OUTRA VISIÓN


CONTRA O PENSAMENTO ÚNICO (Oficial ou alternativo)
Se repetimos unha mentira unha e outra vez, a xente terminará por crela.

(Joseph Goebbels)



O meu perfil
teixeira1970@hotmail.com
 CATEGORÍAS
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Que pasa en Catalunya?
Desde que a masiva manifestación independentista do pasado 11 de setembro -Día Nacional de Catalunya- enchese o centro de Barcelona coa maior enxurrada humana que vira nunca esta cidade, abriuse a veda nos medios españois -oficiais e alternativos- para tratar de explicar esta “deriva separatista” dos cataláns e, na maioría dos casos, tentar convencernos de que nos deixásemos de quimeras.

Houbo argumentos defendendo a unidade de España e o “inapropiado” desta reivindicación para todos os gustos e tendencias, pero para este artigo deixarei de lado os das dereitas -centrados na “indisolúbel unidade da patria” e ameazando co bloqueo económico e mesmo os tanques para mantela, nunha clara mostra da calidade da democracia española- e centrareime nos de esquerdas, máis interesantes para o lector deste xornal. Estes segundos, con máis tino, criticaron a viraxe economicista da reivindicación catalá -moi ligada aos malos tratos fiscais que recibe Catalunya por parte do estado central-, alertaron dos perigos de se subordinar politicamente á dereita catalanista e insistiron na dificultade do obxectivo.

É certo que unha parte do boom soberanista ten que ver co déficit fiscal que padece Catalunya e que a crise se encargou de alimentar, aínda que este non sexa o único motivo e os recentes ataques ao sistema escolar tamén pesaron moito na percepción popular que era imposíbel permanecer en España como entidade diferenciada.

Pero aínda así, segue sendo dubidoso que o argumento económico por si só permita deducir que o independentismo catalán é un movemento insolidario e de dereitas. A maioría de movementos sociais -os sindicais sen ir máis lonxe, pero tamén a loita dos gregos pola súa soberanía fronte os mercados- teñen unha orixe económica, e pensar que as inequidades territoriais no Estado español teñen unha función redistributiva é dunha candidez que linda coa mala fe. (Como se explicaría senón que o País Valenciano, cunha renda per cápita por baixo da media, sexa contribuidor neto á caixa común).

Sobre os perigos de que o novo estado naza subordinado ao proxecto neoliberal de CIU e se converta nun laboratorio neocon sen ningún tipo de dereito social ou laboral, é innegábel que estes existen, aínda que os seus defensores parecen esquecer a realidade actual no Estado español, a permanencia no cal non parece precisamente ningunha garantía para dereito ou conquista ningunha.

A loita polo modelo do futuro estado catalán xa empezou -e a súa próxima batalla será o 25 de novembro, na que se definirá a correlación de forzas dentro do campo independentista-. Pero se non dese a batalla, a esquerda perdería de antemán a guerra, tal e como defendía, por pór un só exemplo, alguén tan afastado da tradición nacionalista como é o antropólogo e membro do Comité Central do Partit dels Comunistes Catalans (PCC, integrado en Esquerra Unida), Manuel Delgado.

Pero ademais, esta tese susténtase no feito falso de que a manifestación do 11 de setembro e a plataforma que a convocou (a Assemblea Nacional Catalá, ANC) non son máis que unha manobra de CIU para tapar o malestar das súas políticas sociais. En realidade a cadea de acontecementos é ao revés, aínda que por descoñecemento ou interese se tente formular o asunto de final a principio. A ANC é un movemento popular de amplo alcance e moi variado ideoloxicamente que pretende chegar á independencia e na que os militantes ou cargos de CIU son totalmente minoritarios. En realidade hai máis presenza do centroesquerda de ERC ou a esquerda radical da Candidatura de Unitat Popular (CUP), pero a maioría dos seus activistas proveñen do rico tecido social e cultural catalán e non ten carné de partido. Aínda que enfocado na reivindicación nacional, a ANC é moi quincemaiísta e centra o seu argumentario na radicalidade democrática e a vixilancia social dos políticos. Como moi ben sinalaba o economista Antonio Baños, a Diada foi “sen dúbida o maior éxito indignado” aínda que “o propio 15-M se fixese o tolo sobre o asunto”. Este é un movemento constituínte que foxe do enfrontamento nacionalista entre cataláns e españois, ao que antepón a súa vontade de crear unha nova constitución do século XXI. Non é CIU -e moito menos a súa dirección estreitamente vinculada á elite económica catalá nada amiga das aventuras secesionistas- quen o pilota, senón máis ben, e como bos políticos que son, que estes se limitan a tentar surfear unha inmensa onda popular que ameazaba con afogalos. E aínda hai xente na esquerda, aínda que moi pouca, que se postula voluntarimante a afogada en lugar de querer ser onda.

Que o debate nacional conseguiu tapar o malestar social? É posíbel, pero isto só temporal e parcialmente. E se a independencia -no caso que Mais chegue ata o final, que está por ver- non significa un tipo diferente de políticas este volverá estalar con máis forza e, entón, CIU xa non será “o defensor dos intereses cataláns en Madrid, senón simplemente o defensor dos dereitos oligárquicos”, citando de novo a Baños. Un escenario non tan improbábel se se recorda que tamén Churchill perdeu unhas eleccións tras gañar unha guerra.

Que esta vontade constituínte se puido dar nunha fórmula republicano-federalista española? É posíbel, pero non foi así. E non porque este sexa un proceso dirixido por unha dereita nacionalista fronte unha esquerda federalista. De feito, até hai moi poucos anos, o proxecto independentista era só defendido por unha banda da esquerda revolucionaria e, máis tarde, pola socialdemocracia de ERC. CIU -a pesar da propaganda de certos medios- nunca foi soberanista, a pesar que boa parte da súa base popular -non a súa dirección- tivese simpatías cara a esta idea.

A opción federalista foi imposíbel sinxelamente porque ninguén en España creu sinceramente nela nas últimas tres décadas. Xa non falarei do PSOE, aliñado case sen falla co PP cando se trataba do “problema catalán” -ou vasco-, senón que para unha boa parte de Esquerda Unida o federalismo non pasaba de ser un instrumento retórico que poucas veces formou parte das súas prioridades políticas, a pesar que nesta coalición e o seu espazo sociopolítico estean os mellores amigos españois das reivindicacións catalás. Mesmo a explosión do 15M non tivo en conta para nada esta cuestión e os seus múltiples proxectos de rexeneración política cheiraban máis a certa recentralización, por exemplo a circunscrición “nacional” única.

Ninguén pode negar ao catalanismo -e cabería incluír ao seu xeito o de dereitas tamén- os seus esforzos en favor dunha España máis democrática e plural, desde o fundador da Primeira República -o catalán Pi i Margall- até a colaboración nos pactos da Transición, pasando pola renuncia á independencia de Macià e Companys en favor do proxecto da Segunda República. Agora non hai, porén, no horizonte ningún proxecto estimulante similar. A capacidade de resistencia estase esgotando e urxe pasar á ofensiva.

E, se cadra, para España, unha vez desposuída a extrema dereita que hexemoniza os seus aparellos estatais e económicos da súa coartada inmobilista, lle sexa máis doado tamén evolucionar cara a algo mellor.
Comentarios (1) - Categoría: Mundo - Publicado o 27-10-2012 06:22
# Ligazón permanente a este artigo
Debate alternativo ao PP+PSOE+BNG
Comentarios (1) - Categoría: Galiza - Publicado o 14-10-2012 07:32
# Ligazón permanente a este artigo
Obama II
Ignacio Ramonet

Intelectualmente brillante, o primeiro presidente negro de Estados Unidos non conseguiu transformar o seu país. O diñeiro segue dominando a vida política, as institucións seguen paralizadas polos bizantinismos do Congreso, a economía segue trenqueleando, e a hexemonía planetaria de Washington está máis cuestionada que nunca.

Tres eleccións decisivas dan en celebrarse nas próximas semanas o resultado das cales debuxará o novo rostro do mundo. A primeira é a do 7 de outubro en Venezuela. Se -como o prevén as sondaxes- gana Hugo Chávez, será unha gran vitoria para todo o campo progresista en América Latina, e a garantía de que os cambios continuarán.

A segunda, a mediados deste mes, ten lugar no marco do XVIII Congreso do Partido Comunista de China, onde con case toda seguridade, Xi Jinping será elixido novo secretario xeral do Partido, en substitución de Hu Jintao, primeiro paso cara á súa probábel elección, dentro duns meses, como próximo presidente de China e, en consecuencia, líder da segunda economía mundial, da principal potencia emerxente e rival estratéxico de Washington.

A terceira, o 6 de novembro, decidirá o mantemento do demócrata Barack Obama na presidencia de Estados Unidos ou a súa substitución polo republicano Mitt Romney. Aínda que está demostrado que un cambio de mandatario non afecta demasiado ao poder financeiro (que é quen decide en última instancia), nin modifica as opcións estratéxicas fundamentais da potencia estadouniense, non hai dúbida de que estas eleccións, no contexto internacional actual, resultan determinantes.

A priori, Barack Obama saía con poucas esperanzas de renovar o seu mandato. Mais o asasinato de diplomáticos estadounidenses en Libia e os ataques contra a embaixada estadounidense en Exipto o pasado 11 de setembro -xusto once anos despois dos atentados contra o World Trade Center en 2001- fixeron entrar de súpeto os temas da política exterior na campaña electoral. Podería isto favorecer a reelección de Obama?

Ningún candidato gañou endexamais baseándose nun proxecto (ou un balance) de política exterior. Porén, pódese afirmar que eses tráxicos sucesos recentes non desfavoreceron a Obama na medida en que, por contraste, o seu rival republicano Mitt Romney deu, nesa ocasión, unha imaxe de político superficial e irresponsábel. Moi afastada, en todo caso, da imaxe que a opinión pública ten dun verdadeiro home de Estado.

Se engadimos a iso o efecto devastador que provocou, días despois, a difusión dun vídeo “clandestino” no cal Romney declara con desprezo que a metade do país -os electores de Obama- se compón de “vítimas”, de “perdedores” e de “asistidos”, podemos afirmar que o presidente saínte recobra, a poucas semanas do escrutinio, posibilidades de gañar.

Non era evidente. Porque, tendo prometido moito durante a súa campaña de 2008, Barack Obama decepcionou na mesma proporción. El mesmo admitiu vender demasiados soños. E a súa popularidade caeu desde moi alto. Tanto que é ben preguntarse como un home que deu en atraer a dous millóns de persoas o día da súa toma de posesión en Wáshington en xaneiro de 2009, e que ten máis de trece millóns de seguidores en Twitter, puido perder tan brutalmente a súa maxia?

Intelectualmente brillante, o primeiro presidente negro de Estados Unidos non conseguiu transformar o seu país. O diñeiro segue dominando a vida política, as institucións seguen paralizadas polos bizantinismos do Congreso, a economía segue trenqueleando, e a hexemonía planetaria de Washington está máis cuestionada que nunca.

Tamén é certo que, ao chegar á Casa Branca, o novo presidente viuse enfrontado a unha crise financeira, industrial e social dunha gravidade só comparábel coa Gran Depresión. O país perdera oito millóns de empregos... Así e todo, Obama deu a impresión de non se decatar de que o barco se afundía. Seguiu co seu papel de Gran Engaiolador da campaña electoral. Non viu vir o naufraxio. E errou durante a primeira parte do seu mandato.

Tiña que se ter apoiado na súa gran popularidade para atacar -inmediatamente- os excesos irracionais das finanzas e da banca, restablecendo a prioridade da política sobre a economía. Non o fixo. E a súa presidencia arrincou sobre unha base errada.

Obama debeu tamén utilizar o apoio da nación para bater de inmediato no Partido Republicano e ampliar a fronte das reformas. Debeu dirixirse directamente ao pobo para presionar ao Congreso. E obrigalo a votar as leis sociais e fiscais que permitisen reconstruír o Estado de benestar e restablecer a felicidade social. Tampouco o fixo. Escolleu a prudencia. E foi outro erro.

Non hai dúbida de que as súas reformas da sanidade e das regras de Wall Street foron importantes. Pero obtívoas moi rebaixadas. A lei sobre a reforma da sanidade elaborouse de xeito moi conservador, e a consecuencia é que millóns de estadounidenses tiveron que recorrer ao sector privado dos seguros de saúde. A reforma das regulacións do mercado financeiro tampouco non tivo un alcance suficiente para poñer fin aos peores costumes do sector especulativo e bancario. En fin, a Casa Branca non promoveu suficientemente o Employee Free Choice Act que garantise aos traballadores a posibilidade de crearen máis sindicatos.

Pero, ademais, Obama prometera cambiar o modo de funcionamento da vida política estadounidense, en particular no Congreso. Igual que fixo Franklin D. Roosevelt nos anos 1930, Obama debeu mobilizar o pobo e utilizalo como unha arma no seu combate lexislativo. Tampouco non o fixo. E acabou por parecerse ás momias políticas de Washington que tanto criticara. E que os cidadáns detestan. Consecuencia: foron os republicanos os que se dirixiron directamente ao pobo...

En principio, os demócratas dispuñan de todo o necesario para gobernar. Controlaban os poderes executivo e lexislativo: a presidencia, a maioría na Cámara dos Representantes e a maioría no Senado. Normalmente, o control desas dúas alavancas esenciais abonda para dirixir un país. Pero xa non nas nosas sociedades post-democráticas.

En realidade, malia a súa lexitimidade democrática, Obama e o Partido Demócrata, só dispuñan dunha baza. Cando hoxe se necesitan polo menos tres para gobernar. Faltábanlle pois dous máis: os grandes medios de comunicación de masas (os republicanos teñen a cadea Fox) e un poderoso movemento popular xurdido da rúa (os republicanos teñen o Tea Party). Obama e os demócratas non tiñan nin os uns, nin o outro. E constataron a súa impotencia...

De tal xeito que -algo insólito- se viron ultrapasados pola dereita en pleno período de crise económica e social... A dereita estadounidense tivo o monopolio das manifestacións na rúa, das loitas contra o Goberno e mesmo da batalla das ideas... Consecuencia: nas eleccións de medio mandato, en novembro de 2010, os demócratas perderon a maioría na Cámara de representantes.

Houbo que esperar aos albores da campaña electoral para que Obama entendese por fin que debía saír da lameira politiqueira de Washington e apoiarse nunha estratexia orientada cara aos movementos populares. En Denver, en outubro de 2011 -por primeira vez desde que chegou á Casa Branca-, Obama mobilizou directamente a súa base popular lanzándolle unha chamada de socorro: “Necesítovos. Necesito que protestedes. Necesito que vos mobilicedes. Necesito que sexades activos. Necesito que vos dirixades ao Congreso para lle berrar: “Facede a vosa tarefa!”.

Esta nova estratexia resultou eficaz. Os parlamentarios republicanos tiveron de súpeto que se poñer á defensiva. Un novo Obama máis atacante e en plena progresión nas sondaxes empezou a emerxer. E mesmo tivo novas audacias: declarouse en favor do matrimonio entre persoas do mesmo sexo, e en favor doutra política cara aos inmigrantes que puxese fin ás expulsións indiscriminadas dos sen papeis. A súa popularidade aumentaba.

Entre mentres, os republicanos elixían para representalos na carreira á Casa Branca ao multimillonario Mitt Romney. Este concentrou inmediatamente as súas críticas contra Obama denunciando o “balance catastrófico do mandato” do presidente: 23 millóns de parados ou precarios; un déficit orzamentario nunca visto en Estados Unidos; e unha débeda nacional en aumento do 50% en catro anos e equivalente ao PIB estadounidense.

Romney confiaba nunhas enquisas segundo as cales o 54% dos electores declaraban que Obama non merecía un segundo mandato; e un 52% estimaban que vivían “peor hoxe que “ai catro anos”.

O candidato republicano non paraba de repetir iso ao longo da súa campaña, esquecéndose de sinalar que as sondaxes tamén dicían que o propio Romney non conseguía convencer os electores da súa sinceridade e do seu interese pola xente. As enquisas tamén revelaban que unha maioría de estadounidenses estaba de acordo con Obama sobre case todos os grandes problemas: desde a reforma da sanidade até a política fiscal. En calquera caso, pensaban que Barack Obama os defendería mellor que Mitt Romney.

Este tivo entón a idea de designar o moi conservador Paul Ryan -presidente da Comisión do orzamento da Cámara de Representantes­ como candidato á vicepresidencia. Cousa que estimulou a Obama porque, a partir dese momento, decidiu inverter os papeis habituais dunha campaña presidencial. Chantouse como opositor ofensivo no canto de defender o seu balance. Xa non foi el quen se xustificou polas súas dificultades para relanzar a economía, senón que obrigou os republicanos a explicaren o seu impopular plan de recortes do orzamento nacional, a súa promesa de “redución dos impostos dos millonarios” e de supresión das axudas ás familas modestas. Dese xeito, Obama transformábase en campión das clases medias, segmento principal da poboación estadounidense e por conseguinte do electorado.

Feito significativo, no seu discurso do 6 de setembro pasado ante a Convención demócrata, o presidente non defendeu o seu balance, agás en política exterior. Recordou a morte de Osama Ben Laden, a retirada militar de Iraq e a súa decisión de retirar as tropas tamén de Afganistán.

Habería moito que dicir sobre o balance da súa política exterior que é globalmente moi decepcionante. Tanto en América Latina (Cuba, Venezuela, golpes de estado en Honduras e Paraguai, etc.) como en Oriente Próximo (primaveras árabes, Libia, Siria, Irán, Palestina...). Mais, xa o dixemos, o resultado da elección non o determinará a política exterior.

Todo se ha xogar en cuestións económicas e sociais. E estas, nos últimos meses, melloraron netamente. O crecemento, por exemplo, volve ser positivo (0,4% de media por trimestre). A situación do emprego mellorou moito (un millón de empregos creados nos últimos seis meses). Salvada da creba grazas ao Estado, a General Motors recuperou o primeiro posto (no canto de Toyota) na lista dos principais fabricantes de automóbiles do mundo. A construción de vivendas tamén vai mellor. A Bolsa progresou máis dun 50% desde 2009. E o consumo dos fogares volve estar en alza.

Será esta recente melloría suficiente para garantir a reelección de Barack Obama?

Le Monde Diplomatique, núm. 204, de outubro de 2012
Comentarios (1) - Categoría: Mundo - Publicado o 06-10-2012 05:21
# Ligazón permanente a este artigo
Vota Compromiso por Galicia
Comentarios (0) - Categoría: Galiza - Publicado o 06-10-2012 05:17
# Ligazón permanente a este artigo
Beiras, o neno que rompia os xoguetes
It's still the same old story
the fight for love and glory
a cause of do or die
The world will always welcome lovers
As time goes by
Sam no bar de Rick, en Casablanca, 1942.

Por Xoán Salgado
Sam, o pianista do Bar de Rick en Casablanca, non era Sam e non viñera de París. En realidade era Dooely Wilson, un actor secundario que nacera en Texas, cantaba e tocaba a batería pero nunca soubo tocar o piano. Do mesmo xeito Beiras non é Vitor Laslo, non lidera ningunha oposición nin está fuxindo máis que das súas pantasmas. E, desde logo, non vai facer cantar ao bar enteiro, en pé contra a "ocupación española" por moito que soñe e aínda que el saiba tocar, seica, o piano.

Xosé Manuel Beiras Torrado acaba de cometer outro grave erro político ao preferir unha alianza con IU en vez de con Compromiso por Galicia.

Pero a cousa non estraña, porque, realmente, Beiras non é un político, é unha estrela, unha grande estrela mediática, un divo, unha vedette histórica, pero non un politico.

Como ideólogo é pobre, non ten corpus producido que alimente aos seus seguidores máis alá da paixón cega polo lider. Nin constituiu unha escola de economistas, nin é recoñecido alén das nosas fronteiras. Segue coa renda d'O atraso económico de Galicia e a definición intoxicadora de "colonia iInterna" (poderíase substentar tal cos datos socioeconómicos de hoxe en día?). Nin chegou a entender a trascendencia que podía significar a administración única propugnada por Fraga e presentou para contrarrestala, disparatado brindis ao sol, unha iniciativa parlamentaria para incluir a autodeterminación na constitución española.

Como estratega, sempre escolleu o máis beneficioso para o seu brillo, pero en xeral o máis ineficaz para o país. Falamos de 1977 cando os socialistas da FPS se integran no PSOE e son hexemónicos e marcan politicas nos seus territorios, como o PSC de Reventós e Pallac. El non quixo facer tal e logrou que o PSG baixase ao inferno da marxinalidade. E el con el. Falamos de 1984 cando o nacionalismo leva uns anos anovándose con Esquerda Galega para fuxir da marxinalidade antisistema, e en vez de apostar pola anovación, incorpórase ao BNG liderando -só ouropel- esa dura alternativa. E brillando el, como deputado, no medio do ermo. Falamos dos anos seguintes no seo do BNG onde é incapaz de liderar ningunha alternativa de cambio eficaz á hexemonía da UPG e chega a ser expulsado da súa organización, daquela Esquerda Nacionalista, por ir por libre. Falamos do período de cogoberno nacionalista 2004-2009 onde se mantivo ostentosamente á marxe, dedicado aos altermundismos e á defensa da independencia do pobo mapuche entre outros temas trascendentes para o futuro de Galicia. Falamos da súa ruptura despois de ter perdido o congreso de febreiro. Falamos de como en vez de propugnar unha unión entre os escindidos que optase pola anovación do galeguismo e nacionalismo incorporando a moitos sectores dispersos nos que gurgullaba a esperanza, opta por achegarse aos que o deixen brillar máis.

Non, non é un estratega. Terá, si, un alustar final -non hai moito percorrido politico por diante dun home seis anos máis vello que Fraga cando asumíu a primeira presidencia en Galicia no 1990- pero deixará moita terra queimada ao redor.

Pero tampouco un xestor. Nos seus 74 anos, e vivindo en democracia desde os 41, nunca tivo responsabilidades de xestionar ningún nivel de poder no que puidesemos contrastar a súa brillantez coa súa eficacia. Non sabemos como gobernaría un poder, pero si sabemos como fixo nas súas casas políticas. Terra Queimada. Estamos ante unha estrela que brilla, como os vellos iconos bizantinos. Pero nós somos iconoclastas.

É parte da nosa historia. Beiras foi mimado ata o extremo polo vello galeguismo. Era fillo de Manuel Beiras, fundador da Dereita Galeguista con Vicente Risco e Filgueira Valverde. Pero de algún xeito proxectaban nel a esperanza de que fose Vitor Laslo ou Castelao outros galeguistas sen fillos como Ramón Piñeiro e Francisco del Riego. Mimo de francés, piano, misas galeguistas, presenza nos actos dos cincuenta, coñecemento directo do panteón de vivos e adoración dos mortos rosalianos... logo estudos en Compostela, París, Londres...Coñecedor das terrazas de Saint Germain e dos paseos por Bloombsbury... e non, por sorte para el, da suor de arrincar das patacas, do manexo da coitela nas vendima, da xestión da supervivencia na cotidianeidade gris das cidades galegas, dos barracóns de emigrantes en Xenebra...

Beiras é unha estrela. E as estrelas teñen luz e lume. E antes de consumirse, arden e queiman. Se cadra, pola súa coidada estética de descoidada luz imperial sobre o resto dos mortais precisaba, como Xulio César cando entraba en Roma triunfante de mil batallas, un escravo ao seu lado que lle fose repetindo, Respice post te, hominem te esse memento . Ou sexa, "Olla detrás de ti e lembra que só es un home".

En fin unha vez máis a Vanitas vanitatis que pexa o avance do país. Sairemos adiante, pois tamén dicía Sam, "The fundamental things apply, as time goes by".
Comentarios (1) - Categoría: Galiza - Publicado o 04-10-2012 06:22
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal