Malmequer


Pandereiteir@s e festeir@s da beira atlántica da Galiza


Malmequer
malmequer.vigo@gmail.com
 GAVETAS
 OS SERÁNS (Sección de consulta)
 FOTOS PARA A HISTORIA
 LIGAZÓNS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Entrevista a Xil Ríos
O intérprete de Xirarei presenta un disco de aire cubano, Son da alma, o número 27 na súa carreira.

Xosé Antón Xil Ríos, chamado nalgunha ocasión O Rapsoda de Moaña, foi mariñeiro e fillo de emigrantes, e tamén un dos músicos que máis discos logrou vender cantando en galego, grazas a temas como Rapaciña bonita, Miña Maruxiña ou, sobre todo, Xirarei, coreado por varias xeracións de verbena en verbena. Tras varios anos centrado só no restaurante que ten no Morrazo, volveu agora á música con Son da alma, un disco no que mestura as músicas tradicionais galega e cubana e co que, no verán, volverá saír de xira.

Onde estivo Xil Ríos dende que publicou aquel Vai e vén no 2004?
Teño fillos, unha familia que sacar adiante, así que tiven que buscarme un salario fixo na hostalería, e iso me quitou moito tempo para a música, sobre todo para compoñer. De aí veu esa paréntese de cinco anos sen gravar.

Neste Son da alma quixo mirar para Cuba e o Caribe, non si?
Máis que mirar para o outro lado do mar, recuperei ritmos que nós, a xente de mar, levamos no sangue de escoitárllelos ás orquestras. Eran sons que nos chegaban dende a emigración, e que creo que combinan moi ben coa nosa música tradicional... É un desquite: eu ao comezo era un cantante social, pero logo as discográficas vante levando pola vía do comercial, o bailable... Agora, por sorte, podo gravar o que quero e como quero, e iso é este disco.

Recuperou o gusto por compoñer?
Quixen sacar os ritmos que teño interiorizados dende neno, e combinalos con percusión galega, pandeireiteiras... creo que encaixan moi ben. O produtor musical é Segundo Grandío, que foi baixista de Siniestro Total, e que aquí se revela como un excelente contrabaixista de estilo cubano.

Hai quen o coloca a vostede na Nova Canción Galega, con Voces Ceibes.
Eu fun un loitador toda a vida, e sempre estiven comprometido coa denuncia das inxustizas que vivían os labregos e os mariñeiros de Galicia. Había moito abuso da xente humilde, e todos estabamos por denuncialo, eu como simple mariñeiro, e Voces Ceibes, como intelectuais, dende o mundo universitario... Só que eles estaban máis organizados, e eu tiña que levar as hostias individualmente. Tiven denuncias, ameazas...

É certo que nos 70 foi censurado en Televisión Española?
Si, fora moi famoso aquel caso, no 72. No meu segundo disco, Nosa Galicia, que era unha homenaxe á emigración. A cara B era Aos meus amigos, que falaba da inxustiza que sufría a xente do mar, e non me chamaron para ir presentalo. Pareceume raro, porque eu daquela estaba con Phillips Phonogram, e todos os seus artistas pasaban sempre pola tele, así que preguntei, e o produtor, Alfredo Garrido, díxome que non querían que cantase Aos meus amigos. Era o que había daquela.

Pasaríalle o mesmo se agora quixese cantar na TVG o seu Falemos galego, “canta pobo canta, fala na túa lingua”?
Non, por suposto que non. Hai unha discrepancia de fondo, pero non creo que iso pase na nosa sociedade. Podemos estar máis de acordo ou menos, pero a nosa fala é a nosa fala. Calquera ben nacido, sexa da cor política que sexa, sabe que o galego é o primeiro.

Con 27 discos e centos de cancións, pésalle que o lembren só por Xirarei?
Non é un peso. Ninguén debería estar arrepentido das cousas que fai na vida se as fai con cariño. O curioso é que do disco é a única canción que non é miña, senón que a compuxo Juan Pardo. Pero estou moi orgulloso dela, porque está considerada como unha das cancións míticas dentro da música discográfica galega. Mesmo chegou a ser preseleccionada para Eurovisión, e aínda hoxe en día ninguén se esquece dela.

Preseleccionada para Eurovisión?
Cando volviamos Juan Pardo e mais eu de Londres, pedíronme que fixese unha versión do single en castelán. Estrañoume e preguntei. “É que estás de finalista para ir a Eurovisión”, dixéronme. Así que gravei un Giraré, que me pareceu horroroso, non por estar en castelán, que eu non teño problema en cantar en calquera idioma, senón porque xirarei soa agarimoso, e a tradución faise moi dura, moito ghe...

Que pensa de que alguén en Bos Aires poida descargar Xirarei?
Que me sorprende o doado que é hoxe chegar a todas partes. Antes eu estaba noutros países porque os emigrantes levaban os meus discos de aquí e os puñan nas máquinas dos bares. Sei dun que chegou ata Australia, e que o dono do bar puxéralle Xil ao seu fillo.

Moitas das súas letras falan da emigración, pero non se lle coñecen moitas xiras pola diáspora...
Falo moito do tema porque son fillo de emigrantes. Eu non coñecín os meus pais ata os 21 anos, cando os fun ver a Venezuela. Só unha vez fun tocar a Zúric, nun teatro no que antes tocaba Georgie Dann, e quedei impresionado da xente que había. Foi fermosísimo cando cantei Nosa Galicia: “Cando penso neses fillos, que tes polo mundo adiante, como escravos traballando”. Pero, ao tempo, deume tanta tristura, que non quixen volver saír por aí.

www.xornal.com
Comentarios (0) - Categoría: Novas - Publicado o 15-04-2010 11:03
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
Deixa o teu comentario
Nome:
Mail: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal
free web counter

contador de malmequeriáns dende o 1 de marzo 2007








Galiza

Malmequer