As miñas webs.



OS MEUS TRABALLOS :
D.URBANO FERREIROA MILLAN




"Se queres deixar unha mensaxe"

San Fiz de Navío o balcón do Ribeiro


Santi López
 Categorías.
 Galería de fotos
 Arquivos

Francisco Antonio Toubes Ordóñez. Mariño e Matemático.

Francisco Antonio Toubes Ordóñez.

Nace en San Fiz de Navío (San Amaro, Ourense), no ano 1759, e morre en Montevideo en 1811. Mariño e matemático.
Nacido no seo dunha nobre familia galega e de fonda tradición militar, foi o sexto fillo dos oito habidos do matrimonio de Felipe Antonio de Toubes e Villamarín, falecido en 1782, con Leonor María Ordóñez e Mosquera, falecida en 1763. Bautizado o 28 de xaneiro de 1759, e actuando como padriño Francisco Vázquez de Toubes, foron os seus avós paternos Francisco de Toubes, nacido en 1702, e María Rodríguez de Castro e Canda, nacida en 1700; foron os seus avós maternos, don Patricio Ordóñez Maldonado e dona Gregoria Mosquera. Tras unha primeira vocación relixiosa, ingresa na Real Compañía de Gardas Mariñas e Colexio Naval, inaugurado en Cádiz en 1717, segundo consta no Catálogo de Probas de Cabaleiros aspirantes. Os requisitos que debía reunir un aspirante a guardiamarina, segundo indicaba a Instrución de Patiño, eran os de ser fillo de fidalgo ou de militar con emprego de capitán ou superior, ter unha idade comprendida entre catorce e dezaseis anos e saber ler e escribir.
O 6 de setembro de 1784 formóuselle asento a Francisco de Toubes na Compañía do Ferrol e, pouco despois, sendo tenente de fragata da Real Armada, solicita permiso para contraer matrimonio con María Jerónima Rosa Teresa Franco, bautizada o 27 de agosto de 1771 na parroquia de San Julián de Ferrol, e filla do oficial 1º do Ministerio de Mariña Juan Franco Andrade e de dona Josefa Sánchez Freire. En 1784 publica Francisco de Toubes un manual de matemáticas titulado “Exercitatio matemática in aritmética, álxebra et xeometría “ .
Ascendido a tenente de navío, pasa a formar parte da dotación da fragata Proba, unha das seis fragatas deseñadas polo arquitecto Bouyón e coñecidas como Mahonesas, e como tal vese involucrado nos sucesos ocorridos en Río de Janeiro os días 28 e 29 de 1808, con ocasión das infrutuosas tentativas realizadas pola señora infanta Carlota Joaquina Teresa de Borbón e Borbón (1775-1830). Esta, irmá do rei Fernando VII, infanta de España, esposa do rexente de Portugal, e princesa honoraria de Brasil, instalouse coa Corte portuguesa en Río de Janeiro, tras a invasión napoleónica de 1807. Ás catro da mañá do día 29 de novembro de 1808, no porto de Río de Janeiro, o brigadier da Real Armada e comandante da fragata Proba, Joaquín de Somoza Montsoriú, fixo chamar en Xunta extraordinaria e reservada a máis de vinte oficiais, entre os que se atopaba o tenente de navío da Real Armada don Francisco de Toubes. O obxecto desta convocatoria era a de participar a estes oficiais as intencións da infanta Carlota, que a falta do rei Fernando VII e dos infantes, detidos en Francia, e aducindo a inexistencia da lei sálica en España, tiña aspiracións á Coroa, para o que pretendía reter a fragata en Río de Janeiro. Despois dunha longa conferencia, esixiu o comandante o ditame dos xefes e oficiais que compoñían dita xunta, os cales conviñeron de forma unánime o que non se obedecese o resolvido pola infanta Carlota, por consideralo contrario ao Real Servizo e á Patria, e por corresponder o mando desa fragata unicamente ao rei Fernando VII. Así mesmo, dispúxose que a fragata dese vela ao primeiro vento favorable, a pesar de ter ao seu costado un navío de guerra portugués e de ter que atravesar a medianía dos castelos que estaban á saída da boca do Porto.

Este artigo foi copiado íntegramente dun traballo de CARLOS VISCASILLAS VAZQUEZ da Real Academia da Historia
Deixa un comentario (0) - Categorías Fillos ilustres - Publicado o 01-12-2019 13:43
Fidalgos en San Fiz no ano 1701

Na revista "Diversarum Rerum" nº7 (revista dos arquivos catedralicio e diocesano de Ourense) do ano 2012, aparece documentación da nobleza ourensana do ano 1701. E nun artigo de ALEXANDRE DE LOS RIOS CONDE, fai mención os fidalgos do pobo de San Fiz de Navío.
Conta Alexandre que o arquivo catedralicio custodia entre os seus fondos, moitas caixas de documentos que agardan a ser catalogados. Nelas atópase unha que sóamente pon nun lateral: "Hidalgos" e alberga case 300 documentos.
Nun deses documentos , tamén fechado entre os anos 1701-1702, coma case todos eles, enumera os fidalgos de cada parroquia, no referente a nosa e dentro da Xurisdición de Roucos dice así: O día 13 de Xunio de 1701 o xuiz ordinario D.Benito de Noboa e Ulloa en relación a orden do Duque de Barbanzón e a do Correxidor de Ourense, reuniu os veciños en concello no lugar de San Amaro de Montes o os de cada lugar foron dicindo si había ou non fidalgos.
Os de San Fiz de Navío dixeron que había 6 fidalgos, ainda que logo só nomearan a 5 , que eran :
* Lope Varela (dono da casa de Viduedo)
* Benito Ordóñez
* Juan José de Ocampo
* Jacinto Ordóñez
* Lorenzo Ordóñez
Un sexto* Cristobal Vázquez Taboada que os veciños de San Martín de Beariz anotaron que non pagaba tributos ordinarios.
Hay que recordar que estes fidalgos do noso pobo puideran ser fidalgos de "bragueta" polo simple feito de ter mais de 7 fillos, non apuntan por ningunha lado que sexan fidalgos notorios de sangue.
O que sí cabe destacar e que para ser un pobo pequeno tiña bastante representación entre os fidalgos, comparado , por exemplo, con Anllo que tiña dous, Beariz que só tiña un ou San Andrés de Camporredondo que non tiña ningún.
Este afán por querer que se lle recoñecese coma fidalgo ven porque os libraba de pagar impostos como pagaban os "pecheros" (labregos).


Deixa un comentario (0) - Categorías San Fiz na historia - Publicado o 01-11-2019 11:03
10º aniversario do blog de S.Fiz de Navío
Foi fai 10 anos, un 6 de Outubro de 2009 cando me enfrentei a tarefa de conectar a historia da nosa aldea cos veciños e simpatizantes deste bonito "balcón do Ribeiro".
O principio todo parecía sinxelo, pero plasmalo en fotos e palabras, xa non era tan doado. A pesares deso, como son bastante teimudo, seguín co propósito de facer a San Fiz visible nas redes e no lugar que lle corresponde na historia.
Comenzaron a chegar os primeiros "gústame" e os primeiros "corazonciños" e así entre emoticóns, tic tac do teclado e sorrisos, chegamos o 6 de Outubro de 2019.
Reflexionando un pouco, podo dicir que valeu a pena.

A TODOS OS SEGUIDORES DESTE BLOGUE, GRACIAS POR ESTAR AQUÍ LÉNDOME.
Deixa un comentario (3) - Categorías A miña bitácora - Publicado o 06-10-2019 10:59
Club Navío de San Fiz , 20 de Maio de 1933.
Case que todos os nosos recordos seadeiros parten do campo de fútbol do Picouto e da S.D.M San Amaro, pero vou refrescarvos a memoria.
Alá polo 20 de Maio de 1933 o diario "Vida Gallega" Ilustración Regional, editaba na súa editorial de deportes a foto que aparece na cabeceira, referíndose o equipo de fútbol de San Fiz de Navío coa súa madriña no centro, na devandita foto móstrase unha señora que chamaban a " madriña" e a súa función no clube non era outra que lavar a equipación dos xogadores e coidar dela durante toda a tempada, era indispensable en todo equipo que se preciase, e sempre saía na foto.
Unhos anos mais tarde o domingo 9 de Abril de 1944, no diario " El Pueblo Gallego ", na sección de deportes relata a final do campeonato da siguinte maneira : " Hoy, domingo, se desplazarán a Cenlle para jugar la final del campeonato el Club Navío, de San Fiz y el Deportivo Ourantes F.C.
El partido promete ser muy reñido, ya que el primero de estos equipos reforzará sus líneas con los mejores elementos de Carballiño y Dacón y el segundo alineará varios elementos de la Tercera División. El partido dará comienzo a las cuatro en punto de la tarde.
O único pesar que me queda e que despoís de moler a cabeza de meu pai durante mais de seis anos, a memoria non perdona, non me soupo recoñecer a nadie na foto, si se recorda deses reforzos de xogadores de Carballiño, Dacón e Partovia, e dos seus nomes, pero desta foto en concreto non se recorda.

" O olvido pode ser a mellor medicina pro dolor do corazón "
Deixa un comentario (0) - Categorías Retrospectivas - Publicado o 02-08-2019 17:05
Asoladora tormenta en San Fiz, ano 1898
O próximo día 29 de Xulio, fai 121 anos que o diario de Santiago " El Eco de Santiago " amosaba nuha columna do interior un suceso acaecido en San Fiz de Navío, dice así literalmente : " En San Felix de Navío perteneciente al distrito de San Amaro (Carballino), cayó el día 17 un terrible pedrisco que asoló por completo las tierras , destruyó las cosechas y dejó a aquellos infelices en la más profunda miseria.
Todo lo que habían sembrado y prometía buena recolección ha sido arrasado, especialmente el vino. Las cepas quedaron en tal estado que por lo menos en dos años no producirán nada ".
Esta noticia ven o caso pois estes días de Xulio os telediarios non paran de emitir noticias catastróficas de tormentas que se producen o longo de todo o territorio español. O mesmo ocurría nos tempos dos nosos avós e bisavós, ainda que ahora o fagan en mais cantidade e intensidade.
Deixa un comentario (0) - Categorías Etimoloxía e Historia - Publicado o 13-07-2019 15:20
D.Urbano Ferreiroa Millán.

Fai unhos anos que levo recopilando toda a documentación que atopo deste cura nacido na nosa parroquia, e despois de ler algún libro séu e montóns de citas referidas a él, podo afirmar que se trata, tanto moral como intelectualmente, dun notable literato así como un elocuente orador.
O pobo de San Fiz está en débeda con este ilustre personaxe. Desde a humildade foi conseguindo todas as metas que se puxeron o séu alcance empezando por o Vaticano e seguindo polas etapas de chantre das catedrais de Valencia e Valladolid así como Abreviador Da Nunciatura Apostólica de Madrid e académico da Real Academia de Madrid e da de Santo Tommaso de Bologna e a dos Arcades de Roma, tamén foi ministro do tribunal de Rota, i exerceu de periodista na capital.
Ao principio pensei editar un pequeno libro, e de feito foron catro ou cinco, pero como se di vulgarmente , eu non son de letras e a tarea pareceume imposible, tampouco tanteei o Axuntamento do San Amaro, que o podía patrocinar.
Sirva este pequeno traballo, só son 52 páxinas, pra resumir unha vida humilde pero moi proveitosa deste insigne cura.
Queda ahora aberta a posibilidade que nos dan as redes sociales pra constituir unha Fundación no Pobo de San Fiz pra dar a coñecer a este noso veciño Don Urbano Ferreiroa Millán.





PDF :
D.URBANO FERREIROA MILLAN
Deixa un comentario (0) - Categorías Fillos ilustres - Publicado o 29-06-2019 18:30
¿ Paralelismo ritual ? ou só paralelismo xeográfico .

Entre o Monte dos Castros e Castreás existe un paralelismo xeográfico que salta a vista; si en Os Castros encontramos o seu carón o Toco do zorro, lugar de culto ancestral, e unhos metros mais abaixo a Pena Furada, lugar donde se selaba o rito de casamento, en Castreás temos o lado o monte Sancedo , posible lugar de culto, e a un lado dentro dun bosque de carballos, encóntrase a Pena Grande.
Tendo en conta a semellanza destas zonas xeográficas non sería desatinado afirmar que en Castreás repítese a mesma triloxía : O castro, a carballeira donde se realizan os rituais e a pena donde se selan os compromisos de casamento, que como sabemos na cultura castrexa renóvase cada ano.
En relación o Toco do zorro temos a testemuña de moitos veciños de edade avanzada que manifestan que alí era onde se empezou a botar o folión polas festas patronais, o cal e unha costume heredada dos primeiros habitantes do castro que durante as festas do solsticio facían lumes, en exaltación, e cada un dos habitantes levábao para o seu lar, pra manteñelo vivo o resto do ano.
Deixa un comentario (0) - Categorías Etimoloxía e Historia - Publicado o 11-05-2019 18:07
" O penedo do caracol " no monte de Sancedo en Ventoselo.

Preto do petroglifo da Verea atópase un conxunto de grandes rochas graníticas, nas que en algún caso, amontóanse en vertical orixinando algunha pedra cabaleira e en algún outro conxunto coma o que hoxe describo, semella a forma dun caracol. O penedo do caracol está formado por tres grandes bloques graníticos perfectamente colocados ou amontoados accidentalmente. Este lugar está situado no monte de Sancedo, así e como aparece na toponimia do Catastro. Atópase moi preto tamén de " Castreás", un antigo castro da parroquia, que se sitúa entre os montes da Quintá, Ventoselo i a Reguenga.
Noutro momento explicarei o paralelismo existente entre os dous castros : Monte do Castro e Castreás i os seus lugares de culto que serían o Toco do Zorro e Sancedo. Debido a que este lugar non está catalogado, non podo afirmar que sea un altar de culto ancestral, como pasa, polo contrario, no Toco do Zorro, pero todo me fai pensar que cumple as características de cercanía e as condicións que requiren estes lugares sagrados.
Pero non e só esta formación rochosa, hay a lo menos no entorno unha pedra cabaleira que describirei no seu momento.
Deixa un comentario (0) - Categorías Arqueoloxía - Publicado o 05-04-2019 16:04
A Mámoa de A Corredoira.

Outra das mámoas que conseguín xeolocalizar foi a Mámoa de A Corredoira. Esta mámoa forma parte dun xacemento situado no límite dos concellos de Cenlle e San Amaro, componse de dúas mámoas, a lo menos catalogadas, unha no comunal de San Fiz a de A Corredoira, e a outra a Mámoa da Corredoira M1 nos montes de Cenlle, concretamente no campo de Ceres.
Cabe destacar que dentro dese entorno protexido atópase tamén o Xacemento de San Berísimo, sobre o cal , antigamente foi construida a capela en honra a San Berísimo, na actualidade desparecida.
A Mámoa de A Corredoira sitúase entre a estrada que vai de San Amaro a Cenlle e o ramal que enlaza con Osmo. Trátase dunha mámoa catalogada pero sin investigar.
Véxome na obriga de seguir denunciando que as pistas forestales abertas e as de tareas agrícolas seguen atentando contra o noso patrimonio, e en concreto contra o contorno protexido desta mámoa. Co sinxelo que resulta comprobar no catálogo de Ordenación do Territorio dentro do Plan Básico Autonómico os límites das mámoas e os séus espazos de proteción.
Deixa un comentario (0) - Categorías Arqueoloxía - Publicado o 05-03-2019 12:02
As Mámoas do Picouto.
Esta fin de semana dediqueina a xeolocalizar unhos túmulos que hay preto do campo de fútbol do San Amaro. Trátase dunha pequena necrópole da que, a lo menos, hay catalogadas duas mámoas : a do Picouto 1 e a do Picouto 2. Descoñécese si existen mais túmulos na contorna.
Efectivamente as coordenadas xeográficas das que dispoñía corresponden con dous asentamentos separados só por unhos quince metros de distancia entre ambos. A simple vista observase o grado de maltrato que soportan, a lo menos un deles, polo desbroce e o paso de maquinaria agricola pesada, sen entrar a fondo na amenaza que sufriron cando se construiu o campo de fútbol que por certo invadiu o espazo circundante protexido , e por si fora pouco, unha das mámoas está afectada por un vertedoiro incontrolado que se está a formar na parte noroeste da mámoa 2. Xusto no medio das dúas mámoas levántase un marco de pedra coas iniciais S e B, que sinala o límite das parroquias de San Fiz e Beariz.
Aproveito este artigo pra pedirlle a administración municipal que si non ten recursos pra poñer en valor o patrimonio de San Amaro, a lo menos que vixile estas ameazas que está a sufrir estes lugares e prohibir as actividades que resulten agresivas nestes contornos protexidos .
Sería bo recordar aquelas palabras do escritor chileno Luis Sepúlveda. " La importancia de conocer el pasado para comprender el presente e imaginar el futuro ".
Deixa un comentario (0) - Categorías Arqueoloxía - Publicado o 22-02-2019 16:22
Os Toubes e os Arias alá polo ano 1809.
Se xa eran moitos os entronques de veciños de San Fiz de Navío con familias das mais importantes de Galicia como son: os Franco, Tizón, Teixeiro, Centeno e Camba, hoxe analizando unha árbore xeanolóxica da Casa de Saa, atopei unha veciña de San Fiz, Dña Rita de Toubes Ordóñez, da casa dos Toubes da Touza, que casou con D.Pedro María Arias de Valdés, cabaleiro mestrante da Real Cabaleria de Ronda. Pois ben, este Pedro María era fillo de José Gregorio Arias Varela e de Mª Josefa de Valdés e Leboso, e a súa vez neto de D.Ventura Arias Mariño de Losada e de Mª Andrea Varela Taboada.
Como xa sabemos pola historia, D.Ventura Arias Mariño de Losada era descendente dos Camba e o mesmo tempo heredeiro da Casa De Saa de Sadurnín e do Coto de Villariño de Beade.
Unha curiosidade desta árbore xeanolóxica e que este Ventura Arias Mariño, era parente cercano do Arcebispo de México, D.Mateo de Segade Bugueiro.
Este último morador da nosa parroquia Pedro Mª Arias de Valdés casado con Rita de Toubes Ordóñez tiveron un fillo chamado Ramón Arias de Toubes que alá polo ano 1809 casou cunha arxentina chamada Mª Josefa Catalina Castellano y Arroyo, el tiña 24 anos e ela 21.
Este apelido Arias dame que pensar que éstes foron os últimos habitantes do Pazo solariego do Sobrado, ainda que non son capaz de encontrar documentación que mo acredite e así poida enlazar cos que nos coñecemos nestes anos atrás: o señor Emilio a Delfina e o Adolfo.
Deixa un comentario (0) - Categorías Etimoloxía e Historia - Publicado o 30-12-2018 19:32
O " Casal de Sergude " ano 1489.

Na colección de documentos en pergamiño do Arquivo Histórico do Reino de Galicia, atopei un pergamiño de 46,5 X 33,5 cm que leva a signatura 428 , na parte treseira, figuran ademaís varias referencias, entre elas unha que pon : 19 do Primeiro Caderno de Gomariz. Este documento titúlase : O Mosteiro de Santa María de Sobrado afora a Lopo de Sergude o "Casal de sergude" na fregresía de San Fiz de Navío. Data Xaneiro de 1489.
A forma do ingreso de dito documento no arquivo foi coma unha donación . Como dí o título trátase dun aforo que o Mosteiro de Sobrado dos Monxes fai a Lopo de Sergude, veciño deste lugar que aparece noutros foros e doacións, dun casal no lugar de Sergude e un determinado número de fincas que compoñen dito casal.
Como podemos comprobar o peso da agricultura deste lugar dentro da parroquia, foi sempre moi grande e ven de antigo. O cultivo da vide, sobre todo, que se colleitaba nesas terras e logo iba a parar, en forma de viño, as moitas mesas de Galicia e algunhas do resto de España. Recordemos que o Mosteiro de San Clodio posuía grandes viñedos nesta parroquia así como o Mosteiro de Melón, por eso e fácil de adiviñar que algún tamén iba a parar a Sobrado dos Monxes, como propietario dos viñedos aforados.
Tendo en conta que por San Félix do Varón e Partovia sube o "camiño dos arrieiros" posiblemente desde Sergude tamén se trasegaba hacia ese camiño gran parte dos carros de viño que saían dos seus viñedos.
Deixa un comentario (0) - Categorías Lugares de San Fiz - Publicado o 13-10-2018 18:43
A Cruz Procesional de San Fiz cumpre 400 anos.
Según o líbro de Fábrica da Igrexa de San Fiz de Navío no ano 1618 o prateiro GASPAR RODRIGUEZ fabricou unha Cruz Parroquial para a devandita igrexa.
Gaspar Rodríguez era un insigne membro dunha familia ourensana adicada o arte da Pratería.
Antigamente esta cruz parroquial acompañaba o señor cura cando iba administrar o Santo Viático os moribundos da parroquia como axuda no seu paso definitivo, tamén se sacaba, e sigue sacándose, o día da Patrona na procesión. Os mais vellos recordarán as rogativas que se facían o patrón pra que a choiva volvese os campos marchitos, nestas ocasións tamén sacaban a cruz.
A documentación figura no Arquivo Diocesano de Ourense e foi recollida por José Carlos Frenández Otero , Miguel Angel González García e José González Paz nos Apuntes para o Inventario do Mobiliario Litúrgico da Diócesis de Ourense.
Na actualidade está arquivada na Fundación Pedro Barrie de la Maza . Ano 1984


Deixa un comentario (0) - Categorías Mobiliario Litúrxico - Publicado o 07-04-2018 19:31
" IGUALDADE DE XÉNERO "

¡ Enarborade a bandeira da igualdade, mulleres ! ¡ Loitade polos vosos dereitos e contade coa miña leal colaboración !

Decía, si mal non recordo, LOUISA MAY ALCOTT, escritora e autora do libro: "Mujercitas"
Deixa un comentario (0) - Categorías A miña bitácora - Publicado o 25-02-2018 11:50
O " Petroglifo da Verea "

Unha vez que a Xunta de Galiza nos facilitou as coordenadas do patrimonio da nosa parroquia, acerqueime a Ventoselo e alí puiden atopar o Petroglifo da Verea. Trátase dun penedo de granito con catro gravados, orientado de Este a Oeste.
Imaxino que na zona ten que haber mais gravados pois está chea de bolos graníticos, nembergantes cando trazaron a devasa ( cortalumes ) da líña de alta tensión, as máquinas paleadoras voltearon e desplazaron todos os penedos, froito da desazón da administración local e da ignorancia dos traballadores.
Os motivos que puiden ver no pouco tempo que estiven alí son : un grupo de catro cazoletas de distinto tamaño, un podomorfo ( figura dunha pisada), unha cruz ou a representación dunha forma humana, non se distingue ben, e por último unha figura abstracta.
Cando dispoña de mais información publicareina así como as características diste petroglifo que a bote pronto paréceme que teñen relación cos equinoccios e solsticios, pois a disposición das cazoletas e moi semellante as do " Petroglifo de A Hermida " en Eiras, descuberto por Felisindo Gonzalez
Deixa un comentario (0) - Categorías Patrimonio histórico - Publicado o 03-02-2018 16:42
De Castros , Mámoas e Petroglifos.
Despois de moitos anos pelexando coas administracións autonónica e local que cosideraban que o Patrimonio dos pobos debía de estar oculto, frente a opinión de arqueólogos e historiadores que defendían que pa coidar o patrimonio primeiro había que coñecelo.
Fai pouco tempo a Xunta de Galicia dispón de unha páxina web na que a través de mapas sitúa o Patrimonio de cada parroquia de Galicia, desta maneira puden atopar parte do patrimonio da parroquia de San Fiz de Navío que non coñecía.
Gracias esta ferramenta puden descubrir que ademais dos dous Castros : Monte dos Castros e Castreás a parroquia conta con tres Mámoas : A Corredoira, O Picouto 1 e O Picouto 2 e tamén hay catro Petroglifos : A Verea, O Cotarelo, O Penedo Redondo e A Medorna.
Pouco a pouco irei localizando, fotografiando e relatando o que vaia encontrando, alguns están descubertos e catalogados, outros non.
Deixa un comentario (0) - Categorías Patrimonio histórico - Publicado o 13-01-2018 17:11
Algúns obxectos do patrimonio artístico.

Hoxe vos quería amosar os obxectos mais valiosos do patrimonio artístico da nosa parroquia, deixando a un lado o patrimonio natural o cultural a igrexa e os castros que tamén forman parte do noso patrimonio.

...Ano...........Autor................. Obxecto...

1618 Gaspar Rodriguez (prateiro) Cruz parroquial
1742 Clemente Miranda (prateiro) Caliz e Patena
1748 Ruperto García (mestre escultor ) Talla de Santa Bárbara
1754 Josef A.Movilla (prateiro) Copón novo
1766 Francisco Guerrero (latoneiro ) Lámpara do Santísimo
1797 Carlos Lemos (escultor) Tallas de San Blas e Santa Lucía

Hay outras tallas restauradas mais recentemente e outros obxectos que non figuran nos libros de fábrica, polo tanto pouco sabemos deles.
Deixa un comentario (1) - Categorías Patrimonio histórico - Publicado o 09-07-2017 15:48
" Acerca de la manifestación " 2 de Octubre de 1910.
Repasando recortes do diarío "La Región", atopei un con fecha 2 de Outubro de 1910, dode se relata unha manifestación de caracter relixioso - político pa protestar contra un goberno que non gustaba a Igrexa, pois ben, nesa manifestación fálase que se xuntaron mais de 6.000 personas, o artigo chámase: " Acerca de la manifestación", e dí esto:
Caldeados todavía por el fuego del entusiasmo, tomamos la pluma para dar cuenta de la manifestación católica que anteayer se celebró en la parroquia de San Fiz de Navío.
Como conclusión de la Santa Misión que venían predicando, con inmensa influencia de gente, los padres Redentoristas, anunciaron que el último día de ella, jueves 29 de Septiembre, la triunfal procesión de la Santa Cruz que suele coronar tales ejercicios, se convertirá en manifestación católica, en protesta resuelta, vibrante, enérgica contra el Gobierno que pretende tiranizar en la Patria la libertad y la religión.
¿Qué más se necesitaba para enardecer el entusiasmo de los ribereños y montañeses de estos pueblos y lanzarlos a los últimos límites del delirio ? Así pues en efecto. Rayó el suspirado día y por la tarde la parroquia de San Fiz fue el lugar de cita de millares de personas, que venían rebosantes de alegría para manifestar el público anhelo de la Patria.
A las tres de la tarde se organizó la manifestación saliendo del atrio la gran muchedumbre, formada en filas y dirigiéndose a un monte vecino, para maldecir más cerca del cielo los planes inícuos de un Gobierno de la tierra.
A un lado de la montaña y a la derecha de la cruz, que presidía el acto, se colocaron las mujeres, a la izquierda los hombres, calculándose el total de la muchedumbre en más de 6.000 personas.
Era sobre todo muy grande el número de hombres, que formados en filas, parecían pedir con ademán gallardo la órden de combate.
Mientras todo se ordenaba, un nutrido coro entonaba himnos religiosos, ensayados para el acto y que parecían al mismo tiempo plegarias fervorosas y gritos de batalla.
Después el Padre Paulino Turiso, subió a un alto del terreno desde donde dominaba toda la gran muchedumbre y enardecido por el espectáculo, dirigió una alocución vibrante con todas las energías y el entusiasmo de su corazón. En ella expuso los planes antirreligiosos del Gobierno, protestó contra la tiranía, felicitó al público por la gran manifestación y exhortó a todos los que pudieran se dirigieran a Orense el día 2 de Octubre.
A continuación leyó una adhesión valiente e incondicional a la Junta Católica de Orense y a la manifestación de toda la provincia que tres días después había de celebrarse en la capital. La muchedumbre aplaudió con inmenso júbilo la adhesión.
Al terminar, el Padre Jiménez, enardecido y arrebatado, dió vivas a la religión y a la Patria y mueras a la impiedad y la tiranía. Los concurrentes le corearon con todo el fervor de sus pechos y todo el poder de sus voces, haciendo resonar con ecos prolongados las sinuosidades y barrancos de las vecinas montañas. Aquello parecía el trueno de una nube, que amenazaba con descargar todas las iras encerradas en su seno; y era en realidad, la explosión de la fe de una comarca que demandaba respeto para la religión de sus amores.
Asistieron casi todas las personas hábiles de los Ayuntamientos de Cenlle y San Amaro, en cuyos términos se celebraba el acto.
Tres causas concurrieron a dar brillantez al acto y sirvieron de glorioso pedestal al monumento que ayer levantaron los habitantes de la comarca, en estas montañas eternamente oreadas por los vientos de la fe.
A pesar de la abundante lluvia de la mañana, y de lo inseguro de la tarde, a pesar de no ser un día festivo y a pesar de los apremiantes trabajos de la vendimia, estos valientes, dejándolo todo y pasando por todas las dificultades, obedientes a la voz de la religión, acudieron a cumplir con el deber que las presentes circunstancias les imponían.
¡ Gloria a esta comarca que en pleno se adhiere, con sus pueblos de San Fiz de Navío, San Miguel de Osmo, San Lorenzo da Pena, Santa María de Cenlle, San Juan de Sadurnín y San Miguel de Villar de Rey !
¡ Viva Orense, Galicia, España, el Papa, Jesucristo Rey eterno de los siglos !
Antonio Fernández Méndez, párroco de SanFiz; Manuel Galiña, ecónomo de Osmo; Salvador Fernández, párroco da Pena; Fidel Rodríguez, ecónomo de Cenlle; Pedro Fernández , párroco de Anllo; Vicente R Sierra, párroco de Beariz; José Benito Sousa, ecónomo de Sadurnín; Jesús Puche; P. Donato Jiménez y P.Paulino Turiso, redentoristas.
Se adhieren al mitin de hoy las parroquias de: San Fiz de Navío,con las asociaciones de Hijas de María,las del Perpetuo Socorro y del Santísimo Rosario en número de 400 personas.
La parroquia de Osmo, con la asociación de Hijas de María y del Santísimo Sacramento, en número de 500 personas.
La parroquia de San Lorenzo da Pena, con la asociación de Hijas de María y del Rosario, en número de 800 personas.
La parroquia de Cenlle, con la asociación de Hijas de María y del Sagrado Corazón, en número de 1.000 pesonas.
La parroquia de Sadurnín, con la asociación de Hijas de María y la de San Juan, en número de 300 personas.
La parroquia de Villar de Rey, con la asociación de Hijas de María y del Buen Jesús, en número de 400 personas.
La parroquia de Beariz, con la asociación de Hijas de María y del Sagrado Corazón, en número de 400 personas.
La parroquia de Anllo, con 800 personas.

Entre oleadas de entusiasmo hase celebrado manifestación católica, como glorioso término de la Santa Misión, predicada por los padres redentoristas. Una muchedumbre de más de 6.000 personas, de los Ayuntamientos de Cenlle y San Amaro, reunida en los campos de San Fiz de Navío, se adhieren incodicionalmente a la manifestación de la capital, protestando enérgicamente contra la conducta del Gobierno que pretende tiranizar nuestra libertad y nuestra religión.

Dicen que a fe move montañas i e certo ...pero mais certo e que esta xente de antes non iba aguantar todo o que nos están a facer os gobernos da actualidade.
Deixa un comentario (0) - Categorías Etimoloxía e Historia - Publicado o 01-05-2017 18:52
Frei Benito de Toubes da Orden de San Benito.

Frei Benito de Toubes foi un frade que naceu en San Fiz de Navío, tivo infinidade de oficios e ocupacións entre elas destacamos : conventual de San Martiño Pinario de Santiago, mestre de legos, panadeiro, procurador, mestre de obras e arquiveiro en Santiago ademais de Príor de Baíñas.
Pouco se coñece da vida deste home, tomou os hábitos o 22 de Xunio de 1754, sempre se mantuvo entre as paredes do convento, pero si destacan as súa ansias por estar sempre en continua actividade. Era un frade algo rebelde, as suas miras ían máis aló das normas benedictinas, foi por eso polo que o exclaustraron da vida relixiosa e falece en San Fiz o 25 de Mayo de 1821. Fillo de Francisco de Toubes e María Rodríguez de Castro e Camba e foron seus irmans : Felipe Antonio, Agustín Cayetano, Francisco Antonio e Gregorio de Toubes .
Partindo do catálogo de monxes do "Libro segundo de Gradas" de San Martiño Pinario e do "Libro de profesións" dos membros deste cenobio que Zaragoza Pascual publicou no ano 1991, o mais amplo elenco de monxes que profesaron na casa benita compostelá , entre 1502 e 1833, de mestres de obra, entre os que figuraba o noso veciño Frei Benito de Toubes
Deixa un comentario (0) - Categorías Fillos ilustres - Publicado o 09-04-2017 10:15
Un raio abateu a espadana da Igrexa de San Fiz.

Lendo detidamente o traballo de D. Rafael Tobío Cendón sobre " A Igrexa románica de San Fiz de Navío", atopei un detalle que me gustaría destacar.
Si temos en conta que a espadana, lugar donde se aloxan as campás, debido as características construtivas que mostra, sábese que a orixinal, románica na súa totalidade, foi sustituida pola actual de construción medieval de corte renacentista. Ademais a ventana de tipo moderno que se abre encima da portada, posiblemente sustituida por unha ventana saetera formada por un arco de medio punto.
Todo esto leva o autor a supoñer que a espadana foi abatida por un raio o que reforza esta opinión tamén e que na parede pétrea do hastial, a altura dos cimacios das columnas que soportan a arquivolta da portada principal, obsérvanse unhos entrantes escasamente pronunciados, matado en arista viva, esa discontunuidade indúcenos a pensar nunha reconstrución do paramento.
Hay que decir tamén que non só afectou a espadana senón tamén o lienzo pétreo da fachada.
Un detalle curioso e que coroando a espadana e encima dun simple piñón definido pola doble vertente que cúbre os paramentos atopamos unha cruz de triple brazo e o curioso e que está en posición invertida, quizais polas múltiples remodelacións que sufriu a espadana.
A idea do autor non parece tan desatinada si temos en conta que esta aldea foi sempre propensa a ser o lugar de encontro de varias tormentas que descargaban grandes aguaceiros e aparato eléctrico, recordemos que no altar maior, de dita Igrexa, venérase unha imaxen de Santa Bárbara, patrona das tormentas.
Deixa un comentario (0) - Categorías Arquitectura Relixiosa - Publicado o 04-03-2017 15:03
© by Abertal



Santi López Rodríguez