Arredor de Lámbrica


San Cibrao DAS Las
Imaxe obtida en PARES, Portal de Archivos Españoles



Coñecida a terxiversación dos nosos topónimos co ánimo de encubrir que existe un idioma propio, que lle dá sentido á nosa existencia e que é concordante coa nosa forma de ser, propoño aquí unha proba para que administracións e empresas de sinalización entendan que non existe "San Cibrán de Lás", nin, moito menos, "San Ciprián de Lás", que sempre aparecen en todos os indicadores.

O santo, en Ourense non é nin "Cipriano" nin "Cibrán". En Ourense é SAN CIBRAO.

En canto á preposición de, pouca xente sabe que antigamente se denominaba As Las. Polo tanto, á hora de complementar o nome do patrón parroquial, temos que poñer unha preposición e un artigo, DAS (de + as). Na documentación do Catastro da Ensenada, no século XVIII, pon claramente San Zipriano DAS Las.

Entendo que o de "Zipriano" necesite actualización, pero o DAS Las penso que debería conservarse.

Aínda existen outras testemuñas moito máis antigas: En febreiro de 1401 está datado un documento dun foro no que os frades de San Clodio do Ribeiro do Avia “(...) damos et outorgamos a foro a vos Iohan Fernandes, morador en Louçia, frigisia de san Çibrao das Lââs, por en tenpo da vosa vida et de Aldonça Peres, vosa muller (...) o noso casar de Tras lo Río, que he en na frigisia de santa Ougea d’Eyras (...).

En 1419 temos outra testemuña do topónimo das Las noutro documento de San Clodio. Nel “(...) o abade de Sant Cloyo e o prior e o convento aforaron a Rodrigo Ares, morador en na freygisia de Sant Çibrao das Laas, e a sua muller Aldonça Yanes (...) a quarta parte entregamente do casar de Pineyro, que jaz en na dita freygisia (...).

CUEVILLAS en todos os seus artigos sobre o castro fala da Citania de San Cibrao DAS Las.










Ver artigo: San Cibrao das Las e as laxas
Web Castro de San Cibrao das Las
Artigo publicado o 15-09-2019 18:45
# Ligazón permanente a este artigo
Máis sobre os petroglifos da Ermida e a posible orixe da ara de Eiras
Petroglifos da Ermida en EirasQue teñen en común a citania de Lámbrica (mal chamada "lansbrica"), a ara de Bandua de Eiras e os petroglifos da Ermida?

Cando xa se cumpriron dez anos dende a creación deste blogue, seguimos a darlle voltas aos gravados da Ermida, mentres as administracións culturais permiten a medra dos toxos, das xestas, dos piñeiros e do esquecemento enriba dos petroglifos.




Na Ermida, ademais da propia representación de petroglifos, atopamos unha mámoa e un cruceiro. O topónimo parece obedecer a presenza dunha antiga ermida ou capela, confirmada por un documento conservado no Arquivo do Reino de Galicia, un preito do Comendador de Pazos de Arenteiro e don Xacinto Vázquez de Toubes con dona Sabela Vázquez de Toubes sobre reivindicación do lugar e granxa de AS MÚAS, anexa á ERMIDA de SAN COSME E SAN DAMIÁN na feligresía de Santa Uxía de Eiras, xurisdición de Roucos, en 1695.

Estará na Ermida a orixe da ara de Bandua de Eiras?

As Múas, O Couto e A Ermida son topónimos que se empregan indistintamente para nomear aquelas paraxes. A sacralidade do lugar estaría asegurada pola presenza desa antiga ermida, xa desaparecida, pero que deixou o seu recordo no microtopónimo. A ermida e o cruceiro serían a cristianización de máis que posibles vellos cultos que podemos intuír pola presenza da mámoa e dos petroglifos.

As Múas (tamén coñecidas por O Couto ou A Ermida) eran parte do Coto de Pazo, xurisdición propia da parroquia de Santa Uxía de Eiras. Se a ara de Bandua estivese nesa ermida desaparecida, parece natural que algún dos señores do pazo de Eiras a levase para o seu xardín no século XVIII. A bancada de pedra que arrodeaba a ara no xardín do pazo parece ser labrada nesa época, á medida da mesa que puxeron enriba da propia ara. Así foi como chegou ata o século XXI.


O interese dos habitantes de Lámbrica e da súa contorna polas Múas pode xustificarse pola presenza de vetas estanníferas (casiterita) e posiblemente de ouro.

Este interese ben podería intuírse no panel dos petroglifos, pois a superposición do esquema enriba dun mapa da contorna móstranos curiosas coincidencias.

O panel dos petroglifos parece sinalar fitos territoriais conxugados con eventos astronómicos relacionados cos solsticios.







Ler máis sobre os petroglifos da Ermida en Unha proposta de interpretación









Fotogalería
Os petroglifos de Eiras
A peneda da Ermida en Eiras
Artigo publicado o 29-08-2019 21:17
# Ligazón permanente a este artigo
Artigo publicado o 22-08-2019 20:36
# Ligazón permanente a este artigo
Entre San Cibrao das Las e Ourantes, a 'Cidade Forte da Chaira' foi a 'civitas´ dun amplo territorio aurífero, estannífero e férrico, que accedía ao Atlántico pola vía fluvial do río Miño

 Ligazóns de aquí e de alá... importantes
 Índice cronolóxico de entradas
 Procurar neste blogue

© by Abertal