Galiza é un país de artistas, iso é así. Non hai sobremesa, romaría ou festa de colegas que non remate entonando algún dos grandes éxitos da nosa música popular.
Que é o que faltaba? Facer diso un xogo. E nós non inventamos nada, claro que non, pero dímonos de conta (como todas e todos vós) de que coas ferramentas xa existentes non nos identificabamos en absoluto. Pero se nen sequera lle sabemos pronunciar bem o nome!
E de aí saiu a idea do Galeoke, da necesidade de encher un deses moitos ocos que aínda ten a nosa lingua.
É por esa necesidade que sabemos que o Galeoke ten o seu lugar tanto nos centros de ensino, empregado como apoio nas aulas de lingua ou música, como en reunións familiares na casa, en salas de concertos, nas festas do barrio ou da vila e un longuísimo etc.
A escolla do repertorio para este Vol. I non foi fácil. A lista de cancións podería ser case infinita, contamos na música galega cun nivel altísimo de creatividade en todos os estilos. Intentamos ter máis ou menos unha representación de todos eles, pero houbo moitas peneiras polas que pasar esa lista. A primeira, a importancia que para nós ten facerlle un sitiño no noso proxecto aos grupos que rexistran a súa obra baixo licenzas libres. Non por iso podiamos deixar de lado as cancións que forman parte da nosa historia ou que contan cun peso especial na cultura galega actual. E logo está iso de que unha melodía sexa “galeokable” ou non, que o choio este ten a súa ciencia.
Pero tranquilos, haberá polo menos un segundo volume, e un terceiro! (ou iso nos gustaría), e non quedará fora ningunha desas cancións que non vos explicades como é que non están.
O pasado martes, coincidindo coa celebración dunha nova xornada do Outono Pondaliano, a borneirana Ana Lema Fondo presentou na Fundación Pondal o xogo Arume Xogal, unha especie de trivial en galego que a partir da semana que vén comercializará a librería Aira das letras, de Allariz (Ourense), da que Ana e o seu marido, Andrés Pastoriza Negreira, son socios.
-¿Que é Arume Xogal?
-Trátase dun xogo que crearon hai uns anos dous funcionarios de Allariz, pero quedou parado e agora decidimos sacalo á venda a través da nosa librería. É un xogo lúdico-educativo moi parecido ao trivial, pero está adaptado a Galicia e inclúe preguntas de léxico e ortografía, historia, literatura, xeografía, arte, lendas... Está pensado para maiores de 14 anos e é moi doado de xogar. Cremos que Arume Xogal pode ser unha ferramenta moi boa para os colexios, bibliotecas ou centros culturais.
-¿Son preguntas moi difíciles?
-Non, en absoluto, son preguntas adaptadas a todos os públicos, relacionadas con Galicia, pero moi doadas para todas as idades.
-¿Como se pode conseguir?
-De momento imos sacar unha tirada de 2.000 exemplares a través da libraría Aira das Letras, pero tamén pódese comprar a través do noso blog e proximamente na nosa páxina web. Estaremos encantados de mandarllo a todo o mundo que o pida.
O pasado venres, 19 de novembro, nos recreos de Secundaria e Primaria, fixemos entrega dos premios aos gañadores do concurso de Relatos de Medo, co gallo do Samaín 2010.
A nosa compañeira, Carmen Miranda de 4º A, presentounos a conferencia “O mundo na túa cabeza", cunha breve biografía de Casto Rivadulla, científico da Universidade de Santiago.
Casto comezou propoñendo varios títulos como: ”O fascinante mundo da percepción”, que puideron encabezar esta charla acerca do noso cerebro e a relación deste cos sentidos. Di:”Inventamos porque non nos queda outra”. Neste primeiro apartado da conferencia fálanos acerca das causas polas que o ser humano inventa, como por exemplo, a causa da presión do aire.
“Esta máquina (o cerebro) tamén predí o futuro”. O sistema nervioso baséase en prever o que sucederá, como por exemplo, cando tiramos unha bóla. O noso sistema nervioso prevé a traxectoria da bóla e podemos collela no aire, de aí que digamos que o noso cerebro adiviña o que vai pasar.
Tras unha breve explicación acerca das ondas electromagnéticas, Rivadulla continuou coa visión da realidade. Os humanos vemos dunha maneira diferente cás abellas, por exemplo, e iso simplemente é debido aos raios ultravioleta. Isto só é un exemplo, logo desta explicación realizamos un experimento visual: nun vídeo, dous equipos, branco e negro, comezan a pasarse pelotas de baloncesto e hai que averiguar o número de veces que se pasan as pelotas entre os do equipo branco. Debido a que só nos fixamos nas pelotas, a maioría do alumnado non viu un gorila que se meteu na escena e saíu.
Pasamos a falar das células que atopamos no cerebro, falounos de Ramón y Cajal, premio Nobel de Medicina en 1906, o primeiro en descubrir que o cerebro está composto de células individuais. Cada un de nós temos 100.000.000.000 de células no cerebro. Todas as neuronas, como nos di Rivadulla, poderíanse comparar con pequenas pilas “Duracell”, xa que as neuronas procesan a información a través da electricidade. Unha neurona cárgase mil veces nun segundo e descárgase outras tantas veces no mesmo tempo. Cárgase e descárgase nun MILISEGUNDO.
A computación distribuída dinos que non é importante o que unha soa neurona faga, senón que o importante é o que fagan todas en conxunto. Porque unha neurona non ten que saber o que fai.
Se metemos un impulso eléctrico no cerebro este inventará unha imaxe visual e demostróunolo con outro experimento: 6 imaxes, dende unha graduación mínima, que non nos permite ver a imaxe, ata unha graduación perfecta que sí nolo permite. A maioría dos alumnos xa ven de que trata a imaxe na cuarta graduación.
Explicounos ademais, como un mono, mentres come, pode mover tranquilamente co cerebro un robot que se atopa noutra sala diferente. Móstranos o mesmo, pero cunha persoa tetrapléxica, e cos mesmos resultados. Ou case os mesmos, pois o mono faino mellor. Razón: un mono ten moitos mais electrodos no cerebro que un ser humano.
Gústoume moito a charla, xa que resultou moi amena, e foi fascinante descubrir que existen na nosa cabeza moitas cousas que parecen imposibles. Todo un mundo
20 entrevistas a persoas de diferentes idades e condicións sociais aproxímannos á memoria histórica da lingua galega. Unha nova perpectiva para ollar o galego e para sacar do esquecemento a situación de represión que viviu e vive a nosa lingua. A través da historia viva das súas protagonistas achegámonos ao pasado máis recente da lingua galega e tamén á situación actual que está a vivir.
As Candongas do Quirombo.
Agosto - Outubro 2010
Galiza
O Equipo de dinamización da lingua galega (EDLGA) do CPI Aurelio Marcelino Rey García de Cuntis, ante a campaña desatada contra o equipo por un colectivo alleo ao ensino, manifesta:
- O EDLGA realiza dende hai máis dunha década un labor continuado que persegue a mellora de competencias lingüísticas e a sensibilización e mellora das actitudes respecto do galego entre a comunidade educativa, especialmente, entre o alumnado. Os seus proxectos responden aos criterios emanados das convocatorias da Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL) da Xunta de Galicia. Así, desde o EDLGA do noso centro realizáronse ao longo dos últimos anos multitude de actividades (contacontos, teatro, expresión musical, edición de revistas, regueifas, publicacións dixitais, intercambios culturais con outros centros, concursos literarios, de fotografía, etc) nos que colaboraron ducias de profesores e que foron recoñecidas pola comunidade educativa e polas institucións e asociacións locais, que colaboraron en múltiples destas actividades. Tamén a SXPL recoñeceu este traballo nas convocatorias de 2008 e 2009 ao outorgarlle as máximas puntuacións aos seus proxectos.
- Unha das actividades permanentes do EDLGA foi a creación dun blog en outubro do 2007 que, como acontece con moitos outros espazos web dos centros escolares, dá a coñecer recursos educativos e lingüísticos e serve de voceiro das actividades e doutros artigos e informacións vinculados aos obxectivos que lle son propios. A día de hoxe no blog foron publicados 277 artigos.
- O 25 de maio do 2008 unha alumna publicou un artigo no que informaba da actuación en Cuntis do grupo Skarnio, e as súas impresións sobre dito grupo, acompañada dun vídeo do grupo insertado desde Youtube, dentro do Festidoiro 2008. Este festival organizouno a Asociación Cultural O Fervedoiro, e contou coa colaboración económica de varias Consellerías da Xunta de Galicia, do Concello de Cuntis e da Radio Galega, entre outras institucións. O artigo desta alumna acolle unicamente as súas impresións sobre a música feita por esta banda sen ningunha alusión a outro tipo de temáticas. O vídeo segue colgado en Youtube sen que teña sufrido ningún tipo de restrición.
- En setembro do 2010, dous anos e tres meses despois da publicación do artigo, este colectivo iniciou unha campaña de desprestixio dos Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística dos centros de ensino e das persoas que os coordinan, utilizando tácticas impropias dunha democracia. Tiraron imaxes e outros contidos dos blogs e páxinas de distintos Equipos e, descontextualizándoos e esaxerando a súa transcendencia, acusaron, coa complicidade dalgúns medios de comunicación, aos membros dos equipos de adoutrinar ao alumnado, mesmo de facer apoloxía da violencia. Estas imaxes están totalmente quitadas de contexto e as relacións entre as causas e os feitos son absurdas e demagóxicas e descualifican máis a quen as utiliza para atacar que ao atacado.
- A elección do noso blog por parte deste colectivo non foi casual: debeuse a que no noso centro traballou unha das cabezas visibles da Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística, obxectivo da súa campaña de criminalización. Velaquí outra das mentiras empregadas por este colectivo xa que a persoa que no ano 2008 coordinaba o EDLGA non era a perseguida por eles.
- Nun primeiro momento, os membros actuais do EDLGA decidimos non facer ningún comunicado, co obxectivo de non darlle máis publicidade á ruín ‘caza de bruxas’ iniciada por ese colectivo, que só busca notoriedade pública e relevancia política.
- O 11 de outubro soubemos que agora o único branco da vil campaña deste colectivo é o noso EDLGA, ao solicitarlle ao Valedor do Pobo que esixa a retirada do vídeo citado máis arriba.
- Ante a trascendencia que acadou o tema decidimos redactar este comunicado e levar a cabo outras actuacións para informar á comunidade educativa e á opinión pública en xeral sobre esta cuestión.
Consideramos necesario facelo, aínda que poida beneficiar os obxectivos desta organización extremista, porque no artigo motivo da tramposa polémica só hai información dunha actuación musical e o vídeo é legal, aínda que esteamos ou non de acordo co seu contido.
Desde o EDLGA non imos retirar o vídeo a non ser que a autora do artigo o solicite. O blog é personalizado e non pertence ao dominio oficial da Xunta. Iso si, se algo conseguiu esta polémica é que o blog teña máis visitas que nunca e se poida comprobar o traballo desenvolvido. Non imos aceptar de ningún modo a presión e censura feita por un colectivo de fanáticos totalmente alleo ao ensino que o único que busca é desprestixiar a todo o profesorado e alumnado que participa nas actividades do noso centro.
Nun estado democrático non se lle pode recoñecer a este colectivo ningunha autoridade legal, nin moito menos educativa ou moral, para fiscalizar o contido do blog ou calquera outro aspecto do noso traballo a prol da nosa lingua. Estivemos, estamos e estaremos sempre a favor dunha educación aberta, tolerante e respectuosa con todas as persoas e traballaremos arreo para conseguir maiores espazos sociais no uso da lingua galega, polo que non aceptaremos ningún tipo de censura de ningúen, e menos daqueles que unicamente buscan facela desaparecer da nosa sociedade.