Celebramos as Letras Galegas con lecturas na biblioteca. Recitáronse poemas representativos de Celso Emilio Ferreiro, por conmemorarse este ano o centenario do seu nacemento. Agradecemos a todas as persoas que participaron, alumnas e alumnos de 1º e 2º ciclo e 1º de BAC, e felicitámolas pola súa disposición, a súa madureza, o seu compromiso coa lingua e o seu interese pola lectura.
Tamén lle entregamos o premio literario á nosa benquerida Ledicia Prieto, alumna de 2º de BAC, a quen felicitamos pola calidade do texto presentado e a quen desexamos que lle vaia bonito nesta nova travesía que está a punto de iniciar. Desexamos que a sigan acompañando sempre a inquietude e a curiosidade lectoras e que non a abandone nunca o afán por expresar o seu rico mundo interior coa palabra e a creación plástica.
Don Ramón Otero Pedraio, para loar o labor entusiasta da imprenta de Ánxel Casal e de María Miramontes, chamoulle a aquel obradoiro «pombeiro de voares de esperanza». Pombeiro de voares de esperanza! A frase era o tal, pois desde alí botaban a voar os libros que recollían o mellor do pensamento e da creación en galego. Aqueles non eran tempos doados, mais os azos dos homes e mulleres das Irmandades da Fala foron enchendo de luz as vilas e cidades de Galiza e conseguiron facer visible socialmente a lingua de nós.
Nesas persoas están as nosas raíces, somos elos dunha cadea que vén de lonxe. Rosalía de Castro e tanta outra xente que traballou pola recuperación e o prestixio da lingua e da cultura conforman o ADN onde nos debemos recoñecer. Un ADN que ten algúns tramos da dobre hélice especialmente fértiles, coma o das Irmandades, semente das ideas que hoxe constitúen a nosa cerna: Galiza, célula de universalidade. A vontade de sermos unha peza máis, en pé de igualdade, no mosaico mundial das culturas.
Non foron fáciles as épocas pasadas e tampouco non o son os tempos que nos toca vivir. Non é preciso reiterarmos aquí as agresións destes últimos anos, cunha boa parte das elites políticas, financeiras e mediáticas obsesionadas por esborrallar os avances que traballosamente foramos acadando. O seu obxectivo: facer do galego unha lingua socialmente invisible, que permaneza recluída no gueto e non acade un uso normalizado. Que o castelán sexa a lingua por defecto e o galego, a rareza, a lingua oculta. Tratala coma un bonsai ao que cómpre retallarlle as pólas que se obstinan en medrar máis do permitido.
Que ilusos! Non coñecen as palabras do sociolingüista Colin Baker: «A substitución dunha lingua non é un proceso evolutivo natural. Alí onde a xente está determinada a manter viva unha lingua, parece imposible destruíla.» Non saben que as agresións nos fan máis fortes, que nos impulsan a ampliar o tamaño da nosa esperanza, que medra en nós a vontade de construírmos espazos de encontro e mais de unión.
Na súa novela 1984, George Orwell describe unha sociedade oprimida por unha minoría, onde a neolingua é o instrumento utilizado para construír a realidade deformada que lle interesa ao poder: baléiranse de significado as vellas palabras e énchense con outros que mellor conveñan. Como non lembrar a Orwell cando vemos como se retorce o significado de palabras como imposición, liberdade, bilingüe, normalización ou, ultimamente, plurilingüe? Do mesmo xeito que a Policía do Pensamento obrigaba o protagonista da distopía de Orwell a aceptar que 2 + 2 = 5, a quen controlan os fíos do poder válelles todo para ofreceren unha falsa visión da realidade.
Contra as mentiras, non cansaremos de lembrar o evidente: a lingua que naceu hai máis de mil anos neste país é de todas as persoas que vivimos e soñamos nel. Tamén é das persoas que chegan a Galiza desde calquera lugar do mundo, empuxadas polo desexo dunha vida mellor, e deciden quedar aquí. E tamén, xaora, de tanta xente que ten na nosa terra as súas raíces e anda espallada polo mundo adiante, pois nós fomos –aínda o somos, e ben que nos doe- un país de emigración.
Do mesmo xeito que unha planta precisa dunhas condicións ambientais determinadas para medrar, tamén as necesita unha lingua que se encontre nunha situación minorizada, como lle ocorre ao galego. Por iso urxe crear as medidas precisas facer realidade un "nicho ecolóxico" favorable á lingua. Unhas medidas nas que nunca deben faltar dúas constantes: o exemplo práctico de que o galego é útil en calquera ámbito e para todas as funcións e a vontade de crear actitudes positivas cara á lingua. Para que na sociedade non haxa cidadáns de primeira e de segunda, deben crearse as condicións para que se poida vivir en galego con normalidade. Cousa que hoxe non ocorre, como constatamos día tras día.
Como ten reiterado Xabier DoCampo, «nós non mentimos». Imos sempre coa verdade por diante, conscientes da xustiza das nosas ideas e propostas. Con alegría, desmontando na práctica os insidiosos prexuízos que outros sementan na sociedade e nas familias, impulsando actividades que fagan posible vivir en galego. Porque amamos e defendemos a pluralidade lingüística, xaora que si, mais non a costa de deixar arrombada a nosa lingua no faiado.
Somos conscientes do labor que nos agarda. Mais tamén sabemos que paga a pena empregar todas as nosas enerxías nel, e que non hai lugar para o desánimo. Como escribiu Bertolt Brecht, nos anos da longa noite de pedra que asolagaba Europa: «Quen aínda estea vivo non diga “xamais”. / De quen depende que siga a opresión? De nós. / De quen que remate? De nós tamén. / Pois os vencidos de hoxe son os vencedores de mañá / e o xamais convértese en hoxe mesmo.»
Todas as persoas que amamos o galego temos que erguer un pombal no noso interior, un pombal do que xurdan os voares de esperanza que encherán de vida os ceos da patria da lingua que nos une.
Tivemos a oportunidade de ver e escoitar o martes a xente que participou na rodaxe desta película galega. Falaron o director, Ignacio Vilar, e os tres actores protagonistas: Sabela Arán, Rubén Riós e Xoel Yáñez. Coas súas anécdotas, o alumnado e o profesorado botamos unhas risas e ademais coñecemos como funciona o mundo do cine. Polas reaccións está claro que a súa proxección en Xinzo vai ser un éxito.
Acompañounos na promoción a nosa antiga alumna Alba Prol, que xa nos veu dar dúas charlas sobre a linguaxe dos medios de comunicación e que nesta ocasión exerceu de fotógrafa.
Que ben actúan estas rapazas que encontraron unha receita máxica para que a xente fale galego. O ano vindeiro terémolas de alumnas no centro, que marabilla!
O noso compañeiro celanovés Xosé Manuel elaborou este magnífico vídeo sobre a figura e obra de Celso Emilio Ferreiro. Inclúense as voces de alumnado e profesorado do instituto. Á beira rescatamos un vídeo elaborado por antigos alumnos deste centro (Miguel, Cristian, Xosé e Anxo, como se vos lembra!) sobre un poema do poeta de Celanova. No blog lector imos colgar outro videopoema de Celso Emilio Ferreiro e convidámosvos a que vexades o vídeo sobre o relato de Manuel Rivas "A barra de pan", paga a pena.
Seguimos coa homenaxe de Carlos Casares cando se cumpren os dez anos do seu pasamento.
Deixamos aquí un breve repaso pola súa vida e produción e tamén as creacións literarias e plásticas do alumnado.
A ‘Caravana Vilamor’ inicia a promoción da longametraxe de Ignacio Vilar por toda Galicia.
A película está baseada na vida da comunidade hippi que se instalou nunha aldea do concello de Negueira de Muñiz na década dos 70.
SIPNOSE
Breixo, un mozo altruísta cheo de boas intencións, atópase cos habitantes dunha comuna aparecida nas inmediacións da súa aldea, ao outro lado do río. Malia a súa cercanía ás forzas vivas da vila, Breixo déixase seducir polo ideal dun estilo de vida alternativo, e axúdalles aos mozos comunieiros a recuperar a aldea perdida de Vilamor. Sen propiedade privada, traballando na terra e en total comuñón coa natureza, o soño comeza a facerse realideade, a pesar dos contantes ataques das autoridades locais. O horizonte dun mundo novo debúxase nas montañas perdidas de Galicia.
Pero todo se complica cando Breixo se namora perdidamente de Sonia, unha das habitantes da comuna.
Hoxe é o Día da Auga, e no país dos ríos, regatos, lagoas e mar, cómpre lembrar, en tempos de seca e nunha terra coa memoria desecada, que a auga é vida e que, sen ela, é imposible sobrevivir.
Mañá, 24 de febreiro, celébranse os 175 anos do nacemento de Rosalía de Castro. O noso compañeiro Xosé Manuel Méndez, membro do ENDL, confeccionou este precioso vídeo para conmemorar a data.
A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) anima á cidadanía a agasallar un libro en galego e unha flor no día do nacemento de Rosalía de Castro. Máis información aquí.
Xinzo forma parte do triángulo máxico do Entroido e, como non podía ser doutra maneira, esta tradición imprégnao todo. Xa ha un mes que o ambiente "cheira" a festa, a transgresión. Velaquí unhas fotos do festival celebrado no instituto, onde se repartiron diversos premios. Circularon polo escenario pitonisas, vermes, concursantes e mesmo recibimos a duquesa de Alba. Entre cantos, bailes e risas tod@s recibiron moitos aplausos.
Precioso vídeo que confeccionaron no IES As Barxas de Moaña sobre o amor e a lingua. Parabéns a todas as persoas que participaron neste proxecto. Así dá gusto!
Mañá celebramos o Día da Paz con varias actividades, destacamos a de Paraugas pola Paz e Abrazos Gratis na Biblioteca. Máis información no blog lector Nós tamén navegar.
Novas lendas en VTelevisión. Unha de Bóveda, en Lugo, onde existe un lugar que se chama a Pena da Moura, igual que nalgunhas zonas d'A Limia; e outra sobre a mítica Santa Compaña, a procesión de ánimas que vaga por toda a nosa terra.
Ás 23:45h proxéctase na televisión galega a película Sinbad, a adaptación cinematográfica de Antón Dobao da obra Se o vello Sinbad volvese ás illas de Álvaro Cunqueiro. Neste ano que se pecha celebrouse o centenario do nacemento do escritor,autor de Merlín e familia e O incerto señor don Hamlet. d
Xosé Manuel Méndez, profesor de Tecnoloxía, elaborou esta felicitación de Nadal para toda a comunidade educativa do IES Lagoa de Antela de Xinzo de Limia. Nela vese o calendario, tamén deseñado por Xosé Manuel, que se repartiu en todos os centros da vila para conmemorar o décimo aniversario do pasamento do escritor limiao Carlos Casares.
A foto da Torre da Pena é do alumno de 3º de ESO Adolfo Dacal, gañador tamén do concurso de postais organizado polo Departamento de Plástica.
Agustín Fernández Paz recibiu o Premio Iberoamericano SM que se lle entregou na FIL de Guadalajara, México, o 29 de novembro de 2011. Antes da entrega "Ler para transformar o mundo", en que defende e fala dos beneficios da lectura e do oficio de escribir.
A semana pasada tivemos unha interesante charla no instituto sobre o relato de Vicente Risco "Do caso que lle aconteceu ao doutro Alveiros" impartida pola exiptóloga ourensá Mª Eugenia Muñoz Fernández, colaboradora da Fundación Vicente Risco. Ela explicounos a importancia do corazón na antiga cultura. Sabiades vós que este órgano se pesaba cunha pluma sagrada e que se non pasaba a proba a momia non podía entrar no "inframundo"? Eugenia falounos tamén de Tutankamon, un importante e rico faraón, cuxa momia foi a última atopada no Val dos Reis e que tivera un pai que desaparecera por intentar impoñer o monoteísmo. Coñeciamos a Vicente como escritor polas súas historias de lobos pero... descoñeciamos a súa afección pola cultura exipcia, de feito el falaba de Tutankamon antes de ser descuberto. Marchamos á casa coas nosas dúbidas resoltas despois dunha enigmática charla.
Era unha noite fría de inverno, con xeada e carambelo; unha desas noites nas que nin tan sequera os lobos saen dos seus acubillos.
Na taberna do Vilas os homes quentaban os corpos a carón do lume e os seus espíritos quentábanos con augardente. Risas, cantigas xogos e fachenda estaban patentes nas súas historias e nas súas apostas mentres todo isto sucedía. José “o curto” escoitaba e caneaba coa cabeza cada vez que un dos homes contaba unha valentía, farto xa de escoitar tantas barrabasadas díxolles a ver que era tan valente de ir ó campo santo de noite e cravar unha punta no medio dos nichos. Entón…en toda a sala fíxose un silencio espectral, só roto pola voz estridente de Xoán o Chosco, un mangallón bruto coma un arado de vertedeira que se gababa de escachar os miolos dos lobos coa man aberta, dicindo: “Iso fágoo eu sen vea nin candil”.
Pedíronlle a punta e o martelo ó dono da taberna, e Xoán levantouse dun chimpo, mirou ós compañeiros e marchou fachendoso ó cemiterio, primeiro ía moi ás présas, pero a medida que se achegaba ó seu destino, os seus pasos tornábanse máis e máis pesados. Cun grande esforzo empurrou a cancela que había para entrar e escoitouse un son agudo infernal. Chegou ó lugar sinalado baixo a testemuña das tumbas, alí agachouse e agarrando cunha man a punta e coa outra o martelo, dando golpes repetitivos, enterrou a punta ata o fondo, incorporándose rápido para saír canto antes daquel sitio que comezaba a darlle arrepíos. Ó dar dous pasos…sentiu que turraban por el, xeóuselle o sangue e foi incapaz de mirar para atrás.
Á mañá seguinte no medio do cemiterio, atoparon o corpo frío de Xoán o Chosco, estaba morto e tiña unha punta cravada na súa capa.
Coma estes anos atrás, o EDLG organizou o magosto para profes, ex-profes, cónxuxes e sobriñ@s e fill@s no CDR O Viso de Lodoselo. Natalia conxurou o mal tempo con non sei que ritos pagáns e funcionou.
O pan e os xogos seguen a ser as actividades protagonistas, aínda que ver uns años acabados de parir foi todo un espectáculo.
Velaquí unha pequena mostra dunha xornada inesquecíbel!
As mouras e os castros son o tema deste novo programa de Lendas Vivas, de V Televisión.
O imaxinario popular conecta o inframundo co mundo externo a través destes seres míticos que viven nos castros.
«Lendas Vivas» Santa Mariña de Augas Santas en V Televisión.
Unha lenda con raíces limiás da veciña aldea de Santa Mariña de Augas Santas, pertencente ao concello de Allariz. Neste capítulo relátase e escenifícase a lenda.
O culto á auga, ás pedras e ás árbores polos habitantes destas terras antes da chegada dos romanos maniféstase en construcións de orixe precristiá en paraxes naturais únicos, ateigados de penedos, castiñeiros, carballos e mananciais. A tradición cristiá apropiouse deste culto e reconverteuno. O caso de Santa Mariña de Augas Santas é un exemplo.
O EDLG xunto co equipo da biblioteca organizamos e celebramos o Samaín na biblioteca. Destacamos o concurso de cabazas e contos de medo así como a escenificación de contos de medo por parte do alumnado de teatro.
Era unha noite fría de inverno, con xeada e carambelo; unha desas noites nas que nin tan sequera os lobos saen dos seus acubillos. [...]
Aquela noite de novembro está gravada na miña mente e nunca a esquecerei. [...]
Todo o que din da morte é falso. Non vas ao ceo ou ao inferno nin a calquera outro lugar imaxinable. Todo está escuro. Igual que o día no que apareceron. [...]
Así comezan os relatos gañadores, proximamente subiremos o texto que falta, mentres tanto que vos devore a curiosidade. Chegará o pánico.
O EDLG xunto co equipo da biblioteca organizamos e celebramos o Samaín na biblioteca. Destacamos o concurso de cabazas e contos de medo así como a escenificación de contos de medo por parte do alumnado de teatro (parabéns a Kelly, Adolfo, Toño, Juanjo, Édgar e José Manuel pola súa magnífica estrea teatral, vencido o pánico escénico) así como a entrega do público e as delicias do alumnado de PCPI de Cociña.
