O pé da porta


A pé da porta é un lugar da parroquia de Combarro.Concello de Poio.Pontevedra.Galiza.

O meu perfil
combaraxo@gmail.com
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

O Carme, 1995





Este video forma parte dun programa da RTVE chamado "Los Pueblos" nesta ocasión gravado en Combarro no ano 1995.
Copiado parcialmente para: http://www.blogoteca.com/opedaporta/index.php
O enlace para visualizalo completo é:
http://www.rtve.es/alacarta/videos/los-pueblos/pueblos-combarro/487299/
Comentarios (0) - Categoría: Combarro - Publicado o 16-07-2012 09:33
# Ligazón permanente a este artigo
O cartel

Xa está na rúa o cartel, formato papel, que conmemora o 40 Aniversario da Declaración de Combarro como Conxunto Histórico. A reprodución dun cadro temático de Combarro do pintor Carlos Maside e os logotipos das empresas colaboradoras dan un novo colorido o precedente.

Así describe Ánxel Fole a Maside

Maside é un gran pintor de Galicia. A súa Terra esta na súa obra como zume e como atmosfera, imponderablemente. Por iso os seus cadros rebosan galeguidade. Súas escenas,súas composicións, seus paisaxes; seus debuxos, seus óleos, seus gravados. Galicia fala en toda ela como natureza e como historia. Maside tivo sempre a intuición radical da súa Terra. As veces parécenos case un pintor folclórico sen folclorismo....Sempre ?soubo? a Galicia. Sóuboa ?par coeur?, que é sabela de memoria. Con gran memoria estética e poética. E dicir, de lembranza, de corazón, como o mesmo Valle, Castelao, Otero Pedrayo ou Cabanillas. Como o gran galego representativo que el foi.
Ánxel Fole ( Obra literaria completa. Volume 3 )

Deixo tamén o enlace do artigo ?Un pintor para unha terra? publicado o 20/05/2012 no suplemento do xornal La Opinión da Coruña onde se reseña a relación entre o pintor e Combarro contendo ademais a ilustración dun bonito cadro do pobo.

Un Pintor para unha Terra
Comentarios (0) - Categoría: Combarro - Publicado o 08-07-2012 10:34
# Ligazón permanente a este artigo
Combarro, 2 de febreiro do 1812

O 5 de febreiro do 1812 editábase na ?Gazeta Marcial e Política? de Santiago de Compostela o texto ?Carta Recomendada? asinada e datada en Combarro o día 2 de febreiro do 1812 por Ramón González Senra. A importancia de dito texto é que se pode considerar o primeiro texto en galego de carácter xornalístico publicado en Galiza e trátase dun artigo no que o autor defende a ideoloxía liberal así como o dereito dos cidadáns de elixir democraticamente os xuíces. Sobre o autor dicir que é moi probable que Ramón González Figueroa sexa un pseudónimo no que se agachase a figura de Antonio Rúa Figueroa coñecido liberal e colaborador da Gazeta. Esta teoría propúxoa o prodixioso ensaísta Ricardo Carballo Calero.

O texto esta no libro Papés d?emprenta condenada : a escrita galega entre 1797 e 1846. I / edición de textos, fichas introdutorias e notas de Ramón Mariño Paz ; notas histórico-biográficas de X. R. Barreiro Fernández ; coordinadora da edición, Rosa Aneiros Díaz. ? Santiago de Compostela : Consello da Cultura Galega, 2008. ? 654 p. : il. ; 23 cm. ? (Colección Base) D.L. C 2956-2008. ? ISBN 978-84-96530-70-6 (v.I). ISBN 978-84-96530-69-0 (Obra completa). 1. Prensa-Galicia-S. XVIII-XIX. I. Mariño Paz, Ramón. II. Barreiro Fernández, X.R. III. Aneiros Díaz, Rosa. IV. Consello da Cultura Galega . ( na foto superior a portada do libro e a continuación o texto completo)


CARTA RECOMENDADA.
Señor Emprantador da Gazeta de Santiago: Eu quixera espricarlle ben
craramente canto se folga ó meu corazon co á millor das novidades que teño
visto na miña acordanza: falo da orde que veu para que as aldeas escollan
Jueces á seu gusto, é para botar por terra todas esas gavelas con que nos
esmagaban desde hay tanto tempo un fato de señores que eran mais ríspitos
para nos, que os mesmos reis. Eu non sei falar con retrónicas, porque non
andiben na escola dos jasuitas, que, si non son novas de camiño, din que
foron moy guapos para os rapaces, que tiraban deles grandes poetas; é sobre
todo, que na quel tempo andaba ó mundo moy acougado; ben que si nosos
páis foron tan bos, non sei eu como non saliron os fillos mais arrellados: ó que
me fai pensar, que sempre oubo traballos no mundo, é tamen bestas no tempo
dos jasuitas. Mais, sexa como for, ó que eu quero, é darlle á vm. as albrizas do
ben que nos fan as Cortes, tirándonos de un cautiverio, que pouco lle marra
para ser ó do anamigo malo; é para esto, é decerlle catro cousas que sente ó
meu corazon, direillas de calquera xeito, mais que digan que somos gallegos
é no nos entendemos.
¡Que no dixera, señor Emprantador, que despois de tantos tempos
que os señores nos trataban coma animalias, despois que xa non habia sorte
de librarnos de esta captividá, despois que ó labrador estaba tan avasallado que
siquera se lembraba que era home é fillo de Dios como os demais, quen dixera
que habia de virnos pola porta tanto ben! ¡Que no dixera que á nosoutros nos
habia de chegar tamen á vez de ser Señores, non para avasallar á ninguen é
botar prantas á custa dos probes, senon para gobernar as nosas casas é as nosas
facendas co á mesma libertade é co mesmo dereito que os Señores gobernan
as suas; de maneira que da qui en diante xa non se diga que hay dous Dioses,
un para os probes é outro para os <18> ricos! ¡Que certo he que Dios he pai
é que non se olvida dos seus! deixounos xemer moito tempo debaixo do xugo
de tantos Faraos como hay nesta terra, sin dubida polos nosos pecados; pero
xa se compadeceu de nos, xa permeteu que as Cortes nos librasen da afrentosa
escravitud que solo poden sofrir as bestas. Agora xa non virán catro
benandantes é sacamantas, que polo regular foron criados é lacayos dos
Señores, á esfolarnos co título de jueces: agora xa non virán esas aves de rapiña
á rouvarnos á amba las maos para desquitarse dos miles que lles roubaron á
eles ós sacapotras dos Señores de vasallos, seus compinches é testaferreos,
cando lles venderon as varas ou á justicia, que ó mesmo é vender ó empreo de
jues ¡Santo Dios en que inferno estivemos metidos! ¡Señores de vasallos que
non solo teñen obrigazon de portarse coma cristianos, senon de ser mesmo
santos, venden e deixan vender os empreos de justicia, os empreos de mais
dignidad é vertú que hay na repubrica, pois que un mero jues de un á aldea
ten mais dignidade no seu oficio, que un adeministrador aunque sea jeneral
de todas as rendas de Galicia; é nunha palabra, teñen cara á vender un dos
atributos de Dios! é non solo vendelo, senon do modo que ó venden, pois eu
sei de un suxeto que se desfixo de uns bés para pagar unha vara que tiña
axustada, é nesto veu outro que dou mais, é aquel quedou sin vara é sin bes,
botando maldizos á quen tal lle causaba. Non: agora serán jueces nosos os
homes honrados é conterraneos, os nosos amigos, que nosoutros conocemos
é apreciamos polas suas boas prendas; agora non andará á justicia po los pés,
porque á poremos nas maos dos homes de ben que á reverenceen coma cousa
sagrada. É sobre todo, agora xa un home pode decer con unha honrada
fachenda, que non leva dous as costas, porque xa non manda sobre nos senon
ó rey ou á mesma ley que nosoutros mesmos fixemos por medio dos
Diputados que nomeamos para as Cortes, á que ten que gardar ó rey, porque
asi queremos é lle mandamos; de sorte que non se lle da ó goberno do reyno
senon polo proveito de todos, é non polo seu solo. É este mando do rey, é ó
que manda Dios, porque está uñido co noso mesmo ben; mais non esoutro
señorío contrafeito, esoutro señorío co qual se levantaron moitos no tempo
dos burros é nos tempos cativos, non para en pago dél coidar do noso
aumento é felicidade do modo que fan os reis, que por fin se nos botan
trabucos, tamen manteñen as escolas, as audenceas, os soldados, os navios, os
hospitás é outras cousas; senon para comer regaladamente ó que <19>
nosoutros ganamos co as sures da cara, para vivir coma judios sin acordarse
de Dios nin do proxemo. Este Señorío é ó que se acabou para sempre. Malas
novas foran dél xa hay moitos sigalos. Ó que for señor da qui en diante, serao
das suas boas obras, das rendas que dereitamente lle pertenezan, é das honras
que ó rey lle der po los seus servicios á patria; mais no no será da sangre alléa,
dos bés dos orfos, nin do folgo das viudas. Quen quixer cebada é palla de
moca para os seus cabalos de recreo, pagaraia, é senon que pete á outra
porta; quen quixer que ó sirvan, non busque vasallos, que xa se acabou á
vasallaxe; quen quixer montes é coutos para diversiós de caza, que vaya
divertirse ó mar que é ben ancho é pode facer alí unha gran cazata, é con ela
moito ben ó reyno; pois é unha vergonza que no nos aproveitemos de tanto
peixe como nos trai ó mar as nosas portas: os montes xa mandaron as Cortes
que se cerren é que se aproveiten; quen quixer vender é comercear con varas
é escribanías, que faga anque sea frábecas de alfenetes, que á fé á fé que nos
levan bastante diñeiro por esta morriñada para fora do reyno. Agora comenza
outro mundo: á tartaraña que andaba encima de nos, é nos rapaba todo, xa
nos vemos libres de la, gracias á Dios é ó desconxuro que lle fixeron as Cortes.
Eu ben sei que moitos pertenden facer mofa de nos, parecendolles
que esto é un entremes ou cousa de antroido, é nos chaman agora reis por
bulrra, querendonos poñer á cana nas maos como lle fixeron os judios á
Cristo. Coidan que somos tan zimpres como fumos desgraciados; pero ainda
dubido que eles entendan millor que nos que cousa é soberanía nacional, pois
penso de min que non hay labrador que non sepa que á España non é do rey,
senon dos españoles: que por esto mesmo ó rey non ven á ser mais que un veciño
da nacion, á quen todos los demais lle damos é encomendamos ó goberno da
España, á maneira de un apoderado que vai á Cruña á defender un preito por
unha jurisdizon ou freguesia que leva ó poder de todos, para facer ó que mais
conveña ó ben dos donos do preyto. É velaqui como se entende que cousa é
soberanía nacional. Os españoles son donos de todo, ó rey he un gobernador
jeneral que ten en si todos los honores é autoridades dos jenerales, oidores,
adeministradores, é todos los demais que están debaixo da sua parlamenta, de
sorte que se fora posible que ó rey estibera en todas partes á un tempo, el
mesmo seria jeneral, oidor, é adeministrador de Galicia, é mesmo jues <20> de
esta jurisdizon, é sendo ó rey jues dela, non por eso seria dono do tarréo nin
dos homes, senon adeministrador da justicia é despoñedor do millor órden
pubrico. Senon era dono, sendo jues, tampouco ó é porque sea rey. Solasmentes
se deferencea un rey de un apoderado en que ó rey ten un poder general é
perpetuo para todo; é para que lle obedezan é todos cumpran ó que manda, se
lle dan moitos honores é libertade para castigar. Esto calquera ó entende, polo
menos dos labradores; ben que dos señores sabidos non he ouro todo o que
reloce. ¡Cantos hay que saben moito latin e nin siquera saben cantos portos ten
á Galicia, nin para que serven. Pero ¿quen son os que pertenden facer mofa dos
labradores polo ben que lles fixeron as Cortes? eses caras lavadas dos magnates
de Galicia que consentiron hasta agora que os probes gallegos, os seus vasallos,
mortos de fame, fosen forzosamente á tomar os mais miserables oficios as
Castillas é á Portugal, volvendo dalá cheos de alcumes pola sua probeza é
umildá: os mesmos que teñen á culpa de que nos botasen aquela copra de:
Camino en que quepan dos,
Verdad, limpieza y justicia,
No la hallareis en Galicia,
Aunque la pidais por Dios.
¿Porque non hay justicia nesta terra? porque os Señores de vasallos
son os que poñian jueces caseque en todas partes. ¿Porque non hay limpeza?
porque hay moita probeza. ¿É quen á causa?... ¡Galopis! que están metendo
no cú os extrangeiros canto saca da terra con moito traballo ó probe do
labrador, mercandolles chuchumecadas é endromenas para borrear con elas,
que hay algun que ten unha ducia de mostras, que sabe Dios ó que lle
custaron; hasta os abaniqueiros das señoras han de vir da fora; é despois non
hay diñeiro para á guerra ¡nacidas! ¿Estes vergalleiros non podian facer cada
un seu barco para que os gallegos que iban as Castillas é outras partes á perder
ó tempo, fosen as Indias á buscar tanta riqueza como hay alá, asi como fan as
demais nacios? que oin eu decer en Cais unha vez que un reyno que lle
chaman Bolanda, que non é mais grande nin millor que Galicia, fixera mais
de dous mil navios en poucos anos, é andaba levando é traendo dun lado para
ó outro como os maragatos, é ganaban millós como terra. Pero deles non hai
que agardar cousa boa senon mofas é gatuperios que fan da probeza é da
mesma sua patria, que non chegára os traballos <21> que chegou se houvera
habido outro goberno, non solo cós probes sanos que handan polas portas, se
non tamen cós ricos é Señores burros, lacazás, que non fan bo uso das suas
rendas; pois correr tras de uns é non facer caso dos outros, é ó mesmo que
tornar os paxaros de un tarreo para que non coman ó grao, é deixar ó mesmo
tempo portelos abertos para que ó coman os porcos. Nosoutros tornaremos ó
noso conto sin darsenos nada por facer mofa de ninguen, anque non poido
virnos millor ocasion de facela de quen se bulrraba de nos; tan solo lles
faremos unha manda para Matres da antroido, pois anque non somos vasallos
da qui en diante, ó cabo fomolo hasta agora, é ben avasallados; asi é xusto que
mostremos ó noso agradecemento, facendolle un enterro solenio ó señorío de
vasallos, escollendo Martes da antroido, que non se pode buscar millor dia
para cantarlle á requeneterna.
Senor Emprantador, nosoutros xa lle temos un jues moi guapo. Para
buscalo non fixemos mais que botar ó ollo ó veciño da jurisdizon que nos
pareceu mais honrado, mais home de ben, mais cristiano, é que millor
coidaba da sua familia é da sua casa, sin ser empexoso, nin empeitizo, nin
sobervio, nin cobizoso, nin zizañeiro; sin facer caso de moitos que1 andaban
zoandonos as orellas para que nomeasemos á este é aquel outro, conforme fan
para eleccion de Diputados; pois non miramos senon ó noso proveito. Xa
debia estar tamen elexido escribano de númaro, pero ainda no no está. Anda
un gato negro no medio. Ó escribano vello é rico é ten moitos compadres; uns
din que non se manda senon nomear jueces, outros que asi ó declarou ó
AcuerdoI. Pero ó certo é que as Cortes que mandan sobre todos, botaron por
terra todo ó Señorío, é tan postos están polo Señorío os escribanos, como os
jueces; por consiguente se hay facultade para nomear uns, tamen á hay para
os outros. Ó certo é, que se mandaron cesar todos cantos empreados prubicos
habia postos polos Señores. É por esto mesmo en moitas partes xa nomearon
escribanos é todo. Aqui se Dios quer, tampouco hemos de quedar atras, que
non han de valer embrollas nin enguerelladas.
Non lle podo decer mais porque me saltaron na horta os carneiros do
escribano, que ten un fato deles que parece o exercito de Masena, é voume á
botalos fora nunha carreira. Combarro 2 de Febreiro de 1812. = B. L. M. de
vm. S. S. S. = Ramon Gonzalez Senra.
I. O Real Acordo era como se denominaba a Real Audiencia de Galicia.
1. No
Comentarios (1) - Categoría: Combarro - Publicado o 09-06-2012 20:28
# Ligazón permanente a este artigo
Mariñas, rúas e prazas


Antonio Feijóo é un pintor vigués que dende mozo domina a perfección a técnica da acuarela, o que ven demostrando con varias exposicións as súas costas.
O pobo de Combarro é un referente da súa obra onde expresa con consonancia e luminosidade tanto mariñas, onde destacan as chalanas sobre o mar, a praia ou ramplas, asi como as rúas e prazas. Feijóo fusiona equilibrada e artisticamente sobre o cartón a mestura de cores e auga destacando os fondos grises sobre cores cálidos, expresando así as escenas realistas de cotián do noso pobo.
Podes ver as súas acuarelas e contactar co pintor en : http://acuarelasfeijoo.blogspot.com/

Durante este ano, tódolos artigos ou posted publicados en O Pé da Porta e que estean relacionados directa ou indirectamente con Combarro, levaran o logotipo ? Combarro. Conxunto Histórico 1972 ? 2012 a propósito da Conmemoración do 40 Aniversario.

http://acuarelasfeijoo.blogspot.com/
Comentarios (0) - Categoría: Combarro - Publicado o 01-06-2012 19:01
# Ligazón permanente a este artigo
Os modelos de Maside viven en Combarro

Os modelos de Maside viven en Combarro

Salvador Rodríguez. Faro de Vigo 11 de Maio de 2012.
Artigo traducido da súa impresión orixinal en español.


É IMPERATIVO LER AS NOSAS NOVAS NO NOSO

Sesenta anos despois de ser inmortalizados en senllos retratos, FARO descobre, por mediación da asociación A Solaina, a Maruja Vicente e Antonio Besada, dous veciños que, en 1952, serviron como modelos a Carlos Maside. O que está considerado un dos máis destacados artistas plásticos galegos achou na pequena vila mariñeira o escenario ideal para a súa última eclosión creativa, inspirada en paisaxes e personaxes da Galicia tradicional.

O vestido tecérao unha irmá miña, que era modista. Tiña unha cor verde-mar bonitísimo. A pañoleta, moi colorida tamén, era unha das moitas que sempre nos traía papá cada vez que volvía de traballar en Bilbao. E a patela...bo, a patela púxoma el, porque seica fíxolle graza..E a min tamén, claro! Eu tiña só 12 anos cando me pintou, pero xa quería ser unha muller maior, quería ser como unha das señoras pescantinas que vendían na praza?. Maruja Vicente Pérez, con mans nerviosas pola emoción, revolve entre as fotos do seu pasado lonxe aquela que puidese ser a máis próxima ás datas en que pousou para Carlos Maside e converteuse en ?A Peixeira? (Combarro, 1952). Finalmente atopa unha, a que incluímos nesta páxina, na que se lle ve acompañada de tres amigas: ?Mirade: así era eu cando me pintou aquel señor. Acórdome porque ese traxe de lunares co que aparezo gustábame moito e estou segura de que era desa época ?. De seguro na foto, Maruja, máis que unha nena de 12 anos, semella entrar xa de pleno na adolescencia, pero se ela dio... ?Si, así era eu aos 12...bo,se cadra xa tiña 13!?. Claro que tampouco no retrato de Maside se atisban trazos de nena precisamente.

Hai xa algúns anos que vimos traballando sobre a estadía de Carlos Maside en Combarro -dinos Rafael Vallejo Pousada, historiador e directivo da asociación A Solaina- Case todos nós ouviramos falar dun pintor que estivera aquí a principios dos anos 50 do século pasado e do que case todo o mundo lembraba velo, pero menos xa o seu nome. Todo o máis, un don Carlos. Aos poucos, fomos recompilando información tanto de libros como de entrevistas persoais, e foi así como chegamos a identificar a algunhas das persoas que el retratou e a catalogar case 36 obras pintadas por Maside en Combarro. En realidade, cremos que hai moitas máis, que mesmo poden chegar a ser cen, pero de momento só podemos falar das que confirmamos?.

Ao Carlos Maside que convidado por Valentín Paz Andrade chegaba, no verán de 1952, a Combarro podemos definilo algo así como un creador recuperado para a arte e un home de regreso á vida. Tras a guerra civil, na que se aliñou e comprometido co bando perdedor, decidiu encerrarse na súa casa-estudo da rúa Vilar de Santiago, onde viviu en radical illamento voluntario até 1945. Entre a soidade, o desencanto e a pena por todos aqueles compañeiros asasinados ou que tiveran que exiliarse, o artista debeu sentirse tan intensa como dolorosamente só. Lonxe semellaban os tempos de eclosión galeguista, do descubrimento das vangardas en París, dos debuxos que entre 1924 e 1926 realizou para FARO DE VIGO, do Madrid atarefado da xeración do 27, onde, entre outros, estableceu amizade con Valle Inclán, ao que acompañou nos seus últimos días en Santiago... E dun decidido activismo político que, en 1930, xa lle deu o desgusto de ter que pasarse uns días encerrado no Cárcere Modelo acusado de conspiración.

Lamentablemente, ao ánimo que lle levou a suspender o seu exilio interior non o acompañaba a saúde. Enfermo de diabete crónica, a finais do ano 1950 tivera que renunciar ao cargo de director artístico da recentemente creada editorial Galaxia. A diabete, no entanto, converteuse nunha dos seus acenos de identidade entre os combarrenses, aínda que estes nin o sospeitasen: ?Quen máis e quen menos o relaciona cos caramelos que sempre levaba nos petos...En realidade, poucos sabían que os levaba por se tiña baixadas de azucre...?.

?É que el tiña por costume regalarnos caramelos aos nenos?, intervén Antonio Besada Rodríguez. Antonio é outro dos ?retratos que falan? en Combarro e foi unha testemuña privilexiada da estancia de Carlos Maside na vila pontevedresa: Antonio é o fillo de Celia Rodríguez, a dona da casa na que se aloxou o pintor, a que lle facía a comida (case sempre peixe branco),a que lle lavaba a roupa, a que lle enchía a tina de auga para que o señor puidésese bañar...?Ai se dona Celia acordásese? Pero a memoria de dona Celia, aos seus 97 anos de idade, perdeuse nun labirinto de escuridade que soamente rompe algunha vez para que os seus ollos brillen iluminados por unha copla picantona das idades en que foi moza. Tamén se perderon, di o seu fillo, as cartas que don Carlos envioulle cando xa se había ir de Combarro.

¡Ese son eu!
Antonio, digámolo xa, é ?O Neno?...Bo, un dos nenos do Combarro de 1952: ?¿Que se me mandou pousar?-respóndenos galaicamente preguntando- A min o único que me dixo foi que me sentase na banqueta e que me estivese quieto...Creo que non pasou nin media hora e díxome xa está! Deume un caramelo e funme a xogar cos meus amigos.Que eu lembre, nin el ensinoume o debuxo nin eu intereseime moito por velo?. O Neno non soubo que era o Neno de Maside en Combarro ata que ?esta xente -di referíndose aos da Solaina- viñeron á miña casa, ensináronme o cadro e entón, si....!Pois claro que ese son eu!?, confirmoulles coa súa rotundidade mariñeira forxada entre as mareas nos bancos de pesca das Rías Baixas e Suráfrica e os seus anos de emigrante ??nunha fábrica de produtos químicos de Alemaña?.

A Carlos Maside, Combarro non lle resultaba un lugar descoñecido. Xa na súa mocidade visitárao, e tanto lle impresionou o pobo que deixou escrito un eloxioso artigo sobre el. Seguramente xa se decatou de que aquela paisaxe de hórreos, mar e praia e aquela veciñanza de pescantinas, mariñeiros e cheiro a salitre era o ideal para plasmar nunha obra que habería reter a esencia de Galicia, a súa tradición, a súa raíz, a súa fondura....A ?Galicia nai?, que diría Castelao.
?Pois o meu foi moi diferente?, intervén Maruja Vicente tras escoitar a versión de Antonio. Durante ?polo menos 15 días?, Carlos Maside estivo a estudar e tomando apuntamentos dos trazos daquela nena na que o artista debeu ver reflectida á muller galega: ?Dicíame que pasease pola rúa, polo peirao, que me puxese de perfil, que fixese tal ou cal ou xesto... e despois dábame unha propina e íame?. E, así, dúas semanas da que foi a única experiencia como modelo desta muller á que, con todo, e nisto coincide con Antonio, don Carlos tampouco lle ensinou o cadro acabado: ?Non.-di Maruxa- A min só ensinábame as probas de cada día, pero o que é o cadro terminado non mo deixou ver nunca?.

Tiveron que pasar cincuenta anos para que Maruxa Vicente puidese, ao fin, ver o aspecto que tiña o ?dichoso cadro?...Foi por mor de chegar á súa casa un calendario confeccionado pola, naquel aquel entón, Caixa de Aforros de Vigo. Para a súa sorpresa atopouse con que, na portada do calendario, figuraba unha ?peixeira? na que se recoñeceu de inmediato: ?Pero se esta rapaza son eu!?...E entón removéronselle todos os recordos da infancia e daqueles días, ?entre a vendima e o berberecho? en que un gran artista elixiuna como musa.

Carlos Maside deu por terminado o seu traballo en Combarro entrado xa o outono de 1952. Pouco antes de irse, unha camioneta cargou con ?unha chea de cadros, debuxos e bosquexos? que levaba consigo e que, até a súa morte, tan só seis anos despois, probablemente dedicaríase a puír e perfeccionar na súa casa-estudo de Compostela.
Comentarios (0) - Categoría: Combarro - Publicado o 13-05-2012 11:42
# Ligazón permanente a este artigo
Valentín Paz Andrade, Carlos Maside e Combarro en 1952

Valentin Paz Andrade tivo familia en Combarro, unha familia con posibles pois dispoñía de varias casas nesta fermosa vila mariñeira da ría de Pontevedra, ademais dun almacén no que pode ser fixesen salga de peixe e, seguro, arranxo de aparellos de pesca, pois alí había varios píos para encascar as redes entón de algodón. Este vencello da familia dos Andrade con Combarro vén, ao parecer, dende polo menos o primeiro terzo do século XIX.
O avó de Valentín, Manuel Andrade Carlín, nacera na freguesía de Brandomés (Carbia), terra adentro. Pero casou ?cunha moza da mariña combarresa?,a avoa Rosario, muller de máis vitalidade da que tería o seu borne, según confesou o propio Valentín nunhas súas memorias. E posible que Manuel e Rosario se coñeceran nas festas de San Bieito de Lérez, pois ela vivía no convento daquela parroquia co seu tío Frei Xoán Arribas, prior da comunidade bieita ata a exclaustración da época de Mendizábal, alá por 1835.
Alí, preto do río Lérez, nacería a nai de Valentín, Matilde, e o seu reverenciado tío, Xoán Bautista, quen despertara nel o feitizo ?das letras e a paixón por Galiza.? Outras dúas tías súas eran Rosario e Pilar. Esta, que enviuvara, quedou vivindo en Cornbarro.As outras irmáns, Frei Xoán Arribas construíaralles cadansúa casa no barrio do Socorro, a pouco máis dun quilometro da ponte do Burgo en Pontevedra. Nunha desas casas foi onde naceu Valentín Paz Andrade en 1898 e onde finou a súa nai Matilde, sendo el moi novo, con apenas oito anos.
Descoñecemos cal foi a traxectoria vital de Pilar Andrade en Combarro. Pero o feito é que alí, pasada a Guerra Civil, quedáballe parentela, pois de Combarro era Carolina Vidal Muiños, unha muller do círculo afectivo dos Paz Andrade, de xeito que, con ela, Combarro formou parte da xeografía familiar frecuentada por Valentín. Carolina vivía nunha vistosa vivenda, con potiño cara o norte e solaina cara o sur, sobre os areos da Rúa e as pedras da Jurita, a vinte metros do mar. Tamén tiña casa con balcón e balaustrada barroca de cantería en fronte da igrexa parroquial de San Roque, e o citado almacén da Jurita -hoxe convertido en restaurante-, así como, ao menos, unha casiña alboio ao pé do seu fogar, que acabou comprando Pepe o Coto.
Ese emparentamento con Combarro foi o que trouxo aquí en 1952 aValentín Paz-Andrade, acompañado de Carlos Maside, co fin de proporcionarlle ao artista un aloxamento con aire de familia, para que pasara o que ía ser unha longa e fecunda estadía creativa, convivindo coas xentes do mar deste pobo. Esa estadía tivo lugar na casa de Celia RodríguezVidal. Celia, que hoxe ten noventa e seis anos, e apenas conserva fragmentos de lucidez,é unha das mulleres cos olIos azul-verdoso rnáis luminosos, máis transparentes que eu poida lembrar de Combarro. Alegre e festeira como poucas. Memoria viva, cando a conservaba ben, das tradicións e do folklore, das cantigas de Combarro. E muller de fala amable, persuasiva, engaioladora. Paz Andrade non se dirixira á casa de Celia por un acaso. Ela era sobriña de Carolina Vidal. Fora Carolina quen criara a Celia, sendo esta nena; e era Celia quen entón coidaba a Carolina, sendo esta maior. Morreu na casa, contáronme a propia Celia e Antonio, o seu filio.
Cando Paz Andrade lle chegou con Maside, Celia, ao principio, ofreceu algo de resistencia e unha restra de dúbidas: como ían coidar, na casa, daquel home pintor? Pero non Ile fixo falta insistir moito a Valentín. Ao pouco, Maside estaba asentado na de Celia. E deixou fonda amistade, fonda pegada. Antonio o de Celia, que entón tiña uns nove anos, lembra que se cartearon tras deixar aquel a casa, á que volvería en 1953 e nalgún outro momento.
Era un home exquisito, tenme dito Celia de Maside: sempre pulcro, sempre ordenado, cos seus papeis, cos seus lapis, cos seus pinceis, co seu inseparable block de apuntes, traballando a cotío, desde a mañán moi cedo, e, no seu cuarto, sempre coa súa aquela xiringa disposta para tratar a diabete. Esa imaxe quedáralle moi gravada. Maside era un home de pouca saúde. Un home que, nos seus meses de estadía, identificouse tanto co ambiente e coa xente do lugar que se fixo un máis de Combarro.Acabou tendo no pobo unha familiaridade semellante a de Valentín Paz Andrade. Porque Valentín constituía, directa ou indirectamente, unha figura familiar para moitos combarreses. Era relativamente frecuente que os patróns de Combarro se aprovisionasen de redes e doutros aparellos de pesca nos efectos navais que os Paz Andrade tiñan en Vigo. Cando de comprar ao fiado se trataba, era a parente Carolina quen servía de fianza. Bastaba decir que se viña de parte de siña Carolina ?a de Muiños?. A fianza da confianza.
Así pois, Carolina Vidal Muiños ligaba aValentín Paz Andrade con Combarro, de xeito parecido que este, á súa vez, ligou a Maside co pobo, a través da sobriña daquela, Celia Rodríguez Vidal. Foi deste xeito como en 1952, hai agora sesenta anos, quedaron vencelIados, para sempre, os nomes Combarro e de Carlos Maside, un dos máis excelsos artistas galegos contemporáneos, por medio dun dos forxadores da contempo neidade galega,Valentín Paz Andrade. Redes humanas, redes territoriais, redes ao fin afectivas, trenzadas das neste caso por dúas mulleres significativas na densa e estreita vida local, Carolina Vidal,xa difunta, e Celia Rodríguez, aínda viva que queremos moito porque ela foi, coa miña aboa Carolina e miña nai Carme, unha das mulleres que me axudaron a coñecer, a entender e a amar á vila de Combarro, a miña patria da infancia.


Artigo escrito por Rafael Vallejo Pousada
Faro de Vigo 15 de abril de 2012
vallejo@uvigo
Comentarios (0) - Categoría: Combarro - Publicado o 13-05-2012 11:37
# Ligazón permanente a este artigo
1972 - 2012

Durante este ano, tódolos artigos ou posted publicados en O Pé da Porta e que estean relacionados directa ou indirectamente con Combarro, levaran o logotipo ? Combarro. Conxunto Histórico 1972 ? 2012 a propósito da Conmemoración do 40 Aniversario.





Coral Polifónica "El Eco"
Comentarios (0) - Categoría: Combarro - Publicado o 26-04-2012 18:28
# Ligazón permanente a este artigo
A entallada

É moi probable que as dúas imaxes sexan obra de Joaquín Pintos, aínda que só este firmada polo autor a inferior (Entallada. Combarro 1918). Ambas están feitas dende a Pinela en Combarro e recollen a modo de documento a actividade da entallada, o cal e lóxico que o autor fixera imaxes en preamar e en baixamar. Sábese tamén que fotógrafos que visitaron Galiza contratados pola Hispanic Society of América (inscrición na foto superior), ademais das propias, ampliaron os seus arquivos con fotos compradas a fotógrafos galegos de renome,como Francisco Zagala, xa comententado no post Nosa Señora a propósito de Ruth Matilda Anderson, fotografa e investigadora americana que plasmou en imaxes a Galiza no 1925.

A entallada é unha arte de pesca, hoxe en desuso, que consistía nunha rede de aproximadamente 100 a 200 brazas de largo por 10 de alto que se sostiña sobre varas espichadas na area e colocábase coa marea chea en esteiros co fin de que coa baixamar quedasen mallados os peixes nela ou sobre as charcas e area da praia. O peixe mallado e mais o que sobre a superficie da praia queda a dúas brazas de distancia da rede era para os mariñeiros que traballaban a entallada e o restante era para quen o apañara.

A etimoloxía da palabra Combarro pode estar ligada a esta ancestral arte de pesca. O étimo Camboa/Comboa fai referencia segundo Eladio Rodríguez González (1958-1961): Dicionario enciclopédico galego-castelan, Galaxia, (Vigo) a un esteiro, pequeno lago artificial que se forma na beiramar e que se enche o subir a marea, quedando en seco na baixamar. Ademais Eligio Rivas Quintas (1988): Frampas, contribución ao dicionario galego, Alvarellos, (Lugo), define Camboa/Comboa como pesqueira na beiramar con estacada ou parediña de pedras, onde quedan presos os peixes cando baixa a marea.

Nosa Señora
Joaquín Pintos
Comentarios (0) - Categoría: Combarro - Publicado o 11-03-2012 23:11
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal

clocks for websitecontadores web

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0