literactúa


Pregón de Mercedes Queixas na Praza dos Libros 2007
Acóllenos hoxe nesta praza-encontro de camiños vertebrador do pobo carballés unha nova edición da feira literaria baixo o nome A Praza dos Libros.

Nesta última cuarta feira de agosto, ao abeiro organizativo do Concello de Carballo, singularizado na súa Concellaría de Cultura e Normalización Lingüística, xunto á imprescindíbel asistencia doutras colaboracións e participacións sempre benvindas, ofértasenos para o noso tempo e para os nosos sentidos un fermoso programa que, como se agardaría do mellor manxar, poñamos por caso o propio Pan de Carballo, adobíase con materia prima de primeira calidade, amasada con mans profesionais, levedada con doses de coñecemento e cocida con horas demoradas de compromiso intelectual. Velaí un programa festivo-literario apto para todos os públicos, sen rombos de antano nin recomendacións privativas de hogano que desde hoxe habita en Carballo, concello onde as iniciativas culturais nacen con vocación de continuidade.

Porque, ao longo dos próximos catro días, todo virará ao redor do LIBRO, intencionadamente con maiúsculas, como corresponde ao actor principal que domina prepotentemente o escenario consciente das inmensas posibilidades de éxito.
Imos, pois, co LIBRO, ese obxecto de aparencia por veces desvalida, ora tamén en ocasións mesmo desmedida, en pose sedente maiormente –malia algúns exemplares non permitiren máis pose irreverente que a erecta-, onde dormen títulos evidentes á par daqueloutros máis contraditorios e onde o abano de arcos da vella se funde en aromas e recendos de papel bañado en fluído negro.

Aplicándomos a corrección máxima, a definición pura e espida, fóra de metáforas engaiolantes, o LIBRO é, na súa primeira acepción do dicionario, “un conxunto de follas de papel ou doutro material, manuscritas ou impresas, cosidas, pegadas ou fixadas entre si por calquera outro sistema, e encadernadas, destinadas á lectura”. Até aquí todo ben, mais, que nos di, como segunda acepción, o dicionario deste nome substantivo masculino singular que desde hoxe e nos vindeiros días dará que falar en Carballo e comarca? Velaí a resposta: “Publicación non periódica que ten máis de 48 páxinas”. Ollen para aí que é agora que entendo por que, cando recomendaba unha lectura ao meu alumnado, o primeiro que facía este era preguntarme cantas páxinas tiña o volume tal; era para confirmar que se trataba dun LIBRO e non dun folleto, pasquín, bando, prospecto, panfleto ou manual de instrucións calquera. E eu que recoñezo ter sido un chisco maliciosa coa interpretación da pregunta!

Continuándomos con este san exercicio de revisión do vocábulo no dicionario, achamos o libro branco, amarelo, vermello, o controlador libro de a bordo, o ratificador libro de acordos, o fuxidío libro de cabalarías, o calculador libro de caixa, o rexistro do libro de entradas, o ambicionado libro de escolaridade, o pulido libro de estilo, o exacto libro de fábrica, o fidedigno libro de familia, o litúrxico libro de horas, o salvagarda-libro de navegación, o cativo libro de peto, o democrático libro de reclamacións, o visual libro de sinais, o escolar libro de texto, o documentado libro diario, o necrolóxico e espiritual libro dos mortos de Exipto, o macroeconómico libro maior, o sacramental libro parroquial, o adoutrinamento dos libros sagrados, o libro de ouro dos ilustres, etc.

Quen non precisou e aínda precisa dun ou outro LIBRO na súa vida? Todas e todos, mesmo aqueles que colgaron os libros!

No entanto, cando se dá en falar dos LIBROS, inmediatamente xorden asociadas queixas e comentarios a respecto do pouco que se le no noso país e do consecuente estatus de fraqueza que lle atribuímos ao obxecto LIBRO. Certamente é así de nos compararmos con outros países europeos ou mesmo con outras comunidades do estado español. Mais, nesta, como noutras análises comparativas que se xulgaren rigorosas, non podemos valorar só o punto final-presente ao que se ten chegado, senón que debemos precisar ben o punto de partida-inicial de cadaquén para que porcentualmente os datos sexan máis reais.
Exercitemos a curiosidade e esculquemos na memoria individual e colectiva, na nosa traxectoria como lectores practicantes e/ou agnósticos, na experiencia lectora do noso contorno familiar, amical, laboral, etc., e cotexémolo co presente. A resposta debe ser coincidente: medrou o consumo de libros en xeral porque hoxe formamos parte dunha sociedade alfabetizada, mellor formada intelectualmente e con maior accesibilidade ao libro a partir do esforzo institucional, sobre todo, na completa dotación e actualización dos fondos bibliográficos das bibliotecas escolares e públicas.

Só é así como hoxe podemos aplaudir orgullosos a recente publicación da 20 edición en galego de Cartas de inverno, unha novela xuvenil de Agustín Fernández Paz, o que implica que desde 1995, ano da súa publicación, foron vendidos máis de 65.000 exemplares no noso país –lidos moitos máis-, independentemente dos vendidos e lidos traducidos a catalán, portugués, eusquera e castelán, ou que a novela de Teresa Moure intitulada Herba Moura chegue á súa 4ª edición en escasos dous anos desde a súa publicación e xa fose traducida a cinco idiomas. Ao tempo, os nosos pícaros están a construíren o seu mundo iniciático da man d´Os Bolechas, de Pepe Carreiro, personaxes de ficción que cohabitan nas nosas casas con espontánea naturalidade pedagóxica. Ou mesmo quen non sabe da aventureira interespacial Anamarciana carballesa?

Non imos deixar de lembrar que contamos, desde hai uns anos, con autores –e mesmo xa algunha autora- posuidores dun gran valor mediático, cuxas novas obras son sempre agardadas con expectación, o mesmo que as súas declaracións e implicación comprometida no noso evolucionar como pobo, porque como aseveraba o escritor Carlos Casares “o escritor debe pór sempre a súa pluma ao servizo da liberdade”.

Mais é innegábel que o valor da literatura non se pode medir só cuantitativamente en cifras como unha balanza económica unicamente ganancial. En todo caso, será un ben ganancial comunitario cun montante igual a un proxecto colectivo que traduce en metáforas, hipérbatos e sinécdoques, escenas, versos e parágrafos, aquelas dúbidas, amores e desamores, desasosegos, memorias, existencialismos e humores (sonoros e líquidos), Pensamentos impuros e Contos malvados con que a lingua nos seduce e o profesional da escrita traduce para o seu goce compartido.

Ao tempo, os libros forman parte do mercado de ideas, da transmisión altruísta das emocións experimentadas no tempo como follas de almanaque que repasan e fixan o vagar da historia e da creación literaria que a acompaña.

Certo é que a lectura, a súa descuberta e degustación, é un proceso individual, mais o produto reside na sociedade e esta fornécenola como un complemento á nosa existencia para domesticar o noso tempo habitualmente manipulado desde o tempo dos outros. A lectura implica partillar experiencias comúns pensadas por un escritor ou unha escritora a partir da renuncia a calquera acto de egoísmo por apreixar unha historia para si. O escritor e a escritora vólvense na súa escrita sementadores de colleitas cos que cadaquén amasar o seu pan intelectual.

Nos últimos anos, desde a AELG, estamos a apostar pola visibilidade social dos creadores e creadoras e da súa obra, polo seu achegamento a unha sociedade cada vez máis normalizada e menos elitista. Eis un obxectivo compartido con este concello, pois o esforzo común de Galiza Nova de Bergantiños, Biblos e a AELG durante o inverno pasado conseguiu que na feira de Carballo se inaugurase a repartición de centos de exemplares do boletín literario Biblos Difusión, experiencia ben acollida e por iso repetida posteriormente noutros lugares de gran convocatoria social como a feira de Paiosaco ou os locais de hostalería da costa da comarca de Bergantiños.

Asemade, a AELG ambiciona, desde a programación aplicada nos centros de ensino galegos a través dos obradoiros de creación con escritores, fixar o goce do texto literario durante a infancia e a adolescencia como antesala dun achegamento máis complexo e reflexivo, para facer da literatura unha ferramenta comunicativa que dea sentido á experiencia persoal e colectiva, para entender o pasado, o presente e o futuro e para explorar os non-límites e as infinitas posibilidades expresivas da linguaxe. Máis unha vez, obxectivo compartido por este concello e plasmado na organización da Semana do Libro e a Lectura como lugar de encontro entre os colectivos implicados na educación: pais e nais, alumnado e profesorado.

Con vocación de exemplar proxecto colectivo divulgador do libro en galego e da súa lectura e mais de reforzador da rede social carballesa naceu tamén en Carballo a comezos de ano Literactúa, a xanela real que nos brinda, mes a mes, a posibilidade de ler, comentar, opinar, participar e, sobre todo, gozar, individual e colectivamente, ao redor da creación literaria con propostas para todas as sensibilidades. Xa que, como dicía Borges, “a literatura non é outra cousa que un soño dirixido”, permitámonos soñar e ser democraticamente dirixidos polos múltiples discursos que os construtores da palabra poética, narrativa, dramática, científica, amasan para nós e reparten por todas aquelas canles que a sociedade da información en que habitamos nos oferta ora nos formatos tradicionais ora naqueles propios da rede virtual contemporánea.

Porque o libro precisámolo coma sempre e máis que nunca dispomos de facilidade para chegar a el. Velaquí o potencial desa xanela virtual universal, a internet, onde o coñecemento se multiplica e ao que o noso libro galego non pode dar as costas se non quere pasar mundialmente desapercibido, que é o mesmo que non querermos pasar nós, como pobo, tamén desapercibido nesta nova feira de relacións, comunicacións, operacións de compra-venda, traducións a outros idiomas, etc. É por iso que desde a AELG nos parabenizamos do recente acordo entre a editorial galega Galaxia e o xigante portal da comunicación Google para divulgar a literatura galega, como de sempre aplaudimos o importante labor desenvolto neste sentido desde hai máis dunha década pola Biblioteca Virtual Galega desde a Universidade da Coruña. Asemade, como proxecto propio, velaí está o Centro de Documentación dos escritores e escritoras socios, incluído na páxina web da AELG, ademais da recentemente inaugurada Editora Virtual en que a palabra literaria dos novos creadores e creadoras terá un novo foro aberto de expresión.
Segundo Daniel Cassany, “sempre é imprescindible ler con perspectiva crítica. O que fai internet é incrementar esa necesidade, ao multiplicar o número e a diversidade de discursos aos que potencialmente podemos acceder”.

O libro e a literatura galega precisan para a súa boa saúde da internet –velaí as edicións de libros previamente lidos vía internet: Por conto alleo de Camilo Franco e O home inédito de Carlos Meixide. Asemade, precisan de boas bibliotecas onde o préstamo aos lectores e lectoras sexa eficaz, ou de programas específicos de divulgación a través dos medios audiovisuais –como está a ser a programación da Radio Galega ou o programa televisivo Libro Aberto, malia o seu pouco atinado horario de emisión-, da creación de foros de debate social e clubes de lectura, da aprendizaxe do valor da lectura –e tamén da escrita previa necesaria- desde a infancia como unha alternativa de ocio, da adaptación do libro a sistemas de lectura accesíbeis ás persoas con discapacidade –como na pasada feira do libro da Coruña comprobamos coa edición da obra de Suso de Toro Home sen nome en sistema braille-, dos novos xograres-contacontos que nos seducen a pequenos e a grandes coa súa oralidade, porque alguén pensaba que os contos eran apenas cousas de rapaces?

Mais, como sempre foi, o libro galego e en galego precisa da complicidade dos libreiros e das libreiras, os axentes culturais máis próximos á sociedade dentro da industria do libro, que nos transmiten o valor que eles posúen e colaboran á hora de dinamizalo e abrilo á sociedade, como é ben evidente na organización desta Praza dos Libros.

A recentemente aprobada Lei do libro e da lectura de Galiza recoñece o libro e a lectura como instrumentos indispensábeis para a transmisión da cultura e para o desenvolvemento da identidade de noso, en convivencia e complementación coas tecnoloxías audiovisuais e os sistemas multimedia que teñen dado lugar a novos soportes. É por iso que esta lei obriga a Xunta de Galiza a promover “a imaxe da libraría como punto esencial de venda de libros, así como axente cultural activo indispensable para que a industria do libro manteña a súa creatividade”.

Debería ser, pois, obxectivo común e prioritario que o libro en galego acade unha atención e tratamento espacial privilexiado nas nosas librarías; a actualización do seu fondo editorial, a atención á divulgación das novidades e a actualización informativa que xeran estas deberían ser, xunto á profesionalidade, un dos selos de garantía dese local comercial especializado até o converteren no espazo cultural dinámico e de referencia obrigada que toda sociedade precisa. Só así é que o libro galego deixará de ser desideratum para se converter en realidade tanxíbel.

Esta praza convócanos semanal e quincenalmente coas regalías da terra que a man traballadora tira dela. Desde hoxe e ao longo dos próximos días os carballeses e as carballesas converteredes coa vosa asistencia e participación activa esta Praza dos Libros na Festa dos Libros, asumindo a condición de Arte e Parte do xeneroso mundo das letras, aproveitándomos o título da novidade editorial que mañá presentará o voso premiado escritor carballés Xurxo Borrazás.

Libros e Pan. Que vos preste! Deica a próxima feira! E se é en Carballo, mellor!
Literactúa! Comentarios (2) - Categoría: OUTRAS NOVAS E OUTRAS ACTIVIDADES - Publicado o 28-08-2007 14:07
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
2 Literactúa! Comentario(s)
1 un conxunto de follas de papel ou doutro material, manuscritas ou impresas, cosidas, pega#blgtk08#das ou fixadas entre si por calquera outro sistema, e encadernadas, destinadas á lectura.
Comentario feito por... viagra prescription (07-07-2011 23:01)
2 article très int#blgtk08#eressant;Gracias
Comentario feito por... peluche dauphin (26-08-2013 15:05)
Comenta! Literactúa!
Nome:
Enderezo electrónico: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:

(Introduce o código da imaxe)
Blog do programa Literactúa para o fomento do libro e da lectura en galego no Concello de Carballo.

O QUE É LITERACTÚA...
 DESTACADOS
 CATEGORÍAS
 FOTOS
 PROCURA
 ALGUNHAS LIGAZÓNS
 ARQUIVO

Concello de Carballo

Estadisticas y contadores web gratis
Estadisticas Gratis


free web counter

Esta web apoia á iniciativa dun dominio galego propio (.gal) en Internet
© by Abertal