Warning: getimagesize() [function.getimagesize]: Filename cannot be empty in /var/www/vhosts/blogoteca.com/httpdocs/include/func-blog.php on line 249
Vasoiras de xibarda


    Vasoiras de xibarda


Cartafol literario de experiencias, teimas e inquedanzas
"...E ás doce da noite voan dacabalo de vasoiras de xibarda..."
Contos do Valadouro. XP,IF,ML.
O meu perfil
bercedasorixes@gmail.com
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

UNA HISTÒRIA FOSCA I BRUTA
Podería ser este o título dun artigo de opinión acerca do debate sobre as linguas vehiculares no ensino, mais non vai por ese lado. Outramente, non foi alleo o meu exercicio lector á normalidade coa que deberiamos vivir a realidade dun estado absolutamente diverso.
Por segunda vez, accedín a unha lectura en lingua catalá. Non me aprendeu ninguén este idioma nin teño vivido en países catalanófonos, mais grazas ao coñecemento doutras linguas románicas, escasa dificultade presentou este idioma empregado por dez millóns de falantes.
Esta experiencia, envolta nun ar de rebeldía nuns tempos –outra volta- en que volven estaren cuestionadas as distintas identidades nacionais peninsulares, resultou plenamente satisfactoria.
Vicenç Villatoro, presenta en 1980 a novela Papers robats que cremen ao premio Joaquim Ruyra, obtén o galardón e ao ano seguinte o texto é publicado pola Editorial Laia.
Corenta anos despois, un exemplar –que no seu tempo houbo pertencer a unha estudante de bacharelato chamada Esther- chegou a un posto de libros usados dun mercado galego.
Pola cantidade dun euro adquirín un volume minuciosamente forrado e aceptabelmente conservado; tal é o destino dalgúns libros tan nómades como pródigos en usuarios.
Non parece que catro décadas teñan pasado por riba dun argumento que podería estar redactado hoxe mesmo, tirado da cloaca cheirenta de certos concellos.
Non vou dicir que esta trama de corruptos manipuladores e honestos insubornábeis me teña descuberto un edén literario, porén, resultou entretida. Estamos diante dunha novela moi básica no elenco de personaxes e doada de seguir pola súa estrutura narrativa, naturalmente pensada para un público xuvenil; pese a todo botei de menos algún alarde (xiros, acontecementos inesperados…) que tornase vibrante a lectura para a rapazada inexperta e ávida de emocións.
Con todo, Villatoro resolve apropiadamente o traballo contra o final do texto, cando a trama vai caendo nun cul-de-sac que nos fará cavilar, e quizais por primeira vez durante a lectura, introducírmonos na pel dalgún personaxe principal.
Coido que ningún lector peninsular debería renunciar ás diferentes linguas latinas –sen esquecérmonos das súas riquísimias variantes- presentes na Iberia, pois supón un formidábel antídoto contra prexuízos e miopías territoriais ou culturais, e por riba de todo, proporcionaranos un impagábel enriquecemento intelectual.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 23-11-2020 18:12
# Ligazón permanente a este artigo
HUMOR ATLÁNTICO
A primeira noción que tiven de Julio Camba non me chegou a través do ámbito literario, senón do humorístico.
De certo, cada vez que un humorista é interpelado sobre os seus mestres, o entrevistado adoita nomear -á parte dos consabidos santóns do espectáculo- un ínclito arousán.
Este guieiro de monologuistas da actualidade viviu de a cabalo entre os séculos XIX e XX, experimentou un extravagante periplo ideolóxico -como moitos outros intelectuais do seu tempo- e acabou os seus días en Madrid. Grazas ao oficio de cronista, don Julio viaxara por boa parte do mundo, retratando as súas observacións e vivencias en mordaces artigos.
La ciudad automática é un libro sobre a cidade de Nova York, interesante por varios motivos: O primeiro deles é que nel poderemos comprobar como algún dos adiantos que hoxe nos parecen modernos nesta punta de Europa, supuñan algo común na Norteamérica dos anos ’30; o segundo é que a moitos dos problemas e carencias que hoxe contemplamos nos Estados Unidos de América (desigualdade, racismo, economía de alto risco, consumismo desaforado…) atoparémoslles as causas en épocas pretéritas, precisamente as mesmas en que Camba habitou a urbe dos rañaceos.
Desde logo, é inevitábel reprimir o riso ao recibir o sarcasmo hábil de don Julio, e ao mesmo tempo resulta imposíbel non relativizar todo iso que os sistemas políticos occidentais deron en denominar progreso, riqueza ou benestar. Grazas ao Camba revelarásenos a calella traseira do flamante bulevar, esa que non brilla nin recende, senón que cheira e permanece na tebra, aloxando a excrecencia do sistema.
A edición que manexo é unha “ocorrencia” da casa Espasa Calpe, pois hai quince anos a histórica editora lanzou unha colección de facsímiles de obras conservadas na súa Biblioteca Histórica, e o resultado deveu nun híbrido desconcertante: Portadas de fasquía antiga e código de barras na contracapa.
Unha anécdota: Nun posto de obxectos de segunda man, o tendeiro pregoaba como “reliquia” un destes volumes co antigo prezo inserido -3 pesetas-, até que un bibliómano lle sinalou a tatuaxe delatora, o código de control implantado no noso Estado en 1984.
Tornando ao contido, nada ten desperdicio nesta obra e todo é aplicábel aos nosos días. A técnica da alegoría retorta está presente de modo reiterado en todos e cada un dos artigos que conforman o compendio, e con tristura veremos o pouco que a Humanidade se autoexplora.
Nas páxinas desta “lámpada votiva” dos humoristas, encontraremos brillantes e lúcidos tratados sobre a impopularidade da intelixencia, referencias ao Gallegan (sic) broth que servían nalgúns restaurantes de Nova York ou inquietantes concomitancias entre as gangs e as mafias gobernativas.
É para ler rindo, tamén para ler laméntandose, e noventa anos despois de redactado, para empezar a tremer.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 06-11-2020 11:09
# Ligazón permanente a este artigo
OUTUBRO DE LÍRICA E PLURALISMO
Quen non conmemoramos xenocidios, celebramos coa sensibilidade que nos outorgou a civilización. Por iso quero compartir a maneira ?literaria- en que vivín un sábado coma outro calquera, aínda que sinalado polas festividades que algún día haberán de ser obxecto de recordo e xustiza, máis nunca motivo de orgullo para paifocos.
Á mañá, no mercado semanal da vila, detívenme nun posto de libros de segunda man. Con prezos tentadores e un estado de uso impecábel, aqueles volumes seducírome desde lonxe coa súa coidada colocación.
Porfillei tres exemplares: La ciudad automática, do arousán Julio Camba, Papers robats que cremen, do barcelonés Vicenç Villatoro e El extraño caso del Dr. Jekyll y Mr. Hyde, do edimburgués Robert Louis Stevenson.
Un galego, un catalán e un escocés son os autores das obras que ocuparán o meu tempo de lectura na primeira metade do outono. Lerei en castelán e tamén en catalán, pois pretendo deixarme enriquecer por todas as culturas peninsulares, mais aspiro a que o devandito proceso supoña, sempre, un acto voluntario.
Á tarde, a lírica medieval visitou o meu municipio, pois o grupo musical A Quenlla veu presentar, por medio dun concerto didáctico, o seu traballo Trobador no camiño. Este disco está inspirado na obra de Martin de Padrozelos, o primeiro poeta lírico do que nos queda testemuño escrito.
Mero Iglesias, a alma máter da formación musical, fixo referencia en reiteradas ocasións a Gonzalo de Berceo, o sinalado pola tradición como primeiro autor en lingua castelá. Resulta que douscentos anos antes, Martin de Padrozelos xa empregaba o idioma galego para plasmar as súas composicións amorosas, é dicir, as súas cantigas de amigo.
Algo moi semellante a este concerto didáctico xa o puidera gozar o pasado xaneiro en Mondoñedo, até onde A Quenlla chegara convocada por un colectivo en defensa da memoria.
Falounos Mero, nesta auténtica cerimonia da literatura oral, das súas pescudas acerca dos cantos populares, do Arquivo do Patrimonio Oral da Identidade ?institución creada no seo do Museo do Pobo Galego-, da tentativa de xenocidio cultural ensaiada polos Reis Católicos e
como non, da importancia do Alfoz do Castrodouro na historia da nación galega.
