narciblog



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

AS TRECE LÚAS DO NADAL

A primeira referencia que temos do Nadal hoxe chega a través da publicidade na TV:



Todo isto de seren galegxs mola, de estar orgullosos do noso está moi ben, pero imos máis alá mergullemos nas raíces do Nadal en Galicia:

A nosa tradición oral tamén conserva fórmulas propias de Galicia coas que se entra neste ciclo de Nadal ou do Solsticio de Inverno que podemos denominar das trece lúas.

Estamos a poucos días de que dea comezo o ciclo das trece lúas que van do 24 de decembro ata o 6 de xaneiro, trece noites máxicas para rematar o ano e recibir a figuras tan curiosas como o noso Apalpador.

Para achegarmos de verdade ao significado deste ciclo de Trece noites coas trece lúas.

Comecemos polo que celebramos no día 24 de Nadal, é dicir, o nacemento e utilicemos este vídeo e unha fermosa cantiga tradicional adaptada recentemente polo grupo Berroguetto:



Este é o texto dunha panxoliña, é dicir, unha cantiga de nadal tradicional ou vilancico:

Cara Belén camiña unha Niña ocupada
fermosa canda ela San Xosé a acompaña.

Chegaron a Belén e pediron pousada,
responderon desde dentro con voz alborotada
-Quen chama a miña porta, quen a miña porta chama?
-Somos Xosé e María que pedimos pousada
- Se traen cartos que entren e se non que se vaian.
- Cartos non traerei máis que real de prata
-Iso é poucos cartos, pídano noutra parte.

San Xosé se apenaba, María o consolaba.
Non te apenes Xosé, non te apenes por nada,
que máis cartos ti queres que Isto que me acompaña?


Camiñando entre a Noite Boa e a Noite Vella non podemos esquecer unha figura tradicional das nosas montañas como o Apalpador:



O ciclo, o de Nadal, que remata o 6 de xaneiro coas danzas de Reis coma estas:



1- Por que se chama a este ciclo Nadal, que significa esta palabra?
2- Investiga e explica coas túas palabras a razón de chamarlle tamén o ciclo das trece lúas.
3- Que personaxes aparecen na panxoliña tradicional? Que intención ou conclusión podemos deducir das palabras finais do vilancico?
4- En que consiste o costume do Apalpador? Como o describirías?

Rematamos cunha mensaxe do Apalpador e logo a súa canción:




Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 08-01-2020 07:21
# Ligazón permanente a este artigo
O APALPADOR
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 16-12-2019 14:21
# Ligazón permanente a este artigo
MES DE DEFUNTOS
TEMPO DE DEFUNTOS

MORTE BRANCA, MORTE MOURA

O PAXARO DA MORTE

AS LUCIÑAS e RUÍNS

ÁNIMAS E PANTASMAS

ASOMBRAMENTOS DO CASTIÑEIRO

A SOCIEDADE DO ÓSO

O BERGANTÍN PANTASMA

A PEREGRINA

A COMPAÑA E A PEREGRINACiÓN DOS DEFUNTOS A SANTO ANDRÉ DE TEIXIDO
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 21-11-2019 18:38
# Ligazón permanente a este artigo
GALICIA, PAÍS DOS MORTOS
Sabes como se lle chama ao mes de novembro en Galicia?

O mes de novembro é para os galegos o mes de Defuntos tradicionalmente. Este nome non o leva por casualidade. Galicia garda dende a prehistoria unha estreita relación coa morte, tanto como para que desde tempos remotos a nosa terra sexa o País dos mortos. Queres saber por que?

Para responder temos que ir investigando sobre os costumes que conservamos xeración tras xeración en relación con estas datas.

Viaxemos á prehistoria:



Nesta pequena reportaxe vemos que a costa galega e algunhas illas en particular tiveron unha particular importancia como lugar de enterramento e como estes rituais antigos sobre a morte teñen unha relación coa mitoloxía. Afondaremos nesta conexión entre a nosa terra e os mitos relacionados coa morte para sabernos por que Galicia é o país dos mortos, pero antes investigaremos nas nosas propias casas, na tradición oral dos nosos familiares.


CUESTIÓNS:
Falaremos cos nosos familiares do que hoxe coñecemos como Samaín, pero ese non era o nome que lle daban os nosos avós e avoas a este costume de tallar calacús.



Preguntaremos nas casas e aos nosos familiares sobre que se adoita ou adoitaba facer nos días 1 e 2 de novembro tanto nos cemiterios como sobre todo nas casas. Que se vai facer no cemiterio? Antes facíase algo distinto ao que se fai estes día alí? Que se come ou comía tradicionalmente eses días? Por que? Que se facía despois da cea en relación cos defuntos?...
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 29-10-2019 08:11
# Ligazón permanente a este artigo
Atoparse cunha moura...



Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 29-01-2019 19:58
# Ligazón permanente a este artigo
A COMPAÑA e A PEREGRINACIÓN DOS MORTOS



Léxico da morte


A PEREGRINACiÓN DOS MORTOS:

Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 27-11-2018 21:37
# Ligazón permanente a este artigo
O LOBISHOME MÁIS COÑECIDO

A historia do lobishome máis coñecido dos moitos que contan os vellos...



Sobre o cal se fixeron decenas de documentais e varias películas. Unha delas: Romasanta
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 06-04-2017 06:57
# Ligazón permanente a este artigo
ATOPARSE CON MOURAS


Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 24-01-2017 20:30
# Ligazón permanente a este artigo
HA DE VIR O APALPADOR
A nosa tradición oral tamén conserva fórmulas propias de Galicia coas que se entra neste ciclo de Nadal ou do Solsticio de Inverno tamén denominado das trece lúas.

Estamos a poucos días de que dea comezo o ciclo das trece lúas que vai do 24 de decembro ata o 6 de xaneiro, trece noites máxicas para rematar o ano e recibir a figuras tan curiosas como o noso Apalpador.

Lembrade... comezabamos o curso preguntándonos se vivíamos como galegos. Por iso decidimos tomarnos tempo e, ao longo do curso, día a día, ir sabendo máis e máis de como somos os galegos, que significa ser galego. Agora chega o Nadal e xa empezan a bombardeanos coa publicidade como todos os anos:



E entre anuncios que reclaman a nosa atención debemos saber achegarmos de verdade ao significado deste ciclo de Trece noites coas trece lúas.

Comecemos polo que celebramos no día 24 de Nadal, é dicir, o nacemento e utilicemos este vídeo e unha fermosa cantiga tradicional adaptada recentemente polo grupo Berroguetto:



Este é o texto do nadal tradicional:

Cara Belén camiña unha Niña ocupada
fermosa canda ela San Xosé a acompaña.

Chegaron a Belén e pediron pousada,
responderon desde dentro con voz alborotada
-Quen chama a miña porta, quen a miña porta chama?
-Somos Xosé e María que pedimos pousada
- Se traen cartos que entren e se non que se vaian.
- Cartos non traerei máis que real de prata
-Iso é poucos cartos, pídano noutra parte.

San Xosé se apenaba, María o consolaba.
Non te apenes Xosé, non te apenes por nada,
que máis cartos ti queres que Isto que me acompaña?


Unha figura tradicional das nosas montañas é o Apalpador:



Un ciclo, o de Nadal, que remata o 6 de xaneiro coas danzas de Reis coma estas:





1- Por que se chama a este ciclo Nadal, que significa esta palabra?
2- Investiga e explica coas túas palabras a razón de chamarlle tamén das trece lúas.
3- Que personaxes aparecen na panxoliña tradicional? Que intención ou conclusión podemos deducir das palabras finais do vilancico?
4- En que consiste o costume do Apalpador? Como o describirías?




Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 18-12-2016 21:12
# Ligazón permanente a este artigo
A COMPAÑA
A mal chamada Santa Compaña, pois de "santa" non ten nada, debemos denominala simplemente Compaña ou Estadea ou Estántiga. Pasa por ser un dos máis estendidos exemplos da nosa mitoloxía relacionada coa morte. Esta procesión de mortos onde sempre hai un vivo, pode ser aviso da morte e ten un fondo arraigo entre os galegos como podemos comprobar no seguinte vídeo:



Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 30-11-2016 06:24
# Ligazón permanente a este artigo
1 [2]
© by Abertal