Avante Galiza!
'Estamos fartos de saber que o povo galego fala un idioma de seu, fillo do latim, irmao do Castellano e pai do Portugués. Idioma apto e axeitado para ser veículo dunha cultura moderna, e co que ainda podemos comunicar-nos com mais de sesenta millóns de almas (...) O Galego é un idioma extenso e útil porque -con pequenas variantes- fala-se no Brasil, en Portugal e nas colónias portuguesas'.

(Castelão - Sempre em Galiza)



Esta web apoia á iniciativa dun dominio galego propio (.gal) en Internet





 SECÇONS
 FOTOGRAFÍAS
 Também ando por:
 PESQUISAR NO BLOGUE
 PESQUISAR EM BLOGUES GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 Artigos destacados

O pozo de Arán
É tremenda a forza e o sentimento que ten esta cantiga de Carlos Nuñez. Sinxelamente encántame.

Carlos Nuñez - O pozo de Arán


E si, ben sei que non concorda o movemento dos beizos da rapaza co son. O motivo é que é unha montaxe do son en galego sobre o vídeo en castelán.
Comentários (2) - Secçom: Música - Publicado o 31-03-2007 18:05
# Ligaçom permanente a este artigo
A encrucillada do idioma
Está o galego en perigo? Malia sé-la lingua maioritaria en Galiza, os sinais percibidos polos estudos sociolingüísticos non dan boas novas sobre a situación do idioma e a competencia do castelán seica é máis forte que nunca.

As últimas novas sobre o galego, obxecto da máis recente edición do mapa sociolingüístico de Galiza, que se publicará nunhas semanas, non son demasiado alentadores. Nesta ocasión, o mapa está adicado á lingua inicial e a competencia lingüística e, como primeira conclusión, hai noticias mellores e peores.

O castelán é a lingua na que aprenden a falar a maioría dos galegos (36,2% só en castelán e o 25,9% máis en castelán). Canto máis novo é o enquisado, máis probabilidade de que comezara a falar en castelán. As boas novas residen no feito de que este último estudo confirma unha tendencia xa apreciada en anteriores investigacións: a sangría detense e no tramo dos máis novos é un feito a recuperación de galegofalantes iniciais.

Hai un ano, o Consello da Cultura Galega emitía un informe sobre a evolución sociolingüística de Galiza entre o 1992 e o 2003 no que constataba a evolución negativa "de moitas situacións consideradas ameazantes para o galego" pero deixaba ao final un anaco de esperanza: "Hai moitos feitos que parecen indicar que algo está a cambiar. Vimos como a mocidade parece freá-lo descenso do galego e atopamos datos espallados ao longo dás análises que resultaron sorprendentes por positivos, poñéndose de manifesto por primeira vez en investigacións feitas en Galiza".

Na xuventude están postas as esperanzas do galego e, se ben é certo que as competencias dos mozos son moi altas nesa lingua a todos vos niveis, a realidade dí que os rapaces cambian de rexistro ao saír dá escola pasándose ao castelán, especialmente nas cidades. É máis, un estudo da Real Academia subliñaba que o uso do galego ten aínda unha tintura pexorativa para moitos mozos. "Eu penso —explica a directora xeral de Política Lingüística, Marisol López— que ese estigma é cada vez menor, aínda que a campaña presentada en febreiro está adicada precisamente a combater esas ideas, a demostrar que ou galego é útil, que serve para todo e que é unha riqueza".

PRESIÓN IDIOMÁTICA

Nembargantes, tal e como sinala Francisco Rei, da Mesa pola Normalización Lingüística, hoxe é máis sinxelo ver unha película en versión orixinal que en versión galega e, por poñer outro exemplo, a produción de deuvedés en Galiza que inclúan sequera os subtítulos en galego é irrelevante: "A presión do castelán nas cidades é demoledora —expón Rei—, así que hai que crear espazos onde o galego se fale con normalidade, sobre todo no eido do lecer". De feito, o movemento de poboación dende ou interior, onde os galegofalantes forman unha ampla maioría, cara ás cidades costeiras non acadou o efecto de galeguizá-los núcleos urbanos, senón máis ben ao contrario, contribuíu á perda de falantes que constatan tódolos estudos feitos para comprobar o estado dá lingua galega. Lugo e Ourense seguen a ser con diferenza as cidades con maior proporción de galegofalantes.

BILINGÜISMO IMPERFECTO

Unha das tendencias que subliñou o Consello da Cultura é a perda de bilingües. No tempo obxecto do estudo (1992-2003) os monolingües en galego medraron case seis puntos (do 38,7% ao 44,4%). No castelán, o incremento foi superior en termos absolutos e porcentuais (do 10,6 ao 18,5%). Estes incrementos foron en contra dos bilingües, pero especialmente daqueles que tiñan o galego como idioma preferente aínda que se expresaban nas dúas linguas. O dato vese pola Mesa como unha mostra da subsistencia da tendencia desgaleguizadora: "Se ben é certo que se aprecia a fidelidade cara ao idioma por unha parte dá poboación —comenta Francisco Rei— tamén queda claro que hai unha proporción moi alta de xente que nunca fala en galego".

O novo estudo da RAG ocúpase tamén das competencias lingüísticas e confirma o alto nivel nos catro aspectos: entender, falar, ler e escribir. A destreza é maior sempre en castelán aínda que, nunha escala do cero a catro, a enquisa reflexa un 3,14 na escritura en galego, o parámetro máis baixo. Seica a escolarización en galego acadou altos niveis de competencia lingüística na xuventude. O decreto que obrigará a impartir ao menos o 50% dás clases en galego a partires do curso 2007-08 supón un novo paso adiante na tarefa de fortalecé-la lingua: "E temos o compromiso de que se cumprirá", apunta Marisol López. A directora xeral lembra que o problema non está tanto na escola como fóra dás aulas, onde os rapaces cambian de lingua e onde hai que aplicá-los esforzos políticos máis importantes para frear esa tendencia.

Na esfera da esperanza están tamén as novas tecnoloxías. A pesares de que nas zonas con maior número de galegofalantes teñen un peor acceso, nelas exprésase un sector moi dinámico e comprometido coa lingua. Boa proba diso é o fenómeno dos blogs, que en Galiza ten unha relevancia maior en galego que en castelán.
Comentários (4) - Secçom: Língua - Publicado o 31-03-2007 17:23
# Ligaçom permanente a este artigo
Aínda é tempo de salvá-lo galego
A lingua galega semella pasar por un momento difícil, e niso hai coincidencia. Tamén en que urxe tomar medidas de moi diverso carácter atendendo aos sectores aos que se dirixan. Pero alén dese par de cuestións, as propostas para garantí-lo futuro da nosa lingua son dispares e as sensibilidades fronte ao problema, tamén.

La Voz reuniu a un grupo de persoas significadas, de idades e profesións distintas, que nun debate sobre o tema propiciaron estas conclusións. Os participantes foron o intelectual galeguista Isaac Díaz Pardo; a secretaria xeral de Política Lingüística, Marisol López; o empresario editor Xosé Ballesteros; a escritora e filóloga Inma López Silva e a secretaria da Mesa pola Normalización Lingüística, María Xosé Jamardo.


Isaac Díaz Pardo
Eu penso que o galego vai desaparecer como lingua coloquial e que vai quedar como lingua de culto. As linguas sempre foron dos que mandan, e en Galiza non son precisamente os galegos os que o fan, senón as multinacionais. Temos exemplos semellantes aínda vivos, como os de Puerto Rico, onde prevaleceu nalgún momento o castelán pero onde se impuxo o inglés dos norteamericanos; ou mesmo o de Filipinas. Eu síntoo por Marisol, pero a lingua non hai deus que a salve se non cambian as cousas, por exemplo, achegándonos ao portugués e non cada vez máis ao castelán. Agora os rapaces xa non fan o amor en galego.

Marisol López
— Eu creo que aínda podemos facer que o galego siga a sé-lo idioma máis utilizado en Galiza, sendo conscientes de que aquí hai outra lingua, o castelán. É importante convencer a cidadanía en xeral e os novos para que ademais de facer o amor en galego empreguen a nosa lingua dun xeito habitual. Temos que convencelos de que é unha lingua útil, porque neste momento, cos datos que temos, segue a ser a falada maioritariamente e, dende o principio da democracia, incorporouse ás institucións. Dende esa perspectiva estamos nunha situación aceptable. Pero as novas tecnoloxías, boas e necesarias, ao mesmo tempo poden xogar en contra nosa se non somos quen de incorporarmos a lingua a elas. En canto ao portugués, a historia diferenciounos del, o que non quita que sexamos uns privilexiados porque cando pasamos o Miño seguimos falando coa nosa fonética e entendémonos. E somos capaces de entender os brasileiros, os portugueses e os casteláns, e os hispanoamericanos... e iso é riqueza.

PROBLEMAS POLÍTICOS

Inma López Silva
— Eu tampouco concordo coa visión catastrofista de Isaac. Se nos decatamos dos problemas que teñen os usos do galego (non o galego como lingua), telos estudado púxonos no camiño de resolvelos. Os problemas que ten o galego de cara ao futuro son de carácter político. Se é verdade que dispón das atribucións para levar ao seu bo uso, quizais sexa á Administración a quen lle temos que esixir se o Plan xeral de Normalización Lingüística vai quedar en papel mollado ou se vai ser aplicado, con que prazos, de que maneira, que papel van ter outras institucións con atribucións na normalización lingüística, pero quizais aínda non totalmente perfiladas... Temos os instrumentos, temos os estudos, os mecanismos para ver como evoluciona a cousa, e estamos ante un reto político. Hai moitos mozos dispostos a facer o amor en galego e penso que é unha cuestión de xestión o ir convencéndoos.

Xosé Ballesteros
A miña visión é que nunca a lingua galega tivo tantas ferramentas nin tantas posibilidades —mediáticas, literarias, políticas, normativas...—, e pola contra cada vez o número de falantes é menor. En poucos anos vaise decidir se desaparece como lingua de uso, como lingua coloquial, ou se mantén. Para ser moi gráfico, eu penso que estamos a correr unha carreira de fórmula 1 na que o galego vai nun turbodiésel, e o castelán, nun fórmula 1. Canto máis longa sexa a carreira, máis será a distancia que os separe. Non é só un reto político, senón cidadán. Se a cidadanía, por moitas leis e normativas que haxa, non asume que o galego é unha lingua fermosa e gratificante no día a día, non hai nada que facer, porque non é unha decisión política nin de vontade facer o amor nunha lingua ou noutra.

María Xosé Jamardo
— A Administración, mesmo a de xustiza, é lenta. Por iso perdemos tantos anos e agora nos atopamos con moitas ferramentas, con moitos estudos, falando ou tentando falar en positivo de que isto se vai amañar ou de que hai posibilidades de que se amañe... mais a situación é que cada vez se perden máis galegofalantes e a cuestión é saber por que. Salientábase sobre todo a necesidade de convencer os máis novos. Hai que facelo, pero se o acadamos, ¿teñen as ferramentas que lles permitan usar o galego no seu día a día? Igual lles pedimos imposibles, porque as play stations non están na nosa lingua. Poden entendernos, oírnos, pero hai que solucionarlles eses problemas. A lingua incorporouse tamén ás institucións hai moitos anos, mais a día de hoxe, a cuestión é como están de galeguizadas, cal é o nivel de compromiso e se realmente o seu persoal ten claras as obrigas profesionais, o seu dereito individual e se cumpre o cometido para o que está aí. Ademais, temos que atender o sector socioeconómico, no que convivimos coas multinacionais. Pode ser que acabes de funcionaria nunha institución, ou que montes a túa empresa e consideres cal vai ser a lingua de comunicación co potencial cliente... pero se es empregada dunha empresa valorarás os problemas que terás dependendo de que lingua utilices. O que debería facernos pensar é a razón de que no bombardeo publicitario hai moitísimas empresas e produtos que para vender utilizan a súa propia lingua (estou a pensar nun que emprega o italiano porque para eles é un referente de calidade).

