Vasoiras de xibarda


Cartafol de inquedanzas, experiencias e teimas literarias
"...E ás doce da noite voan dacabalo de vasoiras de xibarda..."
O meu perfil
bercedasorixes@gmail.com
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

O LIBRO DO CAMPESIÑADO
Sei do Lunario perpetuo pouco máis do que me transmitiron os anciáns orixinarios do rural, e mais o que achega a Rede nuns concisos e reiterativos apuntamentos.
Teño escoitado aos maiores das parroquias do Alfoz do Castrodouro que noutrora, era común no fogar a presenza dun libro onde se podía achar a data de morte de calquera persoa; velaí unha das utilidades desta célebre publicación.
O Lunario perpetuo tiña que ser moito máis ca un libro esotérico; enténdese, polo título, que se trataba dun manual para coñecer con antelación as distintas fases da lúa. Tales informacións eran precisas para botar as colleitas ou intuír a chegada dos partos, tanto en animais coma en humanos.
Era polo visto, o Lunario perpetuo, un libro pensado para as facendas campesiñas, mais os testemuños que me chegaron non falan dos consellos destinados a labregos e gandeiros, nin das propiedades medicinais de certos vexetais silvestres, senón do poder do libro para sinalar a data do pasamento.
Sábese que á Inquisición non lle pasou inadvertida esta publicación (falamos dun texto publicado profusamente desde o século XVI), seguramente polo seu contido astrolóxico, malia que a materia maioritaria non tivese relación algunha co alén.
Cantas casas labregas contarán aínda cun Lunario perpetuo arrombado no faiado, entre huchas e escanos de levante? Ben seguro, aínda se podería artellar unha exposición de lunarios perpetuos en moitísimas parroquias galegas, ou en calquera lugar da Península (foi traducido para o portugués no século XVIII, converténdose en libro “sagrado” nos sertoes do nordeste brasileiro), demostrando que os nosos vellos xa coñecían un primitivo –e precursor- libro de autoaxuda.
O hábito de empregar almanaques para se valer das predicións, é un hábito que se mantivo vixente nas áreas rurais até non hai moitos anos; O Mintireiro Verdadeiro e o Calendario Zaragozano supuxeron dous manexábeis opúsculos en que coñecer o tempo e os días de feira en cada localidade, amais de contos e curiosidades varias. Hoxe, ben seguro, os espazos meteorolóxicos da televisión e por riba de todo a Internet, desprazaron uns libriños inelutábeis noutra época.
Poñámonos a remexer no faio dos avos (tamén no da memoria) e cismemos na posibilidade de artellar exposicións nos centros culturais dos nosos barrios e municipios… imaxinemos: “Exposición temporal de libros do faiado. Agradécese a colaboración da veciñanza polas súas inestimábeis achegas. Os volumes serán devolvidos ao remate da mostra”.
Se se fai coas fotografías de antano, por que non cos libros de sempre?


Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 12-06-2018 10:49
# Ligazón permanente a este artigo
MAIO REMANECE POÉTICO EN MONDOÑEDO
A quinta edición do MONDOÑEDO É POESÍA pasará á historia, talvez, como a da consolidación definitiva dun evento que xa conta cunha crónica impresa, pois tal foi o agasallo que a organización tivo a deferencia de ofrecer ao público nesta ocasión. Trátase dun libro onde se recolle o currículo e mais unha breve mostra da obra dos autores que participaron no encontro desde 2014 até hoxe.
O costume de non deixar marchar os asistentes coas mans baleiras, vén sendo unha constante que cada ano engade valor e atractivo ao evento mindoniense, unha formidábel gala das letras rimadas que xa forma parte da axenda dos principais actos literarios da Galiza.
Cos anos, a parte desenvolvida no auditorio foi gañando protagonismo, de tal xeito, o roteiro urbano actual non supera as tres paraxes; quizais unha boa idea, nomeadamente se temos en conta que o clima do 1 de maio non sempre é primaveral e que a cidade anda en festas a tal hora.
É ben seguro que temos descrito o eclecticismo acostumado nestes encontros poéticos con anterioridade, e o criterio continuou sen variar.
Autores consagrados e con numerosas publicacións comparten cartel con nenos poetas, amadores do verso ou escritores no inicio do vieiro. Xa que logo, poesía con maiúsculas, ao vivo e en estado bruto por veces, ou puída até o requintamento outras.
Permítaseme que sinale un nome que descubrín neste quinto Mondoñedo é poesía: Juan Carlos Mestre.
A potencia, cadencia e calidade deste berciano con inclinación cara ao galaico, causoume unha grande impresión. Recomendo, alén de o ler, escoitalo.
O acto non quixo permanecer alleo á actualidade e antes do remate, A xusticia pola man resoou en boca de muller poeta, denunciando as inxustizas perpetradas pola Xustiza nas últimas semanas, porque o verso, se un día deixa de percibir o calafrío dos tempos, xa non se chamará poesía.
Desde que naceu esta calenda literaria mindoniense, fun explícito na miña ausencia de neutralidade á hora de valorar o evento, pois todo o que Mondoñedo celebra en torno ás letras provócame un entusiasmo especial, así que ninguén debe tomar ao pé da letra esta humilde crónica, senón pór en dúbida a miña subxectiva avaliación e acudir ao MONDOÑEDO É POESÍA do ano que vén, para constatar o lido ou tachar de tendenciosa a bitácora.
VASOIRAS DE XIBARDA acepta o reto, pois Mondoñedo, con poesía e sen poesía, nunca decepciona.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 07-05-2018 11:16
# Ligazón permanente a este artigo
MOLIÈRE E OS IMPERATIVOS LEGAIS
Tras ler Tartufo, unha obra dramática profunda, amena e con espazo para a reflexión, o lector ficará estrañado perante a resolución da trama, ofrecida nun último acto redactado a posteriori e dalgún xeito, por imperativo legal. Non esperariamos, no momento en que as páxinas desta terceira edición de Cátedra rematan e a obra recende a conclusión, topármonos cun deus ex machina en toda regra, e moito menos cunha machina engraxada por aquelas monarquías de orixe divina. Así e todo, era aquela unha época en que os monarcas auspiciaban o teatro comprometido. Canto recuamos!
Cando o lector extingue o acto cuarto para encetar o quinto, os responsábeis da edición –Encarnación García e Eduardo J. Fernández- advirten de que aquel acto non formaba parte do Tartufo primixenio.
O gran Molière debeu ter que loitar contra os detractores da súa obra e atopou refuxio nun Luis XIV amante das artes, en troques, el convertiría o monarca nun superheroe. Nada novo, nomeadamente se temos en conta que os inimigos do dramaturgo eran tamén os do rei.
Nos extensos escolios desta edición de 1989, de maneira reiterada, os citados estudosos e tradutores recórdannos a probábel inspiración do parisiense nunha novela publicada tres décadas antes, trataríase de La hija de Celestina, obra do madrileño Alonso Jerónimo de Salas Barbadillo. Sexa como for, eu quixen atopar reminiscencias d’O rei Lear nesta traxicomedia ben enfiada, que de non ser polo obrigado servilismo ao que se viu obrigado o autor, seguramente ofrecería máis trazos de traxedia que de comedia.
Desgrazadamente, os actos inseridos por agradecemento desvirtúan o texto e restan vigor literario a unha obra que fixo do dramaturgo unha referencia universal.
Por outra banda, a dimensión de actos e escenas presentan pronunicadas diferenzas, e esta irregularidade tampouco é allea á magnitude dos diálogos, onde deberemos enfrontarnos con auténticos discursos.
De modo que, o cadro actoral que deba abordar a representación dun Tartufo, haberá exercitar a memoria e quen sabe se resucitar os vellos apuntadores.

Imaxe: Capa dunha edición en portugués.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 18-04-2018 11:35
# Ligazón permanente a este artigo
O ADEUS ÁS ARMAS CONTADO POR IÑAKI EGAÑA
“Hai que aprender a manexar as armas do adversario, mais co debido noxo”.
Nicolás Gómez Dávila

Lendo El desarme. La vía vasca, un decátase de que ETA xa non existe, ou cando menos, non existe tal e como a coñecemos até hai unha década; porque o adeus ás armas comezou hai sete anos, aínda que en realidade, deu en xestarse moito antes.
O escritor e articulista Iñaki Egaña, autor desta crónica publicada pola tríade Mediabask, Txalaparta e Gara, non aforra datos nin teme caer en reiteracións; todo é pouco para explicar un proceso que –aínda por rematar- poucos coñecen en toda a súa dimensión.
ETA deixou de ocupar titulares de prensa e o conflito vasco semella ter perdido protagonismo nas sociedades do Estado español, xa que logo, quen viviron de preto o inicio desta andada para “propiciar un novo ciclo político” (tal é o que transmite o texto de Egaña) deben esforzarse en describir iso que o Goberno español teima en denominar “a derrota de ETA”.
