido o influxo desta obra que alén do puramente literario, situou a bisbarra do Douro no mapa das identidades.
E no mesmo ano 2005, o docente xubilado Pedro Rubal Pardeiro publicaba a súa primeira obra, un ensaio titulado De Maquiavelo a Wallraff. Dos víctimas de la hipocresía ajena. No devandito estudo, as tramas do posnazismo e o xornalismo de pescuda amósanse ao lector diseccionados pola ollada precisa e fiucega do profesor Rubal, quen fiel á disciplina que aprendeu a varias xeracións de estudantes, aplica o filtro da filosofía a todo feito histórico ou social.
A presentación deste libro autoeditado e impreso en Mondoñedo no histórico prelo Sucesores de Mancebo, tivo lugar no Salón de Conferencias do castelo do Castrodouro. É posíbel que aínda existan exemplares á venda na focega Libraría Bahía.
Estas tres obras, totalmente diferentes, encetaron unha época na que con máis esporadicidade da desexada polos letraferidos, O Valadouro foi escenario de varios nacementos literarios. A época, endebén, continúa viva; apoiada pola dinámica cultural –non exclusixamente literaria- xurdida hai uns poucos anos grazas á presenza de varios grupos de teatro locais, a creación do mes do teatro en Alfoz, o xurdimento do Seminario de Estudos do Valadouro, o traballo divulgador da Liga Céltiga Galaica…
Velaí a boa nova: A cultura está a vivir unha época dourada nas ribeiras do Douro, mais o ermo fertilizouno a irrupción literaria de hai dez anos.
Naquel 2005, cumpríronse cincuenta anos da publicación de Cóxegas, o poemario de Celestino Cabarcos Suárez; falouse daquela nos ámbitos culturais e societarios –Miguel Vila quentara o ambiente cun artigo incendiario-, de celebrar tal efeméride coa publicación dunha edición facsimilar. O proxecto nunca viu a luz, mais, non é preciso agardar ao centenario para retomar a idea e pór en circulación unha obra que marcou un fito na literatura valeca; pois, como xa temos comentado nestas páxinas, dende a publicación de Cóxegas en 1955, para un valeco unha cóxega é un poema.

Imaxe: Isaac Ferreira e Manuel Lourenzo, coautores xunto a Xesús Pisón de Contos do Valadouro.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 07-05-2015 18:25
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
Deixa o teu comentario
Nome:
Mail: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal