narciblog



O meu perfil
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES
 DESTACADOS

MES DE DEFUNTOS
TEMPO DE DEFUNTOS

MORTE BRANCA, MORTE MOURA

O PAXARO DA MORTE

AS LUCIÑAS e RUÍNS

ÁNIMAS E PANTASMAS

ASOMBRAMENTOS DO CASTIÑEIRO

A SOCIEDADE DO ÓSO

O BERGANTÍN PANTASMA

A PEREGRINA

A COMPAÑA E A PEREGRINACiÓN DOS DEFUNTOS A SANTO ANDRÉ DE TEIXIDO
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 21-11-2019 18:38
# Ligazón permanente a este artigo
GALICIA, PAÍS DOS MORTOS
Sabes como se lle chama ao mes de novembro en Galicia?

O mes de novembro é para os galegos o mes de Defuntos tradicionalmente. Este nome non o leva por casualidade. Galicia garda dende a prehistoria unha estreita relación coa morte, tanto como para que desde tempos remotos a nosa terra sexa o País dos mortos. Queres saber por que?

Para responder temos que ir investigando sobre os costumes que conservamos xeración tras xeración en relación con estas datas.

Viaxemos á prehistoria:



Nesta pequena reportaxe vemos que a costa galega e algunhas illas en particular tiveron unha particular importancia como lugar de enterramento e como estes rituais antigos sobre a morte teñen unha relación coa mitoloxía. Afondaremos nesta conexión entre a nosa terra e os mitos relacionados coa morte para sabernos por que Galicia é o país dos mortos, pero antes investigaremos nas nosas propias casas, na tradición oral dos nosos familiares.


CUESTIÓNS:
Falaremos cos nosos familiares do que hoxe coñecemos como Samaín, pero ese non era o nome que lle daban os nosos avós e avoas a este costume de tallar calacús.



Preguntaremos nas casas e aos nosos familiares sobre que se adoita ou adoitaba facer nos días 1 e 2 de novembro tanto nos cemiterios como sobre todo nas casas. Que se vai facer no cemiterio? Antes facíase algo distinto ao que se fai estes día alí? Que se come ou comía tradicionalmente eses días? Por que? Que se facía despois da cea en relación cos defuntos?...
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 29-10-2019 08:11
# Ligazón permanente a este artigo
Atoparse cunha moura...



Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 29-01-2019 19:58
# Ligazón permanente a este artigo
A COMPAÑA e A PEREGRINACIÓN DOS MORTOS



Léxico da morte


A PEREGRINACiÓN DOS MORTOS:

Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 27-11-2018 21:37
# Ligazón permanente a este artigo
O LOBISHOME MÁIS COÑECIDO

A historia do lobishome máis coñecido dos moitos que contan os vellos...



Sobre o cal se fixeron decenas de documentais e varias películas. Unha delas: Romasanta
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 06-04-2017 06:57
# Ligazón permanente a este artigo
ATOPARSE CON MOURAS


Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 24-01-2017 20:30
# Ligazón permanente a este artigo
HA DE VIR O APALPADOR
A nosa tradición oral tamén conserva fórmulas propias de Galicia coas que se entra neste ciclo de Nadal ou do Solsticio de Inverno tamén denominado das trece lúas.

Estamos a poucos días de que dea comezo o ciclo das trece lúas que vai do 24 de decembro ata o 6 de xaneiro, trece noites máxicas para rematar o ano e recibir a figuras tan curiosas como o noso Apalpador.

Lembrade... comezabamos o curso preguntándonos se vivíamos como galegos. Por iso decidimos tomarnos tempo e, ao longo do curso, día a día, ir sabendo máis e máis de como somos os galegos, que significa ser galego. Agora chega o Nadal e xa empezan a bombardeanos coa publicidade como todos os anos:



E entre anuncios que reclaman a nosa atención debemos saber achegarmos de verdade ao significado deste ciclo de Trece noites coas trece lúas.

Comecemos polo que celebramos no día 24 de Nadal, é dicir, o nacemento e utilicemos este vídeo e unha fermosa cantiga tradicional adaptada recentemente polo grupo Berroguetto:



Este é o texto do nadal tradicional:

Cara Belén camiña unha Niña ocupada
fermosa canda ela San Xosé a acompaña.

Chegaron a Belén e pediron pousada,
responderon desde dentro con voz alborotada
-Quen chama a miña porta, quen a miña porta chama?
-Somos Xosé e María que pedimos pousada
- Se traen cartos que entren e se non que se vaian.
- Cartos non traerei máis que real de prata
-Iso é poucos cartos, pídano noutra parte.

San Xosé se apenaba, María o consolaba.
Non te apenes Xosé, non te apenes por nada,
que máis cartos ti queres que Isto que me acompaña?


Unha figura tradicional das nosas montañas é o Apalpador:



Un ciclo, o de Nadal, que remata o 6 de xaneiro coas danzas de Reis coma estas:





1- Por que se chama a este ciclo Nadal, que significa esta palabra?
2- Investiga e explica coas túas palabras a razón de chamarlle tamén das trece lúas.
3- Que personaxes aparecen na panxoliña tradicional? Que intención ou conclusión podemos deducir das palabras finais do vilancico?
4- En que consiste o costume do Apalpador? Como o describirías?




Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 18-12-2016 21:12
# Ligazón permanente a este artigo
A COMPAÑA
A mal chamada Santa Compaña, pois de "santa" non ten nada, debemos denominala simplemente Compaña ou Estadea ou Estántiga. Pasa por ser un dos máis estendidos exemplos da nosa mitoloxía relacionada coa morte. Esta procesión de mortos onde sempre hai un vivo, pode ser aviso da morte e ten un fondo arraigo entre os galegos como podemos comprobar no seguinte vídeo:



Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 30-11-2016 06:24
# Ligazón permanente a este artigo
SANTO ANDRÉ DE TEIXIDO
No Mes de Defuntos procuraremos aprender algo que nos caracteriza como galegos que é a nosa especial relación coa morte. Será porque vivimosno Cabo do mundo?
Imos comezar analizando unha curiosa peregrinación que debemos realizar todos, ben de vivos ou ben de mortos. Di o refrán: "a Santo André de Teixido, vai de morto quen non foi de vivo". Por iso comezamos por analizar este curioso documental que ademais de localizar este santuario na Costa da Serra da Capelada, perto de Fisterra. Logo conta a lenda de Santo André e como hai tradición de que vaian en peregrinación vivos e mortos a aquel lugar. Os mortos necesariamente por seren romeiros do Alén( precisan mesmo a axuda de familiares vivos para atoparen o camiño cara esa illa do Alén cara a que se dirixen unha vez chegados a Teixido de aí os amilladoiros de pedras). Os vivos por ofrecemento ou promesa para sandar algún mal para o que moitos acoden co ataúde.
Pero un lugar máxico tamén presenta rituais que teñen que ver coa vida como o asociado á fonte dos tres canos ou a herba de namorar ou o xunco do bon parir.
No santuario, un dos máis visitados de Galicia, véndense tamén un amuleto-recordo que é pan de Santo André.




Imos pois despois de ver o vídeo responder as seguintes cuestións:
- Que significa a expresión romeiros do Alén?
- De que se queixaba Santo André a Xesucristo ao se instalar o seu santuario neste lugar de Teixido? Que lle contesta Cristo?
-Como pode ir un morto que non foi de vivo a Santo André ou a calquera outra romaría ao que estaba ofrecido? Que significa "petar no sartego"?
- Por que motivos acoden ao santuario os vivos?
- Define os seguintes conceptos: Romaría, Alén, ofrecemento, "herba de namorar", amilladoiros, "xunco do bon parir", procura tamén dous sinónimos de ataúde:...
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 23-11-2016 10:01
# Ligazón permanente a este artigo
LUCIÑAS E RUÍNS

As Luciñas son ánimas de persoas que morreron en desgracia ou violentamente. Só as poden ver quen non teña medo ou quen, ao seren bautizados, os padriños se trabucasen ao rezar o credo. Ambas cousas son ben raras que sucedan. Quen ten cu, ten medo, e na cerimonia do bautismo os padriños sempre poñen moita atención.

As Luciñas aparecen habitualmente no lugar onde morreu alguén movéndose, acendéndose e apagándose para que as saquen do penar. Para rematar coas aparicións das mesmas hai, sen medo algún, hai que as acompañar ao camposanto para que alí descansen en paz e máis nada.

Pola contra os Ruíns son ánimas de mortos condenados ao Inferno que foron amortalladas cun hábito bendito e non poden entran no Inferno e andan penando polo mundo ata que alguén lles axuda a rachar o hábito.Para iso anda na procura dun vivo que se sinte obrigado a facelo.

Era un costume a de vestir cunha túnica de monxe ou monxa aos mortos.

Contan que un home ía regar á noite ao prdo e sentía un runxir que o intrigaba. Consultou o caso co crego que lle aconsellou que cando lle volvese ao escoitar preguntara:
- De partre de Deus, dime o que queres!

El fíxoo e aparecéuselle un defunto vestido cun hábito do que quería desprenderse.
o home por consello do párroco quedou para a noite seguinte, confesou, comungou, cargouse de cousas benditas, e levou unha fouce canda el para lle rachar o hábito ao defunto. Chegada a noite fixo un circo no chan e púxose nel. Apareceu axiña o ruín. Rachoulle o hábito dende o ombro á manga por diante e por detrás. E entón díxo o condenado:

- Aínda rabee quen tanto che aprendeu, que se non, habías vir comigo!!

E desapareceu por un furado que se abriu aos seus pés cheo de labaradas. hai quen di que o pobre home morreu co susto aos poucos días.
Comentarios (0) - Categoría: TRADICIÓN ORAL - Publicado o 10-11-2016 19:55
# Ligazón permanente a este artigo
1 [2]
© by Abertal