Todos sabemos que derrotar é o verbo máis empregado na España historiada e o menos practicado na España real; por iso, soamente para contrarrestar a propaganda triunfalista do aparello estatal, convén ler esta oportuna e necesaria crónica.
Chegaremos a varias conclusións tras nos mergullar nas páxinas de El desarme. La vía vasca, e poucas coincidirán coa versión oficial cociñada nas cueiras de gobernos, partidos e medios de comunicación.
Observando os inventarios do desarmamento (reproducidos no libro a partires dos propios documentos elaborados por ETA e con fotos de armas e explosivos) chegaremos ao convencemento de que a sempiterna cantilena da extinción irremediábel, é tan dubidosa como deseñada polos aparellos de propaganda. Un dato obxectivo proporcionaranos unha imaxe que nos foi negada e que nos sandará das intoxicacións mediáticas: os verificadores do proceso foron depositarios de tres toneladas e media de armamento.
Entidades internacionais esforzábanse en mediar e persuadir ás partes da necesidade dun final negociado, o compromiso da poboación de Iparralde (a Euskal Herria baixo administración francesa) estendía o clamor do conflito até o palais de l’Élysée, e por riba de todo, Noruega implicárase na pacificación até límites insospeitábeis. Sirvan estes parágrafos como mostra: “Tres representantes de ETA estuvieron acogidos en Noruega durante más de quince meses a la espera de una delegación española que nunca llegó.”
Alguén sabía que a intervención do Estado noruegués fora fundamental no cesamento de hostilidades por unha das partes?
En cada páxina acharemos roles e protagonistas que os noticiarios de TVE, Antena 3, Cuatro ou La Sexta non nos descobren, pois a narración dos feitos, como sempre, é transmitida de xeito alterado, mirando de vencer no eido informativo.
Existiu un factor determinante que tampouco transcendeu fóra de Euskal Herria, un profundísimo debate aberto no seo da esquerda abertzale (ese conglomerado formado por sindicatos, partidos, colectivos xuvenís, asociacións culturais, sociais, humanitarias, os propios presos…) até chegar á certeza de que o ruído das armas nada bo traería no momento actual.
A canseira desa parte da sociedade vasca que se autodenomina abertzale (patriota), percibíase desde hai ben tempo, nomeadamente cando as últimas treguas suscitaran unha ilusión que parecía deixar avistar unha solución pactada. Isto non o conta Egaña, isto respirábase nas rúas e corredoiras de Vasconia, onde os máis próximos á clandestinidade viron que o enquistamento da situación (Egaña denomínao “bloqueo”) favorecía soamente ao Goberno español.
Outra das conxecturas estendidas polo oficialismo que esta lectura disipará é a dun desarmamento en soidade, pois, actores, facilitadores e mediadores colaboraron decontino na viaxe cara á pacificación; desde históricos negociadores noutros conflitos até o Vaticano, desde vasquistas militantes da non violencia até a Confederación Helvética…
Si; grazas ao libro de Egaña advertiremos as numerosas cortinas de fume que boa parte dos medios nos colocan diante os ollos acotío.
A linguaxe desta obra que supera as trescentas páxinas é meramente xornalística, descritiva até a iteración exhaustiva, co manifesto ánimo de achegar nitidez a uns episodios que non todas as partes desexan revelar.
Non ten desperdicio a pasaxe sobre o acontecido en Luhuso, onde se nos describe un momento crítico do proceso en que os propios observadores sofren o acoso policial.
Non hai vitimismo no texto de Iñaki Egaña, nin acusacións feroces contra as institucións que retorceron a información até límites grotescos ou dificultaron a destrución do instrumental da morte, unicamente ilusión no futuro, nun mañá onde as armas, pese a todo, continuarán presentes, pois a unilateralidade foi a compañeira máis fiel na viaxe cara a un proxecto emancipador sen cheiro a pólvora.
Esta obra lanzada en xaneiro deste ano publicouse en éuscaro, francés e castelán; non deixou de sufrir algunha censura na campaña de lanzamento, mais, quen espera que as verdades incómodas experimenten un parto sen dor?

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 08-04-2018 17:18
# Ligazón permanente a este artigo
A PRIMAVERA VALECA
Se a capital do Valadouro posúe un símbolo de seu, ese é o MERCADO.
Mercados temos semanais, de outono, do mel, ou de primavera, e houbo mercados que hoxe son unicamente, historia e memoria.
Non na noite dos tempos senón na historia dos sábados, xorde o vínculo entre o comercio e a vila de Ferreira.
Din as crónicas que o mercado puido nacer coma o resto dos mercados, para que os produtores da contorna puxesen á venda o froito das súas hortas e as carnes dos seus cortellos, mesmo se di que a afluencia de comerciantes chegados desde Castela, nas longuísimas rutas dos negociantes maragatos, axudou a que a capital do Valadouro consolidase unha cita para o encontro entre seareiros e comerciantes.
Mais eu, desde sempre, quixen asociar o nome de Ferreira ás augas ferruxinosas do río homónimo, emparentado coas explotacións metalúrxicas das terras do Valadouro, documentadas xa, no século XVI.
Supuxo, ben seguro, este metal, o máis primitivo comercio da nosa vila; así o testemuñan os numerosos topónimos locais vinculados ao ferro: desde Ferrocente no Cadramón até As Forxas en Frexulfe, sen esquecer as numerosas Escouras, Escouridos e Escouridais presentes en Budián, en Adelán, nas Oiras, en Recaré e no Pereiro; nin os Machucos, auténticos enxeños para estirar o ferro que dan nome a barrios de Lagoa, de Budián e de Santa Cruz.
Non en van, nas proximidades de Ferreira asentouse a ferraría máis próspera dos tempos en que o ferro supuña o auténtico ouro vermello do noso val. Era O Valadouro naquel tempo, un Valdeferro.
Así e todo, a tradición negociante do Valadouro non é exclusiva da capital nin adscrita a un tempo concreto. E digo máis, algunha peza artesanal, elaborada no noso val, chegou a formar parte das mostras etnográficas do gran museo dos galegos; recordemos se non, o que dicía o poeta Luís González Tosar hai uns anos, nun nostálxico artigo xornalístico. O sabio autor escribía:
“Pero sería (…) nos comezos do Museo do Pobo Galego, cando intimei con Salvador [García Bodaño], encargado entón da sección etnográfica de oficios e arte popular. Pasámolo bárbaro nunha xeira ao cume do Cadramón, no Valadouro, onde foramos na procura dun cesteiro. Imposible esquecer a impresión daquel home metido nunha chouza baixa e escura, labrando vergas de carballo cunha ferramenta primitiva de todo. Despois dun inquérito lingüístico e de mercarlle un par de cestos brutos, baixamos camiñando, un bo pouco envoltos nunha néboa tépeda, convencidos -como dixo Bodaño- de termos estado no século XII.”
Afortunadamente, se a visita dos dous poetas se producise hoxe en día, non afirmarían tal; pois O Valadouro pelexou por se incorporar ao seu tempo e non quedar atrás, mirando para o pasado co único ánimo da recreación, e por riba de todo, da aprendizaxe.
Sexa como for, hoxe celebramos un renacemento. O daqueles vintecincos de marzo en que as rúas de Ferreira se enfeitaban para recibir valecos e visitantes ávidos por gozar das tres novidades.
Unha tríade de elementos festivos distinguía o mercado do 25 de marzo dos mercados ordinarios: os produtos exóticos, o paseo e o cine.
Os produtos exóticos viñan da man de tendeiros que se achegaban a Ferreira unicamente tres veces no ano: o 2 de febreiro, Mercado da Candeloria; o 8 de setembro, día grande das festas patronais e mais no Mercado do 25 de marzo.
O paseo era unha actividade que hoxe, pouca xente recorda e entende. Tratábase dun exercicio de exhibicion das mellores galas, mediante un percorrido pausado desde Tanín á Feira Nova; velaí os confíns da nosa vila.
E o cine; porque o 25 de marzo había proxección no cine de Ferreira, e así os cinéfilos valecos podían gozar de Gilda, de Arroz amargo ou de Mogambo, títulos acosados pola censura dos tempos escuros, e no entanto, filmes que chegaron ao Valadouro para escándalo de mentes estreitas e depauperadas.
Hoxe, o Mercado do 25 de Marzo chámase Mercado Tradicional de Primavera. O costume foi recuperado e adaptado a uns tempos en que os Paseos de mocear son virtuais e teñen lugar nas redes sociais; o cine descárgase na Rede e moitos produtos exóticos deixaron de selo por cultivárense xa, no propio val.
Porén, hoxe coma onte, o mercado celebra o nacemento da luz, o renacer da natureza e o agromar dos froitos de tempada; festéxase en definitiva, a despedida do inverno.
É esta unha festividade na que os netos calzan as zocas dos avós, bambean os caxatos das avoas e locen esas boinas que andaban pola casa desde antes de eles naceren.
Xa que logo, o éxito do Mercado de Primavera está conquerido e garantido, pois vendo que as xeracións máis tenras tiveron que aprender a andar en zocas, a mover longas enaugas de liño e a enfundarse en refaixos de feltro, o futuro da primavera valeca retorna prometedor.
Resulta gratificante contemplar os actuais festexeiros, co smartphone agochado na faldriqueira, participando coa mesma devoción que o fixeron os seus devanceiros. E tal fusión de épocas, diversións e ímpetos xuvenís fainos chegar á conclusión, de que o renacer da primavera xamais se deixará de conmemorar no Valadouro; tal e como se fixo sempre, en comunal cerimonia, oficiada hoxe como hai décadas, en torno ao mercado máis agardado por valecos e valecas de todos os tempos.
Viva a primavera valeca!

LIONEL REXES

(Pregón pronunciado a noite do 23 de marzo de 2018 na Casa da Cultura “Manuel Lourenzo” da vila de Ferreira).
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 02-04-2018 12:17
# Ligazón permanente a este artigo
O DESTERRO DE LIBROS DOMÉSTICOS

Estes días apareceu unha nova explicando que varias bibliotecas públicas da Mariña, víronse obrigadas a rexeitar doazóns e a estabelecer regras para as xestionar.
A cuestión é que o doador actual xa non é un filántropo desprendido que desexa ver medrar a biblioteca da súa localidade, senón alguén que desexa desfacerse de volumes aos que xa non encontra utilidade. Os denominados libros de consulta levan anos perdendo usuarios tras á xeneralización da Rede e a popularización das diferentes enciclopedias dixitais; xa que agora a procura dun concepto ou dunha acepción lévanos uns segundos e pode realizarse desde o teléfono móbil.
Si; parece ser que moitos cidadáns quixeron ver un enorme colector azul nas bibliotecas e daquela, os responsábeis destas infraestruturas tiveron que deter a “vaga de solidariedade”.
Do mesmo xeito que volven os discos de vinilo e outros obxectos que a nosa memoria non deu abolido, eses libros que hoxe sobran en andeis e faiados, serán botados de menos dentro dun tempo, cando o arrepentimento sinale ocos enchidos con calquera chilindrada insubstancial.
Ninguén cuestiona a utilidade das diversas “pedias” presentes na Rede, mais a información recollida naquelas fermosas coleccións encadernadas en coiro, non ten por que ser considerada obsoleta. É mais, considero que debemos aprender os nenos a empregar as enciclopedias que moran nas nosas casas; como recurso auxiliar ou como actividade romántica, mais os libros que nos axudaron a abrir mentes e a estudar carreiras, non pertencen á mesma categoría cá vella BH arrombada no garaxe.
Seremos quen de nos desprender dese libro que nos descubriu o pracer da lectura? Reflexionemos sobre esta e outras cuestións ao tempo que cavilamos nunha maneira de aloxar eses libros que veñen de ficar desafiuzados, nomeadamente agora que as bibliotecas decidiron non constituír o pano de bágoas de ninguén.
Cumpriría unha rede de adopción deses volumes que están a piques de perder o seu lugar habitual na vivenda que os viu marelecer, pois estou seguro de que existen moitas persoas que posúen espazo e vontade hospedadora, lectores que acollerían de boa gana algúns exemplares refugados. Cantos fogares carecen de biblioteca de seu? Temo que ben deles.
Á parte do dinámico comercio de libros usados que bole pola Rede, existen outro tipo de mercados, máis traidicionais; ámbitos urbanos onde desfacerse dos libros que non desexamos (mercados e feiras fixos, librarías de vello, rastros…).
Mais, non me vou centrar en quen desexa obter un beneficio a cambio da súa vella biblioteca, senón en persoas que arelan un espazo na casa e agardan por alguén que porfille os seus volumes. Aí, nesa situación, caben opcións imaxinativas, altruístas e edificantes.
Desde organizar sorteos para escolares (lembro un compañeiro da EXB que rifou os seus cómics de Don Miki entre os nenos da aula) até sorprender os veciños cun inesperado agasallo na caixa do correo… Botémoslle imaxinación e pensemos en cadeas de intercambio, redes de obsequios literarios, grupos de troco de obxectos de segunda man… Calquera cousa antes de que os volumes acaben reciclados como cartón para embalaxes, pois un libro non se recicla; un libro hérdase, légase, transmítese ou dóase, mais un libro é algo máis ca papel, pois tras el existen horas de traballo e maxíns estrullados.
Non temamos polo futuro da industria da celulosa, sobran eucaliptos nos nosos montes e faltan libros nos nosos fogares, quizais ese desequilibrio está máis ligado do que nos parece. Poñamos que (agora) falo da Galiza.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 28-03-2018 17:59
# Ligazón permanente a este artigo
OS CAIROS DE LORD BYRON
Cando se cumpriu o segundo centenario do encontro de Vila Diodati (aquela xuntanza literaria do verao de 1816 á beira do lago Leman), escribiuse profusamente sobre os textos nacidos das noites de tempestade. É sabido que Frankenstein ou o moderno Prometeo foi concibido na citada mansión durante o enclaustramento propiciado polo clima extremo do denominado “ano sen verao”, porén, existe outra obra que non gozou da mesma repercusión e transcendencia.
O relato atribuído a John William Polidori - médico persoal de lord Byron- naceu de maneira escura e aínda hoxe arrastra farrapos de misterio verbo de autorías e orixes.
O londiniense de ascendencia italiana artellou unha curtísima novela intitulada O vampiro, e díxose, que oitenta anos máis tarde, Bram Stoker non desaproveitou o argumento á hora de redactar o seu Drácula.
Mais o fuscallo que envolveu daquela a Vila Diodati chega até os nosos días, pois algunhas fontes manteñen que a obra ideada por Polidori non foi esta, e para rematar de enredar o fío, algúns estudosos afirman que O vampiro abrollou a partires de lendas coñecidas polo mesmo Byron nas súas viaxes por Europa do leste. Incluso, chegou a existir algunha edición asinada polo aristócrata, quen cobizaba ser considerado o autor do texto.
O caso é que estes días O vampiro chegou ás miñas mans. O discutido texto non é máis ca unha sinxela nouvelle de pouco máis de trinta páxinas, e na edición que manexo, publicouse abeirado doutros relatos de xénero fantástico polo histórico editor Luis de Caralt.
Coñecendo a tormentosa relación entre Polidori e Byron, o lector ha chegar á conclusión de que O vampiro é unha vinganza do empregado, farto seguramente, das célebres burlas e desprezos aos que era sometido.
N’O vampiro hai personaxes recoñecíbeis e situacións case premonitorias, no entanto, o maior misterio literario deste conto, para min, non radica nas leas amentadas, senón no grao de inspiración que lle puido proporcionar a Stoker.
Pouco se describe na obra de Polidori de poderes e vezos dos chuchadores de sangue, pois que o devandito texto non é outra cousa ca unha metáfora –maliciosa- sobre as actitudes vitais de Byron. Xa que logo, o autor de Drácula puido atopar vagas ideas, mais non sólidos alicerces para a construción da súa novela.
Unha linguaxe intricada até a extenuación e unha busca continua do preciosismo, orixinan unha lectura complexa que mesmo obrigan a reler frases e comprobar sensos gramaticais, feito este que pode chegar a exasperar o lector, independentemente da súa habitude e acuidade.
Do final só podemos dicir que é previsíbel e carente das arestas propias do bo oficio literario; quizais esta lasitude é o que máis a emparenta con Drácula.

Imaxe: Vila Diodati. Coligny (cantón de Genève)
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 17-03-2018 17:08
# Ligazón permanente a este artigo
TOLSTÓI POR PRESCRICIÓN FACULTADA
Foi amentado na Ponte Literaria de 2016 e tamén na de 2017. Lev Tolstói manifestábase como unha sombra a enviar mensaxes, case sempre por boca de Isaac Ferreira.
E foi este sabio amigo quen me recomendou un título concreto, O prisioneiro do Cáucaso. Teño os autores rusos por creadores complexos, mais tal apreciación é tan xenérica como básica; ben o sei.
O volume que adquirín para degustar o recomendado texto foi Relatos de Yásnaia Poliana [Cuentos para niños y El prisionero del Cáucaso], unha tradución ao castelán de Sara Gutiérrez publicada por Rey Lear na súa colección de “Breviarios”.
Comecei o libro polo conto suxerido e aínda gostando del, debo dicir que non me entusiasmou como agardaba, nomeadamente despois do encomio do que fun testemuña nas amentadas mesas literarias.
En cambio, gocei moito dun relato que pola súa temática mantén certo parentesco co texto aconsellado, trátase de Dios ve la verdad, pero tarda en decirla.
Na actualidade, poucos dos contos asinados por Tolstói nesta obra chegarían a engrosar un volume destinado á infancia; pois violencia, crueza e crueldade poboan boa parte dos textos que don Lev redactou pensando no alumnado da escola de Yásnaia Poliana.
A caza como actividade cotiá e factor de aprendizaxe supón un elemento transversal na colectánea, e hoxe isto, quizais, non atravesase certos filtros.
Somos culturas urbanas ou desruralizadas á forza, mesmo ese exiguo segmento de poboación que continúa a habitar unha parroquia, e fariásenos peado explicar que as suculentas talladas da pota, antes foron tenros animaliños.
Xa que logo, actualmente a literatura de Tolstói sería vetada na educación primaria, por moito que o ruso teimou en educar os seus coetáneos cativos a través das letras. Falo en tempo condicional porque dubido que os plans de estudo do século XXI contemplen a Lev Tolstói.
Con todo, achei varios relatos que farían as delicias de calquera neno de hoxe, pois tamén deixou lugar o autor á dozura e a unha ansia de xustiza moi pedagóxica.
Despois de todo, algún dos títulos posúe un ar de fábula ou de apólogo que pode evocar, non só os fabulistas por antonomasia, senón a todos aqueles autores que legaron obras encadrábeis na literatura infantoxuvenil.
Tamén para os adultos pode supor unha boa maneira de se achegar a Tolstói este libriño, pois non todo lector –mesmo entre os letraferidos- está disposto a apeitar con A guerra e a Paz ou Anna Karenina; materias pendentes de moitos bibliómanos. Recoñézoo.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 08-03-2018 18:22
# Ligazón permanente a este artigo
A LONGA NOITE DOS DITADORES (SOBRE)VIVENTES
Non é o título dun filme de serie B nin foi tirado dunha capa de hard boiled norteamericano; é outramente, a ambientación do momento que estamos a vivir en latitudes ibéricas.
Un pregoeiro -falamos pois, de literatura oral e popular- do Antroido acosado por fundamentalistas relixiosos, un rapeiro -de novo a literatura oral- condenado por unha peza que describe o clima social do “Reino de España”, un libro –narrativa novelística neste caso- secuestrado por orde xudicial… e a conta da ignominia podería continuar. Vemos, xa que logo, como as letras son perseguidas na actual Hespaña de sempre.
Non nego que as cafurnas do Estado nos estean a prover de magníficos argumentos a quen cultivamos a ficción literaria, mais é inconcebíbel que un estado occidental,
membro da UE e co século XX por aprobar, caia en vezos tan típicos do folclore terceiromundista.
Practicar un apartheid ideolóxico é hoxe a tentación de toda administración en calquera parte do mundo, certo; mais no noso Estado, a aplicación desta estratexia execútase co alarde desa altiveza tan propia dos novos ricos e dos vellos corruptos.
Quen non escoitou nos últimos meses que certas actitudes non fan máis que “fabricar independentistas”? Cavilemos no xerme despótico e absolutista que encerra tal aseveración. Que dirían os medios sometidos se alguén afirmase que o pacifismo predicado polo soberanismo catalán é unha fábrica de policías buzacos, ou que non consegue máis que afoutar españolistas?
Así e todo, a cidadanía, ou polo menos a parte que permanece esperta, continúa a traballar na restitución das liberdades conculcadas.
En arquivo pdf e cun recendo a clandestinidade de décadas pretéritas, o texto de Fariña está a ser espallado por mensaxaría telefónica; talmente como nos contaron os irmáns maiores sobre accións desenvolvidas en plena ditadura franquista. Daquela non existía o gmail, o facebook, o whatsapp… e así e todo, os títulos prohibidos circulaban en liceos, cárceres, factorías, mercados e por suposto, en librarías.
Mágoa que todo isto non o esteamos a visionar nunha desas reportaxes que adoita emitir a televisión ao redor do 20 de novembro ou do 23 de febreiro, tratando de nos inculcar o afortunados que fomos ao sermos premiados cunha democracia do trinque; algo ensanguentada, si, mais vernizada de novo. Mágoa; porque isto é real e non un documental edulcorado, e ademais agora, as vítimas somos nós.
Algún día, recordaremos todo isto con noxo e un sorriso sardónico, moqueándonos da nosa pasividade e mais da burremia dun goberno que se considerou abeirado polos ultras que axitaban farrapos na rúa. No seu extraordinario ofuscamento, o Executivo ignora que a meirande parte deses homiños e mulleriñas non votan, pois chégalles con queimar carraxe e frustración nas mobilizacións de patriotas aburridos.
Habería que lles lembrar a quen ostentan presidencias e ministerios, que os seus devanceiros ideolóxicos, aqueles de ¡Ejército al poder! e ¡Tarancón al paredón!, tiveron que sufrir unha traumática metamorfose para se homologaren ás forzas democráticas, pois ninguén ansia fanáticos nas xestorías públicas, por moito que os alente desde as bancadas do estadio ou desde o mostrador da taberna.
Non somos inocentes, xaora que non. Ante a nosa pasividade, a esterqueira foi medrando; cheirando pouco ao primeiro, e tornándose perigosamente voluminosa cando o fedor comezaba a ser preocupante. Parecianos que unha “democracia consolidada” xamais cearía, e agora que a nube de metano é máis grande ca nós, botamos as mans á cabeza.
Diciamos, pasividade pola nosa banda, si; pois tristemente, é unha actitude que levamos ensaiando ben tempo. Hoxe, decatámonos de que non era un xogo. Escollemos fascistas e como tal responderon. Todos somos culpábeis, uns por os apuxar e outros por o permitir.
Chegou o momento de coller as ferramentas que máis nos acaian para deter esta vaga de nostalxia totalitaria, de barbarie, de represión e máis unha vez, de ignorancia.
Somos quen de os parar, xaora que somos. Rapeando, pregoando, escribindo, novelando e por suposto, premendo os percutores dos nosos teclados.
Invistamos en cartuchos e deixémonos seducir pola vibración das impresoras.
nunca a liberdade foi conquistada sen derramamento de tinta.
Quen non coñeza o manexo deste instrumental, non se desentenda da súa obriga, pois ha saber empregar outras ferramentas; quizais ben eficaces.

P.S.: Mentres este artigo se ultima para a súa publicación na Rede, está a nevar abondosamente e un tapiz branco cobre a paisaxe dos países ibéricos; hoxe os vellos volven recordarnos que as nevaradas eliminan canto bichoco de máis hai na terra… que poético resultaría.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 28-02-2018 12:54
# Ligazón permanente a este artigo
24 DE FEBREIRO: O NOSO DÍA DOS LIBROS E AS FLORES

Non é unha má iniciativa tomar exemplos concretos dos países civilizados e fixar unha data para que a cidadanía intercambie libros e flores. Isto supón unha magnífica proposta que non só é conveniente secundar, senón divulgar; para que algún día, a efeméride do nacemento de Rosalía signifique o día dos agasallos elegantes, requintados e cultos. E dese xeito, acabar consolidando a celebración e gañar un novo e necesario espazo para as letras galegas no berce de seu.
O 24 de febreiro non é Sant Jordi, mais para nós, para os galegos, este día máis ca festivo é conmemorativo. Non imos pornos estupendos e enumerar o que significa Rosalía de Castro para o pobo, para a cultura e para a imaxe do país no mundo; imos, soamente, recordar que nunca nos vimos no apuro de inventar símbolos e marcas de distinción ás présas, pois o propio devir nos foi fornecendo de fitos que nos identifiquen e distingan. Vantaxes de ser unha nación; tamén culturalmente falando.
Sufrimos un exceso de celebracións paifocas, importadas, alleas á nosa idiosincrasia, carentes de signficado ou de tradición algunha, porén, no medio da barafunda de ciscallo e vulgaridade, agromou o Día de Rosalía. Beizóns e parabéns para a Asociación de Escritoras/es en Lingua Galega!
Ben seguro que temos preto de nós unha persoa que nos merece un agasallo, fagámosllo nesta ocasión.
Probabelmente exista unha persoa que non espera un libro o día 24 de febreiro, moito menos en galego e de ningunha maneira entregado por nós, sorprendámola.
Intúo que hai alguén que de boa gana nos obsequiaría cunha flor capturada polo talo entre as páxinas dun libro, aceptémoslla. Só significará o que nós desexemos que signfique. Quen sabe?
Celebremos o 24 de febreiro cun libro en galego e mais cunha flor. Cultivemos delicadeza e beldade nos albores desta primavera, unha máis.
Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 20-02-2018 15:30
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal