Made in Galiza


Eu nunca serei yo
Um caderno de trabalho de Séchu Sende

A minha obra neste caderno está licenciada baixo creative commons, copiceibe.

O autor solicita comunicar-lhe qualquer uso ou modificaçom da sua obra no email de contacto aqui sinalado.

Contacto
madeingaliza
 CATEGORIAS
 FOTOBLOGOTECA
 OUTROS MUNDOS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Budismo e língua. Entrevista ao monge Martín Thupten Chophel


A língua tibetana é falada por mais de seis milhons de persoas, quase cento cincuenta mil exiladas do Tibete. O nosso interesse pola língua tibetana apareceu quando há menos dum ano puidemos olhar na rede manifestaçons de escolares tibetanos a protestar nas ruas em resposta ás medidas do governo chinés contra os livros de texto em tibetano.

Numha das páginas sobre a língua do Tibete demos com este texto dirigido aos falantes de tibetano:

Se nom respiras,

Nom há aire.

Se nom caminhas

Nom há terra.

Se nom falas

nom há mundo.

Assi que, por favor fala

A tua língua nativa.


Na viagem pola rede atopamos cousas sorprendentes, como umha guia com Dez Caminhos para promocionar a língua tibetana
. Ou a história dos mosteiros onde por cada palabra chinesa –chinesismo- pronunciada ao falar tibetano a gente paga voluntariamente um yuang.



Protesta a favor do tibetano no ensino

Ou vídeocreaçons mui emocionantes. Ou um movimento de professorado em defensa da língua própria

Importáncia da Língua

Mas, despois de continuar a nos documentar sobre o Tibete, tamém descobremos a importáncia que a língua e a linguagem tenhem na identidade daquel povo, fondamente espiritual.

E assi, por exemplo, como na espiritualidade cristiá se fala de corpo e alma, no budismo fala-se de corpo, alma e fala, triada que se relaciona com tres símbolos: o buda, a pagoda, e o livro. Os livros com darma, com ensinanzas, som mui respectados. Nom se podem deixar no chao, por exemplo. Por outro lado, cumpre saber que se acadam méritos espirituais escrebendo e que –como na espiritualidade japonesa- tamém no Tibete a caligrafia tem umha dimensom sagrada.

A exteriorizaçom da linguage através dos sons vibracionais dos mantras –em sánscrito- ou a importáncia que se lhe concede á veracidade na comunicaçom e o rejeitamento da charlatanaria som mostras da importáncia que o budismo atribue á linguagem.

Quem nom viu girar nos templos budistas os rolos quen contenhem os tantras? Pois nesse gira gira dos rolos estám a girar as palavras. Que contenhem as bandeirolas de cores que ondeam ao vento nas montanhas do Tibete? Palavras em tibetano.

A curiosidade levou-nos a achegar-nos a esta cultura que respecta a linguagem, a língua e as palavras dum jeito fundamental e, logo de descobrer um artigo em internet sobre Rosalía de Castro e o budismo, decidimos pór-nos em contacto com o autor dessa aproximaçom á obra rosaliana.



Com toda generosidade, o monge budista Martín Thupten Chophel, de Vigo, respostou ao nosso interese. Eis a entrevista:

P. Que lugar ocupa a língua, a linguagem, na espiritualidade budista?

R. A lingua é moi importante segundo o Budismo. Cando alguén escribe unha idea no seu idioma, utiliza as palabras máis axeitadas, se logo se traduce este texto, pódense perder matices moi importantes, que poden alterar a intención e a transmisión da idea orixinal. No Budismo, e por suposto entre o pobo tibetano, tamén se dá unha grande importancia á transmisión oral dun texto. Se un ser logra comprensións superiores da vida, do mundo, chamadas normalmente realizacións, débense transmitir coa palabra non só a través dos escritos. Deste modo, aínda que os futuros lectores non estean en contacto con este mestre e por tanto non poidan recibir a transmisión oral do texto d´El, poden recibila de alguén que a recibiu antes; e logo eles tamén poden transmitila. É como se a forza e as bendizóns da persoa que escribe o texto orixinal, se puidesse transmitir se se mantén unha liñaxe ininterrumpida, así por xeracións e incluso séculos. O Budismo e os tibetanos coidan moito isto que chaman a bendizón da liñaxe. A forza do mestre orixe chega a nós por medio da liñaxe. Isto é clave para entender a cultura tibetana, e a budista en xeral.

Rosalía e budismo

P. Escrebeu um artigo sobre Rosalia de Castro desde o ponto de vista do budismo. Que veu na poesia dessa mulher do século XIX um monge budista do século XXI?

R. Vexo unha persoa, sabia e sinxela, de moi bo corazón, que concentrou unha forza e enerxía inmensas nas súas palabras para poder facer disfrutar aos demáis e que chegará por moitas xeracións. As súas raíces eran cristiás, pero fala de conceptos e de formas de ver a vida que en moitos casos coinciden con moitas meditacións budistas clásicas. Conéctame co sentimento, máis que coa razón. Tamén me conecta coas miñas raíces galegas, nas que atopo moitos puntos en común co budismo e así me axuda a camiñar mellor.

P. Podes explicar-nos brevemente a situaçom actual da língua do Tibete?

R. Non son un experto no tema. As noticias que teño son que os rapaces non poden estudar tibetano nas escolas, que non utilizan textos tibetanos nas escolas. E nos mosteiros, onde estudan as ensinanzas de Buda e outros mestres, en textos tibetanos antiquísimos, o goberno chinés quere traducilos ao chinés mandarín, para que non estuden en Tibetano.

P. O doutor Lobsang Sangay acaba de ser eligido primeiro ministro para o governo tibetano no exílio logo que o Dalai Lama anunciara que renúncia a liderar o movimento tibetano. Que lugar ocupou e ocupam as reivindicaçons a favor da língua tibetana no movimento tibetanista?


R. Non che podo dicir qué lugar, pero si que é unha reivindicación importante.

Ocupación

P. Estiveches no Tibete? Tes algumha experiéncia, algumha anécdota em relaçom com o tibetano?

Non estiven no Tíbet agora ocupado por China, estiven nunha parte do Tíbet que os ingleses se anexionaron hai máis de 100 anos e que agora pertence á India, e goza de tranquilidade e liberdade para os tibetanos que viven alí. Tamén estiven en cidades e mosteiros onde viven tibetanos exiliados e convivín con eles varios meses. En relación ao tibetano, é interesante dicir que non existía a palabra aburrimento no seu dicionario. Supoño que xa terán unha palabra para isto agora. Iso era un indicativo de que era unha xente feliz e activa.

P. Está o chinés intentando desprazar o tibetano como língua do Tíbet?

R.Totalmente.

P. Gostei muito do poema A Fervença da Juventude, umha chamada á mocidade para o rexurdimento do Tibete, um canto á vitalidade, do poeta Dhondup Gyal. Num momento escrebe:

A fonte da fervenza fica nas neves profundas
e o seu final junta-se com o oceano
A tua historia é longa
e gera orgulho e dignidade
o teu coro de tempo tam melodioso
é a nossa inspiraçom e poténcia.

Podes escoita-la? A fervenza!


Conheces esse poema? Que che parece?

R. Non o coñecía. É bonito. Eu engadiría que debemos levar a xuventude sempre no noso interior independentemente dos anos. Talvez quere dicir iso pero me gostaría aclaralo máis.

Galego e tibetano

P. Som o tibetano e o galego, em certa medida, línguas irmás? Que compartimos @s galeg@s e @s tibetan@s?

R. Non son linguas irmás gramaticalmente. O alfabeto e a orde no que se escriben as palabras son totalmente diferentes. O alfabeto tibetano fíxose adaptando o sánscrito ás peculiaridades sonoras dos tibetanos.


Compartimos o que queiramos chegar a compartir, depende de cada quen. Eu comparto o Budismo en toda a súa amplitude. Outros, as poesías dos místicos. Outros, a fermosa natureza tanto alí como aquí. Recordando a Galicia rural predominante de hai tempo, vivíamos todos en contacto coa natureza, e con medios moi simples, valorando as cousas pequenas. Eu teño referencias por parte da miña nai sobre a aldea onde viviu moitos anos de pequena. Tamén Galicia é un pobo bastante relixioso, ao igual que o tibetano.

R. Na história do nosso país, a religiom maioritária tivo umha relaçom de oposiçom a respeito do desenvolvimento da língua galega –salvando as correntes galeguistas internas, mui febles-… É sensível o budismo galego com o proceso de revitalizaçom social da nossa língua?


Neste punto podo dicirche que o Budismo Galego somos un colectivo moi pequeno, e aínda non nos plantexamos este tema como colectivo. Non é fácil ser Budista en Galicia, en moitas ocasións, polo descoñecemento que amosa a xente sobre El. Penso que deberemos colaborar, e quizás estas palabras miñas son una mostra do meu interese por isto.

P. Desde o ponto de vista do budismo, quais seriam as vias para que a língua galega resista as contrariedades presentes?


R. Sempre o camiño medio, sen extremos, nin tensar demasiado a corda da arpa pois se pode romper, nin afrouxala demasiado pois non soaría. Nunca a violencia.

P. E, tamém, desde essa perspectiva filosófica, espiritual, quais pensas que seriam os caminhos mais criativos para a revitalizaçom social da nossa língua?


R. Os espazos sociais fora dos traballos e colexios. A xente está moi receptiva nas asociacións veciñais, centros cívicos, clubes deportivos, grupos de calquera clase. Crear grupos altruistamente para beneficiar a sociedade, falen galego ou castelán, e neses grupos falar en galego.

P. Que significa o teu nome, Thupten Chophel? Como mudarom a tua vida essas duas palavras?

R. Thupten Chophel, significa, que a miña cualidade principal para alcanzar a iluminación é incrementar o darma. O darma é todo o que move a sociedade e persoas cara á súa evolución e crecemento. As palabras, penso que en momentos de dúbidas me indican por onde tirar no camiño.
Comentários (8) - Categoria: Desenhos - Publicado o 12-06-2011 16:49
# Ligazóm permanente a este artigo
Chuza! Meneame
8 Comentário(s)
1 Derfor må selskapene ta hensyn til verdien og betydningen av sosialt ansvar. Utkastet glemte ikke som gravde brønnen en bedrift er ikke bare å gjøre produktene og salg og service.Mer viktig er reflektert samfunnsansvar og hj#blgtk08#elp.Bare å gå tilbake til samfunnet til fordel for massene.Virkelig oppfylle samfunnsansvar.Kan bli respektert av allmennheten.Så som å konvergere større styrke. Slik at roten er fast forankret i den sosiale fruktbar jord!
Comentário por North Face Ireland (28-11-2012 04:53)
2
Fine European aristocratic sense of thick disseminated in every detail, red and green gems inlaid and general box sha#blgtk08#pe design, elegant and unique Retro, or individuation US skirt collocation incomparable absolute steal the spotlight!
Comentário por Prada UK (29-11-2012 01:20)
3 Um flminuto realizado em 2007 polo alunado do IES Marco do Camballón, Vila d#blgtk08#e Cruces, Galiza, Europa. Gracinhas a Carlos Meixide e a Tomás Lijó.
Comentário por http://www.sg-paysages.fr (28-04-2015 04:02)
4 thanks f#blgtk08#or poat
Comentário por http://www.borninzion.fr (01-07-2015 11:17)
5 Muy buenos todos los detalles que nos has pu#blgtk08#esto por aqui, es una obra bastante currada.
Comentário por http://www.lyceelapie-luneville.fr (11-08-2015 06:04)
6 Baseado num relato#blgtk08# de Made in Galiza
Comentário por victoria secret uk (09-12-2015 01:36)
7 No campo da feira havia#blgtk08# milheiros de persoas.
Comentário por http://www.pinsaguelbc.fr (16-04-2016 04:13)
8 eu sempre#blgtk08# serei eu.
Comentário por victoria secret uk (12-05-2016 04:06)
Deixa o teu comentário
Nome:
Mail: (Nom aparecerá publicado)
URL: (Debe começar por http://)
Comentário:
© by Abertal