|
|
|
|
| Déitoos comigo na cama... |
|
Déitoos comigo na cama...
Déitoos comigo na cama,
doulles chuchos no fuciño,
e críoos a biberón,
coma si foran meus fillos.
Ánimas e San Antonio
mos defendan: ¡dous ranchiños,
que trouxo a muller da feira
do nove!; chiniño, ¡chiino!...
|
|
|
|
|
| Fale meu bisavó |
|
Fale meu bisavó
O que a Galicia mal queira
pode vivir sosegado:
fun o vinteoito a feira
e non vin unha monteira,
nin un dengue colorado.
Quezais alguén non me crea:
os sombreiros de Sevilla
están de moda na aldea,
e n´hai bonita nin fea,
que non chufe coa toquilla.
Pon medo, así eu teña a Dios:
na vida de meus avós
un mantelo ¡era un tesouro!
e menos dunha onza de ouro
non se mercaba un dos bos.
Agora campa o percal,
i algunhas, que nin para sal
teñen un carto no peto,
visten ¡que meten respeto!,
i hastra se enfouzan con cal.
Os mozos son máis profanos:
¡queren parecer xitanos!,
i aí en Vilamor xa se usa
un gargallo dunha brusa
que envolve a sete peisanos.
A lengua de Rosalía,
rico caudal de harmonía
que prendou a Castelar,
moitos n´a saben falar,
i os máis non lle teñen pía.
Si hai quen non val un pitillo,
nin sementa un grau de millo,
nin ha de heredar un rego,
¡e dálle azoutas ó fillo
para que non fale en gallego!.
¿E n´é tristura maña
ver que a mocedá se apaña
co vïolín dunha cega
e deixa a gaita gallega
entre as uces da montaña?.
¡Canta derruba se ve!:
figurando o que non é,
un pelellón do lugar
vai á vila para tomar
cos bachileres café.
Unha lexía escumosa,
com´os coscos, a graciosa,
que sabe a puntas de agullas,
i é rosmona, para armar bullas
tróuxoa o demo á terra nosa.
Vilengos, non sei si o conte...:
para tantear como pica
probeina aló na do Monte,
e ¿vedes? ¡auga da fonte
cunhos polvos da botica!.
En canto de ergue-la perna,
iban ver medrar os trigos,
e fuxían da taberna,
¡aqueles vellos de cerna
com´a freba dos caxigos!.
Ora si iba de camiño
un home e vía o loureiro,
pés pró mesón, i engordiño
botaba un neto dun viño,
¡que lle roncaba o calleiro!.
Para un rapaciño aldeán
era a festa do San Joán
si lle cocían a bola;
¿agora un guiche da escola?:
¡fúmalle as tripas a un can!.
Non hai quen faga un labor:
¡cantos marchan no vapor,
mozos do val e da serra,
que van deixar noutra terra
a virtú do seu sudor!.
¡Non!, naquel tempo pasado
non era tan desleigado
quen por un Creso se tiña,
si daba o leita a vaquiña,
i abría sucos co arado.
A boa fe tampouco dura:
non precisaba escritura
o que prestaba diñeiro,
nin se vía un xornaleiro
entre as gadoupas da usura.
I había menos malicia:
un lamote de Galicia
tremaba com´o vincalllo
diante as barbas dun godallo,
que lle azapurra a Xusticia.
Pode a Igrexa verquer praanto:
naqueles tempos, que eu canto,
si iban meus avós de festa,
nin o can ulía a cesta
antes de tomar o santo.
Dóiame ou non, eu ben vexo
o que hoxe pasa: no adrexo
entran picando o cigarro,
e xúntanse ó pé do carro
que trouxo para alí o pelexo.
Acabouse a cortesía:
teñen dous unha porfía,
polo valor desta palla,
e xa sacaan de naballa
no mellor da romería.
¡Adios copriñas!, n´hai nada:
a parexa namorada
tirou coa sinxel fouciña,
que non se cegaba axiña
porque era ben afiada.
Eses gallardo brañegos
que contestaban ós cegos
i atestaban ás rapazas,
no parolar e nas trazas
pouco amostran ser gallegos.
E non vexo no feirón
o chairego farfantón
i a carpazona xentil,
que nas trenzas o mandil
le entricaba o corazón.
Facendo cruces no chau
coa súa moca, o peilau
¡aganchaba por vencela!;
pero respondíalle ela
calcándolle ben a mau.
...................................
...................................
¡Todo aló vai!; si é ilusión
procramar a tradición,
cando hastra os cas lle fan guerra;
letrados da miña terra,
deliria o vello, ¡perdón!.
|
|
|
|
|
| As froliñas dos toxos |
|
Quero expresar publicamente (e que endexamais esquecerei netramentras viva) o meu fondo agradecemento e agarimo a Ana María Fernández-Noriega Almansa pola fermosísima actuación que nos adicou fai un ano na homenaxe ao seu pai Antonio Noriega Varela, co gallo de lembrar os sesenta anos do seu pasamento:
As froliñas dos toxos
¡Nin rosiñas brancas, nin claveles roxos!
Eu venero as froliñas dos toxos.
Dos toxales as ténues froliñas,
que sorríen, a medo, entre espiñas.
Entre espiñas que o ceio agasalla
con diamante-las noites que orballa.
¡Oh do iermo o preciado tesouro!:
as froliñas dos toxos son de ouro.
De ouro vello son, mai, as froliñas
dos bravos toxales, ¡das devociós miñas!...
|
|
|
|
|
| A bendición da mesa |
|
Bendición da mesa
Bendecíde-nos, Señor, a mesiña que puxémos, i-abastámos, segundo a vosa vontade, e, como un invisible convidado, non vos separedes xamáis da nosa beira.
Estes sabrosiños froitos a os vosos campíñol-os debemos, que están aseñoreados por tanto ceio.
Ós vosos deleitosos campiños, que fan a nosa humanidade tan mesquiña, tan probe, sempre que os atravesamos.
O pan mudache en Carne, i-en Sangre volvích-o viño…
Torna as nosas paroliñas en amores, e no nos falte, cando d´eiquí sallámos, a limosna dun voso recadiño, s´inda daquela fósemos desencamiñados. Para que nosa Señora, a Virxe María, nos vexa axuntadiños na vosa paz eterna, sempre nova.
¡¡Trál-as tempestades!!
Ramón Suriñach Sentíes
Prosa do escritor catalán traducida por Antonio Noriega Varela.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
.jpg)
