Literalingua


Caderno de Lingua e Literatura Galega para as alumnas e alumnos de Bacharelato do IES Breamo
 SECCIÓNS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCA NESTE BLOG

O mapa de Fontán

Comentarios (0) - Categoría: 021. S. XVIII. A Ilustración en Galicia - Publicado o 04-07-2012 15:04
# Ligazón permanente a este artigo
Vilancico
¡Ai!, se noso Deus
galego se face,
vamos a cantar
á chociña en que nace.
¡Ai!, se a súa mai
é de Compostela,
vamos a cantar,
fermosa galega.

Todo galeguiño
toque churumbela,
que o meniño belo
é da nossa terra.
Façámoslle todos
a dança galega,
que está desnudiño
e chora e tembra.
Pois nace en Galiza
á falda da serra,
galego se face,
é da nosa terra.


Anónimo (1637)


Fonte: Lingua Galega e Literatura Bacharelato 1, Anaya


Comentarios (0) - Categoría: 020. Séculos Escuros - Publicado o 04-07-2012 15:03
# Ligazón permanente a este artigo
Respice finem


Morte cruel, esa treidora maña
de roubar de socato a humana vida;
¿con que ollos a puideche ver cumprida
na Santa Reina que hoxe perde España?

Se aquel rancor que te carcome e laña
che tiña a mao, para matar, erguida,
¿non deras noutra parte esa ferida
onde non fora a lástima tañaña?

Non se torcera aquel fatal costume
e a lei que iguala do morrer na sorte
os altos Reis cos baixos labradores?

Terrible, en fin, é teu poder, oh Morte,
pois diante de ti Reis e señores
son néboa, sombra, po, son vento e fume.


Vázquez de Neira, Exequias da Raíña Margarida, 1612


Fonte: Lingua e Literatura Bacharelato 1, Xerais


Comentarios (0) - Categoría: 020. Séculos Escuros - Publicado o 04-07-2012 15:02
# Ligazón permanente a este artigo
Pranto da Frouseira

A Frouxeira (Foz) na actualidade.
Fonte da fotografía: Turismo Galicia


A min chaman toda Mira,
señora do gran tesouro;
por estrela crarecida
xago neste Valedouro.

Máis tredor foi que un mour
o vilao que me vendeo
que de Lugo a Ribadeo
todos me tiñan temor.

De min, a triste Frouseira
que por treiçón foi vendida
derribada na ribeira,
ca xamais se veu vencida.

Por treiçón tamén vendido
Xesús noso Redentor,
e por aquestes tredores
Pero Pardo, meu señor.


Anónimo (fins do século XV)


Fonte: Lingua Galega e Literatura Bacharelato 1, Anaya


Comentarios (0) - Categoría: 020. Séculos Escuros - Publicado o 04-07-2012 15:01
# Ligazón permanente a este artigo
Mataron tan presto o Mariscal
Mataron tan presto o Mariscal co seu fillo, sen justificaçón de causa nen saber por que, teméndose, como era tan podrouso e emparentado no reino e fóra del, que o viesen quitar por armas, particular Pero de Bolaño, señor da Casa de Torés, e Pero de Miranda, señor da Casa e fortaleza que chaman "o Renegado", que eran os TRES PEDROS, que eran seos primos, toudos tres Pedros que decían de Galicia; e nen sequera testamento lle deixaron facer e deo poder á súa moller o fecés por el; quedou viúda con soa unha filla, e foise ela a Valladolía, dou querella do juez que lle matara a seu marido e fillo sen causa nin escrito e lle quitara muitos bes, pide decrarare por que o fezo, e andando o preito sacou sentencia en que decrararan que morreu por cruel e poderoso, en virtud do cal ela pide sos bes; mandaron dar traslado ao fisco do rei que fizo canto poudo e non poudo probar nada.

Relazón da carta executoria, século XVI


Fonte: Lingua e Literatura 3 ESO, Santillana


Pero Pardo de Cela na Galipedia


Comentarios (0) - Categoría: 020. Séculos Escuros - Publicado o 04-07-2012 15:01
# Ligazón permanente a este artigo
Hino de Galiza por El Puto Coke


Esta é a versión rap que El Puto Coke realizou do himno galego e que é o último tema do seu LP Coke Céspedes

Esta canción conta cun sample do grupo Ialma (fillas de emigrantes galegos en Bélxica), con guitarras de Isaac Garabatos, Wöyza nos coros, Dj Fabián nos scratches e Anxo Lorenzo á flauta e á gaita. Ademais, no comezo do tema colabora o grupo afrocubano Cabildo Componedor ás voces e á percusión.

Coke Céspedes foi gravado en Cuba e foi precisamente na Habana, a súa capital, onde se estreou o himno galego en 1907.


Outras versións musicadas en SON DE POETAS

Vía: Marlou


Comentarios (0) - Categoría: 033. Eduardo Pondal - Publicado o 22-06-2012 21:23
# Ligazón permanente a este artigo
A volta ás Letras en cincuenta días


Co gallo do 50 aniversario do Día das Letras Galegas, o Faro de Vigo publicou un caderno que fai un percorrido polas figuras homenaxeadas ao longo destes cincuenta anos a través dunha serie de 50 carteis.

Os carteis foron realizados por cadanseu deseñador, e van acompañados dun breve texto dun escritor galego actual.

Se pinchades aquí, podedes descargalo ao completo. [Ademais, dende a web da Real Academia Galega, podedes descargalos individualmente]


Fonte: Xavedes!


Comentarios (0) - Categoría: 000. Xeral - Publicado o 22-06-2012 21:20
# Ligazón permanente a este artigo
Ten a serena o canto
Ten a serena o canto
i a serpe o alento;
o lago ten a onda,
Dios ten o inferno.
Ti tes de abondo
co que tes escondido
neses teus ollos.

O trono dos monarcas,
do sabio os trunfos,
a groria do poeta,
o ouro do mundo:
Dera eso todo
por sólo unha mirada
deses teus ollos.

Buscan os pitorreises
pra faguer niño,
a herba santa que nace
veira dos ríos.
Eu busco sólo
unha mirada meiga
deses teus ollos.

Cando se pon a lúa
tras dos penedos,
choran as estreliñas
todas do ceo.
Tamén eu choro
cando non me alumean
eses teus ollos.

Curros Enríquez, Manuel (1992). Poesía galega completa. Vigo: Ed. Galaxia

"Os teus ollos" é o título da versión que José Castro González, coñecido como Chané, fixo deste poema de Curros.

Versión de Uxía Senlle

Versión de Rosa Cedrón e Cristina Pato

Versión de María do Ceo en SON DE POETAS
Comentarios (0) - Categoría: 032. M. Curros Enríquez - Publicado o 22-06-2012 20:52
# Ligazón permanente a este artigo
Cántiga
No xardín unha noite sentada
ó refrexo do branco luar,
unha nena choraba sin trégolas
os desdéns dun ingrato galán.
I a coitada entre queixas decía:
«Xa no mundo non teño a ninguén,
vou morrer e non ven os meus ollos
os olliños do meu doce ben».

Os seus ecos de malenconía
camiñaban na alas do vento,
i o lamento
repetía:
«Vou morrer e non ven ó meu ben!»

Lonxe dela, de pé sobre a popa
dun aleve negreiro vapor,
emigrado, camiño de América
vai o probe, infelís amador.

I ó mirar as xentís anduriñas
cara a terra que deixa cruzar:
«Quen pudera dar volta _pensaba_,
quen pudera convosco voar!…»

Mais as aves i o buque fuxían
sin ouír seus amargos lamentos;
sólo os ventos
repetían:
«¡Quen pudera convosco voar!»

Noites craras, de aromas e lúa,
desde entón ¡que tristeza en vós hai
prós que viron chorar unha nena,
prós que viron un barco marchar!…

Dun amor celestial, verdadeiro,
quedou sólo, de bágoas a proba,
unha cova
nun outeiro
i on cadavre no fondo do mar.

Curros Enríquez, Manuel (1992): Poesía galega completa. (Vigo: Ed. Galaxia)


"Unha noite na eira do trigo" é o título da versión musicada por Xoán Montes do poema "Cántiga" de Curros.

Eis a versión dos Tamara na voz de Pucho Boedo (1991):




Aquí podemos escoitalo na voz de Uxía (2008):




Outras versións musicadas en SON DE POETAS

Comentarios (0) - Categoría: 032. M. Curros Enríquez - Publicado o 22-06-2012 20:03
# Ligazón permanente a este artigo
Moraima, marzo 1972
0 meu país é pequeno,
pro non ten fronteiras.
A.S.


A muller de Boabdil
chamábase coma ti,
Moraima.
Eu, coma il,
tamén perdín Granada.


Perdín a primavera,
teño murchas as azas.
Perdín pra sempre
a cidá da esperanza,
das rúas silenciosas
e os parques de mazairas.

Perdín vales e ríos,
chairas e montes,
perdín os manantíos,
perdín as fontes.
Prediquei no deserto,
arei no mar,
tecín rendas de soños,
sementei no vento
zugameles fantásticos.
Vivín na terra allea,
comín o pan amargo do desterro.
convivín cos badocos
i esparexín na vida
mensaxes sin respos



Perdín Granada,
pro non a ti,
Moraima.
Por eso non perdín
nada.


Celso Emilio Ferreiro


A continuación o poema recitado por María García Esperón:




Comentarios (0) - Categoría: 053. Celso Emilio Ferreiro - Publicado o 12-06-2012 21:30
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal