Os de Noriega


[Inicio]
Este caderno dos de Noriega, adicado ao poeta Antonio Noriega Varela, pretende ser unha xanela aberta a todo o mundo que queira coñecer a infinda sensibilidade poética do "Cantor do Ermo", a súa obra, a súa vida e a súa familia. Calquera pode facer uso desta bitácora e deixar a súa opinión ou comentario. Sexan benvidos e benvidas!. Graciñas por visitarnos e ...(sigue na Sección de "BENVIDA")
A. Noriega
"...El objeto del arte no puede, no debe ser otro que la belleza y su fin poner ante los hombres sus purísimos resplandores"

"A poesía debe ser sempre o amor e non xamáis o odio..."
Félix Noriega Varela
QUEN SERÁN?
Dixeron que eran Noriegas. Alguén podería decirnos quenes son?...
[Ver foto]

El Tiempo en Mondonedo - Predicción a 7 días y condiciones actuales.
Web de Juán Ignacio Noriega[Entrar]
Portal de Mondoñedo
[Entrar]

Blogue de Bouso
[Entrar]

Blogue de
Andrés García Doural

[Entrar]

Un Noriega cantautor
LUC CABALEIRO
Libro de visitas

O Cantor do Ermo
galopindamaria@yahoo.es
 Espazos
 Fotoblogue
 Enlaces
 Busca por calquer elemento nesta bitácora
 Atopar blogues galegos
 No faiado
 Artigos morniños
 Artigos destacados

CARLISTA MINDONIENSE
En la conocida fotografía de la Partida Carlista de Mondoñedo que se echó al monte en los primeros días del mes de octubre del año 1872, aparece en la segunda fila de pie, de izquierda a derecha, el primero.
El alfarero en cuestión se llamaba Manuel Modia Fernández “Prin”, nacido el 4 de diciembre del año 1846 en la vivienda señalada con el número cuatro de la calle San Roque de Mondoñedo. Era hijo legítimo de Pedro Modia, de profesión alfarero, natural de San Martín de Guillar (Lugo) y de Luisa Fernández García, vecinos de esta parroquia. Era nieto paterno de Francisco Modia y de Manuela Varela, difuntos, de la expresada de Guillar. Nieto materno de Bernardo García y de Josefa Fernández, difuntos y naturales de Villanueva de Lorenzana.(1)
En el año 1876, ya había fallecido el padre de Manuel y regentaba el taller de cacharrería de vidrio su madre Luisa. Por esas fechas el citado taller tenía una producción anual de 125 pesetas.

(1)- Archivo Diocesano de Mondoñedo, parroquia de Santiago, libro 23 de bautizados, folio 405 vuelto.

Comentarios (0) - Categoría: DATOS BIOGRÁFICOS - Publicado o 27-07-2010 20:15
Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame del.icio.us digg Fresqui
UN CARLISTA DE VILOALLE-MONDOÑEDO
(Ramona Fernández Noriega e a novela A Besta)

“Entrou, pois, “O Manchado” de Viloalle, que era un dos prisioneiros. Séntese vosté defensor da santa causa, dixo o xuez ríndose socarronamente. Co permiso de vosté, señor xuez, respondeu “O Manchado” que era un labrego con máis tretas ca un avogado. Co permiso da súa señoría… si lle parece pois eu teño este tratamento. Perdoe, señor. Eu son un probe labrego non acostumbrado a andar entre as señorías da vila. Vosté o que é un dotor en troulería campestre. Conteste ben e ó dreito. Sinón vai pra dentro. ¿Aínda máis dentro señor? Cale desvergonzado sinón póñolle unha mordaza. ¿Qué facía vosté hoxe en Cabanavella, con aqueles que estaban con vosté? Señor íbamos de caza. ¿Cómo de caza, si lles encontraron cartuchos con bala? Señor, era caza maior ¿E por que tiraron ós civiles? Porque nos tiraron a nosoutros primeiro, e ó son que nos tocaron bailamos…(1)

El prisionero se llamaba Francisco Novás Pérez. Aparece en la conocida fotografía de la partida de 1872, de izquierda a derecha, en la tercera fila, el quinto.
Francisco fue bautizado el 7 de mayo de 1848 en la iglesia parroquial de Santa María de Viloalle. Nació el víspera, a las doce del día, poco más o menos. Era hijo natural de incógnito y de Josefa Méndez, soltera, vecina del lugar del Casal. Fue su madrina Teresa Méndez, soltera, hermana y convecina de la madre del niño.
En el margen izquierdo de su anotación de bautismo se encuentra escrito por el párroco: “Este niño fue legitimado por matrimonio de Antonio Novás con Josefa Méndez el 6 de noviembre de 1852, en cuyo acto lo reconoció”.(2)
A finales del siglo XIX, Francisco Novás residía en el barrio del Vilar de Viloalle y se hallaba casado con Ramona Rico Fernández.

(1)- “Xan de Masma”, “A Besta”, página 220.
(2)- Archivo Diocesano de Mondoñedo, libro 3º de bautizados de la parroquia de Viloalle (1816/1849), folio 193 y 193 vuelto.

Comentarios (2) - Categoría: DATOS BIOGRÁFICOS - Publicado o 11-07-2010 21:18
Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame del.icio.us digg Fresqui
CARLISMO MINDONIENSE-EL DELATOR
En la novela de acción, titulada “A Besta”, nos encontramos con una gran variedad de personajes y no podía faltar el delator. El autor lo cita en varios apartados de su obra. En uno de ellos dice: “¿E que fai aló o tío ñañaras de “Cortesías”? ¿Non dixen xa que non o quería? É verdade si contestou Lanteiro, pro fixome hoxe no taller tantas protestas de home de ben, que lle suprico D. Pedro (Patricio Delgado Luaces), que o ademita. Todo será probalo, e si se desmanda méteselle un tiro na testa. Vaia, pois que si ti o pides. Pro dame a ialma que ise ha de traicionarnos”(1)
“As doce da noite petaba “Cortesías” á porta de D. Policarpio Carrera (Alcalde de Mondoñedo). Habíase desertado despois de cear, e naide se deporcatou. Coma un galgo andivo as dúas leguas que o separaban do pobo. Xa está diante do Alcalde. Este sentado na cama, embozado nun cobertor, escoita con atención. Xa non puiden máis señor. Tiñalle medo a D. Pedro (Xan de Masma) ¡Ai si vira como é o mozo! Donde pon o ollo pon a bala; salta coma un cabrito; monta coma un águila, e ten un xenio…Ben, ¿e que fixeches despois do ataque de Ferreira? Fumos ó Cadramón. Alí houbo tambor e gaita. O crego recibeunos con palio. E bailamos pola noite…”(2)

D. Eduardo Lence Santar, antiguo Cronista de Mondoñedo, en un artículo suyo, publicado en el año 1933, en el periódico “Hoy” de Mondoñedo, nos da el nombre y el primer apellido del delator. Posteriormente buscamos más datos de este personaje en el Archivo Diocesano de Mondoñedo con la intención de darlos a conocer.
Vicente Chao “Cortesías” nació en la Rilleira de Ambroz (actual parroquia del Carmen de Mondoñedo) y era hijo legítimo de Jerónimo Chao y de Ramona Rodríguez: “En veintiséis de enero del año mil ochocientos veintiocho, yo D. José Antonio Esquerdeiro, presbítero, y excusador de D. Juan Francisco Murado, cura rector de la única parroquia del Apóstol Santiago de la ciudad de Mondoñedo y su unida Santa María de Viloalle, bautice solemnemente un niño que nació hoy, a las cuatro de la mañana, hijo de legítimo matrimonio de Jerónimo Chao y Ramona Rodríguez, vecinos de esta ciudad. Abuelos paternos; José do Chao y la suya Ramona López, aquel difunto, que es y fue de la parroquia de Santa María de Vilamor. Abuelos maternos; Antonio Martínez, también difunto y su conjunta Rosa Rodríguez, que es y fue de la parroquia de San Miguel de Reinante. Pusele de nombre Vicente Benito. Fueron sus padrinos Vicente López Vilariño, residente en esta, soltero, hijo de Julián y de su mujer Antonia Vázquez, de la de San Andrés de Masma y Benita Pérez, viuda de José Fernández, no menos de esta parroquia”.(3)
También fue detenido por orden de las autoridades y enviado posteriormente a la isla de Cuba. Su delación no le acarreó beneficio alguno.

(1)- “A Besta” página 195.
(2)- “A Besta” página 212.
(3)- Archivo Diocesano de Mondoñedo, libro 18 de bautizados de la parroquia de Santiago, folio 127.

Comentarios (0) - Categoría: DATOS BIOGRÁFICOS - Publicado o 11-07-2010 16:45
Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame del.icio.us digg Fresqui
SABOTAJE A LA LÍNEA TELEGRÁFICA EN 1872
Otro episodio real de la novela "A Besta" en "Ramona Fernández Noriega y el Carlismo" (consorte de David Cornejo Díaz Comandante General de la Partida de la provincia de Lugo):

“Pasaron polo arrabal de San Lázaro, cortaron o telégrafo e ó amanecer estaban en Ferreira. Dirixironse ó cuartel da guardia civil, donde había seis guardias co tinente que prometera unirselles unha vez en armas. Pro antes de chegar unha súpeta descarga soou e un dos homes da partida caeu para non levantarse máis. Gracias a sangre fría de Pedro (Xan de Masma) non se desbandou a xente, e facendo fogo en retirada ganaron o camiño do Cadramón”.(1)

Nuestro amigo Antonio Muñoz, archivero temporal del Ayuntamiento de Mondoñedo, fue quien nos facilitó la lectura de un documento que nos confirma este incidente y que más o menos dice así:
“El encargado de la estación telegráfica, acaba de comunicarme que en la noche de ayer, destruyeron dos postes de la línea y los dos hilos, al sitio de Arrojo, a una legua de esta ciudad y que este crimen coincide con la desaparición de algunos individuos calificados de carlista”.(2)
Les participo a autoridades civil y militar de este pueblo.

Mondoñedo 6 de octubre de 1872.

José María Vivero y Allegue.

El 25 de octubre de 1864 se inauguró la Estación telegráfica en Mondoñedo. Para tal fin fue elegido un local del antiguo convento de Alcántara.

(1)- Xan de Masma, A Besta, página 197.
(2)- Archivo del Ayuntamiento de Mondoñedo, carpeta 2518.

Comentarios (0) - Categoría: DATOS BIOGRÁFICOS - Publicado o 06-06-2010 10:10
Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame del.icio.us digg Fresqui
© by Abertal
Edizón e deseño de José López Fernández de Noriega C/ Josef Febrero, 22 -27740 Mondoñedo (Lugo). Este blog é un sitio co exclusivo fin de difusión cultural da vida e obra de Antonio Noriega Varela e familia. Permítese a reproducción parcial ou total de todos os contidos. Todos os artigos que integran este espazo foron editados de forma gratuita o mesmo que a inclusión dos iconos da web na parte superior da portada. As imaxes incluidas proceden de diversas fontes e responden á soa finalidade de acompañar o contido cultural deste sitio. Os comentarios, Logos e Marcas son propiedade dos seus respectivos autores. De contado ollarán vostedes algunhos dos dialeutismos mindonienses máis enxebres, dun galeguista non político.
A normativa lingüística destes contidos?: quen fai algo aplica a súa. Porque o que escribe en galego por mal que o faga, pon algún grau de area na moreada. Porque di un dito: Axuntando pingotas formas un cirio.
(Benito Losada)
-SEÑALADÍSIMO AGRADECEMENTO- (PARA DANIEL FERNÁNDEZ-NORIEGA) A MIÑA MAIS FONDA ADMIRACIÓN E ESPECIAL AGRADECEMENTO POLA SÚA EXQUISITA E LOUVADA LABOR QUE DENDE ARESTORA PASARÁ A FORMAR PARTE DO MEU PATRIMONIO SENTIMENTAL. AGARIMOSÍSIMO INSPIRADOR DA HOMENAXE AO NOSO SEMPRE LEMBRADO ANCESTRO, QUE EN TODO MOMENTO TANTO NOS EMOCIONA E ENDEXAMÁIS ESQUECEREI

-VERSIÑOS DESTACADOS-
DOCE PRIMAVEIRA

A Dulce Mª Fdez-Noriega Balsa
(Neta do Cantor do Ermo)

Olla as folerpas nas cumes das montañas,
(pois non hai primaveira sen marzexadas)
e os tortos carreiros das frolidas brañas
que as pucharcas enfeitan cando hai xeadas.

Oh! Loado sexa Deus! que ainda a miña lira
(nai e natureza) tánguelle ó herbal,
á brétema da serra que co ar xira
i á ténue luz entre os gromiños do 'Pombal'.

Nas Bretañas, ás verdiñas carballeiras
-sen máis frores que as enxebres 'dedaleiras'-
píngalles na carriza a rosadiña.

E, así e todo, Oh! Dulce María,
¿non é ledicia esmelgada, a algarabía
do malvís que liba nunha fonteliña?.
MIMOSIÑAS

A Manuel Fdez-Noriega
(Fillo do Poeta da Montaña)

Sorteando os rigores do inverno
frolecen as sinxelas mimosiñas
nos aspros lugares agochadiñas
prantándolle cara ás leis do inferno.

Entre augas e orballadas sen goberno
arrecenden as pompas mareliñas
nos eidos das montañas e mariñas
de inquedo desacougo sempiterno.

Enféitase o Entroido de margaridas,
(pequeniñas manzanillas belidas)
que aínda dan os soutos na primaveira.

As requintadas pantallas doutrora
non hai piniqueiro que as leve agora,
nin nas polavilas hai quen as queira.

¿E QUE É DA 'Montañesa'?

A Santiago e Daniel Fdez-Noriega
(Netos de Noriega Varela '...dous pedaciños do corazón')

Chegou un da parentela
polas noviñas guiado
con unha tarta, que é pra ela,

xa que a musa algo festexa
e dende que veu pra baixo
polos parentes rabexa.

[...]É no Nicomedes Pastor.
Galdo, Boimente, Viveiro[...]
todos a honrar ó 'Cantor'.

Lediñas voces cantaron
o 'Tenuis Pluvia' editado;
que ben nos agasallaron!.

Vinte no 'Pazo das Musas',
fuches 'A Voz dos Carraos';
naide che puxo excusas!

e deixounos ben servidos
quen falaba ca montaña.
Xa son sesenta anos idos!.

NO MAIS ALTO CUMIO DO MEU AGRADECEMENTO E PARABENS A SANTIAGO FERNÁNDEZ-NORIEGA POLA SÚA VIZOSA E LEDA RELACIÓN CON TODA A XENTE COMO COORDINADOR E PORTAVOZ DE TODA A FAMILIA NORIEGA. ERES UN XENIO... MARABILLOSO!

FILLIÑO
(Fillo do corazón...)

Con todo o amorciño deste mundo
que na alma e corazón aínda teño,
-perdido cal errante vagabundo-
coas mans dereitiñas, a pregarche veño.

O Noso Señor desta dor me ampare!
da crudel penitencia me redima;
da magoada soidade me repare
por que dela son preso e víctima.

Nun veo de bágoas, nun salouquiño,
estamos 'de paso' de contadiño
e a vida, ...é un tapiz ollado do revés.

Non pasa un só día, sen que o infortunio
nos visite, aínda sexa interlunio.
...Aterse á sorte de calquera envés!.

Antonio Fernández-Noriega Meitín
6, 2008 'Mes das frores'

* © Copyright 2007-2010 by Pepe de Noriega *
NORIEGAS NA GALIZA DENDE MDCCLXXXVI
www.blogoteca.com/noriegamindoniense