Made in Galiza


Eu nunca serei yo
Um caderno de trabalho de Séchu Sende

A minha obra neste caderno está licenciada baixo creative commons, copiceibe.

O autor solicita comunicar-lhe qualquer uso ou modificaçom da sua obra no email de contacto aqui sinalado.

Contacto
madeingaliza
 CATEGORIAS
 FOTOBLOGOTECA
 OUTROS MUNDOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Música e conflito lingüístico


1. Lou Dalfin é um grupo de música dos vales occitanos de Piamonte que canta em occitano.

Foi fundado em 1982 por Sergio Berardo. O grupo mestura a música tradicional occitana com a música rock.

Sèm encara aicí nosautres occitans!

.....



2. Mallacan, grupo aragonés, com o seu tema Pais Zierzo

Nacido hai más de 14 años, Mallacán consolidou-se como umha das propostas musicais mais potentes de Aragón, mesturando todo tipo de estilos musicais (rock, reggae, ska...) com instrumentos tradicionais aragoneses.

Clica-lhe aqui: vídeos sobre o aragonés
Comentários (3) - Categoria: Desenhos - Publicado o 07-02-2008 23:28
# Ligazóm permanente a este artigo
Debaixo da flor de nuves


E agora estamos lendo um livro debaixo da flor de nuves...
Comentários (2) - Categoria: Desenhos - Publicado o 07-02-2008 00:41
# Ligazóm permanente a este artigo
Sex Please com poemas de Xan Castro


Nesta improvisaçom poético-musical, aí vam três poemas de Xan Castro, sempre!.

Extraído do próximo CD e DVD de
Sex Please: INNER TOUR. Gravado em Ventosa o 29 de Decembro de 2007.

Obrigado á gente de Sex Please pola alucinaçom.

Bks.


...............


1.


Querería chamarvos á cara
filhos de puta,
pero respeto... demasiado as vosas faces
porque sei da natureza onde vivimos;
mais non por iso deixo que me invada
e me instalo na añoranza do perdido,
que aínda que inútil
vos digo
que non hai nada máis grande neste mundo
que a honra na derrota.




2.


O SABIO VELLO DE BABILONIA ANTE A SÚA MORTE ACONSELLA Ó SEU MÁIS PRECIADO NETO ENTRE BÁGOAS E PESARES SOBOR O NIMBO, A VIDA, A LAPA DO SEU AMOR, E OUTRAS MOI VARIAS CONSIDERACIÓNS.


Todo sólido se esvae no ar
Toda ánima se espeta no ceo,
e
Todo anxo ten a ollada dura
que ti terás que traspasar.

Terás, fillo meu, que atravesar
estes os tres estados da vida.

Todo sólido se esvae no ar
Toda ánima se espeta no ceo
e
Todo anxo ten a ollada dura.

E lembra que as luces cegadoras se convertirán en fíos
de ámbar e logo na irradiación dun punto sen lonxitudes

alén.




3.


A cas dos mortos

E non me quedan enerxías nengunhas pra
isto, lévamas todas zugar diste
pequeno xarutiño que levo incrustado no cranio
coma verrugas, nen
podo pór mentes en matinar ou pensar no que estou
escribindo, cada reducida verba, e reducida
por froito da febleza vexetal-rudeza carnefáxica
criouse porque aí a deixaron, mireina eu dende o leito
do meu cristal, e caeu no meu débil cerebro.
Sei xa, xa sei; non teño o tempo nas mans pra pensar
no que estou pensando
vexo liñas escritas nun papel
algo di emocións, e non permanece
e que é e vexo unha sombra paralizada no profundo, hai décadas,
estou zugando do meu xarutiño,
un camiño de follas corrompidas atravesa a arrasa un intestino
de luz tibia circular que leva deica adentro
pero nada permanece
e eu só teño enerxía pra zugar o xarutiño e para a nada que me observa
e me absorbe,
tódalas miñas forzas pra non moverme
queda o vacío dos ollos para adentro
pero farrapento arrástrome despois da lanzada, chorando vello e destrozado
e alzo unha man ferida para deixar un sinal de sangue
que deixa testemuña; non sei, pero canta axuda necesito
mais non me axudades, ficade quedos, non me torturedes
co voso xogo de pezas que hei de ver mover, por que non me axudades,
quedade quedos; axudádeme; deus, teño un buraco negro dentro de min
non podo máis que satisfacerme a min mesmo pero o voso xogo paralízame
ou serei eu o meu pasado entre ruínas un cerebro ráfagas de coitelos tirados
nen mensaxe nen esperanza, non sei, non podo pensar no que digo
enerxía, lánzate polo abismo e resucita merda de símbolo e escuridade
o noxo do carácter circular da ortografía, non podo ver isto coma literatura, xogar ó voso xogo xa non sei onde está a mentira,
onde estou unha meniña
pequena de ollos baleiros a miña pel coma un fel sostendo algo que rebenta no ventre
calor, un xarutiño, a luz nos ollos, ista habitación de paredes da miña historia
furia animal que non me acovarda, a casa dos mortos, ánimo de furia;
quero vivir a miña historia, sei que quero isto.



Xan Castro Huerga, A cas dos mortos, inédito







Comentários (0) - Categoria: Geral - Publicado o 07-02-2008 00:41
# Ligazóm permanente a este artigo
Pancho Lapeña



Único!

E ademais desenhou a máscara d@ merdeir@ do entroido vigués.

Gracie mille, ex-aduaneiro!!!

Questo è tutto. Lontano, qualcuno canta. Lontano. La mia anima non si rassegna d'averla persa. Come per avvicinarla, il mio sguardo la cerca. Il mio cuore la cerca, e lei non è con me. La stessa notte che sbianca gli stessi alberi. Noi, quelli d'allora, gia' non siamo gli stessi. Io non l'amo più, è vero, ma quanto l'ho amata.