Xosé Ballesteros
Non me gusta para nada a palabra convencer, porque iso é demasiado racional. O galego para que teña futuro debe seducir con esa parte afectiva que atesouran as linguas. Por outra banda, hai sociolingüistas que fan esta ecuación: unha lingua é un mercado. É dicir, para facer anuncios en italiano ten que haber industria e empresa, e o noso é un país tan minifundista en todo, incluso nos proxectos culturais, que nos resulta difícil exportar, pero tamén ser unha realidade no noso país. Por exemplo, aínda que temos cada vez máis editoriais, non temos industria editorial, e para que poidan pervivir temos que estar sempre mirando como funciona a institución política de turno. Debemos crer que temos país, porque se non non podemos seducir. Por iso diferenciaría as campañas políticas, mesmo de márketing, que hai que facer, e o día a día no que debemos comezar polos máis novos, mesmo polos que aínda non naceron. Aí está o reto.

SEDUCIR Á CIDADANÍA

Marisol López
Non estou de acordo con Inma en que sexa un problema político. Gustaríame que fose así, porque nalgún momento, algún dos partidos que accedesen ao Goberno solucionaríao. Naturalmente, dende o Goberno e dende a política poden impulsarse accións de apoio e traballar vendo por onde debemos ir para lograr que non siga a baixar o uso do galego entre a xente moza, curiosamente a da democracia, que ten as competencias en galego que non tivemos na miña xeración. Algo nos falla. Hai que seducir, certamente. Lograr que a cidadanía entenda que o galego é útil e que nos permite utilizalo en tódolos ámbitos da nosa vida persoal e profesional, e contar con todas as institucións e lograr que o galego non o identifiquemos con ningunha liña política concreta para fuxir tamén aquí do minifundismo. Certo que nos faltan moitas ferramentas para os mozos nas novas tecnoloxías, pero ademais de utilizar a play station suponse que falan e que len. Hai algo máis. Temos que ver que ocorre. E comezar antes de nacer, porque está a fallarnos a transmisión familiar.

Inma López Silva
— Entendo que ningún partido político ou tendencia ten que monopolizar as políticas sobre o galego, porque con iso só acadaríamos que medio país non se adherise a elas. Cando falo de que é un problema político é porque as iniciativas teñen que ser tomadas desde o poder político e saber xa por onde temos que ir, porque o tempo está a xogar na nosa contra. Posiblemente temos unha xeración perdida e é unha decisión política dála por perdida e canalizar os esforzos noutra dirección para que, por exemplo, unha muller en idade de ter fillos cando ten que traballar nunha empresa privada saiba que o pode facer na lingua que queira, porque diso vai depender que lle fale tamén aos seus fillos en galego, que teña a seguridade necesaria para entender que o uso da lingua galega é positivo. Estamos moi empeñados en pensar no nivel educativo e formativo, e igual hai que priorizar outras liñas. Hai que esquecerse de que os falantes teñen que crer no proxecto de galego e de país, porque o que interesa é que o falen. Xoga en contra darlle demasiada importancia identitaria.

Isaac Díaz Pardo
— A pesar de que Marisol o está a facer moi ben, eu penso que ninguén salva o galego de ser unha lingua litúrxica. Dende hai nove séculos que nos roubaron a El-Rei García, Galiza quedou abandonada e supeditada aos señores feudais, dos que quedan aínda restos evidentes. O galego chegou ata os nosos días nos rueiros, pero veu a invasión de todo pola televisión e as modas dos señores do ladrillo que falan en calquera idioma menos en galego. Se non hai unha conciencia, e non vai habela, a cousa quedará reducida ás universidades.

Marisol López
— As linguas evolucionan e iso temos que aceptalo.

Xosé Ballesteros
— Con todo, o galego vai seguir existindo mentres teñamos festas gastronómicas, así que aínda lle quedan moitos anos.

Inma López Silva
— Xa sabes que esa foi a política utilizada ata hai pouco e tampouco nos foi moi alá.

Xosé Ballesteros
— Non é unha política, é unha realidade. Hai unha diferenza entre os que van ás festas gastronómicas e falan en galego e a cidadanía que reside nas cidades que maioritariamente van de discoteca ou botellón e aí o galego non se usa. Eu comecei a falar galego cando tiña 16 anos e creo que na miña familia só o facía a miña avoa paterna. Foi unha decisión individual e política. Era unha experiencia case de rebeldía falalo onde traballaba. Agora non existe ese impedimento.

María Xosé Jamardo
— Iso non é así. Hai problemas en moitos traballos.

Xosé Ballesteros
— O proletariado historicamente falaba galego, pero ese non é o caso dos novos que se incorporan agora.

Inma López Silva
Unha persoa que traballe hoxe por exemplo na banca ten serios problemas para utilizar o seu idioma no traballo, por non falar doutras grandes empresas que teoricamente están comprometidas coa promoción cultural e social deste país. Hai certos niveis de hipocrisía. O Plan de Normalización é unha das ferramentas para facer cousas.

Marisol López
— Hai que facer educación de calidade e o galego ten que ter unha presenza importantísima para lograr competencias lingüísticas. O tema é logo o apoio que fagamos dende os equipos de normalización. Investigación básica e novas tecnoloxías, é importante. Pero volvendo ao PXNL, hai que dicir que se aprobou sen facer un cronograma e sen orzamento específico. Pero seguíndoo, estamos levando a cabo os plans operativos. Temos problemas no ámbito xurídico, mais banca e caixas están apoiando a normalización.

O USO É VITAL

Marisol López
— Hai un plan de normalización consensuado. O que xa vai sendo hora de accións concretas para o desenvolver, dende a naturalidade do día a día.

Xosé Ballesteros
— Con todo isto creo que podemos chegar a ter unha lingua normalizada no plano xurídico, documental, de comunicación... que é importantísimo, pero tamén máis doado de acadar que o uso, a utilización da lingua, que é o vital.

Inma López Silva
—Pero os usos son orientables desde a Administración. Hai ámbitos nos se pode esixir.

Xosé Ballesteros
— Cara ao futuro, as futuras nais e pais, igual que hai ximnasia para o parto, deberían contar cunha introdución á lingua para poder comunicarse cos rapaces en galego e recuperar a tradición oral, a hora do conto.

Inma López Silva
— Esa é unha gran idea. Aínda así, para convencer e seducir nos usos non podes darlle máis traballo ao falante. Non lle podes dicir a unha nai que vai ter un fillo que vaia a unha clase, perder o seu tempo libre para aprender lingua ou usos de lingua. Iso vai ser concibido como un traballo.

Xosé Ballesteros
E a ximnasia para o parto é un traballo?

Marisol López
— No marco da presente campaña estamos preparando unha acción concreta para as futuras nais cunha serie de materiais que queremos distribuír co Sergas. Pensamos que é un punto fundamental de recuperación.

Xosé Ballesteros
A miña experiencia é que cando lles contaba aos nenos Os tres porquiños en galego, preguntábanme por que falaba raro. É importante que as nais e pais, avós ou tíos, poidan ter a ferramenta en forma de libro, pero tamén en narración na súa memoria para poder contar os contos tradicionais na propia lingua.
Comentários (1) - Secçom: Língua - Publicado o 31-03-2007 16:34
# Ligaçom permanente a este artigo
Estrea de O reflexo da lembranza

Vía Amigus coñezo a actividade cultural programada para esta fin de semana en As Pontes.

Emitirase o filme realizado por Miguel Anxo Prado, De Profundis, e ademáis será a estrea da curtametraxe O Reflexo da Lembranza, da que xa falei con anterioridade. Parabéns e que vaia ben! ;)
Comentários (1) - Secçom: Cultura - Publicado o 31-03-2007 00:07
# Ligaçom permanente a este artigo
Fascistas e okupas
Agora resulta que os de dereitas, defensores a ultranza da propiedade privada, tamén okupan edificios e crean centros sociais.

Casa Pound é un baluarte fascista que se atopa en Italia, berce do fascismo. Trátase dunha casa okupada de dereitas, na que non podía fallar, cómo non, unha bandeira de España cun paxaro.

Casa Pound
Comentários (5) - Secçom: Sociedade - Publicado o 30-03-2007 23:27
# Ligaçom permanente a este artigo
© by Abertal
"Se aínda somos galegos é por obra e gracia do idioma"
(Castelao)


Apoiamos a Candidatura do Patrimonio Inmaterial Galego-Portugués


Creative Commons License
Esta obra está licenciada sob uma Licença Creative Commons.