Pregunta: Levan traballando desde abril. Como xurdiu a idea de crear o movemento?

Resposta: Xurdiu dun debate de xente, de persoas individuais. Hai unha vontade de facer ensino en galego, porque nos parece moi negativo que os rapaces vaian á escola aos tres anos falando galego e nun ano perdan totalmente a lingua. Elaborouse unha proposta con nove puntos e a partir deles púxose en marcha a iniciativa. Viuse se había xente á que lle parecían ben as ideas e resulta que hai xa 785 persoas adheridas á plataforma.

O 17 de maio fixemos unha xestora do movemento e agora organizámolo. Se se acada o obxectivo, con 3.000 persoas pódese poñer en marcha unha rede de ensino popular e privado, que non estaría suxeita aos imperativos dos criterios políticos de turno, senón aos pais e ás nais, á comunidade educativa. Parécenos factible..

P: Como sería esa rede?

R: Como a rede queira. A premisa é que sexa laica e que a lingua vehicular do ensino sexa o galego, como o é o inglés en Londres e o ruso en Moscú. Queremos que sexa nunha situación normal e sen ningún tipo de discriminación cara a ninguén. Nos nosos nove puntos tamén está contido que o ensino debe ter excelencia en tódalas materias e promover o coñecemento das linguas romances de tronco común co galego --nomeadamente o portugués--, ademais de que se garanta a competencia lingüística plena en castelán. Pretendemos que os rapaces teñan un ensino realmente rico en linguas e de calidade.

P: A plataforma crearía os centros?

R: Non, consiste en apoiar a creación de centros, facer que sexan viables. Non pretendemos ter a titularidade. Nós buscamos que a xente que queira facer ensino en galego poida facelo e darlle tódalas facilidades. Imos apoiar os proxectos centrados en desenvolver ensino en galego e de calidade, cunhas normas acordadas por todos e con participación directa da comunidade educativa no seu conxunto. Un ensino democrático, pleno e integrador. Non sería unha rede privada con ánimo de lucro, senón popular e democrática.

P: Entón, ten que haber alguén que cree os centros. Hai xa algún proxecto definido?

R: Non, aínda que hai proxectos no país e motivos para ser optimistas. Trátase de que se alguén quere crear un centro, que o faga. ¿Canto necesita para facelo, 300.000 euros? Que se poña en contacto con Galiza co Galego e nós ímoslle facilitar ese diñeiro. Se nun ano o centro vai ben e gañou cartos, o diñeiro recupérase e vai para outra escola. Se en vez gañar perdeu 100.000 euros, pois perdémolos en educación galego, non pasa nada. Simple e ao mesmo tempo complexo.

P: E é posible?

R: É posible poñéndote en contacto coa xente. Se chegamos ás 3.000 persoas no movemento e cada unha pon 100 euros conséguense 300.000 euros, que pode ser, por poñer un caso, o que costa unha escola con 250 prazas. Cando se libere ese diñeiro vai ir para outra, e outra. Quen puxo os 100 euros non os perde. É un depósito e ao mellor o pode recuperar, porque o ensino, ao ser privado, vano pagar os pais e as nais. Despois ao mellor se poden conseguir subvencións, pero tampouco nolo plantexamos.

P: Prevén ter en marcha algunha escola no 2011 e que a comisión xestora que acaban de crear deixe de existir no 2012, para cando esperan que estea consolidada a rede.

R: Imos procurar facer o 17 de maio do 2010 a xestora da rede popular onde se empece a dar ensino. No 2012 suponse que vai haber varias escolas. Hai unha asociación que será a que as supervise, e nese momento a comisión promotora non terá ningunha razón de existir. Esa asociación contará con pedagogos e profesionais que poidan apoiar ás persoas que queiran dar ensino.

P: O decreto lingüístico para o ensino que está vixente, á espera de que se aplique o que prepara a Xunta, establece que polo menos un 50% das materias se deben impartir en galego. Están de acordo con ese modelo?

R: O que queremos é que os nosos nenos teñan un espazo en galego. O noso dereito á educación en galego é inalienable. Non é un dereito legalizable, nin algo para o que alguén nos dea a graza. Témolo por ser galegos e contar cunha lingua propia. Non queremos graza de ninguén. Se teremos dificultades desde o punto de vista legal ou se alguén o quererá impedir, non o sei.

Nós sabemos o que queremos: que os rapaces de tres ou catro anos que saian da casa falando galego non cheguen da escola rexeitándoo. Temos que buscarnos unha alternativa. En todo caso, non é nada excluínte; non lle imos excluír a ninguén que fale castelán. Simplemente queremos que haxa ese espazo, porque no conxunto da sociedade é tal a presión do castelán que está garantido que o rapaz vai aprender esa lingua.

P: Participaron nas manifestacións en defensa do galego do 17 de maio e do 18 de outubro. Teñen relación con Queremos Galego ou algunha das outras plataformas en defensa do idioma creadas nos últimos meses?

R: Non. Hai relacións a nivel persoal e persoas que están nunha e noutra, pero non temos relación nin mantivemos ningunha conversa formal. Este é un movemento que se ve con certo receo. Hai quen cre que non é posible, e tamén quen o ve como se fose para tumbar a escola pública. Non é así. Á parte, hai xente que di: Hai están estes os independentistas, ou os da dereita galeguista. Buscan extremos que non hai. Somos xente normal e non hai unha organización detrás.

P: Por que cre que xurdiron nos últimos meses tantos colectivos centrados na defensa do galego?

R: Que pena que non houbese 3.000 persoas que apostasen por unha idea concreta. Os colectivos están moi ben e é fantástico que os haxa, pero nos pretendemos ser algo máis, facer. O noso forte non é reivindicar; nós queremos facer. Non pretendemos modificar ao señor Alberto Núñez Feijóo ou o conselleiro. Tampouco queremos que nos axude ninguén. Non lle pedimos nada, ímolo facer nós. Se quere facelo connosco, benvido sexa, entre esas 3.000 persoas.

Hai xuizes que tamén desbardallan coa lingua. Nunha sentenza poñen como "agravante" a "inutilidade" da lingua galega. Seguramente, digo eu, non quixo dicir o que dixo, pero o conto é que está escrito e así se entende. Agora tócalle escoitar a el a sentenza dos que nos sentimos ofendidos, e máis nestes tempos que semella que lanzan moita metralla lingüística.

A voz lexitimada do CCG debe facer reflexionar a Feijóo

O Consello da Cultura Galega, dirixido por Ramón Villares, propuxo onte ao Parlamento de Galicia que impulse a constitución dunha comisión parlamentaria específica para abordar “a planificación consensuada” do Plan Xeral de Normalización Lingüística. Unha comisión que deberá “elaborarse nos próximos meses” para a súa aplicación “na presente lexislatura”. O documento explicativo entregado onte por Ramón Villares á presidenta da Cámara, Pilar Rojo, desliza sucintas críticas cara ás políticas da actualXunta de Galicia á que pide que non vexa o idioma “como un problema” e reitera que o Plan de Normalización Lingüística foi aprobado por unanimidade baixo un goberno do PP e ratificado polo anterior Executivo bipartito.

Nunha rolda de prensa, Villares anunciou que a proposta institucional que presentou foi acordada por unanimidade no plenario do organismo que dirixe o pasado 17 de novembro e elaborada durante os últimos meses pola sección de Lingua, Literatura e Comunicación do Consello, coordinada polo editor e literato Víctor Freixanes.

Villares indicou que o Consello da Cultura se sente lexitimado “e con voz suficiente” para tomar parte no actual debate”, no que ven “excesiva virulencia”. “A sociedade ten que facer da lingua algo máis neutral en base aos principios defendidos por Ramón Piñeiro. Hai que buscar un obxectivo claramente construtivo, para contribuír e non empeorar as cousas, senón melloralas”, matizou.

Foi Víctor Freixanes quen durante a lectura do manifesto deixou claro “as liñas mestras da política lingüística de Galicia”. O escritor reiterou que “calquera modificación substantiva debe estar arroupada por un amplo consenso e en ningún caso se deben tomar medidas que supoñan un paso atrás no proceso de recuperación do galego”. A manifestación deste membro do Consello da Cultura semella unha recomendación á Xunta de Galicia logo de que nos últimos meses o propio presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, indicara que a Lei de Normalización podería estar nun futuro suxeita a variacións. De feito, nas próximas semanas, a Consellería de Educación abordará a derrogación do actual Decreto do Galego no Ensino, normativa que ten os seus cimentos no propio Plan de Normalización.

“Os responsables políticos en xeral e o Goberno en particular deben impulsar un discurso público en que o idioma galego deixe de formularse en termos de problema e pase a comprenderse en termos de recurso ou activo social”, reza o documento do Consello da Cultura, que tamén destaca que é necesario abandonar calquera tipo de discurso que sexa prexudicial para o fomento do idioma propio de Galicia. “O fomento dun clima de controversia social e de enfrontamento entre falantes dunha e doutra lingua, o discurso de acusación e da sospeita constante contra o galego, deben ser substituídos por unha atmósfera de debate sereno e informado e pola procura de acordos amplos que permitan restablecer unhas bases sólidas desde as que encarar un desafío e un proceso histórico, como é a recuperación do galego”.

Carlos Callón é o presidente da asociación cultural máis grande de Galicia, A Mesa Pola Normalización Lingüística.


Señor presidente:

Son moitos os motivos que me poderían levar a escribir esta carta pedíndolle que mude a súa nociva política contra a lingua propia de Galiza. Aínda que vostede descualifique as mobilizacións en defensa do galego cualificándoas de "manifestacións preventivas", a realidade tanxíbel é que nos case oito meses que leva como presidente non cesou de adoptar medidas en contra do idioma que nos une como galegas e como galegos.

En todo o tempo transcorrido desde a súa toma de posesión, aínda non emprendeu nin unha soa nova iniciativa para estender esta lingua a novos ámbitos ou para garantir a igualdade de oportunidades para quen, con toda lexitimidade, queira vivir en galego. Non sabemos, insisto, da primeira acción de goberno que dea cumprimento ao mandato estatutario de que os poderes públicos deben promover o idioma propio de Galiza.

Os miles de galegos e galegas que nos movemos na defensa da nosa lingua facémolo como nunca porque somos conscientes de que é a primeira vez na historia da democracia que un goberno autonómico anda a patadas co galego.

Tamén por vez primeira na historia é moeda común na Xunta que haxa altos cargos que fachendeen de non saber o idioma de Galiza, como se a ignorancia fose un mérito. Hai representantes institucionais do goberno que vostede preside que si saben galego mais que se negan a utilizalo no Parlamento ou nos medios de comunicación públicos creados para promovelo, que ordenan mudar a papelaxe administrativa para que non estea neste idioma, que mesmo infrinxen a legalidade ao responderen por escrito en castelán a misivas que lles chegan en galego... Esta prepotencia e falta de corrección institucional do seu goberno non obedece a ningún criterio racional, moito menos de servizo público, senón a unha política de odio contra o idioma do país.

Nada de preventivo ten tampouco a modificación por trámite de urxencia e cunha firme oposición sindical da Lei de función pública. A súa présa debeuse ao desexo de eliminar o galego como requisito real para acceder a un posto de traballo público, convertendo o castelán no único requisito de facto. Ese proceso, coa argumentación gobernamental de que a lingua propia de Galiza constitúe unha "barreira", ocupará un lugar destacado na historia das infamias contra a nosa cultura.

Vemos, ademais, como a literatura, a música, o audiovisual e tantas outras expresións culturais no noso idioma se ven agora desnutridas pola institución que competencialmente ten a principal obriga de fomentalas. Non hai ningún motivo presentábel que poida explicar que unha das primeiras accións do seu goberno sexa eliminar a partida que existía para que, tamén neste 2009, houbese axudas públicas para a tradución de libros desde e para o galego. A nosa é a única lingua con algún recoñecemento oficial no Estado que se encontra en tal situación.

Nese mesmo camiño vai a progresiva eliminación ou vaciado da programación cultural dos medios públicos autonómicos. A quen lle fai dano que a Radio Galega teña ao menos un programa que promova as novas propostas musicais no noso idioma? A quen prexudica que na TVG se promovan de forma protagónica os libros na nosa lingua, invisibilizados nas outras ofertas televisivas de ámbito estatal?

Aínda máis: A quen ofende que haxa programación infantil en galego? A decisión de que a TVG emita os Teletubbies en inglés, só con lexendas en lingua galega, non pode máis que considerarse sarcasmo, pois os seus destinatarios (os nenos e as nenas de menos de tres anos) non saben ler. Sabe, señor presidente, que a TVG é a única televisión do mundo que non emite os Teletubbies dobrados á lingua propia? Sabe, ademais, que nin noutras emisoras de televisión nin no mercado podemos encontrar produtos audiovisuais en galego para as nosas crianzas?

Nada ten tampouco de preventivo que se deixe de apoiar a tradución de software ao noso idioma, que a exitosa feira Cultur.gal deixe de realizarse, que se bote o fecho aos premios nacionais da cultura galega, que se impida a regulamentación de dereitos lingüísticos tamén para o galego no ámbito comercial e unha restra de exemplos máis. A listaxe das súas políticas contra a lingua de Galiza, como é bo de ver, é longa. Mais non podo esquecer un ámbito fundamental: o ensino.

Moitas veces di que aínda non derrogou o decreto actual, o 124/07, e pono como exemplo de que ninguén debería saír á rúa en defensa do galego. É certo que non o fixo e que, ademais, tampouco se coñecen cales van ser os trazos da nova proposta, a pesar de todo o tempo transcorrido. O único que se sabe é todo o que xa executou contra a nosa lingua no ensino: promulgar unilateralmente un decreto sobre educación infantil que reduce a presenza do noso idioma, desincentivar o programa de liñas neste idioma entre 3 e 6 anos, romper o modelo das Galescolas que mesmo aplaudiran organismos internacionais, tentar crear un clima social contrario á impartición de materias en galego, crear crispación e enfrontamento social cunha fraudulenta pseudoconsulta cuxos resultados agora nin tan sequera está a ter en conta...

Que no proxecto de orzamentos xerais o departamento de Política Lingüística sexa o que máis decreza (un 20%!) de todos os que conforman o organigrama da Xunta é tamén abondo elocuente.

Pídolle por favor que non repita máis en público que a maioría da xente apoia as súas políticas contra o galego, porque non é verdade. Debería lembrar, coa mínima humildade necesaria para ser un bo gobernante, que vostede é presidente da Xunta porque o seu partido ten un só deputado máis que a oposición e a pesar de que nas pasadas eleccións autonómicas contou con 5.000 votos menos que a suma dos sufraxios conseguidos polo PSdeG-PSOE e o BNG. Igual que debería ter presente que gañar unhas eleccións non é unha patente de corso para facer o que se quixer nin unha autorización para destruír unha lingua e unha cultura.

Debería ser consciente de que a súa política de provocacións e de ataques contra o galego conleva unha importante preocupación social, tanto por parte de persoas que utilizan este idioma no seu día a día como por quen non o fai. Así é: non se autoengane pensando que unha acción de agresións contra o galego vai recibir o aplauso da xente nova ou dos habitantes das zonas urbanas, por falar de dous segmentos sociais que padecen de forma moi aguda a desgaleguización.

A pesar de que hai grupos de poder económico e mediático que pretenden estender o autoodio e sustentar a mingua de dereitos para os usuarios e as usuarias da lingua galega, a verdade é que hoxe a inmensa maioría da sociedade rexeita a galegofobia e apoia a execución de políticas de promoción do idioma natural de Galiza.

Vostede ten enriba da súa mesa desde hai máis dunha semana unha carta que expresa a disposición ao diálogo por parte da plataforma Queremos Galego. Está a tempo de rectificar. Por favor, fágao, porque a súa política contra o noso idioma non pode traer nada bo para ninguén.

A sociedade valorará que rompa coa crispación, que aplique os consensos a que chegamos entre todas e todos, que defenda un dos nosos principais elementos de identidade e cohesión, sen o cal sería inimaxinábel ningún grao de autogoberno; sen o cal sería inimaxinábel a Xunta de Galiza que vostede preside..

1 [2]