Comentários (1) - Categoria: Desenhos - Publicado o 06-02-2008 22:23
# Ligazóm permanente a este artigo
Bólos de Soldom da Seara, Courel


1. Aí estám os bolos, esses paucinhos pintados de médio azul.

Estám sobre a pedra, umha lousa bem grande.




2. Esse pau mais gordo que leva Aldán é a bóla.




3. Os bólos, na aldeia de Soldom da Seara, disponhem-se em rombo. Som 9 e podem saír disparados em qualquer momento!




4. A persoa apanha a bóla e finca o pé nessa outra pedra de aí. Como podedes ver este jogo tamém discrimina @s manech@s, canhot@s, zurd@s ou sinistroman@s, ;)

E colhe impulso...
E zumba! Racataplás!



5. Tradicionalmente, como muitos outros, a este jogo só jogam os homes...




6. Em que consiste o jogo?

Hai umha raia pintada a 25 passos da pedra, por diante.

A bóla tem que saír disparada cara adiante arrastrando na viage o maior número de bólos. A bóla tem que tirar com eles polo aire e passa-los tras da raia.

Se passa um bólo, 10 pontos. Se passam dous bólos, 20 pontos... E assi sucesivamente, sempre que passe tamém a bóla!

Se nom passa a bóla, a tirada nom vale nada.



7. É um jogo mui brutám!

Por que?
Porque a mao que tira a bóla tem que passar o mais pegada á pedra e colher os bólos o máis por baixo posíbel. Quanto máis por baixo se lhe zumba aos bólos, mais para alá os mandas voando.

Pero claro..., quanto mais achegas a mao á pedra mais risco tes de quedar sem dedos. Literalmente.

As maos de muitos jogadores acabam sangrando polos cotenos!

E eu já vim um dedo gordo todo esmagadinho!

A mim dá-me que o sangue e a dor tenhem umha funcióm importante na comprensom antropológica deste jogo... ;)




8. Os melhores jogadores adoitam ser os mais veteranos.


...........


Para Carmela e a gente de Etnoga, e saúdos!



Comentários (2) - Categoria: Desenhos - Publicado o 06-02-2008 18:58
# Ligazóm permanente a este artigo
A epidemia de silencio


Confesión de Ignacio Negro, manipulador de cerebros

ou

A epidemia de silencio





O meu nome é Ignacio Negro, son un asasino e esta é a miña confesión.
Procurarei ser breve e pouco violento..
Teño unha bolsa de investigador na Faculdade de Química na Universidade de Santiago de Compostela.
A neuroloxía tamén me apaixona, e a psicolinguística. E as mulleres.
As mulleres, todas.

Estudei en Massachussets, Tubinga e Oxford.
Podo dicir sen reservas que ninguén no mundo sabe tanto como Ignacio Negro sobre a química neurolóxica e as súas relacións coa linguaxe.
Despois da presentación en Oxford da miña tese ?Química, cerebro e linguaxe? a prensa especializada pasou a considerarme como un xenio.
Eu xa o sabía, por suposto.

Axiña me dei conta de que eu era diferente.
Sobresaliente, mellor dito.
Aos dous anos pensaba que os demais nenos eran idiotas e que tiñan a cabeza chea de algodón, como os osiños de peluche.
Aos tres busquei na enciclopedia a palabra cerebro.

Esquecíao: ademais das cousas da ciencia e das mulleres tamén me gusta a mariguana, reláxame.
Teño un violín. Non teño amigos. E nunca durmo.
Non me gusta fechar os ollos.
Ah, e o mais importante, non sei falar.
Nunca aprendín a dicir mamá.



Non vou entrar en detalles, non son necesarios neste momento.
Son abondas dúas liñas para explicar que a linguaxe nace no cerebro, que se orixina nunha rexión cerebral pequena como unha uva e que o que lle pasa á miña uva é que está medio podrida.
Chámase Mal de Meier. Cada dez millóns de persoas dase un caso. Bingo. Tiven mala sorte, pensaredes.
Ahá.
Hai cousas peores.
Como ides ver.

En fin.
Teño escritos dous ensaios sobre o asunto, mais son moi longos, moi aburridos e moi caros.
Fisioloxicamente, o meu aparato fonador está como un reloxio sen estrear. Mais non recibe as malditas ordes nerviosas das malditas neuronas do meu maldito cerebro.

Se fose Pablo Neruda diría que a miña vida foi unha viaxe en busca da palabra, e falaría de illas de silencio e ruído de choiva e paxaros mortos no meu peito.
Mais non son un poeta.
Aínda que me guste Baudelaire.

Quero dicir que na miña vida sempre me guiou a vontade de dar cunha solución ao meu problema.
A miña forza para mover o mundo.
Aos trece deime conta de que podía ser que ninguén soubese aínda o suficiente sobre o cerebro e decidín que eu tiña que coñecelo como as miñas propias mans.
Os meus estudos de química, a neuroloxía, e a psicolinguística, anos despois, comezaron a abrirme os ollos a ver esa posibilidade chamada solución.


O 21 de marzo saín do laboratorio da faculdade cun frasco de 250 centilitros escondido nun peto da miña bata branca.
Era o fruto do traballo de toda a miña vida, como se adoita dicir.
Esa disolución conseguíraa despois de quince meses de ocupación obsesiva, despois de centos de fracasos e decepcións. E soidade.

Cheguei ao meu apartamento en Xeneral Pardiñas eufórico como o descubridor da roda.
Contemplei o líquido verde menta durante horas, pensando que aquilo representaría a fin do meu silencio.
Aquel composto rexeneraría e daríalle vida ás células enfermas do meu cerebro. Debía sandar o tecido nervioso inútil, etcétera, etcétera.


Todo estaba planeado.
Ninguén sabía nada de nada sobre o meu descubrimento. No laboratorio dixera que estaba a traballar coa química das células da materia linfática e o meu director de investigación era un inútil con complexo de inferioridade ao que nin saudaba.

Necesitaba contrastrar os meus avances. E eu non ía ser o coello de indias.
Tíñao todo previsto, digo.
Ao día seguinte achegueime a Portugal. Sabía que en Viana hai un centro para crianças com problemas de xordomudez. E que nel tiñan un neno coa miña enfermidade, o Mal de Meier.


Aluguei un cuarto con vistas ao río no Hotel da Vila.
Durante tres días vixiei o patio de xogos da escola disimuladamente.
Identificar o neno foi relativamente doado. Era o único que non era xordo.

Chamábano por Luizinho. Ollos negros, riso bonito e nervioso como un esquío. Seis anos.
Acenei para que se achegara. Ninguén estaba a vixiar. E deille unha coca-cola. Suaba. Calor de mediodía en xuño.
Un grolo. Suficiente.
Sei poñer cara de boa persoa e el foi estupidamente confiado.
Olloume como se soubese que a súa vidaía cambiar.
Ou iso pensei eu.


Deixei o hotel e marchei de Viana para Camina. Voltaria regularmente, quería ter ao cobaia baixo observa}ao e ver como evolucionaba.
Mais Luizinho morreu esa mesma noite.
Dicían os sornáis: ?Criança morre en estranhas circunstancias?
E regresei en silencio a Santiago.
Un silencio máis profundo que o silencio no enterramento de Luis Pereira de Souza.


Cando choro os meus ruídos son como os dun animal, un can ou un porco, morrendo.
Isto non quere dicir que tivese remordementos de conciencia. Só que me lastimou o fracaso. Non sei perder.


Durante un mes enclaustreime no laboratorio de faculdade. Reformular a fórmula.
Os excesos e as insuficiencias.
Houben de reestruturar o produto. E o traballo por vez primeira na vida comezou cansarme.
Lin a Maquiavelo.
Dera o primeiro paso e un neno morto só é un neno morto.


En agosto despraceime a Bilbao.
Levaba comigo o que estades pensando.
A Ainoa coñecéraa nun Congreso en París: Ainoa Ergueitia, lingüista, vintenove anos, loira, ollos azuis, peitos duros como mazás, labios de morango, un encanto e Mal de Meier.
Nunca unhas mans me sacaran o pracer do espiñazo como as dela como anzois arredor do meu sexo.
Umm...
Inimaxinábel.

Ceamos á beira da ría con rosas e unha veliña á luz da lúa.
Díxenlle que ía de paso para non sei onde a non sei que Congreso...
Primeiro deixeime foder por ela.
Ainoa facíao como sobre dun cabalo indomábel.
Despois deille o seu xarope nunha copa de champán francés.

Falaba coas mans debuxando no aire as palabras como Picasso cores. Penseio que merecía o premio Nóbel da lingua de signos.
Conversamos sobre o independentismo basco, ela era de Batasuna, sobre a luz de Galiza, sobre o ceo de París de noite e despois comezamos a facelo.
Unha semana mais tarde chegoume a súa esquela. Morrera catro días despois de eu irme embora de Bilbo.



Fumei e bebín e bebido e fumado saín á rúa. Fun do Guayaba ao Ruta e intentei bailar mais Ignacio Negro acabou cunha puta fina en non sei que hotel.
Querería darlle de ostias até esmagala porque os seus dedos eran como miñocas e cabalgábame como a un poni mais o que fixen foi mesturarlle un pouco do meu líquido nefasto nunha coca-cola.

Durante moito tempo on souben que fora dela, e o que souben hei contalo despois.

Desde aquela todo foi aínda peor.
Deime conta de que me convertera nun asasino en serie.
Claro que nunca tiven ningún problema de conciencia.
Por suposto, o meu produto fixérao indetectable ás análises forenses.
Con respeito á policia estaba tranquilo.
Mais o meu estado era de desesperación e por primeira vez na miña vida comcei a pensar que quizais fose imposible curar o Mal de Meier.


Regresei ao laboratorio, que se converteu nunha prisión, a harmonizar os componentes.
Na Scientific World de maio publiquei un artigo máis sobre o Mal onde me arrisquei a facer públicas algunhas das miñas ideas máis persoais sobre a manipulación neuronal por vía química.
Foi un grave erro.

No número seguinte o profesor Malkievich da Universidade de Leverkusen comparou a miña ética coa dos científicos nazis.
Ao pouco os sornáis facíanse eco da polémica.
Accedin a un par de entrevistas nas que mentín a eito. Mais a opinión pública púxose en contra do químico Ignacio Negro, manipulador-de-cerebros.


A xente comezou a recoñecerme pola rua. No laboratorio virabam a cabeza. O imbécil do director díxome que a Faculdade ía anular a bolsa de investigación. Comecei a sentir como é iso de que a xente te odie.
Unha noite uns estudantes déronme unha somanta que me deixou cos ollos sangrando. E comecei a odiar cegamente.

O vinte e un de xuño saín da faculdade con dúas ampolas de vidro cheas de líquido verde-menta.
Subín ao carro e a douscentos vinte pola autoestrada cheguei á Coruña en vinte minutos.
Só tiña un nome e unha dirección: Rosa Pájaro, Monte Alto, 19, 1º B.

Tiven a sorte de dar cunha pensión xusto enfrente.
Vixiei durante unha semana, cazador á espreita.
Rosa Pájaro era a única galega co Mal de Meier. Tiña trece anos e era, como diría Nabokov, unha nínfula preciosa, de ollos negros e corpo delgado.
Deixei a pensión e dúas semanas mais tarde abordei á nena nun lugar escuro, deile formol, metina no carro, saín da Coruña, inxecteille na lingua unha dose da disolución, violeina, e abandoneina na praia da Santa Cristina e voltei a Santiago no aire.

Á semana do rapto arrisqueime a ir á Coruña. Non aturaba estar máis tempo sen saber como reaccionara o cerebro de Rosa.
Nun bar do bairro escoitei que a nena estaba en coma.
Morréuseme, tamén. Lino na prensa tres días despois.
Nin Rosa nin eu iamos poder xa nunca falar.


Sobre a maldade teño pensado algunhas cousas. Por exemplo, que eu puiden ser moi moi malo porque son moi moi listo.
Cando estou fumado aparéceseme a xente que matei. Eu convértome nun lagarto e perséguenme cun pao.
Nunca puiden soñar e supoño que iso é o máis semellante a un pesadelo.
Matar...
Matar é como cando vas por un camiño e se che cruza unha pola diante dos pés e a tronzas sen pensalo demasiado.
A vida é moi fráxil.


Nunca souben como se chamaba aquela fulana á que lle administrara o soro na coca-cola. Sempre crin que morrera e despreocupárame.
Unha semana despois de ter morto Rosa Pájaro decidín saír da casa.
Pecharame entre as catro paredes do apartamento porque a vida xa non tiña sentido para min.
Sabía que xa nunca seria quen de cegar a pronunciar unha palabra.
Que sería mudo para sempre.


Un sábado de noite, digo, saín. Non había moita xente. Tomei unha copa aquí e outra alá, e outra e outra, nos sitios máis deprimentes.
E entón vina, á puta.
Estaba soa na barra do Maicar. Non me veu, mais eu fiteina espantado e saín tras dela cando marchou do pub.

Collina polo pescozo e interrogueina cos meus ollos. E o que descubrín nos seus ollos foi o silencio.
Abriu a boca mais non podía falar.
A súa boca era un niño de angustia.
Deixeina en paz e marchei.
É posible que aínda hoxe non saiba que fun eu quen lle roubou as palabras.


Asi foi como fixen:
Unha semana despois collín o carro.
Tomei a estrada de Negreira e detívenme á altura de Pontemaceira. Agachei o carro nunha xesteira na ribeira do Tambre.
Eran arredor das catro da madrugada, sábado 25 de xullo.
Camiñei até a parte traseira da fábrica de Feiraco e saltei a reixa. Non había cans que ladrasen.


Un par de empregados durmidos cruzaron o patio. Un garda xurado escoitaba a radio nun caseto detrás da porta principal.
Ninguén me viu.
Deitei as cinco garrafas de soro no container dun camión que recollera o leite do día.
Vintecinco litros do xarope que matara a Ainoa Ergueitia e deixara muda á prostituta que non sabía cabalgar.

Así foi como na seguinte semana máis de seis mil seiscentas perosas foron ficando mudas.
Case que da noite para a mañá Galiza converteuse no país con máis enfermos de Meier do mundo.

Cundiu o pánico, como sabedes.
Como sabedes, lembrouse o caso da colza, as vacas tolas, discutiuse sobre os transxénicos, a mafia e as empresas farmacéuticas, e o Parlamento aprobou medidas propias de períodos catastróficos.
Por fin o sete de agosto as autoridades retiraron todas as marcas de leite do mercado.

?A Epidemia de Silencio?, xa sabedes.

Hoxe, 1 de setembro, escoitei na radio que se contabilizan 6698 homes, mulleres e nenos que deixaron de falar.
Habedes coñecer algún caso.

E se non vou atopades entre eles foi porque tivestes moita sorte.
Hai tres días que estou baixo orde de busca e captura.
Xa cansei de oír na radio esa gris descrición: ?33 anos, alto e magro, 180 com, 75 quilos; cangado de hombros, pelo moreno, ollos negros, profundas olleiras?

A prensa e a televisión aínda sacan diariamente a foto da miña orla de licenciatura de química pola Universidade de Massachussets. Vexo esa foto até na sopa.
Mais Ignacio Negro está moi ben escondido.

Para finalizar esta rápida confesión quero facer unhas reflexións: matar é moi doado e deus somos nós.
Tampouco estou tolo no sentido profundo do concepto e sei distinguir perfectamente o ben do mal.
Non estou arrepentido.

Talvez agora a comunidade científica mundial decida buscar en serio a cura do Mal de Meier, agora que non só é un problema dunha minoría invisíbel.
Este país necesítao.

Por primeira vez en moito tempo síntome acompañado, polo silencio de milleiro de persoas.
Non sei se isto o acabaran publicando na prensa ou lendo na televisión ou silenciándoo nalgún despacho. Tampouco me importa demasiado.

Agora vou deixar de escribir.
É de noite.
Vou botar esta carta nun buzón que hai diante da casa onde me agochei estes días. Envíoa á varias axencias de noticias.
Dubido que houbese alguén o suficientemente intelixente como para dar comigo polos seus propios medios.

Poden atopar o meu cadáver no seguinte enderezo:
San Lázaro, 87, Santiago.
Ah, queimei todo rastro das miñas investigacións.
O silencio é monstruoso.


Afectuosamente: Ignacio Negro





.......

Este relato, que tem algo mais de dez anos, foi premiado no certame Rodríguez Cardarso quando era universitário. Molava-me a idea de escreber algo como malo malíssimo.
Comentários (1) - Categoria: Geral - Publicado o 06-02-2008 14:27
# Ligazóm permanente a este artigo
Que 20 temas para um CD?




Se queres fazer algumha proposta..., esse tema que nom pode faltar...

Por exemplo... A festa non vai parar, -obrigado, Leitor.
Comentários (7) - Categoria: Desenhos - Publicado o 06-02-2008 00:11
# Ligazóm permanente a este artigo
Unha Lousa sobre O Courel





Um documental de Mabel Rivera e Enrique Banet.

Proximamente... nas pantalhas mais ceivas da Galiza e parte do estrangeiro!


SOS COUREL

Galiza non se vende
Comentários (0) - Categoria: Nom serviam - Publicado o 05-02-2008 21:01
# Ligazóm permanente a este artigo
Os nomes


Ouh, os sitios que ves
e os seus nomes non sabes.

Por ti mesmo, ao andar
nomea estes lugares.

Dálles os nomes ti,
antes de preguntares...


Agustín González López


.....


A Fon.
Comentários (1) - Categoria: Geral - Publicado o 05-02-2008 18:06
# Ligazóm permanente a este artigo
INDEPENDÉNCIA


1.

Quando era neno
nos livros de texto iam aparecendo
as diferentes épocas históricas
da nossa literatura:
provincialista,
regionalista,
nacionalista?
aquilo era algo parecido a subir
por umha escaleira...
Estava claro que chegariamos
á fase independentista, nom?
Pois já chegamos.
E agora como segue a história?



2.

Tenho que reconhecer
que a pesar dos esforzos
da escola, a igreja,
a tele, a rádio, a prensa,
e muita outra gente por consegui-lo,
incluíndo em parte á minha família?
eu definitivamente nom som espanhol.

As palavras livre, ceive e independéncia
cruzarom-se no meu caminho e aqui estou,
entre dous versos.

Se eu fosse espanhol
nom teria o menor problema em dice-lo,
como se fosse italiano ou tibetano.

Mas, é-che o que hai,
e com toda a sinceridade do mundo
tenho que dicer, mais umha vez,
e todas as que seja necessário,
que eu nom som espanhol.

A ver se ponhendo-o num poema
queda mais claro.

E passamos a outra cousa.



3.

Hai um caminho que ás vezes fago só
em coche, em bíci ou caminhando
escoitando reagge ou hip hop
ou em siléncio

e outras, com muita gente cara adiante
numha rua
ou dentro dum sonho,

e aparece de súbito umha estrela
no céu ou num sinal de tráfico
e daquela dou-me conta
de que é o Caminho da Independéncia.

O Caminho da Independéncia é como outro qualquer.
Nom é umha cousa doutro mundo.

Ás vezes passa por umha ponte, pola cozinha,
pola carniceria ou por um livro de poemas.

É como o Caminho das Tartarugas Patas Arriba,
se esperas um pouco ao final
sempre dam a volta.

Como o Caminho dos Livros Fechados,
sempre necessitas abrir outro para dar o seguinte passo.

O Caminho da Independéncia é como
o Caminho Dos Ouriços Cacho Em Primavera
ao cruzar as estradas de noite.

É como o Caminho Onde As Cousas Cámbiam,
começando por ti mesm@.



Comentários (3) - Categoria: Nom serviam - Publicado o 05-02-2008 14:27
# Ligazóm permanente a este artigo
Qual é a tua velocidade leitora?


A punta da lingua podes sabelo.

Para iso tes que dividir o nº de palabras do texto entre o nº de segundos que che levou lelo e logo multiplicar o resultado por 60; así obterás o nº de palabras que es capaz de ler por minuto.

- E ti que velocidade leitora tes?
- Bah, eu 400 palavras por minuto...
- Alaaa!, já será menos!


Segundo esta proba, se só les entre 115 e 130 p/m ou é que vas em 1º da ESO ou é que gostas de ler mui mui devagarinho...
Comentários (0) - Categoria: Geral - Publicado o 05-02-2008 12:50
# Ligazóm permanente a este artigo
Castelao


Hoje Castelao é umha mulher.

Tamém estudou medicina.
Comentários (0) - Categoria: Desenhos - Publicado o 04-02-2008 18:57
# Ligazóm permanente a este artigo
FLORENCIO DELGADO GURRIARAN





A POESÍA DE TEMA SOCIOLINGÜÍSTICO DE FLORENCIO DELGADO GURRIARÁN


1.

Florencio Delgado Gurriarán nace no 1903 e forma parte da denominada "Xeración do 25", que, segundo Méndez Ferrín en De Pondal a Novoneyra, 1984, está "formada por persoas nadas, máis ou menos, entre 1895 e 1909" e que "son unha sorte de fillos da Xerazón Nós", como Alexandre Bóveda (1901), Manuel Antonio (1900) ou Amado Carballo (1901).

A vida desta xeración transcorre paralela a unha serie de acontecementos -en moitos dos cales FDG foi tendo participación activa? que serán fundamentais para o futuro do país e da lingua: 1907, fundación de "Solidaridad Gallega"; 1916, das "lrmandades da Fala"; 1918, Asemblea Nacionalista de Lugo; 1923, creación do "Seminario de Estudios Galegos"-do que Gurriarán se fai socio protector-; 1931, fundación do Partido Galeguista, -afiliado no ano 33, ocupará cargos de responsabilidade-; Guerra Civil; exilio; Consello de Galiza; Galeuzca, etc.

Ao longo da súa vida Florencio Delgado desenvolveu un interesante e polifacético labor intelectual relacionado coa lingua. Ao lado da súa obra poética coñecemos outras aportacións de grande interese que sería preciso analizar de vagar: traduccións (O cemiterio mariño, de Valery, por exemplo); estudios gramaticais, (un sobre o adverbio; unha comparación entre algunhas locucións -refráns- galegas e castelás); vocabularios; achegamentos dialectais á fala de Valdeorras; aproximacións á toponimia; recensións críticas; labores editoriais en revistas -Vieiros, por exemplo-- e nunha antoloxía simbólica na nosa historia: Cancioneiro da loita galega, etc., cunha visión preocupada ora pola historia interna da lingua ora pola súa historia externa; e con consideracións sobre a planificación lingüística que tocan aspectos do estatus da lingua e do corpus.




2.

Os integrantes da Xeración Nós chegan á conciencia de Galicia na madurez das súas vidas, logo do percurso na busca da propia identidade galega. E se Otero, Castelao ou Risco conseguen chegar a Galicia na madurez, a seguinte xeración vai acadar esa meta antes. É fundamental saber que na historia do século vinte, a xeración de FDG ?ou do arredista Manuel Antonio- é a primeira que comeza a adquirir un compromiso cultural e político con Galicia xa na adolescencia.



3.

Nunha sociedade como a nosa -en conflicto lingüístico- o problema da lingua configúrase como un importante tema literario. Desde o "Falade miniñas, falade galego" de Pondal ao " Artefacto Burbur" de Igor Lugrís, pasando polo "Eu falo porque si" de Celso Emilio Ferreiro, o "Teño lingua nai teño lingua pai/ e unha lingua filla/ que me marabilla" de Manuel María, e Manolo Rivas, Chus Pato?, o autor do texto literario escribe co obxectivo de actuar na conciencia do lector. Que a literatura non transforma a sociedade? De certo: non a deixa intacta. Ou, como di Calvet n ´A Guerra das Línguas, as cousas non son como son senón como as describen, ou describimos.


A literatura con intención social de FDG pretende intervir na historia da lingua e converterse noutro instrumento normalizador, porque aspira á transformación dos comportamentos, dos usos, dos valores e das actitudes lingüísticas. A literatura convértese nun medio de comunicación e representación do conflicto lingüístico, construíndo a descrición da realidade do problema desde o punto de vista da lingua minorizada e oprimida.

FDG expón na súa poesía de tema lingüístico os sinais do conflicto. Por un lado poemiza os valores sociais que agreden a integridade da nosa lingua, a diglosia e os prexuízos:

-O galego é "cousa pasada", antiga, "de catro vellos".

-O galego é "ordinario" e "feio".

-O galego é "doce e fermoso" e apropiadísimo para a poesía (sentimental) pero non ten a capacidade que posúen todas as linguas para ser vehículo pleno de expresión.

-dentro ou fóra de Galicia cómpre ocultar que se é galego. A lingua e a orixe galegas desprestixian e son inferiores á lingua e orixe española.

Por outro lado, e como consecuencia da anterior situación social, FDG tamén escribe sobre a natureza e procesos internos da lingua: as alternancias de lingua --en "Preguntade a calquer neniño pera" ; as interferencias --en "Cantarenas do castrapo" e na "Carta de Guan de la Era" ; e, finalmente, a asimilación.

O seu tema lingüístico máis recorrente, o cabalo de batalla de FDG, é o castrapo, síntoma e expresión lingüística do sometemento da lingua minorizada, o galego, pola lingua minorizadora, o castelán.

En "Cantarenas do castrapo" FDG fainos ver perfectamente como o paso intermedio entre o monolingüismo na lingua propia e o monolingüismo na lingua importada é un estadio de bilingüismo diglósico ?absolutamente desharmónico-- que impulsa a invasión das interferencias lingüísticas.

" ¿Bilingüismo? Sei que as cobras
teñen a lingua fendida
¿Bilingüismo é o que nos cómpre?
¿É reptiliña Galiza?"


O castrapo é o "noxentísimo andacio" que perxudica a integridade da expresión lingüística dos galegos, e que frea e impide o proceso de aceptación dunha variante formal do galego.

Neste mesmo poema FDG refírese ao problema da substitución do galego pola lingua española:

"O esquecermos o galego
para falar castelán...".

FDG, que viviu o exilio en México, recoñece o proceso da asimilación ou substitución do galego e equipárao a procesos semellantes, comparando a realidade mundial das linguas, e así, por exemplo, no poema refírese ao "anglotrapo ou ianquitrapo" -espanglish- coñecido por el de primeira man.

Xa nun artigo do ano 1967 ("Notas ó Diccionario galego-Castelán de Don Eladio Rodríguez", revista Compostela, México) FDG refírese a outras manifestacións do problema das linguas no mundo e así comenta os casos dos hispanos no sur dos Estados Unidos e compara o proceso galego co caso do hebreo en Israel.



4.

A descrición dun novo burgués de comezos de século, comerciante enriquecido pola usura, desclasado e que deriva na política por intereses exclusivamente persoais podería xerar un ensaio biográfico de interese.

Pero foi un texto literario, O porco de pé, de Risco, o texto que mellor nos aproximou ao coñecemento da popular figura do cacique. A través do humor, do escarnio, do ridículo.

A antropoloxía relacionou o humor coa sociedade dos homes e das mulleres. A ironía pode considerarse como unha forma de defensa ?ou de ataque-, segundo os antropólogos, nunha situación de conflicto social. No noso caso, xorde a retranca.



5.

Ve1aí a importancia do humor como estratexia: por exemplo, na "Carta de Guan de la Era al Doutor Nuevo Campito". O poema é unha parodia do uniformismo lingüístico, das forzas que pretenden a substitución da identidade galega pola castelá:

" ¿Pra que falarme jal1ejo
cando l'habla castelana..."

"Pra que ter d'apellidos
unas palabras tan bastas
coma Ferreira, Campelo..."


O poema é unha descrición paródica do desertor lingüístico. Coa ridiculización do personaxe Guan de la Era e das súas palabras, dirixidas con alento de apoio ao doutor Nuevo Campito (personaxe histórico, o doutor Novo Campelo, belixerante na altura contra o galego, que á volta dunha viaxe a Berlín presume de cosmopolitismo), FDG consegue un efecto interesante: ao lermos desautorizadas polo ridículo -polo escarño?as súas ideas sobre o galego, o seu discurso aliado de "adimiración" ao doutor Novo atinxe e salpica de desacreditación o propio proceder antigaleguista desa persoa histórica.

