Vasoiras de xibarda


Cartafol de inquedanzas, experiencias e teimas literarias
"...E ás doce da noite voan dacabalo de vasoiras de xibarda..."
O meu perfil
bercedasorixes@gmail.com
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

DERIVAS NUN CASTELO AO ANOITECER
É un sábado de verao, non vai calor nin tampouco frío, está anubrado este 19 de agosto e moreas de turistas enchen de barullo o castelo do Castrodouro; pouco a pouco, os foráneos van marchando e a lingua vernácula imponse intramuros.
O castelo do Alfoz non vai pechar ás nove como de costume, ao contrario, ducias de persoas soben até o andar dos eventos, onde o elenco do Clube Teatral Elsinor ultima maquillaxes e indumentos.
Tras as fiestras anoitece amodiño malia que agosto vai medrado; semella que a luz diúrna pretendese asistir ao remate desta función que comezou puntualmente.
Derivas é un emparellamento sensacional para públicos avezados e sen prexuízos.
Mesturar Medea de Eurípides e O borracho de Otero Pedrayo nun mesmo espectáculo non ten porque resultar arriscado, sempre e cando se tivese a precaución de introducir un personaxe que exerza de Caronte entre dous mundos que poden presentarse distantes; aínda que despois de todo, o teatro é unha convención, e esta é unha sentenza que temos aprendido de Manuel Lourenzo, director da obra.
Esta adaptación lourenciana presenta un personaxe actual que exerce como ponte entre o poeta de Salamina e o señor de Trasalba. Tal é Herminia da CIG, trasunto dun individou real que o dramaturgo do Valadouro coñeceu ou sufreu nalgunha ocasión.
Herminia da CIG pode ser unha funcionaria, unha sindicalista liberada ou en definitiva, un deses seres que artella e controla cenáculos por un único motivo, vivir das cotas e dos tributos.
O devandito personaxe, interpretado maxistralmente por Cristina Fuentes, conduciu até a crúa actualidade un público que navegou entre Corinto e Amoeiro, e foino guiando de tal xeito, que algún espectador chegou a dubidar dos difusos límites entre o drama e e realidade. Eis a maxia do escenario; velaquí a grandeza do labor perfeccionado.
Coma sempre, decorado mínimo; coma sempre, escenario aproveitado dos espazos cotiáns; coma sempre, unha lección colosal de teatro.
Derivas gozou dun público entregado que brindou esa noite unha ovación para os anais do castelo do Castrodouro.


Imaxe: A actriz Cristina Fuentes

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 20-08-2017 19:26
# Ligazón permanente a este artigo
PEGADAS LITERARIAS NO ALFOZ DO CASTRODOURO


“O noso tempo, chamado Elsinor, chamado Wittenberg, chamado Londres, chamado Mondoñedo, Alfoz…”
MANUEL LOURENZO
O hóspede escandinavo

Hai agora dez anos, o desaparecido Francisco Casavella escribía Lo que sé de los vampiros nunha vivenda da Seara (parroquia de Mor); a devandita novela sería galardoada co Premio Nadal uns meses despois, en xaneiro de 2008.
Ao fío desta efeméride, detémonos a reflexionar sobre as pegadas que a literatura foi deixando nas parroquias do municipio alfocés, onde a primeira vista, o veciño desinformado non sería quen de situar máis aló de unha ou dúas referencias, porén, o vello Alfoz pode ser considerado territorio literario desde hai moitísimo tempo, e a achega das letras ás terras do Douro, afortunadamente, non cesa.
Continuando pola parroquia de Mor, debemos ter presente que un bo número de obras dramáticas de Manuel Lourenzo foron escritas, corrixidas ou revisadas “na súa república de Vilaúde” (Armando Requeixo dixit), e lugares e topónimos do Valadouro enteiro son empregados e recreados nos textos deste xigante das letras.
