O MEGO DA ESCOLA


Blog da Comisión Cultural MARTÍN SARMIENTO de Vilafranca para a potenciación do uso do galego nos centros do ensino no Bierzo e a promoción dos Intercambios escolares Bierzo-Galicia.

O meu perfil
 CATEGORÍAS
 FOTOBLOGOTECA
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

UN EPISTOLARIO DE SARMIENTO

De novo volvemos a colgar no noos blog un dos traballos de investigación sobre o amplo e variado epistolario de Sarmiento, realizado na época na que Filgueira Valverde presidía o Consello da Cultura Galega, un dos períodos máis fecundos en canto a divulgar e difundir a figura do noso frade bieito. Sabemos da publicación de outros epistolarios con posterioridade como as Cartas al Duque de medina Sidonia do estudoso berciano Santos Puerto e que editou o Instituto de Estudos Bercianos, pero o presente traballo foi no seu momento un referente á hora de coñecer este denso e peculiar apartado da obra sarmentiana, que define tan ben, por outro lado, a fórmula vital de Martín Sarmiento. Deixamos aquí o Epistolario disposto por X.Filgueira Valverde e Mª Xesús Fortes Alén,na edición de 1975, no que atoparemos un conxunto de cartas a familiares, a amigos e a autoridades.
Comentarios (0) - Categoría: DOCUMENTOS - Publicado o 12-10-2016 12:34
# Ligazón permanente a este artigo
Das pallozas nos lindeiros da galeguidade

PALLOZAS E TEITADORES

O Bierzo Oeste e as montañas de Galicia de xeito funcionan como un conxunto único de manifestaciois da cultura inmaterial. Trátase dun verdadeiro paraíso perdido se botamos a vista atrás e vemos fotos de hai unhas décadas como a de Paradaseca que encabeza esta entrada. Anos despois chegarían proxectos salvadores como os de Campo del Agua do que nos restan un teitador asentado en Burbia, que foi quen de facer varios proxectos para Prada no val do Bierzo en Cacabelos, imitados máis tarde en Balboa e Canteixeira (que tiñan e tein pallozas de vello) ou Carracedelo con fins turísticos e para albergar un restaurante. Pero en Canedo atopamos recentemente outros teitadores de Piornedo.











En 2005 fixemos unha pequena homenaxe en Vilafranca a este oficio tradicional do teitador na mostra sobre o noso patrimonio con motivo da candidatura do Patrimonio Inmaterial galaico-portugués á Unesco.

Podedes ver eiquí un pequeno documental do ano 1984
Comentarios (0) - Categoría: BIERZO TRADICIONAL - Publicado o 17-08-2016 12:35
# Ligazón permanente a este artigo
Seguirá este próximo curso A Veiga de Valcarce sen ofertar galego?

Realizamos varias xestiois e nada sabemos sobre se o proximo curso 2016-17 o centro escolar CRA MARCIAL ALVAREZ CELA da Veiga de Valcare impartirá como optativa a materia de galego para os seus alumnos fillos/as e netos/as de familias galegofalantes.

Polo que temos sabido a Asociación de Pais e Nais do centro fixo saber do seu interese porque así sucedera (ademais das nosas xa reiteradas solicitudes en distintos eventos e ante diversas autoridades competentes). Non falta muito para saber se esta lóxica reivindicación ten un resultado positivo.

Por se hai algunha dúbida de que todo ou case todo está por facer poñan atención na cantidade de inercias que se poden apreciar nesta reportaxe sobre a Veiga de Valcarce e o galego en Castela e Léon que (a pesar de estar feita en Galicia) consolida un trato moi pouco axeitado cara a nosa lingua, a pesar de ser o tema central da reportaxe.


Comentarios (0) - Categoría: O GALEGO NOS CENTROS DO BIERZO - Publicado o 17-08-2016 11:02
# Ligazón permanente a este artigo
Un breve apuntamento sobre as letras do 2017 e o galego do Bierzo

Como xa é ben sabido a candidatura berciana para o Día das Letras Galegas 2017 non acadou os apoios necesarios no seo da Academia para conformarse como o punto de partida da celebración do Bicentenario de Fernández Morales e a segunda ocasión na que o galego do Bierzo estaría na boca de todos os galegos. Lamentamos que Fernández Morales teña que esperar para ser recoñecido como autor de pleno dereito en Galicia e facémonos eco dun de artigo referente a este tema:Morales e o galego do Bierzo poden esperar?
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 17-08-2016 10:47
# Ligazón permanente a este artigo
DO SILENCIO DO BIERZO EN MANUEL MARíA
DO SILENCIO DO BIERZO EN MANUEL MARÍA AO BIERZO SONORO DE MORALES.



O Bierzo é unha fermosura tan perfecta
que me fire moi fondo. E que me manca.
MANUEL MARÍA

Celebramos o Día das Letras deste 2016 ollando a Galicia a través dos ollos asombrados e o sentir de Manuel María, non canta na Chá ninguén, dicía o poeta que no existir ferinte procura da súa Terra unha resposta e será dela quen atopa un son contundente, un reclamo permanente de identidade saudosa na propia fala. Manuel María é por iso un poeta comprometido e sensible que descobre nas Médulas e no seu vermello sangrante, a propia patria inmortal e eilí abríuselle a ferida do Bierzo que describe como unha bandeira na néboa azul e branca, esfarrapada, inconcreta e esvaída, unha soidá desamparada no silencio.

Magoáballe no Bierzo o silencio desa lingua irrenunciable xurdindo, coma unha árbore, do mesmo ser da terra dun xeito necesario e natural. Iso dixo Manuel María naquela festa da poesía en Vilafranca á que fora invitado e falara aos bercianos en galego. E falou de como no silencio dos Séculos Escuros un galego berciano, o Padre Sarmiento sementara escritos que, sen o prever o sabio, serían, sobre o modelo da tradición oral, coma un monte ou unha fonte daquel que o ilustrado vilafranquino chamaba o seu reino dos mil ríos e serviría para erguer ese idioma tan descoñecido de todos e tan desprezado. Terra e auga da que beberon Rosalía, Castelao ou Manuel María na procura dunha identidade. Mais Manuel María, sensible ao son das zocas ou o canto do carro, non reparou entón nos versos sonoros de Antonio Fdez. Morales, un poeta da fala da nosa xente humilde do XIX , porque apenas era coñecido e ata os anos 90 Morales foi para a crítica, galega e berciana, unha cita breve e inconcreta como a néboa...

Pero os tempos mudan, a fala dos pobos e as palabras son teimudas. De Pontevedra a Vilafranca desprazouse en 2002 a Academia para homenaxear ao erudito Sarmiento e facer visible aos galegos, e aos non galegos, esta comarca que fala, conta e canta en galego. Nun Bierzo no que día a día perdemos falantes da lingua de Sarmiento e Rosalía, para rachar con ese silencio ferinte do que se queixaba Manuel María, hoxe reclamamos un Día das Letras para Antonio Fernández Morales que, seguindo a Sarmiento e antes que Rosalía,en 1861, cantou e escribiu a esta terra berciana nun libro valente no que podemos ler miles de versos cheos de sons que luitan por non morrer:

No mesmo medio do xardín berciano
onde situada estuvo a populosa
Bergidum Flavium que o poder romano
non pudo defender da belicosa
xente goda; nun val que rega ufano
o Cúa, ó pé do Castro da Ventosa
veise unha villa do xardín delicia,
porta de flores da feraz Galicia...

Sobre túa frente de nubes gualdas
coronas teis,
dormes de flores entre guirnaldas
y o Sil bicando túas ricas faldas
corre a teus peis...

Con fala ignota vai murmurando
con muito afán
das túas neniñas o nome blando;
ou, porq´ as deixan, quizá chorando
as ondas van…

Este lugar é unha villa
franca, garrida, sencilla,
cos honores de Ciudá,
que de dous ríos na orilla
e nun val clavada está...

Cual tesoro q´ a codicia
de dous avaros escolta
con xusticia, ou sin xusticia,
tira por ela Galicia,
mais Castilla non a solta.


Coa mesma valentía e sensibilidade dos poetas, mirando ao futuro esperanzador que nace no presente, o bicentenario deste autor que se celebrará no 2017 é logo unha ocasión innegable para que bercianos e galegos definitivamente renunciemos a ese silencio ferinte ao que a historia pasada nos quixo relegar. Proclamemos xuntos aos ventos, que ignoran as fronteiras, a esencia singular deste rico patrimonio cultural que compartimos e que nos imprime personalidade, a uns e a outros,a un lado e a outro do Cebreiro.
Comentarios (0) - Categoría: LETRAS GALEGAS - Publicado o 17-05-2016 10:21
# Ligazón permanente a este artigo
Un paso máis para crear un centro na vila natal de Sarmiento?

Hoxe 25 de abril nas Cortes de Castela e León volveu a saír o asunto do Centro Martín Sarmiento que levou o grupo do PSOE e na Comisión da Presidencia acadou o respaldo á proposta por unanimidade.

Pódese ler a nova en infobierzo
Comentarios (0) - Categoría: CASA NATAL DE MARTÍN SARMIENTO - Publicado o 25-04-2016 22:39
# Ligazón permanente a este artigo
Unha nova un tanto vella!!

O Diario de León vén de publicar unha nova na que cae na conta, de xeito un tanto inxenuo e sensacionalista, de que Sarmiento está sen publicar e que ten unha gran parte da súa obra inédita.

Isto, non é novo, xa se sabe. Se ben a nova é certa, non é tan nova. De feito o Consello da Cultura Galega puxo anos en marcha o Proxecto Sarmiento coa intención de iren editando todo o que o noso convecín escribiu. Mais a cousa vaiche ben a modiño.

Non sabíamos nada desa alarmante desaparición de dous volumes que deberían ser localizados (se cadra son os que están a editar no Consello da Cultura Galega?) e desde logo ser devoltos aos seus custodios seculares. Este si que é un titular alarmante! A Casa de Medina Sidonia garda os vinte tomos con certa lexitimidade dado que o Duque, amigo persoal do padre Sarmiento, foi un dos seus protectores e quen mando facer copia dos escritos do sabio erudito. En gran medida, grazas a esta loable iniciativa pretérita hoxe podemos coñecer de primeira mao a inxente obra do ilustrado vilafranquino galego-berciano.

A publicación destes voluminosos traballos de toda unha vida dun dos máis senlleiros ilustrados do XVIII e pai das Letras Galegas, ademais de ser de gran interese para numerosísimos campos do saber, teñen o desgraciado inconveniente de ter un custe máis ou menos elevado, dependendo do quen a realice, claro. Pode ser difícil de asumir de golpe ao Consello da Cultura Galega, pero non o sería tanto para outras instituciois dun Estado que se permite desfalcos millonarios. Editar esta obra ben merecente cos medios que existen na actualidade pode resultar moi beneficiosa, a dixitalización dos orixinais facilitaría un acceso doado a través da rede para calquera investigador. Este recomendable método de difusión tamén ten un custe (non creo que sexa muito maior que a edición en papel), pero estamos seguros que máis se gasta en cousas de menor interese cultural.

Estaremos atentos á deriva desta vella nova porque dende o Bierzo e dende Vilafranca o legado de Sarmiento nos importa e promoveremos na medida dos nosas posibilidades a súa difusión e divulgación.
Comentarios (0) - Categoría: DOCUMENTOS - Publicado o 17-04-2016 11:39
# Ligazón permanente a este artigo
Unha nova reclamación da restauración da casa natal de Sarmiento
Pasado o 9 de marzo coa entrada da primavera do 2016 salta na prensa esta inesperada aínda que xusta reclamación que o PSOE realiza nas Cortes de Castela e León sobre un compromiso asinado inicialmente tras do tricentenario do nacemento do ilustrado galego-berciano no ano 1995 e que aínda non se levou a cabo, alomenos pola parte que corresponde á Junta castelá-leonesa, segundo parece tamén aparece no convenio asinado en 2010 polos actuais presidentes de Feijóo e Herrera.

Varios medios publicaban a nova : diariodeleón, tamén no bierzodiario, ou no infobierzo

Varios días despois tamén se publicaba isto: bierzodiario
Comentarios (0) - Categoría: CASA NATAL DE MARTÍN SARMIENTO - Publicado o 20-03-2016 14:55
# Ligazón permanente a este artigo
Das VIII Xornadas Sarmiento á Comisión de Seguimento do Programa de Galego .
Nesta entrada detallamos os contidos do debate da Sección de Educación da Mesa de traballo das VIII Xornadas Martín Sarmiento que elaborou unhas propostas coa intención de que as autoridades educativas de Galicia e de Castela e León, que se reunían precisamente ao día seguinte en Valladolid, melloren o Programa de Promoción do Galego xa no curso que vén.

O pasado 9 de marzo na sesión de tarde das Xornadas elaborouse, efectivamente, un catálogo de propostas para a normalización do galego no Bierzo. Nunha mesa na que estaban sentadas as autoridades educativas das comunidades autónomas de Galicia e Castela e León, docentes de galego, alumnos, membros da Academia Galega e membros da Comisión Cultural organizadora abordáronse cuestiois tan importantes como a mellora do Programa de Promoción de Galego nos centros de ensino do Bierzo. Púxose, así, enriba da mesa a cuestión da ampliación da oferta de galego para que chegue a centros como os da Veiga de Valcarce (unha vella reivindicación por parte dos colectivos pola defensa do galego na comarca), a adecuación dos contidos de Primaria ao nivel Celga I que permita, ademais dunha programación máis coordinada para todos os docentes de galego desta etapa, a realización dunha entrega deste título que visualice o interese en seguir no Programa na Secundaria no conxunto dos centros que participan no mesmo e ante as familias bercianas en xeral.

Neste sentido tamén se abordaron os problemas de matriculación no paso á Secundaria, denunciando que existen centros como o de Camponaraia nos que os rapaces non teñen oportunidade de seguir na Secundaria ao non ofertar o instituto máis próximo a optativa de galego na ESO.

A publicidade e difusión do Programa neste momento do paso á Secundaria foi tamén obxecto de debate para poder vertebrar unha proposta que sexa eficaz e que faga chegar de xeito claro ao conxunto da poboación a existencia desta oportunidade para alumnos/as e as súas familias e para que esta oferta estea plenamente incorporada ás matrículas e ao proceso de matriculación procurando unha absoluta obxectividade de cara a impedir calquera tipo de obstáculos para que a meirande parte dos alumnos/as de Primaria permanezan no Programa ao chegar á Secundaria.

Logo tratouse a polémicacuestión da aplicación da LOMCE e como consecuencia sacar fóra do horario lectivo as horas de Lingua e Cultura Galegas amosouse como unha causa clara da caída de matrícula no Bacharelato (23 alumnos neste 1º curso da dita lei). Solicitouse logo unha revisión para que o curso que vén non se lesionen os dereitos lingüísticos dos bercianos ao non facilitar aos alumnos/as que entran no Bacharelato, como demostrou o baixón da matrícula deste curso, a súa continuidade natural no Programa (creando verdadeiros problemas de transorte e horarios, ademais dunha carga de traballo maior a quen opta por seguir cursando a materia). Neste punto lembramos que o Consello Comarcal do Bierzo facéndose eco desta discriminación que dana os dereitos recoñecidos dos bercianos tomou cartas no asunto e fixo chegar no transcurso das Xornadas a resolución previa que van aprobar no Plenario do próximo día 17 de marzo sobre a negativa a manter esta fórmula para os próximos cursos como consecuencia da aplicación da LOMCE. Ademais o Consello Comarcal solicitou participar na Comisión de Seguimento do Programa para evitar na medida do posible a demora na solución deste tipo de atrancos, xa tradicionais no Programa, e a mellora substancial do mesmo.

Nun último punto tocáronse os problemas de matriculación que se deron na Escola Oficial de Idiomas de Ponferrada que provocaron a existencia dun curso sen alumnado, o do 1º o ano pasado e o de 2º o presente curso. Solicítase que se abra unha matrícula no próximo ano para o curso intermedio co obxectivo de que non exista ningún curso baleiro e dada a transcendencia da existencia de alumnos/as a esta altura do currículo.

Finalmente colgamos a nota de prensa que difunde a Secretaría Xeral de Política Lingüística sobre os resultados da reunión do día 10 de marzo en Valladolid da Comisión de Seguimento do Programa de Galego no Bierzo e Sanabria.



Comentarios (0) - Categoría: O GALEGO NOS CENTROS DO BIERZO - Publicado o 12-03-2016 07:36
# Ligazón permanente a este artigo
A XORNADA SARMIENTO: Un ano máis, un paso máis
Onte celebrouse a VIII edición da Xornadas Martín Sarmiento en Vilafranca do Bierzo, coincidindo co día no que naceu nesta vila berciana, celebrouse un ano máis o Día do Galego nos centros escolares do Bierzo. Xuntáronse con ese motivo no Teatro de Vilafranca, en primeiro lugar, a totalidade dos alumnos/as de Secundaria do Bierzo e unha representación da Escola Oficial de Idiomas de Ponferrada, para levar a cabo traducir e interpretar poemas de Antonio Pereira. Unha colaboración coa Fundación Antonio Pereira permitiu que cada un dos alumnos levase un exemplar do libro deste autor Contos da Cábila na súa versión en galego. Houbo tamén unha actuación teatral titulada Sarmiento no Día do galego nos centros escolares do Bierzo que representou o grupo de teatro vilafranquino "Voladores" baixo a dirección de Sara Ortiz.

A media mañá deu comezo unha segunda sesión coa representación dun numeroso grupos de alumnos/as de Primaria dos 12 centros deste nivel de ensino onde se imparte Programa de Promoción do Galego que asistiron a un evento lúdico con Pablo Díaz e a súa banda unha catividade subvencionada pola Secretaría Xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia.

Precisamente as autoridades educativas de Galicia e da Castela e León presentes durante toda a xornada fixeron fincapé na importancia de mellorar o Programa para lograr o seu asentamento e unha contribución a frear a perda de falantes de galego no Bierzo. Tamén se pronunciaron neste sentido o Alcalde de Vilafranca e o Presidente do Consello Comarcal do Bierzo presentes nos actos.

Durante a sesión da tarde, a Mesa de traballo que leva o nome: "as arelas de Sarmiento", propúxose realizar un catálogo de propostas para unha normalización do galego na comarca, potenciando os vellos e abrindo novos espazos para a lingua máis aló do eido da educación. Unha das propostas que maior ilusión e expectación está provocando é a da Candidatura para o Día das Letras Galegas do ano 2017 para Antonio Fernández Morales coincidindo co seu Bicentenario.


Imos ir deixando distintos enlaces coa repercusión mediática que estas Xornadas espertaron:

No bierzodiario que tamén informa sobre a candidatura de Morales


no Diario de León outra noticia

na nueva crónica

outra referencia


Infobierzo

en bierzonoticias, unha reportaxe sobre os intercambios escolares e tamén sobre a candidatura de Morales

na Voz de Galicia neste xornal xa aparecera o propio día 9 esta nova que saíu en todas as ediciois para toda Galicia.

tamén na voz de Galicia

elbierzodigital, tamén estoutra

bierzotv

en Galiciaconfidencial

en sermos

na rtvcyl



Comentarios (0) - Categoría: XORNADAS MARTÍN SARMIENTO - Publicado o 10-03-2016 09:50
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal