Vasoiras de xibarda


Cartafol de inquedanzas, experiencias e teimas literarias
"...E ás doce da noite voan dacabalo de vasoiras de xibarda..."
O meu perfil
bercedasorixes@gmail.com
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

ANTROIDO E LIBERDADE DE EXPRESIÓN (Copla e sátira nun mundo neocon)
É coherente que unha relixión implantada a ferro e fouce se declare agredida por quen se ri das súas iconas? É moral ridiculizar as vítimas de conflitos armados? E as vítimas de corpos policiais?
Teño noticia dun fistor do Castrodouro (terras alfocesas do Douro cantábrico) que elaboraba follas voantes con copliñas mordaces (algunhas) no ámbito veciñal. Dunha volta, a Garda Civil apareceu para perpetrar a seitura de tan peculiar sementeira.
Falamos de tempos recuados, mais, desgrazadamente, actitudes e prácticas parecen estar a retornaren a un mundo que desaprende con cada xeración que é botada a deambular pola vida.
Vimos de rematar os días de exaltación da carnalidade e de novo, a literatura ocasional acabou proscrita e os autores inculpados.
Xaora, Antroido e irreverencia son vellos coñecidos, incluso algo parentes, porén, as persecucións doutrora non semellan ter sido esconxuradas na era da tecnoloxía.
Asistín estoutro día a unha lectura de coplas anónimas cuxos textos acabarán publicados nunha web municipal, mesmo as que caeron en falsidade ou feriron sensibilidades. Este é un bo exemplo de que a represión non é ningún recurso contra o mal gusto, senón un instrumento do poder contra cidadáns armados de lapis e teclados, no caso que nos ocupa.
Quen se ofende demostra, ademais de aborrecemento, falta de imaxinación; pois que unha resposta orixinal contra o hipotético ofensor, pode constituír unha “vinganza” elegante, xusticeira, e tamén –aproveitando o duplo senso- poética.
Por que non se fan unhas coplas criticando o ateísmo?
Quizais chegou o momento de pór a proba o sentido do humor de quen negan existencias que outros non cuestionan, e todos sairiamos gañando co duelo de rimas. Pode haber algo máis edificante ca unha guerra literaria?
A literatura, en calquera das suas variantes, constitúe un elemento de combate (tamén de propaganda), e non é de valentes molestar o xuíz se un verso nos fai cóxegas; pois a picada dun lapis debe ser respondida con outra picadela, xamais cun croio.
As cantigas de escárnio e maldizer constitúen un dos berces da literatura galaicoportuguesa; se chegamos á conclusión de que hoxe sería imposíbel asistir á sua creación e difusión, debemos chegar á conclusión de que temos perdido novecentos anos de evolución.
Agora que o pergameo Vindel anda pola terra que o viu nacer, sería conveniente censuralo por irreverente ou suprimir con rotulador permanente aqueles versos que nos resulten impúdicos?
A represión non deterá a procacidade nin amputará a imaxinación dos individuos creativos, sinxelamente alimentará a súa agudeza á hora de escribir, quizais con disfraces e carautas semánticas, mais os coplistas non temen os xuíces senón a falta de argumentos, e non hai temática máis frutífera cá represión.
É ilícito artellar unha acción contra unha alta personalidade? Se o convertes en novela, non.
Algo sei disto.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 18-02-2018 19:36
# Ligazón permanente a este artigo
LITERATURA LATENTE
Xa temos falado, en ocasións anteriores, desa literatura vestida de diario e camuflada en copliñas, contos, cancións ou simples ditos.
Ocorre que esta dimensión, modesta e frecuente no cotián, non é aínda coñecida e identificada en certos campos, mesmo no radiofónico.
Hai poucos días, unha emisora de ámbito estatal entrevistou a Arkano, un mozo rapeiro e improvisador de fulgurante carreira.
Resultaba rechamante a inxenuidade con que os mantedores do programa descubrían que tras aquelas letras elaboradas para seren rapeadas, agromaba a poesía, con idéntica calidade ca nos poemarios impresos e publicados por un selo editorial.
Tampouco ficaron indiferentes os locutores ante os exercicios de free style (improvisación) executados polo poeta, marabillándose de novo ante a exhalación do recendo literario nun “xogo” que moitas culturas practican desde hai séculos.
Non queremos repetirnos mais debemos lembrar que a oralidade cultivada polo hip-hop (en todas as súas expresións e ramificacións), mantén un vínculo parental, ben evidente e apreciábel, coa regueifa galega, a desgarrada portuguesa, o repente brasileiro ou a pajada arxentina; por citar algúns dos exemplos máis próximos á nosa cultura.
Arkano, cos seus vinte e poucos anos, é campión de “batallas de galos”, eses espectáculos multitudinarios convocados para calibrar a axilidade –mental e verbal- dos improvisadores; teñamos presente que esta arte, redescuberta por mozotes coa pucha para o lado, é tan antiga coma a propia expresión oral.
Lendo a Rómulo Gallegos ou a García Márquez, encontrarémonos con repentistas que gañaron combates dialécticos ao mesmo diaño.
Confesou nunha ocasión o xenio de Aracataca que el cedería con gusto unha das súas novelas a cambio de ter escrito a canción Pedro Navaja; velaí a maxia da literatura disfrazada de lecer lixeiro.
Sinto unha querenza polo rap desde antes de coñecer a súa ancestralidade enfeitada de moda neoiorquina, e non foi a única vez que a semente literaria se me manifesta tras un divertimento aparentemente alleo a tal materia.
Quen non se encontrou algunha vez cunha fermosa canción que se lle acaba revelando como milenaria cantiga popular, peza poética consagrada ou mesmo fragmento de obra teatral? Por aí andan, gañando adeptos para a causa das letras, Lela, Annabel Lee ou A flor da iauga.

Imaxe: deseño publicitario dunha batalla de galos para improvisadores en lingua hispana.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 14-02-2018 12:02
# Ligazón permanente a este artigo
LEONARDO, OS FONTANEIROS E AS CONFUSIÓNS FERMOSAS
Naceu 2018 e as letras do sistema literario de noso festexarán o legado de María Victoria Moreno, persoa chegada de fóra que acabou sendo máis de dentro que moitos galegos de nación, mais esa é outra cuestión que posibelmente xa teñamos tratado.
Aconteceu que dunha volta, cando o acceso á Rede supuña un soño case inalcanzábel, quen isto escribe soubo dun certame de microrrelato, porén, non resultaba doado facerse coas bases.
O interesado telefonou a un concello do sur; lembra que o pasaron cunha biblioteca e que falou cunha bibliotecaria –de proverbial afabilidade-; tal persoa resultou estar vinculada directamente á entidade convocante do certame.
Até o domicilio do ilusionado narrador chegou –e chega anualmente desde aquela- un cartel anunciador do evento.
Aquela bibliotecaria era a responsábel –e é- do colectivo literario auspiciador, e durante a amena conversa telefónica, amais de suliñar a distancia lingüística no eido toponímico entre a Galiza xistraleira e a Galiza morracense, citouse unha obra de María Victoria Moreno, concretamente a que fai referencia a un tal Leonardo e mais a uns fontaneiros.
Isto sucedeu no instante de tomar os datos do interesado e toparse cun nome propio pouco común; ipso facto, varios nomes derivados do león abrollaron na mente da activa bibliotecaria.
Cando recibín o envío coas bases do certame en cuestión, achei tamén unha aclaración: “O título correcto da obra amentada é Leonardo e os fontaneiros”.
Non foi naquela edición, senón mais adiante, cando o narrador foi premiado no veterano certame e puido coñecer aquela lectora de alto nivel.
E nunha edición non moi afastada no tempo, a voceira do colectivo convocante volveu chamarme para comunicar unha boa nova -daquela un accésit-, e outra volta, un fermoso motivo para visitar a terra das bateas e os canastros.
Souben non hai moito, que a miña amiga publicara un estudo sobre a toponimia da súa localidade; nada me estrañou.
Neste 2018 ando a evocar aquela conversa, aquela carta e o título dunha obra de María Victoria Moreno que aínda non lin. Chegou o momento.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 25-01-2018 19:33
# Ligazón permanente a este artigo
MONDOÑEDO E O CELULOIDE
Proclamaba Fran Bouso na mañá do sábado 30, que resulta notorio o seu chauvinismo mindoniense. Eu matizaría, sen ánimo de corrixir a confesión dun devoto, que a pulsión do autor do barrio dos Muíños ten moito máis de militancia que de obsesión patolóxica. Mais certo é, que para un bo número de mindonienses, a reivindicación da presenza local no ámbito universal convertiuse xa nunha actitude vital e cotiá. Nada ten de mao.
A presentación de Cine Mondoñedo contou coa participación de Antonio Reigosa, Xulio Xiz e Manuel Curiel, e por suposto, coa intervención do coautor local; mais non pronunciou Bouso un discurso protocolario, senón unha conferencia en toda regra, auxiliada por un interesantísimo material audiovisual que ilustrou a disertación.
A obra é froito dunha coautoría a distancia, pois completa o tándem do estudo Emilio Carlos García Fernández, profesor da Universidad Complutense de Madrid e galego de Ribadavia.
O texto vén sendo unha crónica con boas doses de nostalxia e evidente intención, a de que un fértil pasado cinéfilo e cinematográfico teña continuidade e gañe adeptos en Mondoñedo, alicerzando a esperanza en mindonienses que hoxe traballan no eido do celuloide.
A publicación foi auspiciada polo Grupo Fotocinematográfico Fonmiñá, de Lugo, e a presentación en Mondoñedo (na capital luguesa deuse a coñecer hai uns meses) tivo lugar nas antigas instalacións do Cine Pacheco, hoxe local municipal rebautizado como Casa da Xuventude.
Mais nada sucede por casualidade. O lector descubrirá que a cidade de Cunqueiro é tamén a cidade de Victoriano López García (Mondoñedo 1910-Madrid 1995), un dos próceres da sétima arte no ámbito estatal. E para saber máis, cómpre mergullarse nas páxinas de Cine Mondoñedo, obra que pretende por outra parte, honrar a memoria do desaparecido precursor.
Trátase dunha edición non venal coa que contribuíron diversas entidades (Xunta, Deputación, Concello de Lugo…) tanto públicas como privadas, ilustrada na capa por Antón Caxoto –colaborador habitual de Bouso no traballo literario- e prologada polo cronista oficial de Mondoñedo Antonio Reigosa.
Alguén sabía que o escultor Caxigueiro participou como extra, sendo rapaz, nun filme de Adolfo Marsillach rodado en Mondoñedo? Por curiosidades como esta e por outros moitos datos de interese, Cine Mondoñedo supón unha magnífica e recomendábel lectura.


Comentarios (1) - Categoría: Xeral - Publicado o 01-01-2018 11:34
# Ligazón permanente a este artigo
POR QUE É BO REGALAR LIBROS?
En lei dereita, non é intrinsecamente bo nin mao, é, outramente, un exercicio a prol do cultivo da materia gris, unha práctica elegante que demostra bo xuízo e ao cabo, unha maneira de transmitir á persoa agasallada que para nós é especial. É dicir, quen che regala libros, algo che quere.
Non se trata de algo privativo de persoas ilustradas ou cun alto nivel cultural; o resto da Humanidade podemos e debemos regalar libros, aceptar libros, recomendar libros, criticar libros que non nos gustaron e gabar os que nos engaiolaron.
Resultaría fermoso levar libros coma quen anda cun botelliño de auga (malia non padecer sede) ou cun teléfono celular. Ter libros no coche, exhibilos no transporte público, na consulta do médico, na cola da oficina de emprego e tamén na do supermercado.
Quen lé cultívase, iso xa nolo contaron de pequeniños, mais quen lé é un pouco máis feliz, e e iso, soamente o chega a entender o individuo lector.
Na nosa latitude xeográfica supón un signo de distinción (agora si, permitámonos un relampo de elitismo benigno) ler na lingua vernácula. O galego é, ademais do idioma de noso, o de millóns de persoas ao longo do planeta, malia que algúns o denominen portugués.
Retornando ao ámbito doméstico, convén adquirir os volumes na libraría do barrio, da vila ou da aldea, evitando así que desaparezan dos nosos núcleos uns comercios indispensábeis; e dío alguén que reside nun municipio sen librarías.
É oportuno favorecer a economía próxima, o pan do veciño e o comercio familiar; pois as superficies de gran magnitude non precisan valedores. Recapacitemos á hora de mercar un libro nunha multinacional sobre o destino dos ingresos que xeramos, e chegaremos á conclusión de que raras veces repercuten no noso país, na nosa cidade ou na nosa parroquia.
Agora que pousamos os pés na Terra, reiteraremos que regalar un libro en galego supón a doazón dun anaco de identidade, ben seguro co ánimo de que o noso ser querido o coide coma se dunha semente en extinción se tratase, e así algún día, todos poidamos gozar da sombra desa enramada cultural que medrou cumpridamente, fertilizada pola amizade, polo amor, polo cariño ou sinxelamente pola cortesía.
Se aínda non te convenciches de cal é o agasallo óptimo para esa persoa á que desexas sorprender, deberei empregar o último recurso. Velaí vai.
Descubrín nestes meses que moitas das persoas que viven a carón teu e meu, len. Si, len, aínda que nunca o confesasen a ninguén. Souben que atesouran cantidades nada pequenas de libros nos seus fogares, que están atentos ás novas publicacións e que teñen autores favoritos, pese a que non falen disto no autobús, no ambulatorio ou na cafetaría; non obstante, len. Seino porque mo dixeron en conversa de distancia curta; e achei que posúen criterios literarios ben axuizados.
Longa vida aos lectores.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 23-12-2017 18:14
# Ligazón permanente a este artigo
UNHA SUITE PARA A CIDADE DO TEATRO LOURENCIANO
Unha composición musical composta por varias pezas heteroxéneas e no entanto vinculadas por algún elemento común. Tal é a definición dunha suite, e tal é o artefacto tecido por Manuel Lourenzo en Suite Artabria, a obra dramática que ocupa desde hai dous meses os trinques das librarías do país.
Suite Artabria obtivo o Premio Álvaro Cunqueiro de textos teatrais o pasado ano, e recentemente viu a luz da man de Xerais. Este título componse de tres obras que se desenvolven na Coruña invisíbel, nesa urbe que, máis que vivir, sobrevive tras os muros de vivendas e existencias escuras.
Nesta suite non encontraremos a cidade de cristal nin a Artabria chic, señorial e refinada; non, aquí pon a máscara teatral esoutra Coruña, a que non sente rubor á hora de confesar que non dá chegado a fin de mes.
Se se me demanda unha preferencia da tríade da suite, inclinareime pola interioridade da obra, onde habita, como arrombada nun apartamento minúsculo, O fulgor das Atochas, texto que recrea con crueza as vicisitudes duns seres que malia teren coñecido tempos mellores, arrastran o cheiro da miseria coma quen exhibe un ar de familia na faciana.
Non é preciso aseverar que se trata dunha obra recomendábel, pois todo texto de Lourenzo o é, mais nesta ocasión, un premio con nome, renome e apelido ilustre, afiúzan a obra.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 12-12-2017 10:34
# Ligazón permanente a este artigo
O HOME ELEGANTE QUE ILUSTRABA CONVERSAS DE TEATRO

In memoriam Xan Manuel López Eirís.

Viu nacer a Ponte Literaria no Valadouro e achegou ideas para o seu desenvolvemento. Viaxaba a Londres para gozar do teatro –este mesmo verao desprazárase até a cidade do Thames-, amaba a ópera, e sempre xeneroso, nutriu a biblioteca do seu Carballo natal de centos de volumes.
Non soamente era un filántropo discreto, senón un silandeiro militante cultural que se convertiu en imprescindíbel para uns poucos afortunados.
Viña supondo, o Xan, nos veraos de Vilaúde (o lugar onde se encontra a residencia estival do dramaturgo Manuel Lourenzo), unha enciclopedia andante e decote activa. Era quen de dispensar asesoramento sobre todos os xéneros escénicos e quizais tamén, sobre calquera arte.
Xan era, xa o dixemos, unha enciclopedia; elegantemente encadernada, con gorra de viseira e ar británico. Manolo mirábao antes do paseo vespertino e a cariñosa avaliación manifestábase reiterativa; moi british.
Este verao, logo dunha Ponte Literaria en que Maupassant se fixo amo e señor da mesa de exposición e debate, Xan, sorprendeume cun magnífico agasallo; Cuentos completos, de Guy de Maupassant (Páginas de espuma, 2011). Sempre, indefectibelmente, no bando da cultura, e xaora, exercendo a amizade, caladiñamente.
Intúo que ao home de sobria elegancia británica non lle agradarían especialmente os panexíricos póstumos (nin os outros), mais síntome obrigado a avisar a gran familia do teatro de que lle morreu o fillo erudito.

Imaxe: Xan e Manolo paseando polas ribeiras do Douro.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 01-12-2017 11:57
# Ligazón permanente a este artigo
UN PASEO POLA BEN NARRADA COMPOSTELA
La casa de la Troya é unha novela que recrea a Compostela de finais do século XIX;
con estudantes, troula, casino e algunhas miserias onde, afortunadamente, as coincidencias coa actualidade xa foron esvaíndo.
Só polos honores dispensados a Rosalía (a décima musa!), paga a pena ler esta novela, típica e prototípica daquela época en que escribir unha narración longa, viña supondo un ampuloso exercicio de retórica e lucimento; ortográfico, sintáctico, semántico –por riba de todo- e estilístico.
Hoxe, pese a que o eido compostelán non mudase considerabelmente, fariásenos imposíbel escribir unha novela con tal alarde de pirotecnia literaria. Na actualidade, apurar as posibilidades lingüísticas até os límites da máxima elegancia non sería ben acollido, seguramente, por ninguén.
Debemos ter presente que na nosa realidade inmediata –independentemente do idioma que empreguemos- impuxéronse as frases feitas, o english e a curtidade.
Coloquialismos badocos como “o chocolate do loro”, termos alleos como mainstream e telegrafismos e simplezas como gym, “contacontos” ou “modo on”, poboan non só a fala popular, nin exclusivamente xornais e televisións, senón tamén as publicacións especializadas. Algún suplemento cultural do ámbito galego comeza a se parecer –polo vocabulario empregado e os préstamos lingüísticos aceptados- a aquelas revistas “rocanroleiras” dos anos ’80; unicamente faltan os celebérrimos “tíos”, “machos” e “troncos”.
Na novela que nos ocupa, zugóuselle á lingua todo o que o latín nos legou na noite dos tempos, mais non só á lingua castelá; tamén o idioma galego ocupa un espazo nas páxinas de La casa de la Troya -a adicatoria reza A miña nai-, até o punto de que un lector alleo á nosa realidade sociolingüística pode chegar a perder o fío da narración nalgún parágrafo; licenza que congracia a obra co escenario onde ten lugar a acción, ese Santiago ao que os seus poboadores chaman “pueblo”.
Tamén contemplaremos unha presenza, deliberada, diso que hoxe chamariamos castrapo, un castelán interferido –á man tenta- pola lingua vernácula, mais non se lle observa a Alejandro Pérez Lugín ningún trazo de ridiculización, senón de mera recreación dunha realidade social.
Existe unha edición en galego auspiciada por insititucións do país, un museo homónimo na compostelá rúa da Troia, e desde 1930 ofrece os seus servizos, no miolo de Madrid, unha libraría especializada en textos universitarios chamada La Casa de la Troya. Dunha volta, en tempos pasados, foime necesario pasar por alí á procura dun libro mao de atopar.
E ao evocarmos tempos idos, xorde o mellor instante para afirmar que ler La casa de la Troya, supón un exercicio de melancolía.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 27-11-2017 19:05
# Ligazón permanente a este artigo
UNHA GUÍA LITERARIA PARA A GRAN CAPITAL DAS LETRAS
Facer coincidir nun evento a cidade de Mondoñedo, o príncipe das letras e mais o crítico literario Armando Requeixo, supón un encontro do xénero fundacional, deses que recordaremos, afirmando con orgullo non disimulado, eu estiven alí.
E certamente fomos moitos os que ateigamos o salón de plenos municipal para asistir á presentación de Álvaro Cunqueiro e Mondoñedo. Guía literaria; útil ferramenta a disposición de ávidos camiñantes desde o día 1 de novembro.
Non en van, a idea do proxecto impreso naceu camiñando pola cidade, no marco dunha actividade realizada a pasada primavera ao abeiro das sombras literarias que inzan as rúas mindonienses.
Dixémolo noutras ocasións e contianuaremos a o reiterar até que todas as institucións, entidades e persoas con repercusión social se conciencien, definitivamente, de que o futuro socioeconómico da cidade de Mondoñedo pasa pola activación dos seus tesouros literarios (casas de autores, localizacións literaturizadas, referencias da tradición oral…): se Viena vive do seu simbolismo musical, Mondoñedo pode vivir das letras que o viron medrar, facerse capital e agora resaltar neste sistema literario das fisterras atlánticas.
A publicación desta guía literaria non é o primeiro paso practicado no proceso de consolidación –aínda errático-, mais supón un chanzo definitivo para instituír a cidade como capital literaria da Galiza. O día que o mundo coñeza tal nomeamento -aínda oficioso-, Mondoñedo progresará grazas á súa industria cultural.
Álvaro Cunqueiro e Mondoñedo é unha viaxe longuísima, cronoloxicamente falando; e mais unha peregrinación sen esforzo nin pés magoados, pese a que triparemos o Camiño; como non! E sen saírmos dos lindeiros de Mondoñedo, percorreremos o mundo todo. Non é maxia, senón o froito da avinza secular entre a literatura e a vella Vila Maior.
Armando Requeixo, mindoniense militante e coñecedor absoluto das letras aveciñadas nas terras de Brea, artellou un itinerario de trinta e cinco puntos, grazas ao cal, a creatividade cunqueirana vai abrollando e evidenciando as súas pegadas na cidade nodriza.
Aínda que, como era de esperar, non se limita esta guía literaria ao legado que don Álvaro entregou á cidade, pois que o resto de autores de Vallibria non deixan de seren nomeados neste didáctico traballo.
Deste xeito, o visitante que chegue a Mondoñedo tras o ronsel de Cunqueiro, levará a maiores no seu fardelo de sapiencia a Leiras, a Noriega, a Lence-Santar, a Díaz Jácome, a Marina Mayoral…
É esta unha guía útil para quen desexe coñecer a cidade sen contemplar vínculos afectivos coa literatura? Seguramente esta pregunta tamén a formulou o equipo que trazou o traballo (autor, fotógrafo, entidades editoras…), por iso, quen adquira a obra, obterá ao mesmo tempo información sobre a Festa da Árbore, o convento de Alcántara ou a Sociedade de Obreiros Católicos, entre outros fitos, lugares e espazos que nutriron a historia local.
Mondoñedo engalou, agora precisa coller velocidade e manter o voo. Estas viaxes tripuladas por Armando Requeixo poden significar a ratificación de Mondoñedo como capital literaria nacional. Non deixemos que o voo cara ao futuro do municipio faga escalas no desazo.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 04-11-2017 19:27
# Ligazón permanente a este artigo
NON CHEGOU A PAZ, CHEGOU A VITORIA
Sinto unha querenza especial pola obra dramática Las bicicletas son para el verano, de Fernando Fernán Gómez. Pese a non ser amigo das versións cinematográficas –en xeral-, confeso que non lin a obra nin a vin representada, tan só coñezo o filme; mais manteño unha vinculación especial co prolífero título.
Comezarei explicando que estes días, ao tempo que a escuridade volve a pousar sobre o reino da aberración grotesca onde nos tocou vivir -con afección ou sen ela-, non dou tirado do pensamento aquel lúcido diálogo do mestre Fernán Gómez na devandita obra: “No ha llegado la paz, ha llegado la victoria. Sabe Dios cuando habrá otro verano.”
Quixen manter a lingua orixinal por varios motivos, o primeiro é que son partidario de cultivar a literalidade, e de optar pola adaptación, será por unha única razón, interpretar o que non comprendemos. En segundo lugar, porque o castelán é unha lingua fermosa que ningún amante das letras desbotaría xamais nesta rexión de países chamada Iberia.
A versión cinematográfica de Las bicicletas son para el verano foi rodada no barrio onde medrei; na calle Toledo, en La Latina, na Plaza de la Cebada, na calle Humilladero, na Carrera de San Francisco, na Plaza de los Carros, Calatrava, La Sierpe, El Rastro… Madrid, esa Madrid onde naceron o colectivo Brais Pinto, o grupo Lóstrego ou o Grupo Bilbao (colectivo poético galego malia as reminiscencias éuscaras do seu nome).
Nun dos fotogramas da película aparece o Despacho de leche onde este galego da segunda xeración mercaba a merenda cando apenas sabía contar as moedas. Naquel barrio, por certo, consérvaronse até hai vinte anos os raís do vello tranvía, o mesmo que retornou á calle Humilladero para a gravación do filme.
Nesta grandiosa obra de don Fernando, o anarquista; recréase un pobo (o madrileño) refén das circunstancias, sometido á asfixia da escaseza e sitiado pola fame. A capital do Estado é castigada pola súa fidelidade á república, mais naquel universo da pouquidade, quen simpatiza co golpismo tamén sofre a fame, pois naquela altura, Madrid era tratada coma un país inimigo polas tropas que pretendían conquistala e dobregala, coa enfermiza intención de anexala a un proxecto delirante denominado Una grande y libre.
Agora que o penso, que poucos deberon entender a mensaxe de don Fernando… Como se pode considerar aliado a quen trata de te seducir co “encanto” da brutalidade?
Estes días, moitos cidadáns e non poucas institucións, celebran a vitoria; unha vitoria que confunden coa pacificación e mesmo coa normalidade, ignorando que a paz, para se dar nun hábitat concreto, precisa nutrirse de liberdade; do contrario, irá murchando até morrer, estendendo unha podremia de horizontes insondábeis.
Isto tamén nolo aprende o mestre Fernán Gómez na súa obra. En todas as súas obras, ben sei.
Quizais son días óptimos, os presentes, para ler e reler Las bicicletas son para el verano, pois non estamos asistindo á consolidación da paz senón á cerimonia atávica do sometemento; convén decatarse axiña para non confundirmos, chegado o momento, conceptos que en ocasións se presentan borrosos.
Escoitei, dunha volta, un certeiro aforismo dun político que sufriu cárcere en plena “democracia”: Hai cousas peores cá guerra, a represión, e hai cousas mellores cá paz, a liberdade.
Sinto non poder, nesta ocasión, ofrecer a reflexión na lingua orixinal, mais non posúo competencia en éuscaro.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 25-10-2017 18:42
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal