Literalingua


Caderno de Lingua e Literatura Galega para as alumnas e alumnos de Bacharelato do IES Breamo
 SECCIÓNS
 FOTOBLOGOTECA
 RECOMENDADOS
 BUSCA NESTE BLOG

A literatura para Cunqueiro

"O home precisa, como quen bebe auga, beber soños."

Álvaro Cunqueiro

"Imaxinación e creación", Grial, 1963
Comentarios (0) - Categoría: 055. Prosa de posguerra - Publicado o 02-10-2011 22:36
# Ligazón permanente a este artigo
Satinado levantisco. Álvaro Cunqueiro

-... Si entrara alguén de súpeto e mirara esta vella prenda diríalle que chegaba a tempo de ver o que nunca eu ensiñara a naide, e foi que este retalliño marelo mandoumo para un fondo dun entredous dunha pecheira unha dama de Ormuz, i eu tiña precisión dun camisón, e parecíame que si ela o souper que lle gostese que o metera en prenda de máis intimidade, e así partindo do retallo fun amecendo teas deica lograr o camisón, aquí presente, e as outras teas gástanse, pro o mendo marelo, que é satinado levantisco, nin se roza nin perde..

¡Satinado levantisco! -repetíase a si mesmo Sinbad-. ¡Mira que dar tan axiña cunhas verbas tan postas! Hai adxetivos que ditos dunha cousa, nun instantiño mesmo auméntana de precio, e póñena diante dos ollos coma si acendesen ao seu carón unha lámpara, ou a acabasen de pintar... ¡Satinado levantisco!


Álvaro Cunqueiro, Se o vello Sinbad volvese ás illas..., 1961


Fragmento lido por Rexina Vega


Comentarios (0) - Categoría: 055. Prosa de posguerra - Publicado o 02-10-2011 22:18
# Ligazón permanente a este artigo
O herdeiro da China. Álvaro Cunqueiro



O HERDEIRO DA CHINA


- O herdeiro da China, que é un rapaciño algo curto, queríase casar, e seu pai, contra costume, deixoulle escoller muller. Amén de algo curto tiña pouca saúde, pintaba froles e paxaros, e tódalas noites, na súa cámara do pazo das Cen Veledas, soñaba que aloumiñaba limós redondos. Mandou o herdeiro que de todo o Imperio lle mandasen os retratos pintados en longas bandas de seda, das máis fermosas doncelas, e pasábase as mañáns i as seráns mirando para eles, e ningún atopaba do seu sabor, i ás noites seguía soñando que as súas mans pousábanse nun cestiño de pruma no que alguén tiña posto dous limós redondos... Chegou un correo da máis lonxana de tódalas provincias, e traguía ao señor príncipe herdeiro setenta retratos, e tódalas retratadas eran rapazas que sorrían, incrinando timidamente as xentís cabeciñas. E desenrolando o volume en que viñan as rapazas retratadas, co seu nome i a súa condición estofada ao marxe, atopouse o príncipe diante da gracia dunha neniña que ergueu pra il o rosto, abriu os verdes ollos, i as súas perfebas eran tan longas e mouras coma os pelos do pincel con que se pinta a primeira letra do nome do Dragón. Ambos miráronse longamente, i a rapariga, voltando ao acougo da pintada seda, púxose colorada. Mandou o príncipe herdeiro, fai agora once semáns, que lla trouxeran, e casou co ela, i as bodas alí fanse cunha linterna de papel pintado, i están os noivos agardando a que se consuma a veliña, e cando a linterna se apaga, a boda é feita. Regalouna o herdeiro con dúas sombrillas, un colar de pérolas, un caracol de prata e dez uñas de ouro, e cando rematadas as reverencias, quedáronse soios na cámara do pazo das Cen Veledas, o príncipe perguntoulle á esposa por que se puñera colorada na tela pintada. "El é, dixo a recén casada, que eu son ises limós redondos que as túas mans aloumiñaban na noite". I o príncipe, que xa engordou catro libras cantonesas, cambioulle o nome á súa muller, co consello dos mandaríns, e todos puxeron por escrito naquelas súas letras tan aliñadas que a señora princesa chámase "O limón que sorrí na noite".


