PROFESGALEGAS http://www.blogoteca.com/profesgalegas/ Benvid@s ao noso blog. Nel atoparedes, tal e como vedes, aspectos relativos ao noso idioma, tanto desde a perspectiva lingüística, como sociolingüística e literaria. Contamos coa vosa colaboración para que isto vaia "pra diante" ga soporte@blogoteca.com http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss AS PERIFRASES VERBAIS As perífrases verbais están formadas por un verbo auxiliar –que só porta significado gramatical- e por un verbo auxiliado –que é o que porta o significado léxico-. Distinguimos segundo a súa forma varios tipos de perífrases. Así, podemos falar de perífrases temporais, modais, aspectuais e a pasiva.
Por outra banda, dentro das perífrases temporais podemos facer unha dupla división, tendo en conta se a acción se vai realizar no momento imediato (son as perífrases temporais de inminencia) ou se esta pola contra se desenvolverá nun momento futuro (falamos así das perífrases temporais de futuridade).
Dentro das perífrases modais, podemos facer novamente unha subdivisón tendo en conta o significado implícito da propia perífrase e sendo así falaremos de perifrases modais de obrigatoriedade ou de perífrases modais de hipótese.
No tocante ás perifrases aspectuais o máis importante para termos en conta a súa clasificación é o xeito no que se vai desenvolver a acción. Segundo este criterio falamos de perífrases verbais aspectuais incoativas (indican o comezo da acción); perífrases aspectuais imperfectivas (indican que a acción aínda segue desenvolvéndose); perífrases aspectuais perfectivas (indican que a acción está rematada); perífrases aspectuais terminativas (indican que a acción está rematada pero nun momento anterior ao da fala); perífrases aspectuais reiterativas (indican a repetición da acción expresada polo verbo).
Por último cómpre salientar a perífrase pasiva que só a empregaremos en construcións pasivas.
A continuación detallamos os distintos tipos de perífrases presentes no noso idioma aténdonos aos criterios de forma e contido.

PERÍFRASES TEMPORAIS:
IR + INF: Vou falar con ela; vas caer...
ESTAR + A/PARA + INF: Está a rematar ese exercicio.
HABER + INFINITIVO: hei facelo despois.
Dentro das perífrases temporais temos que sinalar que é perífrase verbal temporal QUERER + INF pero sempre e cando se refira a accións que reflictan estados meteorolóxicos, como é o caso de: Parece que QUERE CHOVER, se pola contra a secuencia é queremos xogar á pelota, neste caso non estaremos ante unha perífrase verbal, senón que a estrutura sintáctica é a dun verbo que rexe unha cláusula substantiva en función de CD.
Cómpre sinalar tamén que estaremos ante unha perífrase verbal temporal no caso de HABER + INF EN PASADO, como no exemplo: Houbo caer pola fiestra. Neste caso a perífrase indica que a acción estivo a piques de suceder pero que non chegou a producirse.
PERÍFRASES MODAIS
HABER + (DE) + INF: Han de ser as cinco, han ser uns vinte para a cea.
TER + QUE + INF: Teño que estudar máis
DEBER + (DE) + INF: Debe traballar máis se quere aprobar todo; deben ser uns dez.
TER + QUE + INF: Ten que mandar unhas mensaxes.
DEBER + (DE) + INF: Deben de ser as sete da tarde e debes chamar a María.
PODER + INF: Dille as túas amigas que poden quedar a durmir esta noite.
PERÍFRASES ASPECTUAIS:
a)Incoativas:
COMEZAR/EMPEZAR + A + INF: Comezou a chover.
BOTAR(SE) + A + INF: Botouse a rir.
POÑER(SE) + A + INF: Púxose a amañar o aparello.
ROMPER + A + INF: Cando rompa a ferver a auga, bótaslle os percebes.
DAR + EN + INF: Deu en chamalo a berros.
b)Imperfectivas:
ESTAR + XER / ESTAR + A +INF: Está comendo unha mazá mentres está a esperar a cativa.
ANDAR + XER / ANDAR + A + INF: Anda pensando nos biosbardos sempre que anda a apañar as patacas.
IR + XER: Imos indo diante.
VIR + XER: Vén sendo esta.
LEVAR + XER: Leva traballando toda a noite.
SER + A + INF:Todos eles eran a falar do mesmo tema.
c)Perfectivas:
ACABAR + DE + INF: Acabaou de pagar a hipoteca da casa.
DEIXAR(SE) + DE + INF: Deixade de facer o parvo.
VIR + DE + INF: Vén de baixarse do avión.
DAR + PART: Non dou feito máis.
LEVAR + PART: Levo visto varios coma este.
TER + PART: Teño feito algúns coma eses.
IR + PART
d)Terminativas:
CHEGAR + A + INF: Chegou a perdelo todo no xogo.
ACABAR + POR + INF: Acabou por deixar a moza.
VIR + A + INF: Todos eles viñan a reunirse no mesmo local.
e)Reiterativas:
VOLVER + INF: Volvín chamalo ao móbil.
LEVAR + PART: Levo traballado moito nisto.
LEVAR + PART: Temos comido moitas veces nese lugar.
PERÍFRASE VERBAL PASIVA: SER + PART. Ex.A sentenza foi ditada polo xuíz.


]]> http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=81571 MORFOLOXÍA http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=81571#commentarios http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=81571 Mon, 15 Mar 2010 19:57:00 +0100 TRABALLO "VOLUNTARIO" PARA NOTA • Analiza sintacticamente as seguintes oracións bipolares

1. Malia que non lle doía demasiado o xeonllo decidiu ir ao médico porque lle preocupaba bastante saber que podía ter unha lesión.
2. Por difícil que che poida parecer non é así, xa que me dixo ela que xa o fixera antes.
3. Caso de que cambie de opinión, non dubide en comunicarmo aínda que sexa a medianoite.
4. Moitos pensamos que están equivocados se escollen ese camiño, A pesar de que non pensamos dicirllelo
5. Como non traballes máis, acabarás mal ao final do trimestre, porque así non che casan as contas.
6. Como esqueceu as chaves dentro, veu ata a miña casa para que lle deixase outras.
7. Mentres non o saiba, prefiro non dicirche nada, porque así estarás máis tranquila.
8. Se un día me sinto transformado, tomarei un novo rumbo sen prexuízos porque no cambio está a evolución.
]]> http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79702 SINTAXE http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79702#commentarios http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79702 Fri, 12 Feb 2010 13:01:00 +0100 ORACIÓNS BIPOLARES COMPARATIVAS Están formadas por dous elementos que reciben os nomes de “1º termo” e “2º termo” e entre os dous establécese unha relación de interdependencia. Se non existise algunha das partes, a oración sería totalmente agramatical e carente de sentido e por tanto de significado.
Con respecto á estrutura sintáctica deste tipo de oración debemos ter en conta varias cousas:
Dentro do comparativo distinguimos tres graos: de inferioridade (menos ... que/ca/do que), de igualdade (tan/tanto ... como/a) e de superioridade (máis... que/ca/do que)
O elemento que introduce a oración bipolar comparativa é un adverbio: máis, menos, tan, tanto/a, tantos/as e compórtase como tal, é dicir que sempre desenvolverá a función de MODIFICADOR.
Case sempre está elidido o verbo da cláusula do “segundo termo”. Ex. Fala coma ti (falas)
Vexamos algúns exemplos:
1. Ela ten tantos anos coma nós.
2. Éche máis intelixente do que ti pensas.
3. É tan paspán coma ela.
4. Todos eles son tan responsables coma vós.
5. Ese automóbil ten menos anos có seu.
]]> http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79687 SINTAXE http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79687#commentarios http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79687 Fri, 12 Feb 2010 10:36:00 +0100 ORACIÓNS BIPOLARES CONSECUTIVAS Están formadas por dous elementos que reciben os nomes de “antecedente” e “consecuente” e entre os dous establécese unha relación de interdependencia. Se non existise algunha das partes a oración sería totalmente agramatical e carente de sentido e significado.
O nexo de unión é sempre una conxunción ou unha locución conxuntiva das que presentamos a continuación: (así) pois, (así) que, con que, daquela, de aí que, de forma que, de maneira que, de modo que, de xeito que, entón, logo, polo tanto, por conseguinte, por tanto, tan/tanto...que, xa que logo.
Vexamos algúns exemplos:
1. Ía tan despistado pensando nas súas cousas que case tropeza cos peóns.
2. Perdeu as chaves do piso, daquela terá que facer unha nova copia delas.
3. Conseguiron xuntar todas as probas, por conseguinte xulgarán ao culpable.
4. É tan despistado que o perde todo.
5. Quedou totalmente durmido, de aí que non sentise soar o espertador.
6. Non estás a facer nada, de modo que empeza a traballar xa.
7. Custoulle tanto chegar á meta que case non o conta.
]]> http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79686 SINTAXE http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79686#commentarios http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79686 Fri, 12 Feb 2010 10:31:00 +0100 ORACIÓNS BIPOLARES ADVERSATIVAS Están formadas por dous elementos que reciben os nomes de “antítese” e “tese” e entre os dous establécese unha relación de interdependencia.
Ás veces tendemos a confundilas coas oracións bipolares concesivas, porque o nome de cada unha das funcións é o mesmo. Sen embargo, o nexo neste tipo de oracións bipolares adversativas adoita ir colocado no medio da oración. Esta será –xunto coa identificación da conxunción ou locución conxuntiva adversativa - a característica que nos axude a recoñecer a adversativa.
O nexo de unión é sempre una conxunción ou unha locución conxuntiva das que presentamos a continuación: pero, mais, aínda que, inda que, anque, non obstante, sen embargo, nembargantes, senón, con todo, así e todo, así a todo, por iso, emporiso, e iso que, agora que, ora que, agora ben, ora ben, senón que, fóra de que, só que, sacado que, sacando que, menos que, a menos que, excepto que, agás que, bardante(s) que.
Vexamos algúns exemplos:
1. Dixéronllo onte, sen embargo parece que non lle afectou demasiado.
2. Gústalle moito xogar no ordenador, pero ten que entender que é necesario un control.
3. O controlador non che vén instalalo, senón que tes que configuralo ti.
]]> http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79685 SINTAXE http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79685#commentarios http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79685 Fri, 12 Feb 2010 10:29:00 +0100 CARACTERÍSTICAS DA OBRA DE CELSO EMILIO FERREIRO Celso Emilio Ferreiro é un dos máximos expoñentes da poesía cívica, xunto con Manuel Curros Enríquez e Ramón Cabanillas. É un poeta comprometido cos problemas da súa terra (e tamén do resto do mundo), nunha época moi concreta, a derradeira etapa do réxime franquista. E isto é así porque Celso Emilio pensaba que a misión do poeta era a de reflectir a época na que vivía salientando e denunciando así os problemas sociais e históricos no que o poeta desenvolvía a súa actividade literaria.
Neste sentido, a poesía de Celso Emilio Ferreiro desde a perspectiva temática presenta unha serie de características, pois segundo o contido dos seus poemas, podemos agrupar a súa obra en base a tres liñas temáticas que son as seguintes: por unha banda unha liña social, solidaria cos oprimidos de calquera latitude e denunciadora dos males sociais como o fascismo, a inxustiza, a emigración, etc. Por outra banda, unha liña intimista, na que o poeta amosa o seu inconformismo e desacougo existencial, e na que Celso Emilio evoca o mundo da infancia, trata o tema da fugacidade da vida e o do amor. Por último, cómpre salientar unha liña irónica, moi corrosiva e crítica cos problemas sociais, na que o poeta denuncia a mesquindade humana por riba de calquera cultura, raza ou fronteira.
Con respecto ás características formais temos que sinalar dúas moi salientables: por unha banda o emprego da lingua, pois nos seus poemas predomina un ton coloquial acorde coa finalidade da súa poesía: chegar a todo o mundo. É por iso polo que podemos observar en boa parte dos seus poemas unha presenza tanto de castelanismos como de vulgarismos, se cadra baixo a intencionalidade populista da súa obra.
Por outra parte, e tendo en conta as características formais da poesía de Celso Emilio debemos ter en conta a métrica, que é moi variada e na que predomina o verso libre. Ademais en reiteradas ocasións non se axusta aos esquemas rítmicos e estróficos naturais.
Obra poética:
Cartafol de poesía, O soño sulagado, Longa noite de pedra, Viaxe ao país dos ananos, Cantigas de escarnio e maldicir, Terra de ningures, Antipoemas, Cimenterio privado, Onde o mundo se chama Celanova, Libro das homenaxes.
]]> http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79377 LITERATURA http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79377#commentarios http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=79377 Wed, 10 Feb 2010 17:26:00 +0100 AS ORACIÓNS BIPOLARES CONDICIONAIS Están formadas por dous elementos que reciben os nomes de “condicionante” e “condicionado” e entre os dous establécese, coma no caso de toda oración bipolar, unha relación de interdependencia.
O nexo de unión é sempre una conxunción ou unha locución conxuntiva das que presentamos a continuación:
a menos que, a nada que, catar que, con se, quitando que, quitando se, a non ser que, a pouco que, agás que, agás se, bardante que, cando, caso de que, con que, con tal de que, con tal que, de non ser que, en caso de que, excepto que, excepto se, onda non, quitado que, quitado se, sacado que, sacado se, sacando que, sacando se, salvo que, salvo se, se, sempre que, senón que.

A orde de colocación de cada unha das funcións vén dada pola presenza do nexo na oración.
Exemplos:
1. Como non me deas unha contestación firme mañá, anúloche a reserva.
2. Non ten solución, a menos que intente cambiar de actitude.
3. En caso de que teñas algunha dúbida co programa que vés de instalar, non dubides en comunicarma.
4. Se decides apuntarte a ese curso, dimo para solicitarche a preinscrición.
5. Sempre que lles comuniquen con antelación a anulación do billete, non han ter problema coa compañía aérea.






]]> http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=77817 SINTAXE http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=77817#commentarios http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=77817 Thu, 21 Jan 2010 17:17:00 +0100 AS ORACIÓNS BIPOLARES CONCESIVAS Están formadas por dous elementos que reciben os nomes de “antítese” e "tese" e entre os dous establécese unha relación de interdependencia.

O nexo de unión é sempre una conxunción ou unha locución conxuntiva das que presentamos a continuación: a pesar de que, a pouco que, aínda que, anque, así, ben que, inda que, máis que, mal que, mesmo que, nin que, pese a que, por ( + adx.) que, por máis que, por moito que, por pouco que, malia, malia que
Vexamos algúns exemplos:
A orde de colocación de cada unha das funcións vén dada pola presenza do nexo na oración, tal e como veremos nas dúas oracións analizadas.
1. Eles dixéronllelo, a pesar de que sabían que se arriscaban a que non o entendesen.
2. Por pouco que che pareza, o estudar hache valer sempre na vida.
3. Próbao, mal que che custe facelo.
4. Non o deu feito, malia que o intentou en moitas ocasións.
5. Non che vai facer caso ningún, por máis que lle insistas.
6. Malia chegar tarde, conseguiu entrar na función.
7. Aínda que pareza mentira, ponse encarnada cando a miran.
8. Mal que che pese, comunícallo.]]> http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=77730 SINTAXE http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=77730#commentarios http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=77730 Wed, 20 Jan 2010 13:21:00 +0100 AS ORACIÓNS BIPOLARES CAUSAIS Están formadas por dous elementos que reciben os nomes de “causa” e “efecto” e entre os dous establécese unha relación de interdependencia.

A orde de colocación de cada unha das funcións vén dada pola presenza do nexo na oración, tal e como veremos nas dúas oracións analizadas.

O nexo de unión é sempre una conxunción ou unha locución conxuntiva das que presentamos a continuación: como, como queira que, dado que, pois, pois que, por causa de que, por culpa de que, por mor de que, porque, posto que, que, visto que, xa que.

Vexamos algúns exemplos:

1. Díxollo porque pensou que era o mellor naquel momento

2. Como non había nada para a cea, fixo unha empanada de carne.

3. Non puido opinar nada sobre ese asunto, dado que non estivera presente e non tiña nada que comentar ao respecto.

4. Voume pois2 non teño nada máis que facer por aquí.

5. Visto que non hai máis alegacións, procederemos á votación.

6. Xa que ninguén di nada, deixarémolo quedar así.

7. Castelao non era de Ourense, que era de Rianxo.

8. Por causa de que caese polas pésimas condicións nas que se atopaba o edificio, o concello decidiu derrubalo.
]]> http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=77726 SINTAXE http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=77726#commentarios http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=77726 Wed, 20 Jan 2010 13:16:00 +0100 O GRUPO NÓS
Situación socioeconómica e política.

Á hora de contextualizar calquera época debemos ter en conta os condicionantes sociais, económicos e políticos nos que está se produce. Pois ben, neste período que abrange as décadas dos anos 20 a 30 cómpre salientar unha serie de feitos como son por exemplo no eido político, a ditadura do Xeneral Primo de Rivera dende o ano 1923 ata o 1930, consentida pola monarquía; por outro lado, a guerra colonial en Marrocos. A isto debémoslle engadir unha forte convulsión social provocada polas demandas de cambios tanto no mundo urbano, e concretamente, na clase social proletaria, como no mundo rural, é dicir, nas clases labregas e mariñeiras, pois a forte convulsión social provocada tenderá á eliminar o caciquismo e o elitismo político imperante ata ese momento.
No eido económico non podemos esquecer que neste momento Galicia experimenta unha certa prosperidade, como consecuencia do proceso de industrialización levado a cabo nas cidades.
Por outro lado, temos que destacar tamén que no ano 1931 será cando se proclama a Segunda República, feito este transcendental pois será neste mesmo ano cando naza o Partido Galeguista que pretenderá acadar a autodeterminación de Galicia a través da aprobación do Estatuto de Autonomía aprobado no ano 1936. Sen embargo esta situación mudará drasticamente ao se producir o golpe de estado do Xeneral Franco que culminará coa Guerra Civil (1936-39).
Contexto cultural.
Na década dos anos vinte canda os movementos de vangarda aparecen un grupo de intelectuais, entre os que destacamos a Ramón Otero Pedrayo, Vicente Risco, Florentino López Cuevillas ou Daniel Afonso Rodríguez Castelao, que se dan a coñecer como grupo ou xeración Nós.
Esta xeración defínese a si mesma como “inadaptada”, pois non atopan acomodo no mundo que lles tocou vivir. É por iso polo que se senten inconformistas e rebeldes ante o mundo e tratan de lle buscar solución a este mal na procura de culturas alleas e no mundo das ciencias esotéricas, ata que se decatan que a solución aos seus problemas e inadaptación está na descuberta, é dicir, na esencia da propia Galicia. Chegados a este punto tratarán de europeizar a cultura galega, intentando irmanala co resto das culturas do mundo.
Outro aspecto que debemos salientar por parte dos membros desta xeración vai ser o pulo que lles van dar tanto ao xénero narrativo como ao ensaístico.
Como medio difusor das súas ideas e teorías crean a revista “Nós”.
Representantes
Vicente Risco.- Aspectos biográficos: a súa vida vén marcada pola participación activa na fundación do Partido Galeguista e pola súa visión de Galicia como país marxinal e atlántico. Por outra banda, o seu pensamento vén marcado polo celtismo, o atlantismo e o cristianimo.
Producción literaria.- Malia que cultivou varios xéneros literarios destacamos especialmente dentro do xénero narrativo as súas obras Do caso que lle aconteceu ao doutror Alveiros e O porco de pé. Por outra banda, dentro do xénero teatral destaca a súa peza O bufón de el Rei . Xa por último, dentro da súa produción ensaística salietamos Nós, os inadaptados – que vén sendo un retrato da propia xeración- e Mitteleuropa.
Ramón Otero Pedrayo.- Aspectos biográficos: : a súa vida vén marcada pola participación activa tanto nas Irmandades da Fala como pola súa colaboración no Partido Galeguista.
Producción literaria.- Malia que cultivou varios xéneros literarios destacamos especialmente dentro do xénero narrativo as súas obras Os camiños da vida, Pantelas, home libre, Fra Vernero e Arredor de si.
Por outra banda, dentro do xénero teatral destaca a súa peza A lagarada. Xa por último, dentro da súa produción ensaística salietamos Síntese xeográfica de Galicia

]]> http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=71761 LITERATURA http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=71761#commentarios http://www.blogoteca.com/profesgalegas/index.php?cod=71761 Wed, 28 Oct 2009 13:20:00 +0100