Este concerto, que recomendo tanto para o deleite dos sentidos como para a ilustración do coñecemento, supón, xa digo, unha verdadeira estratexia de aproximación a esa lírica medieval que converteu o galego nun obxecto de estudo a nivel internacional.
Por isto, por outras cousas e porque se achega o 12 de outubro, na mañá de onte adquirín un libro en catalán. Non vai ser a primeira vez que lea neste idioma, e non descarto ir alimentando a miña biblioteca privada de volumes chegados desde a gran nación do mediterráneo.
Dicía onte Mero: "Temos lingua porque existimos e existimos porque temos lingua", e manifestaba Ramón Cotarelo -intelectual castelán de apelido galego e simpatías catalanistas- nun debate televisivo, que en cada comunidade con idioma de seu a educación debería primar ese factor determinante, e a seguir, desde un exercicio tan democrático como voluntario, contemplar ?el indudable tesoro de la lengua castellana?. Amén.
Cultivar a diversidade desde a defensa do inmediato constitúe un factor de progreso, un xerme de tolerancia e unha vacina contra o fanatismo. Mañá celébrase, para moitos, o día da resistencia indíxena; se queremos que algún día as resistencias supoñan unicamente un termo vinculado á electricidade,
continuemos a cultivar e a cultivármonos.


Imaxe: A Quenlla no pavillón municipal do Alfoz do Castrodouro
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 11-10-2020 16:34
# Ligazón permanente a este artigo
QUOUSQUE TANDEM?
Con esta celebérrima pregunta de Cicerón remata El Valle de Oro. Apuntes históricos, un ensaio de 29 páxinas escrito a comezos do século pasado por José Martínez Cobo, crego que o foi da alfocega parroquia de Bacoi.
O libro viu a luz na histórica imprenta Mancebo de Mondoñedo en 1912, época en que as sociedades indianas abrían vieiros de dinamismo no rural galego. Esta concomitancia non pasa inadvertida no corpus da obra, pois as referencias aos círculos habaneiros son numerosas.
Atrévome a dicir que as recurrentes denuncias contra o caciquismo proferidas polo autor agroman, seguramente, apoiadas nas críticas descarnadas dunhas misivas chegadas desde a emigración, textos que Martínez Cobo non dubida en reproducir na publicación.
Os Apuntes veñen sendo un extenso artigo de opinión chapicado de datos históricos con interese e rigor tan variábel como considerábel. É dicir, aparecen algún erros perdoábeis, nomeadamente cando o texto fai referencia á relación de Pardo de Cela coa fortaleza do Castrodouro. Resulta curioso que este párroco xa se queixase dalgunha das reconstrucións acometidas na sempre maltratada torre da homenaxe.
A redacción enfática e ampulosa dificulta por veces a lectura do texto, mais o documento supón unha verdadeira alfaia, ora polo interese demostrado no avance socioeconómico local, ora pola divulgación do saber que até aquel momento fora atesourado.
Escrutándoa 118 anos despois, a listaxe de curiosidades reflectidas en El Valle de Oro. Apuntes históricos resulta asombrosa e talvez, algo desalentadora. É verdade que as condicións sociais, hixiénicas e laborais mudaron radicalmente, no entanto, tamén é certo que a demografía e o tecido comercial viraron as costas á comarca valeca (do mesmo xeito que a moitos outros territorios do interior peninsular), deixando un mapa de resistencias e pouquidades.
Sabiamos que en Ferreira houbo unha fábrica de chocolate ou que nunha casa de Carballido se conservou unha espada con lenda mariscaliana? Ben sei que tampouco son coñecidos os intentos por construír un sanatorio no Valadouro.
Entre as sás fixacións deste cura idealista destacan dúas: Converter A Grandadouro nunha escola de capacitación agraria, e liberar a poboación valeca da miseria orixinada polo maldito xugo do caciquismo -?repugnante y vil?-.
Fica claro que as propostas de don José permanecen virxes e non estaría mal ir pensando nunha acordanza colectiva. A masa boscosa compartida entre as parroquias de Mor, Bacoi e Budián continúa desaproveitada, e o clientelismo como sistema de xestión permanece vixente, polo tanto, as materias pendentes constitúen unha obviedade.
Á parte dun exhaustivo inventario de casas grandes, Martínez Cobo recrea a loita do crego Castañón (outro dinamizador) en prol do mercado semanal de Ferreira. Parece ser que as feras controversias estabelecidas entre mercados levaron a Castañón a desexar males e mortes desde o púlpito.
Porque houbo unha época en que O Valadouro xeraba mercadorías de toda caste en cantidades industriais, e precisaba de feiras e encontros públicos onde exhibir os seus produtos. O declive, polo visto, é secular, pois mantén o autor dos Apuntes históricos que desde o século XVI houbo viño nas terras do Douro. Tanto era así que nos anos en que se redactou a obra, o autor constatou a recuperación de viñedos de cepa antiga e a introdución de vide americana.
Non acho que ninguén continúe hoxe a senda das iniciativas expostas nesta obra. Quousque tandem?



Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 15-09-2020 18:25
# Ligazón permanente a este artigo
TOMOGRAFÍA DA SOIDADE
A soidade non é unha doenza, nin un síntoma, nin sequera unha moderna patoloxía social; non, a soidade, tal como se desprende da lectura da última novela de Pepe Peinó, representa unha fonte de creatividade. E se nos detemos a reflexionarmos sobre a cuestión, nin sequera encarna ese estado de ánimo que tendemos a rexeitar ou criminalizar.
A Solo no le gustaba su nombre é o primeiro texto que Peinó lanza en castelán. Até agora, toda a súa obra literaria (publicada) fora escrita en galego, malia ter recoñecido que se incorporou á lingua do país na adultez, cando unha praza de mestre o trouxo até o Alfoz do Castrodouro.
Estamos diante un texto sinxelo e sen grandes reviravoltas, unha proposta que ben poderiamos entender como un ensaio sobre a solitude, e que malicio, conserva aruxos diso que agora alcuman autoficción e que antes chamabamos trazos autobiográficos.
Non é esta novela un produto máis da factoría Peinó, pois demostra un xiro cara á madurez no estilo do autor. É verdade que o texto conserva aquela síndrome da adxectivación exhaustiva, mais Solo é unha narración puída e límpida, axustada ao canon dunha estética de pretensións austeras; toda unha declaración de intencións nun autor que chega desde a dramaturxia e a escrita de guións cinematográficos. Non é a primeira novela de Pepe Peinó, mais esta obra (cualificada polo autor como mininovela) non deixa de ser un relato enfundado en roupaxes de novela; sería, segundo a clasificación dos taxónomos, unha nouvelle.
Nos albores do confinamento do pasado marzo, a presentación de Solo xa fora anunciada nos medios, no entanto, a situación desaconsellaba as reunións e o evento acabou sendo cancelado. A consecuencia do incerto ambiente, a nouvelle de 62 páxinas non puido ser presentada en sociedade e houbo de ser proxectada a través das redes sociais.
Neste verán, Pepe Peinó foi galardoado cun premio de literatura dramática e con outro de narrativa. Estamos, ben seguro, asistindo á consolidación dun escritor que peteirou en diversos xéneros até chegar á conclusión de que queda con todos, pois Peinó é un renacentista incorrixíbel, e desde o cinema ao teatro, pasando pola narrativa, nada lle resulta alleo.
En resumidas contas, A Solo no le gustaba su nombre fala moito máis da esperanza que da soidade, do éxito como regalo envelenado, ou da importancia de esconxurar a negatividade mudándolle o nome, non en van, na páxina 36 podemos encontrar a pedra de Rosetta da narración: ?No estoy medio muerto, estoy medio vivo?.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 01-09-2020 18:12
# Ligazón permanente a este artigo
ENCONTRANDO A LORCA
?No les faltó más que insultarlo de gran poeta?
Félix Grande

A semana pasada cumpríronse 84 anos do asasinato de Federico García Lorca, e por pura casualidade, neses días lin Diario de una búsqueda lorquiana (1955-56), un compendio de apuntamentos confeccionado polo catalanoamericano Agustín Penón.
Trátase dun traballo concibido como colectánea de entrevistas que acabaría sendo editado polo eminente estudoso Ian Gibson. Grazas ao coñecido investigador irlandés, o diario viu a luz convenientemente enriquecido en 1990, da man da editorial Plaza & Janés.
Estamos diante unha obra interesantísima, reveladora e de tremenda actualidade, non só pola efeméride maldita, senón porque aínda hoxe non foi resolto o grande enigma que rodea a morte deste poeta, dramaturgo e pescudador da tradición oral.
Cales foron as xoias que encontrei neste texto?
Unha mención referida a Blanco-Amor, a descrición dos cármenes do Albaicín, unha formidábel xénese literaria da obra La casa de Bernarda Alba, a descrición da canallada en forma de estafa sufrida pola familia do escritor cando xa fora asasinado, os pormenores dun acontecemento no que todo involucrado desexa pasar por clemente e ao tempo por descoñecedor, e como non, o nome dos responsábeis dunha das accións máis repugnantes do culturicidio practicado na Guerra Civil.
Paréceme un magnífico e necesario exercicio o de divulgar os nomes dos verdugos, pois non son amigo desa cautela benévola partidaria de evitar vergoña aos descendentes; despois de todo, ninguén é culpábel das ignominias cometidas polos seus devanceiros.
Non se dan exhumado os restos de García Lorca, no entanto, tamén está resultando imposíbel de inhumar, pois que ninguén se chama (aínda hoxe) a aquel infame fusilamento. En definitiva, Lorca descansa nun sepulcro de prestixio, xenialidade, e tamén rubor.
Mercé á contribución literaria legada polo andaluz en Seis poemas galegos, o escritor Manuel Rivas defende un Día das Letras Galegas adicado a Lorca. E, por que non? Don Federico representa un claro exemplo de poeta alófono e de algo aínda máis grandioso: O intelectual que logrou aprehender as realidades culturais da Península Ibérica sen complexos nin delirios, achegándose a elas con sá curiosidade para as degustar con paixón.
O autor de Romance de la Guardia Civil española deixounos a herdanza pedagóxica dun español que entendeu España como o que é e non como o que nunca foi.
Lendo os documentos sobre Lorca e aínda máis léndoo a el, fun chegando á seguinte conclusión: Como nun perfecto exercicio de xustiza poética, os herdeiros ideolóxicos dos asasinos teiman en invocaren unha identidade cultural que, pese a carecer de soporte nacional-estatal, tería tido no granadino un claro expoñente de consolidación. Eles mesmos cercearon o futuro da súa fantasía.
Penón nunca puido ver publicado o froito das súas intensas pescudas, e tería que ser Gibson quen recollese o legado daquelas entrevistas transcritas durante as visitas ás localidades lorquianas; agora nós, cos ollos do século XXI, deberemos interpretar uns testemuños recollidos a mediados dos ?50 por un viaxeiro entusiasta, auténticos tesouros orais que máis tarde serían revisados por un rigoroso historiador para unha publicación de comezos dos ?90. E Lorca sen aparecer.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 23-08-2020 12:26
# Ligazón permanente a este artigo
AFINIDADES ELECTIVAS

De tal maneira se denomina a actividade financiada pola Dirección Xeral do Libro (organismo de ámbito estatal) á que puidemos asistir o pasado mércores na vila de Foz. A experiencia consiste en convocar dous autores a traballaren en cadansúa lingua, co obxectivo de os someter a unha serie de cuestións relacionadas cos seus hábitos e teimas no transo da ideación narrativa.
Co auspicio da libraría Bahía, Berta Dávila e Juan Tallón foron ?enfrontados? a un acareo oficiado pola xestora do citado comercio.
A compostelá e o vilarexo procederon a despezaren polo miúdo, non unha das súas obras en concreto, senón a novela como artefacto, tal como quen explica o proceso de activación dun explosivo.
Desde o xerme que inspira o contido até o labor de expurgado textual, a xénese dunha narración foi exposta de xeito técnico, crú, íntimo.
Experimentei a sensación -sentado entre un auditorio enmascarado e distanciado por orde gubernativa- de que tanto Dávila como Tallón se viron por momentos acurrados por unhas cuestións de respostas imposíbeis.
Preguntariamos a alguén como fixo un fillo e con quen? Considero que así se sente un autor cando os seus lectores lle exixen a ecografía do feto literario.
Tivo lugar contra o final do acto un instante revelador. Sucedeu cando Juan Tallón confesou que ?Un autor non tira nada?, facendo referencia ao feito de que toda vivencia ou sensación fica rexistrada na mente do escritor, para, máis tarde ou máis cedo, acabar alimentando algunha das súas creacións.
Pola súa banda, Berta Dávila obsequiounos cunha concesión de outra tanta valía, cando afirmou que o autor adoita facer ?cameos? nas súas obras. Talvez, esta forma de explicalo resulte a máis pedagóxica e acertada para describir a achega persoal do escritor, nomeadamente cando é interrogado coa sempiterna pregunta: Canto de autobiográfico ten este libro?
Quizais, este experimento chamado Afinidades electivas estea resultando interesantísimo para as persoas vinculadas, dun ou doutro xeito, á literatura, no entanto, non sei até que punto o gran público se vai sentir atraído pola disección do proceso creativo literario.
Se o presente exercicio, no canto de presentarse dun xeito tan xenérico, atendese á análise pormenorizada de obras específicas, o lector común non se vería tan afastado dun debate que semella pensado para profesionais das letras.
Entre o obradoiro literario e o club de lectura existe un amplo espazo de posibilidades, nel deben procuraren o seu oco as Afinidades electivas.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 01-08-2020 12:23
# Ligazón permanente a este artigo
O "MANIFESTO" DE AMEIXEIRAS CONTRA OS VAMPIROS
Asina Diego Ameixeiras un interesante, lúcido e irónico artigo no Fugas do pasado 26 de xuño.
Gocei do texto cun sorriso de resignación nos beizos, mais antes de rematar a devandita lectura, manifestóuseme no recordo unha vivencia persoal que comparto con gusto.
Recibo a chamada dunha xornalista á que trato, saudámonos con afabilidade e falamos da vida; intúo que non se trata dunha chamada de cortesía.
A redactora en cuestión, destinada na sección comarcal dun xornal de gran tiraxe, aclárame que o motivo da comunicación é transmitir unha proposta do seu superior inmediato: Ofrécenme colaborar semanalmente co diario escribindo unha columna de opinión.
Antes de deixarme posuír pola vaidade, opto por imbuírme do realismo preciso para efectuar a pregunta maldita no ámbito cultural: Hai diñeiro polo medio?
Non sentín pudor algún en lle formular a cuestión a unha xornalista que, alén do que poida gozar co seu traballo, estou seguro de que obtén uns honorarios a cambio de, por exemplo, recrutar escritores para traballar de balde no xornal.
Ameixeiras describe situacións deste teor en parágrafos gloriosos. Por iso conmino o pobo a deterse en Vampiros á hora do xantar, unha auténtica declaración de fatiga e intencións.
Invoco e convoco o pobo, non por capricho nin deformación hiperbólica, senón para que a sociedade coñeza unha realidade que non sempre se torna visíbel, a dos servos do santísimo amor á arte.
?Xa non nos sorprende o pagamento da faena intelectual pola vía gastronómica?. Talvez resulta benévolo de máis o citado articulista neste punto, pois xa se teñen pagado conferencias cun cafeíño na cantina do centro social. Non obstante, máis adiante o propio Ameixeiras remacha cunhas liñas nas que evoca esforzos intelectuais recompensados cun ?libriño de agasallo?.
De certo, por norma, non se pagan disertacións, presentacións de actos, pregóns considerados menores, encargas de textos conmemorativos? Porque, para empezar, ninguén ofrece e poucos preguntan.
O autor do artigo céntrase, sobre todo, no labor pretendidamente desinteresado dos membros de xurados de certames literarios. Debo recoñecer que un servidor non sufriu experiencias miserábeis neste senso, pois certamente foi gratificado con rigor e xenerosidade, mais, as honrosas excepcións non deben facernos caer en relativismos autocompracentes.
Algúns datos expostos no citado texto son ben reveladores, sobre todo cando se di que ?Máis dun terzo dos empregados culturais traballaron sen remuneración durante a pandemia?; habería que definir con exactitude o sintagma ?empregados culturais?, mais estou ben seguro de que unha infinidade de articulistas, narradores, poetas, dramaturgos e mesmo ensaístas, crearon gratis baixo a pauta do traballo pola causa.
Subscribo ao cen por cen este ?manifesto? contra os vampiros, e propoño comezar a dicir non, sen vergoña e con firmeza.
Que facer ante a estendida crenza de que os creativos carecen de apetito e foron exonerados do pagamento de facturas?
Como premisa indeclinábel, negarse a colaborar cos entes e institucións que teimen en manteren prácticas abusivas. E para continuar, elaborar unha relación ?pública, por que non- de entidades ruíns, coa finalidade de evitar que ninguén volva caer nas súas fauces.
Con tempo, tamén deberiamos revisar e aggiornar os dereitos do escritor con respecto á editorial, mais esa é unha batalla que deberemos dar des que venzamos nesoutras. Descúlpenme a linguaxe bélica, mais esta guerra tamén a gañaremos protexéndonos uns dos outros.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 11-07-2020 16:48
# Ligazón permanente a este artigo
O AGOCHO DE BÉCQUER
Non vos ten ?desaparecido? nalgunha ocasión un volume da vosa biblioteca particular? Non me refiro a libros descoidados por visitantes ou mesmo por outros moradores do fogar, senón a volumes que sabedes, positivamente, que repousan aí, nos andeis do voso santuario libreiro, e que non dades encontrado por moito que remexades.
Aconteceume con don Gustavo Adolfo Bécquer estes días.
Desde hai semanas desexaba reler o autor sevillano, e aínda por riba, os medios non cesaban de evocar o 150 aniversario do seu pasamento.
Sen lugar a erro, eu sabía que Bécquer obtivera praza fixa na miña biblioteca? Mais nunca xurdía cando eu puña en práctica os meus voos de recoñecemento inspirados na memoria fotográfica.
Memoria fotográfica, si. Porque, por moita orde que teñas estabelecida na biblioteca, e por rigorosas que sexan as relacións de títulos confeccionadas (non é o meu caso), unha sorte de instinto visual adoita guiarte até o lugar onde mora o volume en cuestión. Mais as miñas buscas resultaban infrutuosas.
Despois de todo, un erro da memoria estaba a me desorientar. Eu rastrexaba convencido de que o meu exemplar de Rimas y leyendas pertencía á editorial Publimexi, pois atesouro varios libros deste selo mexicano consagrado a editar clásicos de todos os tempos (Miguel Hernández, Neruda?), no entanto, o meu volume fora publicado polo selo castelán Alba-Libsa.
Por fin, hai uns días, tras unha exhaustiva busca que incluíu reordenación e limpeza de sustentáculos, don Gustavo acabou por se manifestar.
Coma unha aparición fantasmal das que tanto inspiraron o autor, Rimas y leyendas xurdiu en terra de ninguén: Entre un manual de introdución á socioloxía e mais as peripecias de Sherlock Holmes. Que ironía!
Non é a primeira vez que os libros xogan á lebrescura comigo.
E de novo puiden reler e mesmo ler o que non lera. Comecei por El monte de las ánimas, unha narración desas que tanto gustaron noutro tempo e que hoxe, presumo, foron superadas polos efectos especiais da cinematografía. Non digo que o cinema sexa capaz de tocar frebas que a literatura non poida facer vibrar, senón que o usuario en busca de emocións fortes, conmóvese antes pola imaxe ca polo argumento escrito. Ou? Isto daría para un bo debate.
Quixen ver neste relato, reminiscencias dun mito nórdico denominado a cazaría salvaxe, visión fantasmal vinculada á tradición cinexética.
Deixo as rimas para outra ocasión e continúo coas lendas, agora pola orde estabelecida no libro. O interese espertado por cada contiño é desigual, do mesmo xeito que varían as reaccións durante a súa lectura. Nalgúns casos, a recreación deleitosa obrígate a volver a certas páxinas, noutros, en cambio, desexas rematar decontado para dar cun texto máis vibrante.
Encontraremos en Los ojos verdes o recorrente mito das ninfas fluvias, adobiado polo sempiterno romanticismo do autor.
Mais, para min, a mellor das nove narracións presentes en Rimas y leyendas é La promesa, unha pequena xoia que nos trae noticia da literatura oral do XIX.
Resumindo: Por riba de recomendábel, imprescindíbel.
Hoxe diríase deste expoñente da corrente romántica que foi un gótico incorrixíbel, pois que o seu gusto polas ruínas, polos misterios da morte e pola premeditada confusión entre paixón e dor provocada pola ausencia, encádrano perfectamente nesa estética que gañou adeptos nas últimas décadas. Eses resortes detonantes do pracer morboso, son concretados polo autor nun sintagma sinxelo: ?Todo lo desusado y maravilloso?.
Non deixemos de nos deleitar co riquísimo castelán decimonónico e empreguemos o diccionario sen rubor; obviemos o antisemitismo exhalado por algúns dos textos -é froito dunha época en que as hoxe invocadas tres culturas se aveciñaban en Toledo ignorando que convivían- e non caiamos na tentación de censurar un poeta nacido cen anos antes que Foise co vento (a novela).
Polo contrario, reflexionemos sobre a época en que as narracións de Bécquer engaiolaron xeracións enteiras.
Calquera tempo pasado supón unha aprendizaxe. Non prohibamos as obras, desterremos si, os idearios que pretenden facérmonos retroceder.



Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 20-06-2020 18:06
# Ligazón permanente a este artigo
DÍAS DE LÍRICA HELÉNICA
Ando a ler estes días un volume da miña biblioteca particular, un libriño con certa historia que me regalaron hai, exactamente, trinta anos.
Unha das mellores profesoras que me instruíu chamouse María Ángeles Martín, impartía aulas de grego no instituto San Isidro, de Madrid, e dela, ademais da lingua clásica que deu orixe a varios idiomas actuais, aprendiamos ética do traballo.
Aquela docente citaba os alumnos menos avantaxados no Seminario de Grego (un local destinado, en principio, ao profesorado da devandita materia) ás sete e media da mañá ?unha hora antes do inicio do horario lectivo- co obxectivo de ofrecer clases de reforzo. Todo un exemplo de dedicación, celo e responsabilidade.
Dona María Ángeles tiña por costume regalar un libro o derradeiro día do curso, un para cada alumno! E por suposto, sempre se trataba dun título vinculado á cultura helénica. Na dedicatoria persoal, unha frase en grego debía facer pensar ao alumno en cuestión.
No meu exemplar, unha cita de Menandro (desde logo, escrita en alfabeto grego) aconséllame sobre o razoamento humano. Está asinada esta dedicatoria en maio de 1990.
Antología de la poesía lírica griega. Siglos VII-IV A.C. é o título do libro entregado a aqueles alumnos que rematáramos o COU na primavera de hai tres décadas, e non sei por que razón, estes días tomei o volume do andel con ansias anovadas, disposto a imbuirme da primixenia literatura europea.
Desde os versos iámbicos á lírica popular, a antoloxía fai un repaso por toda aquela poesía primitiva que así e todo, permaneceu vixente (experimentando as evolucións oportunas) até non hai tantas xeracións. Non exaxero. Pensemos que os epitalamios de Safo poden supor a remota orixe das regueifas nupciais, ou o costume de tocar o corno ante o fogar duns viúvos desposados, unha sorte de frívolo himeneo.
Fálasenos neste libro dun ?poeta mendicante? chamado Hiponacte de Éfeso, e ao ler o que se nos conta sobre a súa vida, non puiden evitar pensar nos cegos cantores, mais sobre todo, naqueles poetas que os meus maiores acordan rogando caridade polas portas, tal como foi Eugenio Díaz Martínez ?El aventurero?, tamén alcumado ?O poeta?. Este vadío percorría os camiños do Valadouro a mediados do século pasado e del temos falado aquí con anterioridade.
Poderiamos hoxe divulgar un poema en loor do autor dun magnicidio? Sabemos que non; no entanto, na Hélade, si. Non temos máis que ler En honor de los tiranicidas.
Endebén, hoxe sería reprobada, non sen razón, certa composición machista que se lle ocorreu a Semónides de Amorgos; pura misoxinia.
Desde logo, na actualidade gozamos dunha poesía que pode competir perfectamente coa creación destes primeiros vates, mais dubido, con infindo pesar, que os estudantes de hoxe gocen de profesionais da educación coas cualidades da miña profesora de grego. Síntoo por eles e por todos nós.
O antólogo, tradutor e prologuista desta publicación de Alianza Editorial é o profesor Carlos García Gual, helenista e académico da RAE que a finais do ano pasado manifestou: ?Es un mundo absurdo, pero estaba previsto que fuera así. Los pensadores de la Escuela de Fráncfort se dieron cuenta de que el marxismo no triunfaría porque la gente no iba a hacer la revolución si se contentaba con pequeñas cosas.?
Aquela xeración de profesores educou a quen agora somos hipercríticos e tachados de radicais. A culpa radica na transmisión da paixón pola cultura e o saber. Gloria a eles!
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 27-05-2020 09:54
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0