É como unha versión máis, esta vez na literatura culta de autor, entre as moitas historias populares de ridiculizacións dos desertores lingüísticos. Como o conto do angazo e do emigrante:

Un emigrante retorna de Suíza á aldea e volve falando castelán. "Yo ya te me olvidé el gallego". Cando vai camiñando por un carreiro pisa os dentes dun angazo e o pao dálle con forza nos morros. "Auh, como doe, carallo!". Ridiculízase así a quen rexeita a súa identidade a cambio doutra, ao renegado. E vén sendo este un recorrente método de defensa diante da castelanización. Un relato popular de resisténcia lingüística. Recordemos o personaxe castrapista de O documento, de Anxel Fole.

Porque este conxunto de poemas de FDG son poesía de resistencia. FDG debuxa a desfavorábel situación da lingua galega e pretende a sensibilización do receptor cara á defensa da identidade galega. Eis o foco temático profundo da súa poesía social: a identidade.

En "Cantarenas do Castrapo" escribe: "Galiza é soio Galiza/ inda que o non queira ser". E en "Loubanza dos nomes enxebres" -O soño do guieiro- fai unha exposición maxistral en defensa da toponimia galega, contra o absurdo da súa castelanización.



6.

Por que non é a lingua a que prestixia a xente, é a xente a que prestixia a lingua.

Un dos primeiros poemas de FDG trata o tema dos prexuízos lingüísticos. De 1931 é o que comeza "Preguntade a calquer neniño pera". Como naquel debuxo de Xaquín Marín onde un personaxe di "Yo llevo a Galicia muy adentro" e outro responde "Pois a ver se a ceibas pola boca", neste poema un personaxe explica: "Yo te soy más gallego que cualquiera" pero "¿como voy hablar cual los paisanos?(...) Yo te soy hombre fino, no te soy ordinario".

FDG expón o prexuízo axial da historia moderna de Galicia: falar castelán é falar ben, fina e educadamente; falar galego é falar mal, de brutos e ignorantes.



7.

Por outro lado, no poema de FDG enseguida observamos nos interlocutores a inclinación ao autoodio cando descubrimos que eses castelán-falantes aparentes -o neno pera, o señorote da calva cintilante, a rapariga feituca testa oca, etc- foron galego-falantes iniciais, como así os delatan os galeguismos do seu artificioso español: "Yo te soy..." "Mismo, mismo, no puedo afegurarme" "La Coruña", etc. Fonética, sintactica, morfolóxica léxicamente, FDG reflicte como o galego se evidencia como un estigma da verdadeira estirpe e raíz do colonizado, do asimilado, do desarraigado.



8.

O FDG de antes da Guerra comeza a participar nun proxecto emocionante: o inicio do proceso de extensión da conciencia colectiva, agora falando en termos sociolingüísticos. É o momento histórico en que aparece a contestación á diglosia, a oposición á marxinación. Organizado por unha elite intelectual e política con intereses populares, é o momento do xiro, da inflexión, da insubmisión á hexemonía do castelán, da revolta fronte á inercia da castelanización, a superación da diglosia. Son os anos do xermolo, valores nos que FDG se educa sentimental e ideoloxicamente. Son os anos da virtual transformación efectiva de Galicia, desbaratada, naquela altura, no ano 1936.



9.

FDG demostra un compromiso globalmente humano. E demóstrao a pluralidade de temas que enriquecen a súa poesía (o amor, a natureza, a xustiza, a lingua...). Coa súa poesía de tema (socio)lingüístico móstrase, tamén, como poeta social, alén do reduccionismo que supón clasificalo como imaxinista.

Florencio Delgado Gurriarán e outros intelectuais formados na Galicia do primeiro terzo do século sabíanse guieiros dunha reforma radicalmente transformadora e eran practicantes, avant la lettre, do interesante principio de Calvet no que se refire que o fenómeno de dominación lingüística é a consecuencia dunha situación de dominación política. Polo tanto, "a hexemonía lingüística combátese ante todo non no dominio lingüístico mas por medio, e no dominio, político."



10.

Nestas poucas páxinas detivémonos nalgúns aspectos da obra de Florencio Delgado Gurriarán relacionados coa historia externa da lingua, co seu estatus social, coa relación entre a nosa lingua e a nosa sociedade.

Entre os poemas de tema (socio)lingüístico procuramos tocar aspectos que consideramos aínda moi actuais no noso tempo. Nestes apuntamentos só rozamos algunhas ideas, pero consideramos que á obra de FDG lle cumpriría un estudio literario xeral en múltiples dimensións.

Hai dous temas que consideramos moi interesantes para recibiren unha ollada mais profunda que a desta aproximación superficial: a súa poesía creoula e a cuestión da normativización do galego, con respecto á que FDG ten vontade reintegracionista.


.......





Esta é umha adaptaçom dum texto publicado originalmente por Patricia Calviño Facal e Séchu Sende em Florencio Delgado Gurriarán. Vida e obra dun poeta valdeorrés, republicano e galeguista, Ricardo Gurriarán, 1999, Ediciós do Castro.


Por suposto, recomendo efusivamente este livro que oferece umha panorámica interantíssima nom só sobre vida e obra de FDG mas sobre a Galiza do século XX.

E obrigado, Ricardo, por ter-me aberto esta porta para conhecer um pouco mais o meu próprio país.


Comentários (5) - Categoria: Geral - Publicado o 04-02-2008 13:36
# Ligazóm permanente a este artigo
Made in Galiza no Youtube


Pois mira ti!

Toda umha sorpresa!

Pois aí vai!

Manda truco!

The best metod to lear galician!
Le milleure method pour apprende le galicien


O melhor método para aprender galego!

Um relato de
Made in Galiza
, Editorial Galaxia, 2007.


No espaço de youtube para neofalantes hai mais material.

....

Quem quer que seja @ autor@, obrigado!

Comentários (0) - Categoria: Geral - Publicado o 04-02-2008 01:18
# Ligazóm permanente a este artigo
GZ NOM SE VENDE!


POR ISTO E ISTO E ISTO E ISTO E ISTO E ISTO E ISTO...!

Assina o manifesto, e passa a bóla!



Virás á mani, ouh?

17-F!

Comentários (0) - Categoria: Nom serviam - Publicado o 04-02-2008 00:26
# Ligazóm permanente a este artigo
Gales-Cola Light


Susissimo!!!
Comentários (3) - Categoria: Fotografia - Publicado o 03-02-2008 21:25
# Ligazóm permanente a este artigo
Abrir caminhos públicos


Qualquer persoa pode abrir um caminho. Nunca abriste um caminho abandonado?

É duro, muito trabalho. E quanto mais abandonado está o caminho mais devagar se avança. O mais difícil é abrir um caminho perdido. Primeiro hai que encontrá-lo. Hai que falar com a gente que algum dia o transitou e aínda assi ás vezes fai-se necessário variar a rota originária. Cuidado com as cousas oxidadas, os vidros rotos, os animais venenosos, os caborcos, os desprendementos, os arames de espinho ou as persoas que nom querem livres os caminhos públicos.

Muito cuidado com a própria ferramenta. A fouce é umha arte perigosa para gente nom iniciada. A desbroçadora pode enviar-nos umha pedra aos olhos; a motoserra, virar-se contra nós. Cuidado com nom mancar ninguém. Hai muito trabalho por diante.

Mede as tuas forças porque um caminho pode rebentar-nos, e nom é cousa de baldar-se um dia se amanhá nom podes nem erguer o braço. O melhor é ir acompanhad@s. A soidade fai o caminho mais selvagem e duro. E som necessárias as palavras, nom só as que andam na cabeça, tamém as que atopamos nas revoltas, nos saúdos, nas cançons, nas conversas compartidas. Abrir um caminho pode ser umha festa alegre. Umha reuniom emocionante.

O caminho público nom é de ninguem e é de toda a gente. Qualquer caminho é teu aqui e mais alá. É público e isso significa que é caminho livre, de nosso e sem propriedade nengumha mais que a colectiva, de toda a gente. Tamém temos direitos geográficos, o espaço do caminho é nosso, porque é comum, e debe ser sempre accesíbel, nunca privado. O tránsito, livre, o acceso, livre, e livres os pasos, sem cerres, sem valados, sem obstáculos para ir adiante no caminho. Por isso é necessário liberar qualquer caminho, apropiar-se do que é nosso e de ninguém ao mesmo tempo.

Porque fechar um caminho público é um delito. Os cerres, ilegais. Ninguem pode cortar o passo. Arames fóra. Hai casos de grandes roubadores de caminhos, ladrons que coutam o passo ao horizonte. Hai que juntar-se para enfrontar-se a eles e afastar qualquer obstáculo do caminho. Porque o caminho é nosso. E, claro, de ninguém ao mesmo tempo.

O nosso é um país com grandes abridores de caminhos, gente humilde, discreta, generosa, as mais das vezes. Numha montanha conhecim um que se chama Orlando que abre os caminhos melhor que os jabalis. É maravilhoso ver como converte o longe em perto, como abre passo entre as giestas e as queirugas, como pode atravessar a brêtema com a desbrozadora e fazer um túnel nas nuves.

Galiza tem mil vezes mais caminhos que rios. Muitos mais caminhos que persoas. E todos e cada um desses caminhos públicos devem estar abertos. Nós temos o direito de escolher o caminho que quigermos ou necessitarmos. Caminho aberto, caminho sem arames. Ninguem pode impedir-nos o passo polo caminho público. O caminho deve ser livre. E Galiza é um caminho público.





...........

Publicado no jornal O Pedroso, nº 31.


A foto -de Carlos- é na aldeia de Hórreos, O Courel.

Comentários (1) - Categoria: Nom serviam - Publicado o 03-02-2008 20:42
# Ligazóm permanente a este artigo
Yo mexé na caleya


Um tema que pode dinamizar e dinamitar umha aula -neste caso sobre as línguas da península-, fazendo cantar os alunos e alunas entuasiastamente. Chamam-se La Bandina.

Umha bomba!

A letra é muito facilinha!
É umha cançóm acumulativa e a gente vai entrando em transe até o paroxismo final... ;)


Tando enfileu yo perdí la montera
tano enfileu la montera perdí,
la montera perdí
oh, oh, yo mexé na caleya
oh, oh, na caleya mexé.

los míos lentes,
el mío xilecu,
la camisa,
la mío faxia,
los calzones,
el canzonciellu,
les míos lligues,
les míos medies,
los escarpinos,
les madreñes,
yo quedeme em porricu



Um valioso agasalho d@s noss@s prim@s-irma@s!
Comentários (8) - Categoria: Desenhos - Publicado o 03-02-2008 20:12
# Ligazóm permanente a este artigo
Manech@s, Canhot@s, Zurd@s, Sinistroman@s


Um abraço, companheir@s e companheir@s zurd@s, e adiante!!!

Aínda que o mundo esteja feito para as maos direitas... força no caminho!

Nom á discriminaçom das maos esquerdas!


Sinistroman@s na Wikipédia

Livros para zurd@s

Zurdos em Latino-américa

The Left-Handed Page

Produtos para manech@s

Manech@s famos@s

Canhot@s pensam mais rápido!

Comentários (3) - Categoria: Nom serviam - Publicado o 01-02-2008 15:27
# Ligazóm permanente a este artigo
Haggard


Death metal sinfónico.

Heavys no vibrar dos violinos.
Comentários (0) - Categoria: Geral - Publicado o 01-02-2008 14:40
# Ligazóm permanente a este artigo
[1] [2] 3
© by Abertal