Grazas ao castelo e ás súas connotacións mariscalianas (non sempre fieis ao rigor histórico), a parroquia do Castrodouro aparece mencionada en varias obras literarias de todos os tempos, desde O Mariscal. Traxedia histórica en verso, de Ramón Cabanillas e Antón Villar Ponte (auténtico drama fundacional) até en artigos xornalísticos de Manuel María.
Do mesmo xeito, A Frouseira (entre a sempre valeca parroquia de Santa Cilla e a alfocesa de Carballido), é nomeada por multitude de autores. Non en van, o profesor Antón Meilán no ano 2004, procedeu a soterrar un exemplar da súa obra O mito do mariscal Pardo de Cela. Historia, lendas e literatura na mítica montaña do pranto; unha ofrenda ao símbolo da resistencia na honra dos antepasados. Xa que logo, continúan a morar tesouros e misterios na Frouseira.
E se nos achegamos á parroquia de Lagoa, estaremos descubrindo as terras onde exerceu como párroco Celestino Cabarcos Suárez, O Bruxo dos Ermos, autor de Cóxegas e verdadeiro emblema da poesía popular nas terras valecas. Todo isto xa o temos referido en anteriores artigos mais esta parroquia agocha outros elementos con reminiscencias literarias.
En Lagoa existe unha edificación en ruínas onde, noutrora, Antonio Noriega Varela facía noite para solaz das súas apetencias, trátase da Casa das Mirixas. Quen sabe se aquelas estancias, hoxe practicamente devoradas polo mato, tiveron inspirado o poeta da montaña.
E retornando ao Castrodouro, antiga capital do Alfoz, necesariamente habémonos deter na Finca Galea, un estabelecemento de turismo rural inzado de fontes, penas e cachopos adicados a escritores de todos os tempos (Luís Seoane, Neira Vilas, Xesús Pisón, Paco Rivas…), e onde o xa citado Manuel María encontrara unha sorte de fogar.
De xeito que, os territorios literarios ou literaturizados, non sempre se chaman Manhattan, Transilvania ou El Raval, algún chámase tamén Alfoz, e apelídase do Castrodouro.


Imaxe: Casa das Mirixas, Lagoa.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 13-08-2017 17:01
# Ligazón permanente a este artigo
MANUAL PARA SE DESFACER DUN CACIQUE
Cando aínda faltaban dous anos para que o ditador morrese en La Paz (que ironía!), na Galiza lanzábase unha noveliña intitulada A teima, unha obra de Carlos Durán publicada na vella colección Illa Nova da Editorial Galaxia; colección nada, por certo, hai agora sesenta anos.
Realmente e sen ánimo de desmerecer o devandito texto, coido que se trata dun conto longo antes ca dunha novela canónica, pois que o número de personaxes é mínimo, os escenarios descritos tampouco van alén duns poucos –coa excepción dunha brillante evocación infantil onde a novela adquire unha categoría narrativa considérabel- e a trama é resolta de xeito monotemático.
O que resulta máis estraño é que en 1973 puidese ser publicado un texto que, sen reviravoltas nin metáforas, vén sendo un manual cangado de carraxe para a eliminación de caciques. Mágoa que corenta e catro anos despois continúe a resultar tan necesario coma pouco aplicado.
A primeira metade da narración pode chegar a resultar errática e mesmo tediosa, mais a situación é resolta nunha segunda parte, onde o autor concentrou recursos para gañar a atención do lector que, a pesar de todo, desexará desvelar o derradeiro parágrafo.
A presenza dalgún episodio onírico pode incluso achegarlle peso cualitativo a un texto, que por veces, mostra claramente a súa intención de novela psicolóxica; e a rentes das últimas páxinas, mesmo descubriremos trazos remotos do boom sudamericano.
Se hai unha imaxe descrita de forma maxistral en A teima, é a pasaxe da emigración e o retornado doente, onde a carga tráxica logrará conmover o lector máis impasíbel, evidenciando así a liñaxe familiar do autor, pois que o Carlos Durâo –como se fai chamar na actualidade- procede dunha estirpe emigrante.
Esta especie de fábula pedagóxica foi ilustrada por Siro, nun tempo en que as novelas non renunciaban ás estampas entre as súas páxinas.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 02-08-2017 18:24
# Ligazón permanente a este artigo
CANDO XOSÉ MANUEL CARBALLO VISITOU O MENCIÑEIRO EN LAGOA

Que no campo da festa se fale de teatro e que coincidan catro dramaturgos no recinto alumeado por lampadiñas de cores, non é frecuente; mais tal se viu na véspera do Día da Patria na parroquia de Lagoa, onde se representou O menciñeiro á forza, obra de Xosé Manuel Carballo, xermolada a partires da comedia de Moliére O enfermo imaxinario.
O teatro amador deu en imperar nos eventos sociais do Alfoz do Castrodouro desde hai tempo, e agora vén de xurdir unha iniciativa local, mesmo parroquial.
Non teñen nome –aínda- nin se consolidaron como grupo, mais xa lograron que o espírito de Moliére visitase a vella Lagoa das lendas –e toponimia- mariñas en terra valeca.
Cómpre, sen máis voltas, felicitar o grupiño de lagoeses que sacou adiante, con rigor e perseveranza, unha representación que pode durar ao redor das dúas horas, e que deu mantido a atención dun público ben variado, onde se podían atopar espectadores noveis e tamén habituais do patio de butacas.
Xosé Manuel Carballo, Pepe Peinó, Xesús Pisón e Manuel Lourenzo encontrábanse entre os espectadores desta obra que fixo renacer o teatro en Lagoa, de onde desaparecera desde os tempos das representacións relixiosas, coa excepción dunha peciña artellada o pasado ano para a participación da localidade nas olimpiadas parroquiais alfocesas.
Levamos falado profusamente nesta bitácora das teimas e vezos do teatro amador, non sen deixar de gabar as súas virtudes e funcións sociais, porén, vimos estes días unha das súas facultades máis abraiantes, lograr que se sume ao cadro actoral quen nunca asistiu a unha función teatral.
Quizais unha dicción descoidada nalgún caso e algunha pirueta idiomática fóra de lugar, son críticas inevitábeis a esta montaxe d’O menciñeiro á forza, que por outra banda supón unha versión local e mesmo localista por momentos, mais os méritos superan calquera eiva perdoábel nunha estrea condicionada polas incomodidades dun palco de verbena.
Se houbo un momento emocionante durante a representación da obra, produciuse cando o autor da adaptación galega, con evidentes problemas de saúde, falou en público para agradecer o convite e nomeadamente, para explicar a xénese d’O menciñeiro á forza.
Contaba, don Xosé Manuel Carballo, que Le médecin malgré lui fora estreada no mellor teatro de París, El médico a palos no mellor de Madrid, e O menciñeiro a xasteirazos (título inicial da versión galega) no mellor de San Martiño de Goberno, tal era a escola vella da devandita parroquia chairega.
O máis agreste auditorio de Lagoa vén de se converter en escenario teatral, oxalá supoña un inicio frutífero.


Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 26-07-2017 11:09
# Ligazón permanente a este artigo
MAUPASSANT RENACE NA PONTE LITERARIA DE 2017
Cada verao, en cada Ponte Literaria celebrada ás beiras do río que bautiza val, castro, veiga, granda e porto, xorden autores e títulos inesperados, e por veces descoñecidos. Tal lle aconteceu a quen levou un relato fantástico con aspectos metaliterarios, pois tras ler o texto, escoitou que a súa obriña tiña algo de Maupassant.
E resultou que don Guy de Maupassant non ten moitos lectores polas terras onde o río apadriña a topografía.
Esta tamén é unha das función das pontes literarias, eses encontros de amantes das letras que xa vai polo terceiro verao e as seis edicións.
Quen sabe se no futuro, como acto de desagravio, haberá que adicar unha Ponte Literaria ao legado de Maupassant. O caso é encontrar escusas para se xuntar, ler e debater; porque o paso previo, sempre será a escrita. Velaí o segredo, eis a pulsión motriz.
