Lecturas de TDAH


Lecturas sobre o Trastorno por Déficit de Atención con Hiperactividade

O meu perfil
lecturasdetdah@gmail.com
 Categorías
 DESTACADOS
 RECOMENDADOS
 Buscador
 Buscar Blogs Galegos
 Arquivo
 ANTERIORES

Tabaco e TDAH (1ª parte: efectos da nicotina durante a xestación)
É cousa ben sabida que fumar durante a xestación é nocivo para a saúde do futuro fillo. E entre as consecuencias que isto provoca, diferentes estudos teñen sinalado que o TDAH é unha delas. Aínda que se descoñecen os mecanismos concretos polos que a nicotina (ou outras substancias contidas no tabaco) ocasionan este efecto, diversas investigacións teñen sinalado que entre as nais que fumaron durante a xestación a porcentaxe de fillos con TDAH é maior que entre as que non fumaron.

Por exemplo, nun estudio recente sobre unha cohorte de máis de 900.000 nenos e nenas en Suecia (Lindblad e Hjern, 2010), a proporción de TDAH nas fumadoras foi de 2,86 casos por cada caso nas non fumadoras.

Ás persoas que sigan as entradas deste blog é posible que lles chame este dato a atención e pode que estean preguntándose sobre o que teño escrito sobre o feito de que o TDAH parece ter fundamentalmente causas de tipo xenético. Como conxugar entón a importancia dun factor ambiental como é a exposición á nicotina durante a xestación co substrato xenético?

Esta é unha pregunta á que os investigadores levan tempo tentando responder e na que varios factores deben ser tidos en conta:

-O primeiro dos mesmos é, por suposto, que aínda que a herdabilidade do TDAH é moi alta (máis do 70%), existen casos nos que semella evidente que o trastorno non foi herdado senón causado por factores do ambiente, que poden darse antes do nacemento, no momento deste ou despois do mesmo. O uso do tabaco podería ser, polo tanto, un deles.

-Outro aspecto a ter en conta é a correlación entre xenética e ambiente: Isto é un factor que nos pode levar a engano e, debido ao mesmo, atribuírlle a causa de algo a un factor que realmente non é o causante. No caso que nos ocupa, podería ocorrer que as nais con propensión ao TDAH (ou mesmo sendo elas mesmas persoas con TDAH) teñan maior propensión a fumar durante os seus embarazos debido á súa propia impulsividade (isto é algo que tamén se ten comprobado en varios estudios). Neste caso, pode ocorrer que a maior proporción de nenos con TDAH entre as nais fumadoras non se deba de seu ao efecto do tabaco e que realmente o TDAH fose, ao menos nunha parte dos casos, realmente transmitido por herdanza xenética.

Un exemplo deste tipo púidose observar nun estudo desenvolvido no Reino Unido por Anita Thapar e os seus colaboradores: No mesmo estudouse a descendencia dun grupo de nais sometidas a reprodución asistida e nas que se daba relación xenética nalgúns casos, mais non noutros (é dicir, algúns dos futuros bebés non eran fillos biolóxicos das nais xestantes). Atopouse que a relación entre tabaco e síntomas de TDAH nos fillos era significativamente máis forte nas nais fumadoras biolóxicas que nas non biolóxicas, o que indican que unha parte da orixe do TDAH era de tipo xenético.

Tamén no estudo de Lindblad e Hjern, do falamos enriba, cando se comparou a probabilidade de TDAH nos fillos das mesmas mulleres, en diferentes xestacións nas que consumiran tabaco ou non, observouse que a proporción de TDAH nos casos de uso de tabaco era de 1,26 por cada caso de TDAH sen ter fumado no embarazo.

Estes datos indican, polo tanto, que unha parte da diferenza entre a descendencia de nais fumadoras e non fumadores se debe ao feito de fumar, e outra, ás diferenzas que entre si teñen ambos grupos de nais.

-Outra posibilidade que tamén se vén estudando é a ocorrencia de interacción entre herdanza xenética e uso do tabaco, ou dito de outro modo, a probabilidade de que o tabaco non afecte de igual modo a todos os bebés, segundo os seus factores xenéticos de risco:

Varios estudios teñen atopado que no caso de nenos que son portadores de variantes de risco de certos xenes que regulan o funcionamento de certos neurotransmisores (catecolaminas) implicados no TDAH, cando están expostos á nicotina durante a xestación, a probabilidades de que finalmente presenten TDAH é moito maior (ata 7 veces máis), así como que -nestes casos- o cadro de TDAH sexa máis severo que se non se tivese dado tal exposición. Mentres tanto, noutros nenos con menor propensión xenética, o efecto da nicotina non sería tan adverso.

En resumo, como conclusións das relacións entre tabaco e TDAH na xestación, habería que sinalar:

-É evidente que se debe evitar fumar durante a xestación e que o TDAH é unha das posibles consecuencias adversas que a nicotina pode ocasionar.

-Non debemos atribuír como causa do TDAH nun caso determinado o feito de que a súa nai teña fumado durante a súa xestación. As causas do TDAH son e complexas e múltiples (non soe ser unha soa).

-Semella que o efecto do tabaco non é o mesmo en todos os casos: Nalgúns poden existir factores xénéticos (ou outros) que actúen conferindo relativa protección, mentres que noutros poden multiplicar o efecto nocivo da nicotina ou outras substancias.

Os artigos comentados son:

Kahn, R.S., Khoury, J., Nichols, W.C. e Lanphear, B.P. (2003). Role of dopamine transporter genotype and maternal prenatal smoking in childhood hyperactive-impulsive, inattentive, and oppositional behaviors. Jornal of Pediatrics, 143, 104-110.

Lindblad, L. e Hjern, A. (2010). ADHD after fetal exposure to maternal smoking. Nicotine and Tobacco Research, 12, 408–415.

Neuman, R.J., Lobos, E., Reich, W., Henderson, C.A., Sun, L.W. e Todd, R.D. (2007). Prenatal smoking exposure and dopaminergic genotypes interact to cause a severe ADHD subtype. Biological Psychiatry, 61, 1320–1328.

Thapar, A., Rice, F., Hay, D., Boivin, J., Langley, K., van den Bree, M., Rutter, M. e Harold, G. (2009). Prenatal smoking might not cause Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: Evidence from a novel design. Biological Psychiatry, 66, 722–727.
Comentarios (1) - Categoría: Xeral - Publicado o 12-08-2011 19:02
# Ligazón permanente a este artigo
© by Abertal
hit counter