A minha língua quero na tua boca
e nos teus lábios nos teus peitos
E no país inteiro do teu sexo
falar com o idioma que nos pertence
Procurar a humidade com a língua que nos une
para dar-lhe nome ao teu corpo
e repetir em cada rio em cada bosque
em cada outeiro da tua geografia
a promessa de quem ama sem palavras
Com o silêncio das estrelas, tam longínquo e singelo.
...
Poesia para ver/poesia para ler
Umha intervençom social que vai polo vento e vem polo aire.
"Si seguimos utilizando el lenguaje en su clave corriente, con sus finalidades corrientes,
nos moriremos sin haber sabido el verdadero nombre del dia"
(Julio Cortázar)
António Udina está morto
e também está morto Elvis
dim os Living Colour
Elvis era branco
dim
e por isso gravaba muitos discos
Se for negro nom poderia
nom poderia nem ranhar na guitarra
António Udina nom era negro
mas desde logo nom falaba umha língua de brancos
Tal vez esteja entre nós o nosso António Udina particular
Ele quando era pequeno nom imaginaba que ia ser António Udina
e centos de miles de estudantes saberiam dele
e saberiam de memória a data da sua morte
Ele nom o sabia
E Elvis também nom
Mas Elvis era branco
E António Udina nom falava umha língua de brancos
Além disso falava vegliota
Elvis fazia rock porque vendia
António Udina falava vegliota mas ele nom o sabia
porque já em 1898 nom ficava ninguem que falara raguseo
Chamava-se António Udina mas também lhe chamavam Burbur
A Elvis chamavam-lhe El-Rei
The King em inglês que parece mais importante
mas Elvis era branco
e por isso podia ser El-Rei
António Udina só podia ser Burbur
Entre nós nunca haverá um Elvis
a nom ser que se faga branco e fale com a língua dos brancos
Mas todos somos António Udina
e nos chamam Burbur
Elvis era branco e por isso gravou muitos discos
António Udina nom era negro
mas a sua língua nom era de brancos
ainda que todos falamos dálmata algumha vez na nossa vida
Quem nos defende a nós dos idiotas?, Igor Lugris, Letras de Cal, 1996
.....
Antonio Udina, alcumado Burbur, foi o último falante de dálmata.
Morreu em 1898 na illa de KRk, actual Croacia. Entrevistado polo lingüista Mateo Giolio Bartoli en 1897, conseguiu-se a gramática e algo de léxico do dálmata, mas hai que desconfiar da pronúncia: Udina nom tinha dentes.
5 x 3 estrofas (e unha máis) escribimos neste manifesto.
En galego, todo o tempo.
315 concellos galegos,
6 continentes na Terra,
5 océanos no mundo.
En galego, por todas partes.
3 son os Reis Magos,
6 de Xaneiro, o día que veñen,
5 regalos que lles pedimos.
En galego, soñamos tod@s
3 unllas ten o xabaril,
6 patas ten unha mosca,
5 dedos ten un mono.
En galego, toda a fauna.
3 MP,
6 XB,
5 MB,
En galego, coas novas tecnoloxías.
3’14 é pi,
6´01 € son 1000 ptas,
5 litros nunha garrafa de auga.
En galego, contamos tod@s
3 Audi A
6 00 (SEAT)
5 Renault
En galego, todo marcha.
3 veces 6 e volves para a casa,
6 e repites tirada,
5 podes saír no parchís.
En galego, xogamos tod@s
3 pistóns ten unha trompeta,
6 cordas unha guitarra,
5 compoñentes un quinteto.
En galego, toda a música
3 Playstation
6 Queixos ten o trivial
5 Pro Evolution Soccer
En galego queremos “viciar” tod@s.
3º da ESO en galego,
6º de PRIMARIA en galego,
5 anos Infantil en galego.
En galego, aprendemos tod@s
3 medallas: ouro, prata e bronce,
6 xogadores de Volei,
5 xogadoras de fútbol sala.
En galego facemos deporte
3 xornais en galego,
6 cadeas de televisión en galego,
5 emisoras de radio en galego.
En galego, todos os medios.
300 páxinas web en galego,
6000 fotologs en galego,
50000 vídeos en Youtube en galego.
En galego navegamos tod@s.
3 km de Correlingua,
6 toneladas de libros,
5 billóns de mensaxes de móbil.
En galego sumamos tod@s
3 millóns de galeg@s,
6 centos mil inmigrantes,
5 millóns de emigrantes.
En galego falamos tod@s.
365. En galego cabe todo: tempo, espazo, soños, fauna, novas tecnoloxías, mates, coches, xogos, música, vicios, ensino, deporte, medios de comunicación, webs, falantes… e as 24 palabras que ti lle engadas para chegarmos a este número máxico:
365 días en galego.
....
Alunado do CPI Vicente Otero de Carral.
Bikos a todo o mundo, Anxo!
Aquí estamos, no camiño da lingua.
A nosa lingua atravesa a diario carreiros de montaña, autoestradas, avenidas e pasos de cebra!
No camiño da lingua cruzámonos todos os días milleiros de mulleres, homes, nenos e nenas
cheos de palabras e de sons
que intercambiamos na aventura diaria da comunicación.
O noso idioma está na punta de 244.388 linguas na Coruña, na punta de 2.767.524 linguas en Galiza e de millóns polo resto do mundo!
Os 365 días do ano, milleiros de galegos e galegas abrímoslle paso á nosa lingua nas cafeterías, nas
escolas, nas oficinas, nas rúas ou na internet.
No camiño da lingua xúntanse o pasado e o futuro, e é sempre presente.
O camiño da lingua ás veces é triste ou preocupante, difícil, senlleiro, costa arriba ou traballoso; alegre outras, sorprendente, en festa, colectivo, sempre aberto, hospitalario.
O camiño da lingua pasa polas nosas bocas e orellas cando falamos; por entre os nosos dedos e mans, cando escribimos; por diante dos ollos, cando lemos, vivimos e soñamos!
O camiño da lingua vai por dentro de cada un, cada unha de nós, e sae e entra nos nosos lugares máis
íntimos, máis públicos e privados.
Non hai un único camiño para o idioma, hai tantos camiños como persoas poñemos a lingua en circulación.
Milleiros e millentos!
O camiño da lingua sobe a baixa escaleiras, abre e fecha libros, apaga e prende computadores, abre e fecha xornais.
O camiño da lingua pasa por ti, por min, por nós, por vós, por eles e elas!
O camiño da lingua colle forza ao vibrar na cordas vogais dos nenos e nenas.
E nos piercings na lingua da xente nova!
É un camiño público e aberto a todo o mundo!
Abrámoslle paso ao noso idioma no traballo, nas cancións, nos correos electrónicos, nas festas, nas rúas,
abrámoslle as portas da oficina, dos autobuses, dos pubs, dos museos e cafeterías, das escolas e
universidades, do campos de deporte, dos cines e dos cíbers!
Porque o camiño da lingua pasa por nós.
Porque estamos no caminho da lingua.
Segundo o jornal espanhol La Razón, som um impresentável!
Sempre gostei de analizar os códigos ocultos dos médios de comunicaçom. Com a suficiente distáncia pode chegar a ser um labor mui divertido. Mas este artigo é um insulto á raçom.
Hoje nom estou para bromas... Chegou o momento de falar em sério:
1. Tenho que denunciar pública e mui preocupadamente que La Razón persegue e discrimina os domadores de pulgas, como se pode ler: Fuentes docentes de los institutos donde Sende dio la charla calificaron de «francamente impresentable» la iniciativa y recuerdan que en el currículo del escritor se le presenta además como «domador de pulgas en el Circo de Pulgas Carruselo».
Si, tenho que reconhecer que meu irmao Claudio e mais eu somos domadores de pulgas da escola galega de doma de pulgas. Aínda que nos consideramos inocentes de todos os cargos, sejam quais sejam... Nom esquezades o texto de Martin Niemöller: Primeiro vinherom polos domadores de pulgas, mas tu nom eras domador de pulgas...
a. É un texto criativo que, despois de presentar-me como um tipo que escrebe livros, reparto entre @s rapac@s para abrir um dos focos temáticos do encontro: A relaçom com a língua e as línguas tem umha cara social e outra persoal. O test, que se reparte mas QUE NOM SE RECOLHE, é um texto literário humorístico que se pode ler como se le um poema ou um relato e que serve para reflexionar sobre o seguinte: a relaçom que tem cada um de nós com a língua é única.
b. Quando entrego o Test explico a profes e alumnado que é um exercizo de surrealismo, de absurdo, que está criado como brincadeira ao xeito dos tests das revistas do coraçom que nom se identificam precisamente pola cientificidade á hora de avaliar psicologicamente "Si tu novio te es infiel" ou "A que concursante de Gran Hermano te pareces".
c. O surrealismo é umha forma de expresom nom mui difícil de explicar mas que pode ter como umha das bases o sentido do humor e como outra, o absurdo, além da ruptura lógica com a realidade cotiá e a criaçom de novas realidades.
La Razón por exemplo é um jornal surrealista. O Test tamém pertence a essa tradiçom.
Proba dessa ruptura com a lógica é a absurda explicaçom dos resultados deste test. A ver. Um exemplo, na pergunta número 2:
Se a língua galega fosse um animal seria...
a. Um poni.
b. Umha boa constrítor.
c. Um ornitorrinco.
3. Segundo a notícia, Un test a estudiantes anima a decir procacidades en ese idioma al hacer el amor , ou como se di no titular: Las obscenidades, también en gallego
«Estás haciendo el amor y tu pareja, que acaba de llegar de Toronto, te pide que entre gemido y gemido le digas cosas obscenas en gallego... a) Por supuesto, con toda naturalidad. b) Depende de cómo me lo pida. c) No te sale. Ésta es una de las preguntas a las que debieron responder el pasado abril los alumnos de Bachillerato de dos centros gallegos para calibrar si su relación con el idioma gallego es o no satisfactoria
Gostaria de aclarar que este Test nom é umha actividade de animaçom á procacidade. Poderia ser interessante a nível criativo mas eu persoalmente nom me vejo animando a ninguém a dicer obscenidades em galego: A ver, anima-te: Ca-ra-lho, venha, a agora: Pa-rro-chi-nha... E agora: Me-cago-em-Cris-to Ben-di-to...
Nom, sentindo-o muito e aínda que ás vezes tenho utilizado palavras feas nalgum dos meus textos, tenho que desmentir que o Test esteja feito para animar a mocidade a enriquecer o registro vulgar da língua.
Mais obsceno, considero eu, é publicar umha notícia totalmente manipulada pola ideologia do nacionalismo lingüístico espanhol que apressenta de forma tendenciosa e com um enfoque falso um encontro entre umha persoa que escrebeu um livro e um grupo de gente nova, com a conseguinte práctica comunitária de liberdade de expresom, e polo tanto, umha actividade educativa. Alegra-me que se diga que "se lo pasaron bárbaro, fue un auténtico jolgorio", aínda que nom havia Estrella Galicia.
4. Dentro dessa práctica persoal de creatividade está a minha proposta para reflexionar, a partir dum Test com muita retranca, sobre a situaçom social da língua.
Sempre pensei que a escola deve ser um espaço para a educaçom social, que a escola deve abrir-se á sociedade e que a sociedade deve entrar nas aulas.
Por isso o feito de que a um jornal madrilenho lhe pareza mal que um escritor introduza num texto tres chiscadelas da actualidade social -conflitiva- da Galiza deve ser considerado como um desses síntomas dumha patologia social bem conhecida: espanholismo.
Por outro lado, seguramente o redactor de La Razón nom conheça os grandes textos dramáticos da literatura espanhola de Miguel Gila, esse mestre internacional do humor social que tam bem, e com tanta ironia, escrebeu sobre represores e reprimidos, como fixerom Dario Fo ou os irmáns Groucho e Carlos Marx.
Em fim, está claro que a manipulaçom de La Razom é de livro. Se a partir deste Test sae esse titular, é fácil imaginar como poderia ser interpretado um Test humorístico numha actividade sobre, por exemplo, sexualidade onde umha das perguntas fosse:
Em cuestiom de sexo prefiro:
1. As persoas.
2. Os animais.
Seria talvez o titular de La Razón: "Un test en las escuelas gallegas anima a practicar la zoofilia"?
Quem sabe!
Nom quero imaginar quantos leitores e leitoras de La Razón lerám está notícia, que presenta um texto humorístico, absurdo e surrealista, como umha dessas histórias que se convertem em lendas urbanas em Espanha: Si, tio, en Galicia como tienen el carallo en la boca todo el día están enseñando a los niños a decir tacos y obscenidades para promocionar el gallego en las aulas!
Por último quereria informar á gente de La Razón, e de qualquer outro jornal interessado na socio-lingüística, do Método de Hipnose para Falar galego, outro exercicio de humor, jogo e complicidade com a gente, sobre o que poderia resultar outro destes titulares socio-psicologicamente trastornados e absolutamente surrealistas: En las escuelas de Galicia hipnotizan a los niños para que hablen gallego
Em conclusom, hai médios que intentan representar a realidade ao seu xeito... E despois estám os medios como La Razón que já nem representam a realidade: La Razón supera a ficçom.
Está claro que La Razón nom entende o humor galego. Nom nos entendem, nom.
Em fim, um cápitulo mais made in spain do livro dos apóstoles da supremacia da língua espanhola na Galiza.
Conhecemos a Cañita, boa gente, que si, chegou a falar um pouquinho galego, na intimidade.
Sorprendeu-nos a sua capacidade de sintonizar com a gente e de crear um ambiente moi alegre.
Aínda hai gente que quando ve umha píntega
amarela e negra
esmaga-a com o pé.
Gente que pesca troitas com lixívia
e de noite mata os jabarins no laço
com o machado.
E o governo permite canteiras no Courel
e umha planta de gas ao pé do mar
e das nossas casas.
Devemos proteger os rios de palavras
e as montanhas de significados.
O infinitivo conjugado é um porco teixo
que se agocha no bosque.
Colocar alumínio nas janelas de madeira
e deixar de falar-lhe a língua própria aos filhos.
Se a lei nom protege a nossa terra nem a nossa língua
devemos faze-lo nós.
Conhece a fauna do nosso idioma:
a culher garça, o verme parafuso,
os lobos montarom um grupo punk
manifestaçom de ouriços cacho este domingo:
Galiza nom se vende.
El País despreça o galego e da-lhe voz
ao Clúster da Madeira. La Voz defende a Reganosa
e discrimina o nosso idioma.
Na TVG nom hai programas de hip hop,
rock, tecno para gente nova
nem, que coincidéncia, nemgum programa ecologista.
O presidente e o vicepresidente do governo
falam mal a nossa língua
porque tenhem piscifactorias e parques eólicos na boca.
A gente pom-se diante das máquinas excavadoras
que ameaçam o nosso idioma.
Nom damos nem um passo atrás.
Um poema pode ser como um esquio
esmagado na estrada
ou como o ouveo dum lobo.
Juntemos as nossas palavras para ser mais fortes.
Nom lhe botes sulfato ás tuas cordas vogais.
Nom lhe vendas os teus traços dialectais
aos especuladores.
Nom tires cigarros entre os libros.
Transmite-lhes aos teus o amor pola vida.
A nossa lingua é o nosso médio ambiente.