Álvaro Cunqueiro, Merlín e familia i outras historias, 1955


CUNQUEIRO, Álvaro, 1981, Merlín e familia, Vigo: Galaxia



Lido por Estíbaliz Espinosa



Comentarios (0) - Categoría: 055. Prosa de posguerra - Publicado o 02-10-2011 21:12
# Ligazón permanente a este artigo
A selva de Esmelle. 3ª parte. Álvaro Cunqueiro
Ás vegadas, por facer festa, o señor Merlín saía á eira, e nunha copa de cristal chea de auga verquía dúas ou tres gotas do licor que il chamaba ?dos países?, e sorrindo, con aquela aberta sorrisa que lle enchía a franca faciana como enche o sol a mañán, preguntábanos de que coor queríamos velo mundo, e sempre que a min me tocaba responder, eu decía que de azul, i entón don Merlín botaba a iauga, ao áer, e por un segundo o mundo todo, Esmelle todo arredor, as brancas torres de Belvís, as pombas i o can Ney, o roxo pelo de Manoeliña, a branca barba de mi amo, o cabalo tordo, as bidueiras de Quintás i o toxo da coroa do Castro, todo era unha longa nuben azul que pouco a pouco se esvaía. O señor Merlín sorría namentras secaba a copa con un pano mouro. Esmelle, selva longa i antiga, na memoria lévoa eu de azul pintada, como si un enorme e morno luar apousara, nun repente, na terra.


Álvaro Cunqueiro, Merlín e familia i outras historias, 1955


CUNQUEIRO, Álvaro, 1981, Merlín e familia, Vigo: Galaxia



Fragmento lido por Chus Nogueira


Comentarios (0) - Categoría: 055. Prosa de posguerra - Publicado o 02-10-2011 21:11
# Ligazón permanente a este artigo
A selva de Esmelle. 2ª parte. Álvaro Cunqueiro
Eu dormía no faiado, nunha cámara estreita, que tiña un ventano que cadraba mesmo enriba do catre. Tomei gosto, pola noitiña, de rubirme a iste, i estarme unha hora asomado. I el era polas luces. En Esmelle, na noite, todo se facía con luces. Xa non digo as luces de Belvís, que ben as miraba rubir e baixar, coma paxaros acesos, polas fiestras das torres ambas; por veces, todo Belvís quedaba ás escuras i a pouco, alcendíase unha luz pequeniña, coma o ollo dun moucho, no balcón da portalada, e isa luz corría polo castelo, i eu miraba como pasaba dunha cámara noutra, seguíndoa cando se derramaba e guiñaba polas fiestras e fiteiras, e de súpeto acenaba unhas señas no outo das ameas. I eu sabía que era o farol do enano do castelo, que facía a derradeira ronda. Xa non digo tampouco as luces do Vilar, coas que brincaban as ponlas das abidueiras. Falo das luces que andaban polos camiños, polo camiño real, vindo de Meira, e polo camiño de Quintás, e polo camiño vello, que se afoga na lagoa dos Cabos, e tamén pola lagoa. E corrían e cruzábanse, e de cando en veces xuntábanse tres ou catro i el era coma unha pequena fogueira no medio da noite. Cabalos agallopando debían levalas, tal corrían. E si algunha tomaba o camiño de Miranda, e viña cara a min, i hastra somellaba, tan viva viña, que asubiaba, prendía o medo en min coma alfinete no alfineteiro, e sin espirme metíame no catre, e tapábame a cachola coa manta: unha manta a faixas verdes, que por ambos lados tiña escrito en letras coloradas: DAVID. Eu tiña, en verdade, a aquil David nomeado por meu defensor, i hasta lle rezaba. Pro penso agora que tales medos gostábanme...Á ialba viñan verme, facendo aínda parte dos meus soños, os sinos de Quintás i o arrulo das pombas no bico do tellado. Unha mañán da sega foi cando vin na lagoa o barco veleiro, i outra de outono cando vin no outo do Castro a trabe de ouro. O inverno é longo, longo, en Esmelle, i agás que caia unha lúa de xeadas, todo il é de choiva e neve. Pero o verán é doce, e tamén a outonada.


Álvaro Cunqueiro, Merlín e familia i outras historias, 1955


CUNQUEIRO, Álvaro, 1981, Merlín e familia, Vigo: Galaxia


Comentarios (0) - Categoría: 055. Prosa de posguerra - Publicado o 02-10-2011 21:06
# Ligazón permanente a este artigo
A selva de Esmelle. 1ª parte. Álvaro Cunqueiro
Quizaves millor que decila fora pintala, a selva de Esmelle, que cai á man dereita, vindo para iste reino pola banda de León. El, o camiño que eu levei deica o campo dos Trobos, adréntase rubindo volta a volta pola fraga de Eiris, que é tan mesta: o camiño vai un pouco a rentes do río, e cando gana o chan, onde chaman Paradas, métese por entre os lamagueiros hastra onde dicen Pontigo, que é unha ponte baixa de madeira, na que mui gostoso é de ouvir o trote corto dos cabalos dos viaxeiros que van e vén, camiño de Belvís. Os muíños do Pontigo son agora dúas moreas de pedra moura, nas que a hedra encalla e medra, pro eu lémbrome aínda de cando moían o trigo valeco i o centeo das chairas, i había mazaeiros ao logo das presas; o vento tiraba mazás á iauga, e sempre había unha ducia delas, verdes ou coloradas, beilando na escuma espesa e marela, cabo á enrella das canles. Sempre venta na carballeira das Mouras, tan fusquenlla, i o camiño tén présa en pasala i en chegar á aberta camposa de Miranda, ás longas gándaras, ás terras de folgado, ás brañas de El Rei... Dende Miranda vese Esmelle todo arredor, o castelo de Belvís, a fraga da Serpe, a lagoa dos Cabos, e de día, a seu carón, o fume das ferreirías do Vilar. Pola noite, dende Miranda, eu poñíame a ollar como se alcendían as luces de Belvís nas outas i aparelladas torres, i en comparanza con elas, como pousadas no chan, as luces de Vilar: cando corría vento de Meira, eu tíñame porque ouvía as badeladas do mazo dos ferreiros. Dende Miranda vese todo o chan de Quintás deica o Castro, i as centeeiras darse en ondas, coma o mar, ao amor da brisa, i o ir e vir das mulleres á fonte do Couso. Sempre me lembrarei da cerca da eira, do loureiro román, tan paxareiro, na que tantas niñadas velei, e da figueira ramona, tan viciosa, ao pé da casa, onde ao palleiro grande. Miranda era a pousada de don Merlín.


Álvaro Cunqueiro, Merlín e familia i outras historias, 1955


CUNQUEIRO, Álvaro, 1981, Merlín e familia, Vigo: Galaxia

Fragmento lido por Manuel Portas

Comentarios (0) - Categoría: 055. Prosa de posguerra - Publicado o 02-10-2011 21:04
# Ligazón permanente a este artigo
Meu capitán, é hora. Antón Avilés de Taramancos


Meu capitán, é hora, é hora
de limpar os fanais, os astrolabios,
de abrir as caixas de ébano,
de polir bronces, de airear
as bandeiriñas do pañol e ver
esas chamas no ar de proa e popa.

É hora de prender lume na tarde!

Ter outra vez aquela hora intensa
na que era o ceo unha fogueira viva
e estaba o corazón aloumiñado
por ese instante único.

A onde se van as horas luminosas?

Só ten o corazón un cofre intacto
onde se gardan como postais vellas
esas felicidades de outro tempo
e o proer das feridas que nos deron.

É hora, capitán, collamos rumbo
de cara ao tempo que ficou no olvido,
ese espello de brétemas que ás veces
se ilumina no fondo da memoria
e fai brillar en lampos unha tarde
que nunca volverá. Pero está viva.


Antón Avilés de Taramancos, Última fuxida a Harar, 1992.

Comentarios (0) - Categoría: 061. Máis poetas dos 50 - Publicado o 02-10-2011 20:23
# Ligazón permanente a este artigo
No fondo da cesta. Xulia Alonso Díaz
No fondo da cesta, un colchón de fentos. Sobre eles, boquexando, abrindo e pechando boca e branquias, unha ducia de fermosas troitas loitaban por respirar, por non afogaren nun medio que non era o seu, fóra do líquido, fluído vital onde, ata uns minutos antes, nadaban tranquilamente.

Boquexaban.

Meu pai chegaba orgulloso coa súa cesta chea de peixes. Eu miraba as troitas, as súas escamas brillantes, os seus bonitos lunares. Algunhas xa non se movían, outras aínda choutaban. A el gustáballe botalas no vertedoiro de mármore branco da cociña, onde algunha aínda brincaba nun último intento por fuxir. Recordo que a meu pai pegáballe a risa ante a escena, satisfeito, claro está, como bo pescador que era. Eu non entendía a súa risa, agredíame a súa risa, si agredíame.

Porque eu tamén boquexaba.



(páx. 107)

ALONSO DÍAZ, Xulia, 2010, Futuro imperfecto, Vigo: Galaxia


Autor da fotografía: Nacho Camacho


Comentarios (0) - Categoría: 073. Novelas actuais - Publicado o 02-10-2011 20:20
# Ligazón permanente a este artigo
Futuro imperfecto
Mergullo agora nunha zona abisal do pasado, habitada por lembranzas difusas, inconexas. Debo mergullar fondo, coller aire e prepararme para abrir os caixóns que conteñen esa parte da miña vida, tan curta, escasamente tres anos de dependencia, mais que a marcou definitivamente. Mergullo con certo desacougo porque o meu cerebro borrou moitos episodios daqueles anos, por algún mecanismo de protección ou de vergonza, non sei. É unha especie de amnesia selectiva que comprobei unha vez liberada da adicción, ao atoparme de novo con amigos ou compañeiros de traballo que me falaban de situacións que eu sinxelamente non recordaba. Ao principio sentíame moi incómoda, moi insegura, ao comprobar a fraxilidade da miña memoria, pero paseniño fun enchéndoa de presente e deixando o pasado e as súas lagoas atrás, nesas gabetas que agora me dispoño a revisar. Foi un tempo cheo de ímpeto e enerxía, de moitos descubrimentos, de erros, algún irreparable. Un tempo do que non renego a pesar da altísima factura que nos pasou e que só pode ter sentido, se baleirando eses espazos da memoria, son quen de explicar como entrei no túnel, por que me seduciu ata case a anulación, como cheguei ao fondo, como conseguín saír del sabendo conscientemente que ese non era o meu sitio, como foi ese complexo proceso no que interviñeron xentes e axentes que permitiron algo máis ca a miña rehabilitación persoal. Quizais se desenmaraño o nobelo da memoria, poida explicarme e explicar aos que veñen detrás o que é, o que hai, a cara e a cruz desa moeda brillante pero sen valor que é a droga, tal como a consumimos na nosa CULTURA DESENVOLVIDA do PRIMEIRO MUNDO do mundo.


ALONSO, Xulia, 2010, Futuro imperfecto, Vigo: Galaxia


ARTIGO RELACIONADO:

O debut de Xulia Alonso


Comentarios (0) - Categoría: 073. Novelas actuais - Publicado o 02-08-2011 17:46
# Ligazón permanente a este artigo
De que horta no tempo alampexan os ouros? Antón Avilés de Taramancos


3

DE QUE HORTA NO TEMPO ALAMPEXAN OS OUROS? A pel brunida
dos fatóns, o celme perfumado da claudia, o saibo
abacial da pavía. De que horta me chega
ese fugaz degaro? Brillan na hora do serán os froitos idos,
aínda frescos, dondos na transferida man. Un lampo
de xoias carnecidas na fondura dos ollos,
e bebo aquela saiva da vida neste instante.
Nesa dozura,
na áspera pel do néspero, na felpa nova
do pexego doutrora, que me sabe
a diluídas horas, recobrándo-me, na tona bruna
da mazá tabardilla e na pereira de don Guindo, acesa
de ágatas forxándo-se a si mesmas amarelas na luz,
exala cara min esa andadura
que trema nas virillas da soidade,
e gosto un viño que me berra fondo, que devala
nos recantos da alma reclamándo-me. De que horta
me vén esa luzada refrescante, o fío tenue
do perfil da alborada, que se engranza
no latexar das horas revividas, nesa
escura dimensión que acontece
eternamente?


CANTOS A CARÓN DA TERRA

Antón Avilés de Taramancos, As torres no ar, 1989


AVILÉS DE TARAMANCOS, Antón, 2003, As torres no ar, Vigo: Galaxia

Autor da fotografía: Atobar


Comentarios (0) - Categoría: 061. Máis poetas dos 50 - Publicado o 02-08-2011 15:52
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0