Desta volta, o conciliábulo tivo lugar en Vilaúde, onde a parroquia de Mor se fende para unir Mondoñedo e Viveiro cunha ponte que noutrora chamaron a Ponte Nova, e que actualmente, xa vella e convertida en monumento, conta cunha filla de formigón, quen continúa outorgando paso aos tres vales cara ao Cantábrico máis setentrional.
O público medra aos poucos, os autores consolidan a cita nas súas axendas e os medios mostran unha gran curiosidade por un acto que, en aparencia, podería resultar elitista, mais é sinxelamente culto.
Se houbese que salientar unha das intervencións, estariamos abordando unha tarefa imposíbel, xa non pola calidade dos textos, senón polo compromiso de quen elaboraron unhas páxinas pensando no encontro. Así e todo, Isaac Ferreira gañou a baza grazas a un poema radicalmente valadourés, e o factor local sempre é profeta na terra das pontes literarias.
A composición ofrecida por don Isaac (quen foi coordinador da revista Casahamlet até a extinción da publicación), supuxo unha auténtica panorámica poética da tradición oral do Valadouro. Ben sabido é que este compilador minucioso, encóntrase entre os tres meirandes coñecedores da mitoloxía valeca.
Á Ponte Literaria os “fieis” achéganse para recoller e tamén para doar, de tal xeito que a mesa principal vai sendo tapizada cada día con máis libros. Volumes que os antigos propietarios desbotan por diferentes motivos, e que nestes encontros literarios atopan lectores adoptivos.
As calexas do cigurath de Xavier Carro e A teima de Carlos Durán, foron as miñas adquisicións do pasado xoves; ambos os dous títulos pertencen á mítica colección Illa Nova da Editorial Galaxia; estamos a falar, xa que logo, de exemplares publicados no inicio dos ’70… Pura arqueoloxía bibliográfica galaica.
Quen non coñece as terras do Douro (o do Xistral e o de Fazouro), nunca gozou dunha Ponte Literaria, malia que coñeza a Maupassant.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 22-07-2017 17:45
# Ligazón permanente a este artigo
PRACER SOLITARIO?
Escoitei hoxe nun informativo unha definición inquietante da lectura: pracer solitario.
A nova viña ao fío dun encontro do escritor Riveiro Coello con lectores mozos, e a redactora, ao tempo que narraba o contido, sinalaba os clubs de lectura como vía de socialización para un exercicio que teimaba en nos mostrar case, como experiencia íntima.
Coido, que se estaba a confundir unha experiencia individual cun pracer solitario, pois que no momento en que o lector interpreta un texto que o autor -ou autores!- enxeñou para ser difundido, a soidade fica esconxurada.
É ben certo que algúns lectores precisan currunchos silenciosos ou un mínimo recollemento para tiraren todo o proveito das páxinas dun volume, mais iso non está emparentado coa soidade senón coa concentración.
Non só os clubs converten en social a experiencia da lectura; lecturas dramatizadas, recitais, lecturas públicas… unha boa gama de encontros “letrados” ofrece diversas maneiras de ler en común, e de outorgar á lectura unha función colectiva que nunca deixou de ter.
Non din que todo autor escribe porque desexa expresar aquilo que aínda ninguén lle escoitou? Velaí temos.
Un libro é un altofalante cuxa mensaxe percibimos, normalmente, de xeito individual, para interiorizarmos mellor o contido e estendelo máis tarde, consciente ou inconscientemente, na comunidade; pois somos o que lemos e o que deixamos de ler.
Un bo exemplo disto que vimos de explicar constitúeo a Ponte Literaria, experiencias sinxelas que cada verán chegan ás beiras do río Douro (o do Xistral e O Valadouro), auspiciadas por un grupiño de letraferidos.
Trátase dun colectivo romántico que sente nostalxia dos conciliábulos byronianos a rentes do lago Léman, e nalgunhas tardes estivais, congrega outros bibliómanos para compartiren creacións e debateren sobre elas. Sempre a carón dunha ponte.
Xa que logo, pracer si, solitario non. En todo caso, persoal.
O lector, por outra banda, comenta con outros lectores, comparte, recomenda, empresta, critica, e seguramente, non hai dúas lecturas iguais, pois cada persoa achará interesante aquilo que fai vibrar os seus anceios, os episodios que transcorren en paisaxes coñecidas ou areladas, as ficcións que asocia a vivencias persoais ou a experiencias xamais vividas… Cada lector é un mundo, interconectado, coma todo.
Adoita repetirse nas campañas de fomento da lectura un lema que xa me resulta un chisco rallante, Un libro é un amigo; agreguemos outra afirmación categórica: Os libros axudan a facer amigos.
Vémonos nas pontes literarias.



Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 17-07-2017 18:18
# Ligazón permanente a este artigo
PSEUDOALÓFONAS E ANAGNÓRISES
Non é habitual comezar a falar tan cedo do autor (autora neste caso) ao que se adicará o Día das Letras Galegas do vindeiro ano, nomeadamente cando o remol dos fastos da presente edición aínda fumegan. Porén, as evocacións non entenden de calendarios.
Para min, María Victoria Moreno significa Anagnórise; non porque un padeza de visión reducionista verbo da escritora, senón porque a lectura da devandita obra, supuxo, no seu tempo, a resolución dunha materia pendente.
Ocorreume con Anagnórise, o mesmo ca con E agora cun ceo de lama, de Paco Martín, Xa vai o griffon no vento, de Alfredo Conde ou Unha árbore, un adeus, de Marina Mayoral; todos catro supuñan nos ’90, títulos de lectura obrigada nos plans de estudo galegos, plans aos que os fillos de estirpes emigrantes eramos alleos. Este factor propiciou, non obstante, o encontro temperán con outros sistemas literarios.
Non cumprín a débeda coa obra de Paco Martín, pois o título sinalado non deu chegado –aínda- ás miñas mans, mais lin a novela de Alfredo Conde e por suposto, gocei de Anagnórise.
Grazas aos recordos enteados por este artigo, veño de tomar da miña biblioteca Unha árbore, un adeus, e sen tardar abordarei a novela da mindoniense; un libro que, incomprensibelmente, permanecía virxe no meu andel dos clásicos galegos.
Recordo ter chegado á novela de María Victoria Moreno a unha idade nada desemellante da dos estudantes que a leron por imperativo académico, cargado eu naquela altura, de tarefas idiomático-culturais por cumprir.
Desexo ser honesto e non vou afirmar que lembro con claridade o argumento da devandita narración, xa que debe haber máis de dúas décadas que experimentei a súa lectura. Apenas desamor, quilómetros de estrada e un namoro inesperado, veñen ao meu recordo.
Daquela, quen isto conta, lía relixiosamente, toda obra en lingua galega que se cruzaba no seu camiño, fose boa, má ou regular; e Anagnórise non era das más.
Dona María Victoria é un bo exemplo do profesional que chega á Galiza e adopta a cultura local de xeito instintivo, sen se deter a considerar o nivel de aceptación ou o número de “usuarios” a nivel planetario, pois que a cultura, a lingua ou a identidade, non se miden en individuos; sinxelamente, particípase delas ou contémplanse desde a distancia.
Para 2018, celebraremos as nosas letras evocando unha autora que nin naceu, nin medrou, nin, desgrazadamente, puido “envellecer neste grande reino que chamamos Galicia”, pois a morte levóunola tendo moito por contar aínda.
A autora de Anagnórise, A festa no faiado, O cataventos ou Guedellas de seda e liño, era cacereña, e non gustaba de ser considerada alófona, pois alegaba unha sorte de renacemento persoal na lingua do país que a acolleu.
É curioso que este fenómeno se dea profusamente en intelectuais (Xusto Beramendi, Marilar Aleixandre, Xavier Alcalá, Manuel Sánchez Gálvez…) e en cambio, non se mostre tan fértil noutros sectores. A culpa, coma case sempre, é nosa, dos que habitamos o país e carecemos do ímpeto preciso para mostrar a nosa cultura de xeito atractivo e accesíbel, e tamén como premisa irrenunciábel. Mea culpa.


Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 05-07-2017 18:57
# Ligazón permanente a este artigo
A TENRURA ETRUSCA DE JOSÉ LUIS SAMPEDRO
La sonrisa etrusca é por riba de todo, un testemuño de tenrura, un manual de despedidas dignas e unha obra literaria ben planificada; talvez, dotada de capítulos nutridos con excesiva xenerosidade; así e todo, nunca estará de máis aproximarse a este título senlleiro da literatura en castelán.
O autor viña de se converter en avó cando ideou a novela, e tal eventualidade reflíctese abondosamente nas páxinas dun texto que, trinta e dous anos despois, non deu adquirido a pátina de obsolescencia que puideron gañar outras obras da época; lembremos que estamos a falar dos ’80, a década en que moitos artistas deron en pór e quitar máscaras de modernidade ou de aggiornamento ideolóxico. Don José Luis no entanto, opta polo intimismo da familia e a voracidade dunha guerra que non quixo que fose a de sempre; de tal xeito, preferiu empregar como horizonte evocador a loita de liberación dos partisanos de Italia.
Quizais a resolución da trama resulte espontánea de máis ou menos traballada ca outras partes do texto, quizais o desenvolvemento da narración fainos esperar unha apoteose que Sampedro evitou; seguramente, de xeito premeditado, pois que a dozura e a sinxeleza fan boa parella.
A edición que manexei (Círculo de Lectores, 1985), inclúe unha emotiva nota do propio autor, rematada pola frase: “A vuestra sensibilidad me encomiendo”, e certamente, estamos ante un libro que fará vibrar os resortes da melancolía, sempre tan subordinada á tristura.
Fíxose coñecido este autor –falecido hai catro anos- entre o público mozo, por prologar a edición en castelán de Indignádevos!, aquela obriña de Stéphane Hessel que tamén contou cunha versión galega, prologada nesta ocasión por Manuel Rivas.
José Luis Sampedro foi un deses sabios que se botan de menos cando os factores biolóxicos se impoñen, traéndonos a certeza de que só poderemos gozar das obras que nos deixaron, mais non recibiremos novas orientacións. Marchou satisfeito e esgotado o gran Sampedro, afirmando que a súa existencia carecía de sentido cando, ás mañás, debía pór os ollos, colocar os ouvidos… e que se continuaba avante con algún interese, facíao pola súa muller.
Xa o dixemos, un mestre da tenrura.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 28-06-2017 11:05
# Ligazón permanente a este artigo
AQUEL ORBALLO DA MEDIA NOITE QUE NON DEU ESVAÍDO
Ler a única obra poética de Roberto Blanco Torres é unha experiencia que adiei desde 1999, o ano en que se lle adicou o Día das Letras Galegas.
O volume no que me deleitei foi publicado para a ocasión coa colaboración do Concello de Viveiro, entidade que figura na contracapa dunha edición que contou coa contribución erudita de Miro Villar, quen ofrece ao lector unha extensísima introdución con “Perfil bio-bibliográfico”, “Xénese e historia editorial” ou “Métrica e recursos estilísticos”, por exemplo.
Completa edición, nomeadamente, para os estudosos dunha época en que os poetas morrían baixo o fogo dos fascistas analfabetos, casemente, coma en todas as épocas da historia.
Encontraremos na poesía de Blanco Torres unha sorte de protoambientalismo, gozaremos dunha terminoloxía cultísima e descubriremos unha rotunda vixencia de inquedanzas e preocupacións.
Tan pouco temos mudado nestes noventa anos?
O diagnóstico social e as solucións suxeridas son as de hoxe, pois que, o poeta ocúpase do que se ocupan todos os poetas, e tamén do que conmove e promove os activistas.
Executa tentativas, o autor, por escribir no que hoxe chamariamos galego reintegrado, e tal sensibilidade xa nos indica por que cauces navegaba o pensamento do malogrado patriota.
Transmite don Roberto un compromiso firme co propio e inmediato; e percibiremos, ben seguro, unha inxección de calidade na segunda parte do poemario, persoalmente da que máis gocei.
Unha curiosidade: a edición á que nos referimos trae un agasallo, un marcapáxinas da Delegación de Cultura do Concello de Viveiro; non é má idea que os concellos colaboren cos lanzamentos editoriais, nomeadamente nuns tempos en que vemos malbaratar fondos en trangalladas e orquestras paifocas.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 12-06-2017 16:56
# Ligazón permanente a este artigo
MANUAL PARA A PROLONGA PREMEDITADA DO 17 DE MAIO
Se cadra, cumpriría empezar aceptando unha mudanza na mensaxe que entidades e galegos a título persoal levan difundindo desde hai décadas.
A vella proclama cultural animando ao emprego da lingua galega para que esta non se extinga deixou de ter sentido na Galiza actual. Debemos dispor da frialdade suficiente para decatarnos de que tal argumento non vai lograr conmover a centos de galegos que hoxe contemplan a lingua vernácula como unha rémora fermosa para cantigas e contos de lareira.
Unha mensaxe que na actualidade pode chegar a activar os resortes da das conciencias galegas é a que tire a venda dos ollos de todos aqueles galegos que, inxenuamente, dan por suposto que o código lingüístico empregado por eles é o castelán.
A porcentaxe de castelanfalantes na Galiza é baixísima, mesmo testemuñal. Realmente, o que falan eses cándidos galegos é unha hibridación, unha mestura cuxa aliaxe conserva altas cantidades de elementos idiomáticos galegos.
Por iso escoitamos excrecencias da caste de: Te tienen buena duda, pensé que no daba llegado para cubrir el impreso ou a famosa frase dun xornalista galego polas cociñas de “España Directo” (TVE): Cogemos la pota.
Todos, sintagmas aberrantes que carecen de sentido alén dos lindeiros do ámbito cultural galego. É dicir, tales expresións resultarán totalmente incomprensíbeis en Sevilla, Zaragoza ou Madrid, máis incluso que se falásemos en galego, catalán ou éuscaro, pois que non sería difícil dar con persoas coñecedoras dalgúns destes idiomas oficiais.
Xa que logo, o drama (un deles) radica en que unha boa parte da poboación galega xa non fala ningún idioma concreto.
Traio esta reflexión até aquí (unha bitácora literaria) porque o 17 de maio vén pretendendo unha misión ambivalente: a reivindicación, non só do valor da literatura en galego, senón tamén a defensa do uso e dos dereitos da lingua da Galiza.
Serve de algo o Día das Letras Galegas? Serve. Para gañar lectores, para divulgar títulos, para fomentar debates e artellar clubs de lectura, para que os escolares escriban versos e canten rap… Para que os libros entren nas nosas vidas coa dose de anestesia exacta, esa que algúns precisan antes de se achegaren á literatura.
Un pode aproximarse á arte das letras como usuario, como produtor, como traballador, como comercial ou como curioso, e mesmo como visitante ocasional, mais o 17 de maio non ten desculpa para pasar sen saudar; o 17 de maio se camiñas preto dun libro, con vergoña ou sen ela, faraslle un aloumiño, e quen sabe, se cadra ese encontro supón unha amizade para a vida.
Agora, cómpre que desbotemos o carácter anual da celebración, alongándoa. Todo o que se fai un 17 de maio pode facerse o resto do ano. Falar, ler, escribir, escoitar, pensar, exixir e debater.
Algúns, moitos, temos escollido conxugar todos estes verbos en galego; xa non por ideoloxía, xa non por dignidade, xa non por honrar os devanceiros; sinxelamente porque xamais quixemos elixir entre Rosalía e Gloria Fuertes, e con toda normalidade optamos polas dúas; pola da casa e pola de fóra.

Comentarios (0) - Categoría: Xeral - Publicado o 19-05-2017 20:04
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal