Warning: getimagesize() [function.getimagesize]: Filename cannot be empty in /var/www/vhosts/blogoteca.com/httpdocs/include/func-blog.php on line 249
Refráns de cogumelos - DINAMIZANDO A LINGUA


    DINAMIZANDO A LINGUA



O noso perfil
 CATEGORÍAS
 RECOMENDADOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Refráns de cogumelos


Na Galiza hai comarcas nas que dende tempos ancestrais se consumíron cogomelos, non eran moitas as variedades que se consumían, pero algunhas eran moi apreciadas. De feito hai pobos onde se gardan os nomes vernáculos, propios de cada zona ou lugar, a si como ditos e cantares, que demostran que para eles os cogomelos eran un manxar.

Sobre o Lactarius deliciosus ( fungo da muña, latouro, e carneira) dise na conca do Sil, o seguinte devandito:

"Sombra de lateiro, fungos da muña non abeiro"

É un acerto, pois á sombra de todo piñeiro novo é fácil atopar devandito cogomelo. O curioso é que agora en galego "lateiro" case ninguén o usa. Cando se consomen os Lactarius deliciosus a micción adoita tomar unha cor avermellada, sinal de que os riles están ben.

Pero por Valdeorras, curándose en saúde e para que non te asustes ao ver os ouriños dise:

"Ollo á mexada, se fungos dá muña, van na empanada".

Outro dito, é:

Cásate con il, si che deixa ou anel.

Córtase o pé, e o corte debe ter a forma dun anel. Se o colocas polo corte sobre a man deixáseche o seu lactes, un anel marcado, e isto é sinal de que é un Lactarius deliciosus comestible.

A Macrolepiota Procera ( Choupin, Cogordo, Palote, Zarrota e ou fungo que máis nomes ten en galego, máis de cincuenta ) é o cogomelo máis popular e o máis buscado tanto en Valdeorras, Trives e O Bolo. Cando se atopa unha cántase.

"Choupín, choupiñeíro, dime ónde está ou teu compañeiro".

"Zarrota, zarroteira, dime ónde está a túa compañeira".

"Vos palotes do rebusco teñen dobre gusto".

Este devandito refírese que logo duns dias da vendima, dábase permiso a quen quixese, a rebuscar as uvas que quedaban nas viñas e se atopabas ademais das uvas "palotes" a satisfacción era dobre.

A Macrolepiota Venenata, coñecida por Santigoso, Solicin e Vales aínda que escasa, pois, non sae todos os, anos, xa polo ano 1953, dicían:

"Sete nun pé choupin malo é".

Cando se trata da Macrolepiota rhacodes, adóitase dicir:

"Choupin torgallo, a tixola con beluga e allo".

Que é unha das moitas formas de preparalos.

Un devandito popular galego e este se que demostra a cultura micologica que se tiña antigamente nesta zona, é:

"Orellos, cuncos e pantorras escaldas pra que non morras".

O nome popular en galego da Helvella Monachela, Helvella sulcata e a Helvella crispa son "orellos", a Sascosphaera coronaria, son os "cuncos", e as Morchelas, son as "pantorras". Isto quere dicir que xa de antigo sabían que a primeira auga destes cogomelos debíase tirar, xa que en cru, son tóxicas.

Un cogomelo que na Galiza micófaga comía e come en cru é a Fistulina hepatica, "figados" cazadores, pastores e o desaparecido carboeiro, cando tiñan sede, a mondaban e en anacos pequenos e ben masticados era un bo remedio.
Deste cogomelo tamén temos recollido un devandito galego:

"Cando as caracochas empezan a pingar vos figados podes atopar.

É certo cando os castiñeiros vellos dan as súas primeiras castañas é fácil atopar a Fistulina hepatica.

Di o campesiño galego, con moita razón:

"Cando fales dos cogumelos fala dous malos e non terás preitos cos aconsellados."

Falar pouco, e mal, si de fungos tes que falar

Vale máis fungo perdido que comido


Fungo regalado con discreción riralo

Cogumelo murciado, xa rexeitado.

Ou que de cogumelos se farta, non lle ten medo a morte.

Ou fungo bo, pronto deixa se selo.

Se queres morrer, a cegas fungos coller.

Dun erro, faise un enterro.

Ou peor do erro e ou enterro.

Moito tes que saber para cogumelos comer.


Comer cogumelos con aprensión fanche dano aínda que sexan bóns.


Temos ditos en galego que están moi ben cando se refiren a algún cogomelo en particular, e a un momento do seu ciclo de vida. O máis normal é que cando se atopa unha Macrolepiota procera (choupin) dise:

"Choupin, choupiñeiro onde esta ou teo compañeiro"


Máis sobre refráns.

Comentarios (1) - Categoría: Refráns, palabras. Sementámol@s. - Publicado o 16-10-2010 13:19
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
1 Comentario(s)
1 Ola Nito, xa botaba de menos os teus refráns, eu iba a aportar un, pero vin que xa o tiñas, pero aínda así vouno poñer igual porque se adapta ó nome da nosa asociación:"C#blgtk08#ando as caracochas empezan a pingar, bos figados podedes atopar". A maioría deles non os coñecía, están moi ben.
Un saúdo e non te esquezas de seguir cos refráns.
Comentario por Amelia (16-10-2010 18:50)
Deixa o teu comentario
Nome:
Correo electrónico: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal
Estadisticas y contadores web gratis
Contadores Gratis



Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0